I OSK 284/06

I OSK 284/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-10-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-02-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Henryk Ożóg
Leszek Włoskiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Stahl
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Włoskiewicz (spr.) Sędziowie NSA Małgorzata Borowiec Małgorzata Stahl Protokolant Ewa Dubiel po rozpoznaniu w dniu 25 października 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 listopada 2005 r. sygn. akt 4 II SA/Wr 1252/03 w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji po nabyciu wysługi emerytalnej oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 7 listopada 2005 r. 4 II SA/Wr 1252/03 oddalił skargę P. K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu z dnia [...] [...] utrzymującą w mocy decyzję (rozkaz personalny) Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] nr [...], którą zwolniono skarżącego ze służby w Policji, z dniem 30 kwietnia 2003 r., wobec nabycia prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej.
O zwolnienie ze służby z tego tytułu wystąpił sam skarżący w dniu 18 stycznia 2002 r. – będąc wówczas zawieszony w czynnościach służbowych (od 18 stycznia 2002 r. do 17 stycznia 2003 r.) w związku z toczącym się postępowaniem karnym – jednak wycofał wniosek 3 stycznia 2003 r., podczas gdy 23 grudnia 2002 r. został wezwany do załatwienia formalności poprzedzających odejście ze służby, natomiast 24 stycznia 2003 r. zawiadomiony o zamiarze rozwiązania stosunku służbowego z dniem 30 kwietnia 2003 r.
Sąd uznał, że wydane w sprawie decyzje nie naruszają prawa, gdyż mają swą podstawę w art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.) oraz spełniają wymagania określone w § 22 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 września 2002 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz. U. Nr 151, poz. 1261).
Sąd uznał ponadto, że – w świetle art. 61 k.c. – cofnięcie wniosku o zwolnienie ze służby było bezskuteczne.
Wnosząc skargę kasacyjną P. K. jako jej podstawy przytoczył:
"1. naruszenie prawa materialnego, a to:
a) art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w zw. z § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego w zw. z art. 124 ust. 1 ustawy o Policji poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w wyniku przyjęcia, że w dacie wydania rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji w [...] nr [...] z dnia [...] skarżący P. K. osiągnął okres 30 lat wysługi emerytalnej, podczas gdy prawidłowe zastosowanie tych norm prowadzi do wniosku, że do wysługi lat nie zalicza się okresów służby, za które nie przysługiwało uposażenie zasadnicze, w tym okresu zawieszenia w czynnościach służbowych, kiedy policjantowi nie przysługuje wynagrodzenie w wysokości uposażenia zasadniczego, wobec czego – biorąc pod uwagę fakt, iż skarżący został zawieszony w czynnościach służbowych na mocy rozkazu nr [...] z dniem 18 stycznia 2002 r. – okresu zawieszenia nie wlicza się do wysługi lat, a co za tym idzie – skarżący nie nabył uprawnień emerytalnych z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi i w konsekwencji nie mógł zostać na tej podstawie zwolniony ze służby,
b) § 2 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 września 2002 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów poprzez jego pominięcie i przyjęcie, że decyzja – rozkaz personalny nr [...] z [...] w sprawie zwolnienia P. K. ze służby była wynikiem jego postępowania, wszczętego prośbą skarżącego z dnia 18 stycznia 2002 r. (a więc złożoną niemal 15 miesięcy wcześniej) o niezwłoczne zwolnienie go ze służby, podczas gdy o sposobie załatwienia wniosku w sprawie osobowej należy zawiadomić policjanta w terminie 30 dni od dnia jego złożenia, a brak takiego zawiadomienia, przy uwzględnieniu faktu cofnięcia prośby (wniosku) przez skarżącego oraz okoliczności podanych przez Komendanta Powiatowego Policji w [...] jako uzasadniających wydanie rozkazu nr [...] z dnia [...] o zwolnieniu ze służby, w sposób oczywisty wskazuje, że postępowanie w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby nie zostało faktycznie wszczęte na skutek jego prośby z 18 stycznia 2002 r., a zaskarżony rozkaz personalny nr [...] nie był wynikiem tegoż wniosku lecz wydany został w ramach odrębnego postępowania wszczętego z urzędu przez przełożonego skarżącego,
