I OSK 282/06

Naczelny Sąd Administracyjny2006-12-20
NSAAdministracyjneŚredniansa
kara pieniężnapojazd nienormatywnyważenie pojazduprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymizasada prawdy obiektywnejpostępowanie administracyjnekontrola drogowanacisk na ośuzasadnienie decyzji

NSA oddalił skargę kasacyjną organu celnego, potwierdzając, że postępowanie w sprawie kary za przejazd pojazdem nienormatywnym wymagało wszechstronnego wyjaśnienia wątpliwości co do wyników ważenia, w tym potencjalnego powołania biegłego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym, wskazując na naruszenie zasady prawdy obiektywnej i brak uzasadnienia faktycznego decyzji organu I instancji. Sąd ten podkreślił konieczność wyjaśnienia wątpliwości co do wyników ważenia, zwłaszcza znaczących różnic nacisku na osie. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu celnego, zgadzając się z WSA, że postępowanie nie wyjaśniło wszystkich wątpliwości i że powołanie biegłego było zasadne.

Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na A. S. za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, stwierdzony podczas kontroli. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uchylił decyzje organów celnych, uznając, że naruszono zasadę prawdy obiektywnej (art. 7, 8, 10 § 1 kpa) oraz wymogi formalne decyzji (art. 107 § 1 i 3 kpa). Sąd wskazał na nieprzekonujące wyjaśnienia organu dotyczące wyników ważenia, które wykazały znaczące różnice nacisku na osie, sugerując potrzebę wyjaśnienia, czy nie wynikają one z błędu pomiaru. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Dyrektora Izby Celnej, oddalił ją. NSA zgodził się z WSA, że wyniki pomiarów nacisku na osie budziły wątpliwości, a specyfika postępowania nie wyklucza stosowania innych środków dowodowych niż protokół ważenia. Podkreślono, że wątpliwości te nie zostały wyjaśnione, a sugestia WSA o powołaniu biegłego była zasadna, co potwierdza trafność oceny WSA o niewyjaśnieniu wszechstronnie okoliczności sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenie tych zasad i wymogów, w tym brak wszechstronnego wyjaśnienia wątpliwości co do wyników ważenia i potencjalnej potrzeby powołania biegłego, uzasadnia uchylenie decyzji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wyniki ważenia pojazdu nienormatywnego budziły wątpliwości co do ich prawidłowości, a organ nie podjął wystarczających kroków do ich wyjaśnienia, w tym nie rozważył powołania biegłego. Brak takiego wyjaśnienia stanowił naruszenie zasady prawdy obiektywnej i wymogów formalnych decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej, która wymaga wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi formalne decyzji, w tym uzasadnienie faktyczne.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi formalne decyzji, w tym uzasadnienie prawne.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji, postanowienia lub innego aktu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez organ celny zasady prawdy obiektywnej (art. 7, 8, 10 § 1 kpa) poprzez niewystarczające wyjaśnienie wątpliwości co do wyników ważenia pojazdu nienormatywnego. Naruszenie przez organ celny wymogów formalnych decyzji (art. 107 § 1 i 3 kpa) w zakresie uzasadnienia faktycznego i sposobu wyliczenia kary. Niezastosowanie przez organ celny innych środków dowodowych (np. powołanie biegłego) w celu wyjaśnienia wątpliwości co do prawidłowości wyników ważenia.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organu celnego, że protokół ważenia jest jedynym dowodem i że nie było obowiązku powoływania biegłego. Twierdzenie organu celnego, że do naruszeń przepisów kpa w postępowaniu administracyjnym nie doszło.