c) art. 61 k.c. poprzez jego błędne zastosowanie, w wyniku przyjęcia, że do postępowania o zwolnienie ze służby, w zakresie wniosku o wszczęcie postępowania, zastosowanie mają przepisy kodeksu cywilnego, gdy tymczasem norma ta nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie, ponieważ zwolnienie ze służby następuje w drodze decyzji administracyjnej, wydanej po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, do którego zastosowanie mają przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, które z kolei nie przewidują zakazu cofnięcia złożonego wniosku – jakkolwiek z ustalonego stanu faktycznego sprawy wynika, że zaskarżony rozkaz nr 9/2003 o zwolnieniu skarżącego ze służby nie był wynikiem jego prośby leczy wydany został przez Komendanta Powiatowego Policji w [...] w odrębnym postępowaniu, z innych przyczyn oraz po upływie prawie 15 miesięcy od złożenia prośby przez skarżącego,
2. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
a) art. 32 ustawy o Policji poprzez jego błędną interpretację, na skutek przyjęcia, iż uznaniowa decyzja o zwolnieniu ze służby z powodu nabycia prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej wydana przez Komendanta Powiatowego Policji w [...] w dniu [...] nie ma charakteru dowolności, bowiem – w ocenie Sądu orzekającego – wystarczające jest tu spełnienie ustawowej przesłanki z art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji (której to przesłanki nie spełnia skarżący), podczas gdy, nawet jeśliby zaistniały okoliczności przewidziane w cytowanym przepisie, jego zastosowanie (co stwierdził WSA w skarżonym wyroku) uzależnione byłoby od oceny całokształtu materiału dowodowego i okoliczności sprawy, a te wskazują, że skarżący nie chorował i jest zdolny do kontynuowania dotychczasowej służby, wyraźnie oświadczył, że nie chce być z niej zwolniony, jak również w stosunku do jego osoby nie zachodzą inne okoliczności, które uzasadniałyby odsunięcie go od jej pełnienia, wobec czego wydanie decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby z powołaniem się na nieprawomocne postępowanie karne (niemogące być podstawą zwolnienia), a także orzeczenie lekarskie (zaświadczające o jego dalszej przydatności do służby w Policji), należy ocenić jako niedopuszczalną dowolność i arbitralność, naruszającą reguły podejmowania decyzji uznaniowych,
b) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, w wyniku przyjęcia przez Sąd pierwszej instancji, że zaskarżona decyzja Komendanta Powiatowego Policji w [...] nr [...] z dnia [...] oraz decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu z dnia [...] odpowiadają prawu, w sytuacji gdy prawidłowe zastosowanie tej normy prowadzi do wniosku, że decyzja o zwolnieniu P. K. ze służby nie zawiera należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego, z przytoczeniem dowodów, na podstawie których uznano, że skarżący osiągnął we wrześniu 2002 r. okres 30 lat wysługi emerytalnej, jak również ze wskazaniem przepisów prawa, które przewidują, że nieprawomocne postępowanie karne i powołane orzeczenie lekarskie (o zdolności do służby) uzasadniałyby zwolnienie skarżącego ze służby,
c) § 22 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 września 2002 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów w zw. z § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego poprzez ich błędne niezastosowanie i uznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że zaskarżony rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...] zawiera wszystkie elementy określone w rozporządzeniu w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów, w tym określa dodatki do uposażenia, podczas gdy prawidłowe zastosowanie cytowanych przepisów wprost wskazuje, iż kwestionowany rozkaz personalny zawiera jedynie dodatek służbowy, nie określając natomiast dodatku za stopień, ani dodatku funkcyjnego, które zgodnie z § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia z dnia 6 grudnia 2001 r. stanowią dodatki o charakterze stałym, wobec czego – rozkaz personalny nr 9/2003 nie zawiera obligatoryjnych elementów decyzji o zwolnieniu ze służby i jako wadliwy – powinien zostać uchylony".
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono przede wszystkim, że – jeżeli zawieszonemu w czynnościach służbowych policjantowi zawiesza się 50% uposażenia – tym samym w okresie zawieszenia nie przysługuje policjantowi wynagrodzenie odpowiadające wysokości przysługującego uposażenia zasadniczego i dlatego okresu zawieszenia nie wlicza się do wysługi lat, skarżący zatem nie osiągnął 30 lat wysługi emerytalnej.
W odpowiedzi Komendant Wojewódzki Policji we Wrocławiu wnosił o oddalenie skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zmierza przede wszystkim do wykazania, że skarżący nie osiągnął wymaganej wysługi lat, gdyż do wysługi nie zalicza się okresu zawieszenia w czynnościach służbowych, a zatem art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji nie znajdował zastosowania.
Przepis ten stanowi, że można zwolnić ze służby policjanta, który nabył prawo do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej, lecz – o czym mowa w § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732 ze zm.) – do wysługi lat nie zalicza się okresów służby i pracy, za które nie przysługiwało uposażenia zasadnicze.
Nawet pomijając, że § 4 ust. 2 powołanego rozporządzenia dotyczy zaliczenia okresów służby do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego, nie zaś wysługi emerytalnej, w żadnym razie nie można podzielić przekonania, aby w okresie zawieszenia w czynnościach służbowych policjantowi nie przysługiwało uposażenie zasadnicze.
Jak stanowi art. 124 ustawy o Policji, policjantowi zawieszonemu w czynnościach służbowych zawiesza się – lecz nie pozbawia – 50% ostatnio należnego uposażenia (ust. 1), które wypłaca się po zakończeniu będącego przyczyną zawieszenia w czynnościach służbowych postępowania, chyba że policjant został skazany prawomocnym wyrokiem sądu lub ukarany karą dyscyplinarną wydalenia ze służby (ust. 2).
Zawieszony w czynnościach służbowych policjant pozostaje więc w służbie i zachowuje prawo do uposażenia, chociaż w ograniczonej wysokości.
Skarga kasacyjna zarzuca ponadto, że – odmiennie niż przyjął Sąd – skarżący mógł swój wniosek o zwolnienie ze służby skutecznie cofnąć, jednak cofnięcie wniosku – jeżeli już uznać tę dyspozycję za dopuszczalną bez odwoływania się do przepisów kodeksu cywilnego – nie stoi na przeszkodzie prowadzeniu z urzędu postępowania o zwolnienie za służby, natomiast obowiązek zawiadomienia policjanta o sposobie załatwienia wniosku w sprawie osobowej w terminie 30 dni od dnia jego złożenia (§ 2 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 września 2002 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów – Dz. U. Nr 151, poz. 1261) – naruszony przez organy Policji – nie oznacza, aby działanie z urzędu było niedopuszczalne.
Skarga kasacyjna zarzuca wreszcie naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 32 ustawy o Policji – określającego przełożonych właściwych w sprawach personalnych – art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 22 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów – będącego odpowiednikiem art. 107 § 1 k.p.a. a określającego co powinien zawierać rozkaz personalny o zwolnieniu policjanta ze służby – jednak żaden z tych przepisów nie znajdował zastosowania w postępowaniu sądowym.
W rozumieniu zaś art. 174 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, mogące stanowić podstawę skargi kasacyjnej, wnoszonej przecież od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, naruszenie przepisów postępowania to właśnie naruszenie przepisów tej ustawy, a nie naruszenie przepisów obowiązujących w postępowaniu przed sądami administracji.
Wobec powyższego – uznając, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw – orzeczono jak wyżej na mocy art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.