Godne uwagi sformułowania

wyniki pomiarów nacisku na osie budzą wątpliwość, czy możliwa jest tak istotnie ogromna różnica między naciskiem drugiej i trzeciej osi brak sygnalizacji przyrządów co do nieprawidłowości w ważeniu, czy brak uwag do protokółu kierującego pojazdem, nie może wykluczać możliwości przeprowadzenia innych dowodów w sytuacji, gdy strona w postępowaniu podważa ważenie Gdyby przyjąć, że tylko protokół ważenia jest jedynym dowodem, na podstawie którego wymierza się karę, to postępowanie byłoby w istocie jednoinstancyjne nie chodzi o przyczynę przekroczenia normy nacisku osi, ale czy możliwy jest taki wynik Postępowanie w sprawie wymierzenia kary za przejazd pojazdem nienormatywnym wcale nie wyklucza powołania biegłego i sugestie Wojewódzkiego Sądu są zasadne

Skład orzekający

Joanna Runge - Lissowska

sprawozdawca

Leszek Włoskiewicz

przewodniczący

Małgorzata Pocztarek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie konieczności wszechstronnego wyjaśniania wątpliwości dowodowych w postępowaniach administracyjnych, nawet jeśli opierają się na specyficznych dowodach jak ważenie pojazdów, oraz dopuszczalności stosowania innych środków dowodowych, w tym biegłych, w celu zapewnienia prawdy obiektywnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań w sprawie kar za przejazd pojazdami nienormatywnymi, ale ogólne zasady interpretacji dowodów i postępowania administracyjnego mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje, jak ważne jest dokładne wyjaśnianie wątpliwości dowodowych w postępowaniu administracyjnym, nawet w sprawach technicznych jak ważenie pojazdów. Pokazuje, że protokół z pomiaru nie zawsze jest wystarczający, jeśli istnieją uzasadnione wątpliwości co do jego wyników.

Czy protokół z ważenia pojazdu zawsze przesądza o winie? NSA wyjaśnia, kiedy potrzebny jest biegły.

Dane finansowe

WPS: 3000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 282/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-12-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-02-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Runge - Lissowska /sprawozdawca/
Leszek Włoskiewicz /przewodniczący/
Małgorzata Pocztarek
Symbol z opisem
6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II SA/Go 167/05 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 2005-10-20
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Włoskiewicz Sędziowie NSA Małgorzata Pocztarek Joanna Runge-Lissowska (spr.) Protokolant Ewa Dubiel po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej w Rzepinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 20 października 2005 r. sygn. akt II SA/Go 167/05 w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Rzepinie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 20.10.2005 r. sygn. akt II SA/Go 167/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., po rozpoznaniu skargi A. S., uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej w Rzepinie z dnia [...] nr [...] i utrzymaną nią w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] nr [...]. Decyzjami tymi wymierzono A. S. karę pieniężną w wysokości 3000 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, co stwierdzono w czasie kontroli dokonanej dnia 29.01.2004 r.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd stwierdził, że nie jest trafny zarzut pozbawienia strony możliwości udziału w postępowaniu, gdyż, biorąc pod uwagę specyfikę tego konkretnego postępowania, skarżący, po otrzymaniu decyzji o karze organu I instancji, brał czynny udział w postępowaniu, natomiast uznał, że postępowanie w sprawie wymierzenia kary naruszało art. 7, 8, 10 § 1, 77, 78 kpa, a nadto, że decyzja organu I instancji narusza art. 107 § 1 i § 3 kpa, naruszenia te miały wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Kara została wymierzona, gdyż w czasie pomiaru stwierdzono przekroczenie nacisku osi – nacisk na drugą oś 123,25 kN, na trzecią, odległą od drugiej o 1,36 m – 7,88 kN, na czwartą, piątą i szóstą, odpowiednio 60, 86, 60,86 kN i taki wynik ważenia powinien, w ocenie Wojewódzkiego Sądu, stanowić podstawę do rozważenia przez organ z urzędu dokonania ustaleń mających na celu wyjaśnienie tak dużych różnic nacisku na blisko sąsiadujące osie, biorąc pod uwagę, że nacisk pozostałych był równomierny i wobec tego konieczne było wyjaśnienie czy wskazania te wynikają z nieprawidłowo dokonanego ważenia (błąd kierowcy przy wjeździe na wagę), gdyż wyjaśnienie organu, że urządzenie sygnalizowałoby nieprawidłowość jest nieprzekonywujące. Nadto decyzja organu I instancji nie zawiera uzasadnienia faktycznego, nie wynika z niej sposób wyliczenia wysokości kary, a z materiału dowodowego wynika, że pojazd był nienormatywny z uwagi na przekroczenie nacisku na oś i przekroczenie długości pojazdu, ale ustalenia nie mają odzwierciedlenia w decyzji organu I instancji, a protokół nie może zastępować obligatoryjnych elementów decyzji – podkreślił Sąd, dodając, że organy nie dążyły do wyjaśnienia prawdy obiektywnej, co jest wadą postępowania skutkującą uchyleniem decyzji.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Dyrektor Izby Celnej w Rzepinie, zastępowany przez radcę prawnego, domagając się uchylenia wyroku i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania i stawiając zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez błędne twierdzenie, że organ w prowadzonym postępowaniu naruszył podstawową zasadę postępowania administracyjnego – zasadę prawdy obiektywnej, realizowaną przez art. 7, 8. 10 § 1, 77 § 1, 80 i 107 § 1 i § 3 kpa, gdy w rzeczywistości do naruszenia tych przepisów w postępowaniu administracyjnym nie doszło.
W uzasadnieniu skargi podkreślono, że Wojewódzki Sąd dokonał niewłaściwej oceny postępowania prowadzonego przez organy celne, którego istotą było ustalenie całkowitej masy oraz nacisków na poszczególne osie pojazdu, a czego nie da się ustalić inaczej niż na podstawie ważenia pojazdu na wadze dynamicznej w ruchu i na wadze stacjonarnej i jest to jedyny dowód w sprawie. Podczas ważenia oprzyrządowanie elektroniczne wagi nie wykazało żadnych nieprawidłowości, co Sąd podniósł, ale doszedł do błędnego wniosku, że organ miał obowiązek powołać biegłego do stwierdzenia okoliczności prawidłowości i poprawności pomiaru – stwierdzono, nadto podnosząc, że decyzja organu I instancji zawiera wszystkie wymagane w art. 107 § 1 i 3 kpa elementy, a także uzasadnienie prawne.
A. S. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej podkreślając, że uzasadnienie skargi nie wyjaśnia podstaw, a jedynie wskazuje na specyfikę ważenia pojazdów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zgodzić należy się z Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gorzowie Wlkp., że postępowanie przeprowadzone przez organy, zakończone wymierzeniem kary A. S., nie wyjaśniło wszystkich wątpliwości, jakie nasuwają się przy lekturze akt administracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny również zwrócił uwagę na to, że wyniki pomiarów nacisku na osie budzą wątpliwość, czy możliwa jest tak istotnie ogromna różnica między naciskiem drugiej i trzeciej osi, oddalonych od siebie o 1,36 m przy równomiernym nacisku na pozostałe.
Postępowanie w sprawie wymierzenia kary za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia ma rzeczywiście swoistą specyfikę, gdyż dowód stanowiący w istocie podstawę do nałożenia kary jest uzyskiwany poprzez ważenie pojazdu, które to ważenie odbywa się niejednokrotnie bez udziału strony (pojazd kierowany przez pracownika). Nie oznacza to jednak, że należy eliminować inne środki dowodowe. Brak sygnalizacji przyrządów co do nieprawidłowości w ważeniu, czy brak uwag do protokółu kierującego pojazdem, nie może wykluczać możliwości przeprowadzenia innych dowodów w sytuacji, gdy strona w postępowaniu podważa ważenie. Gdyby przyjąć, że tylko protokół ważenia jest jedynym dowodem, na podstawie którego wymierza się karę, to postępowanie byłoby w istocie jednoinstancyjne, gdyż ewentualnie odwołanie i decyzja organu odwoławczego byłyby tylko formalnością. Zachowanie zasad procesu administracyjnego ma na celu wszechstronne wyjaśnienie wszystkich okoliczności w sprawie, zatem wątpliwości jakie nasuwają się w związku z zebranym materiałem dowodowym.
W niniejszej sprawie takie wątpliwości powstały i nie zostały one wyjaśnione, przy czym nie chodzi o przyczynę przekroczenia normy nacisku osi, ale czy możliwy jest taki wynik. Postępowanie w sprawie wymierzenia kary za przejazd pojazdem nienormatywnym wcale nie wyklucza powołania biegłego i sugestie Wojewódzkiego Sądu są zasadne.
Stwierdzić należy, że ocena Wojewódzkiego Sądu co do niewyjaśnienia wszechstronnego okoliczności sprawy jest trafna, a zaskarżony wyrok nie narusza prawa i wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI