I OSK 2818/23

I OSK 2818/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-11-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Skiba
Karol Kiczka /przewodniczący sprawozdawca/
Piotr Niczyporuk
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
II SA/Sz 316/23 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2023-07-20
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 228 poz 2255
art. 17 ust. 1, art. 17 ust. 5 pkt 1a
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Dz.U. 2022 poz 2000
art.7, 77 § 1, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Karol Kiczka (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Piotr Niczyporuk sędzia del. WSA Joanna Skiba po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 20 lipca 2023 r., sygn. akt II SA/Sz 316/23 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 24 stycznia 2023 r. nr SKO.KA.431.3588/2022 w przedmiocie uchylenia w wyniku wznowienia postępowania decyzji w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 20 lipca 2023 r., sygn. akt II SA/Sz 316/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę [...] (dalej też strona, skarżący, skarżący kasacyjnie) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 24 stycznia 2023 r. nr SKO.KA.431.3588/2022 w przedmiocie uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Zaskarżoną do Sądu decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie (dalej też Kolegium) uchyliło we wznowionym postępowaniu decyzję własną z dnia 22 kwietnia 2021 r. w całości (pkt 1 decyzji); uchyliło decyzję Prezydenta Miasta Stargard z dnia 5 marca 2021 r. w całości (pkt 2 decyzji); przyznało (w pkt 3 decyzji) stronie świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad matką od dnia 1 sierpnia 2019 r. do dnia 31 grudnia 2019 r. w wysokości 1.583 zł miesięcznie, od dnia 1 stycznia 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r. w wysokości 1.830 zł miesięcznie; odmówiło przyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką w okresie od dnia 1 czerwca 2020 r. do dnia 31 lipca 2024 r. (pkt 4 decyzji); przyznało stronie świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad matką od dnia 1 sierpnia 2024 r. na czas nieokreślony w wysokości określonej rozporządzeniem Ministra Rodziny i Polityki Społecznej w sprawie wysokości świadczenia pielęgnacyjnego (pkt 5 decyzji). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że organ I instancji nie kwestionował faktu oraz zakresu sprawowanej opieki ani samego faktu jej sprawowania. Istotą sporu jest stwierdzenie, czy w niniejszej sprawie zachodzi negatywna przesłanka, wynikająca z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit a) u.ś.r. Rozpoznając odwołanie, po wznowieniu postępowania i orzekając co do całości sprawy, Kolegium częściowo przyznało stronie świadczenie pielęgnacyjne uwzględniając przy tym orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS z dnia 6 lipca 2020 r. o uznaniu strony za całkowicie niezdolną do pracy w okresie do 31 lipca 2024 r. i za ten okres organ odmówiło stronie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Wskazując na brzmienie art. 17 ust. 3 i art. 24 ust. 1 u.ś.r., Kolegium wyjaśniło, że wniosek strony do organu wpłynął w sierpniu 2019 r., stąd Kolegium przyznało świadczenie od 1 sierpnia 2019 r. do końca miesiąca przed okresem, za który orzeczono stronie całkowitą niezdolność do pracy oraz przyznało to świadczenie od dnia 1 sierpnia 2024 r., na czas nieokreślony w wysokości, która będzie wynikała z rozporządzenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej, opublikowanym przed końcem 2023 r.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na powyższą decyzję wniósł [...].
Sąd I instancji uznał, że skarga jest nieuzasadniona. W ocenie Sądu, w realiach niniejszej sprawy organy dokonały prawidłowej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Prawidłowo w związku z istnieniem przesłanki wznowieniowej wznowiono postępowanie. Kolejno, zasadnie organ wskazał, że dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego niezbędne było ustalenie, czy ubiegająca się o nie osoba jest zdolna - bądź nie - do pracy. Wobec ustalenia, że skarżący w okresie od 6 lipca 2020 r. do 31 lipca 2024 r. został uznany za całkowicie niezdolnego do pracy – prawidłowo dyskwalifikowało go to w ubieganiu się o świadczenie pielęgnacyjne – wykluczyło to bowiem skarżącego jako osobę, która rezygnuje z pracy bądź jej nie podejmuje wyłącznie z powodu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym matką. Opieka ta, którą skarżący sprawuje, nie jest bowiem wyłączną i jedyną przyczyną niepodejmowania przez niego zatrudnienia w tamtym momencie. Natomiast zasadnie, w związku ze stanowiskiem TK wyrażonym w wyroku z dnia 26 czerwca 2019 r., o sygn. akt SK 2/17 - Kolegium przyznało świadczenie od dnia 1 sierpnia 2024 r., na czas nieokreślony w wysokości, która będzie wynikała z rozporządzenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej, opublikowanym przed końcem 2023 r.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wywiódł [...] zaskarżając wyrok w całości i zarzucając:
1. naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik postępowania, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. poprzez nieuchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 24 stycznia 2023 r. z powodu naruszeń norm prawa procesowego i materialnego, podczas gdy doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 1960, nr 30, poz. 168 ze zm.; zwana dalej w treści niniejszego pisma: "k.p.a."), a także art. 17 ust. 1 i art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2003 r., Nr 228, poz. 2255 ze zm.; zwana dalej w treści niniejszego pisma "ustawą o świadczeniach rodzinnych"), w następstwie czego organ nieprawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, co skutkowało odmową przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego,
2. naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik postępowania, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji błędne uznanie, że organ II instancji dostatecznie zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy oraz prawidłowo skonstruował uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji, podczas gdy matka Skarżącego wymaga konieczności stałej i długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz koniecznością stałego współudziału na co dzień opiekuna, wobec czego zachodzi bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy tym zakresem opieki a niepodejmowaniem lub rezygnacją zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez Skarżącego, także wówczas, gdyby nie otrzymywał on renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy,
3. naruszenie prawa materialnego, tj.: art. 17 ust. 1 i art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że Skarżący nie spełnia warunków co do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy.
Wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, przyznanie kosztów udzielenia pomocy prawnej z urzędu oraz rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzą jednak okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 - 6 p.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów zawartych w podstawach skargi kasacyjnej.
W rozpoznawanej sprawie powołano się na naruszenie prawa materialnego oraz przepisów postępowania mogących mieć w ocenie skargi kasacyjnej istotny wpływ na wynik sprawy. Zasadniczo w pierwszej kolejności rozpatrzeniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. W niniejszej sprawie zarzuty te jednak w sposób bezpośredni wiążą się z zarzutami naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego, stąd ocena przez Naczelny Sąd Administracyjny zarzutów naruszenia przepisów postępowania wymaga łącznego odniesienia się do zarzutów ulokowanych w środku odwoławczym.
Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną stwierdzić należy, iż nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw.
W ramach wykonywanej sądowoadministracyjnej kontroli instancyjnej należy przypomnieć, że przytaczane w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz jedynie weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. W tym miejscu wskazania wymaga, że skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia i musi odpowiadać wymogom określonym w art. 174 i art. 176 p.p.s.a. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie może zastępować strony w wyrażaniu i precyzowaniu zarzutów skargi kasacyjnej. Zarzuty, jak i ich uzasadnienie, powinny zatem być ujęte precyzyjnie i zrozumiale, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 176 § 1 p.p.s.a.). Wymagania stawiane skardze kasacyjnej, a w szczególności obwarowanie przymusem adwokacko–radcowskim (art. 175 § 1–3 p.p.s.a) opierają się na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze kasacyjnej odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, umożliwiający pełną i właściwą kontrolę zaskarżonego orzeczenia. Obowiązkiem strony składającej środek odwoławczy jest zatem takie zredagowanie podstaw kasacyjnych skargi, a także ich uzasadnienie, aby nie budziły one wątpliwości interpretacyjnych (zob. wyrok NSA z dnia 20 października 2017 r., sygn. akt II OSK 283/16, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl).
W świetle art. 174 p.p.s.a. tworzenie niespójnej zbitki przepisów – szeregu norm prawnych, które miał rzekomo naruszyć sąd pierwszej instancji, nie wskazując konkretnie na czym polega naruszenie każdej z tych norm, jest nieprawidłowe (pogląd ten wielokrotnie już wyraził Naczelny Sąd Administracyjny, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl).
Jak wiadomo, skarga kasacyjna jest środkiem prawnym skierowanym przeciwko wyrokowi sądu pierwszej, a zatem obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest wskazanie jej podstawy/aw oraz zarzutów, zawierających precyzyjne oznaczenie przepisów, w tym konkretnych jednostek redakcyjnych aktu normatywanego, które zostały naruszone przez sąd, gdyż jak wyjaśniono wyżej, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną w granicach zakreślonych podstawami i zarzutami wyraźnie określonymi w jej treści (zob. wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2021r. sygn. akt II GSK 2187/21, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl. Por. J. Drachal, A. Wiktorowska, R. Stankiewicz, Komentarz, [w]: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Red. R. Hauser i M. Wierzbowski, Warszawa 2021, s. 837–862).
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Pierwszą podstawę kasacyjną, której dotyczy art. 174 pkt 1 p.p.s.a., stanowi naruszenie prawa materialnego. Właściwe sformułowanie tej podstawy kasacyjnej w przypadku zaskarżania wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego powinno się sprowadzać do powołania jako naruszonego art. 145 § 1 pkt 1 lit. a (ewentualnie w powiązaniu z art. 145a bądź art. 146) p.p.s.a. w związku z odpowiednimi przepisami prawa materialnego (zob. wyrok NSA z 30 września 2014 r., II GSK 1211/13), a także wskazania, w jakiej formie i dlaczego te przepisy zostały naruszone. W art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zawarta została druga podstawa kasacyjna dotycząca naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ta podstawa kasacyjna służy przede wszystkim zakwestionowaniu ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie będącej przedmiotem sądowej kontroli (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2024r. sygn. I OSK 2652/20, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl).
Sąd odwoławczy jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów (norm), które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie, uściślanie zarzutów skargi kasacyjnej czy też poprawianie jej niedokładności. Właściwe określenie w skardze kasacyjnej zakresu i podstaw zaskarżenia jest również konieczne z uwagi na ustanowioną w art. 183 p.p.s.a. wskazaną wyżej zasadę stanowiącą, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania (zob. B. Dauter, Komentarz, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek. Warszawa 2024, s. 650–669).
Wadliwość w sformułowaniu zarzutów nie musi jednocześnie uniemożliwiać rozpoznania skargi kasacyjnej i Naczelny Sąd Administracyjny może zbadać jej podstawy, przychylając się do stanowiska, że nie każde nieprawidłowe przedstawienie podstaw kasacyjnych wynikających z art. 176 w zw. z art. 174 p.p.s.a. dyskwalifikuje skargę kasacyjną (zob. uchwała pełnego składu NSA z dnia 26 października 2009 r. sygn. I OPS 10/09, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Poczynienie powyższych uwag było konieczne, gdyż wniesiona skarga kasacyjna od wyroku Sądu I instancji nie odpowiada omówionym wyżej wymogom p.p.s.a. Tytułem przykładu, w zarzucie nr 2 wskazuje się m. in. na naruszenie art. 77 k.p.a. pomijając okoliczność, że art. 77 k.p.a. obejmuje cztery różnej treści wypowiedzi normatywne ulokowane w odrębnych paragrafach (§). Nie jest również precyzyjny zarzut naruszenia art. 7 k.p.a., bowiem art. 7 k.p.a. określa kilka zasad postępowania administracyjnego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 sierpnia 2021 r. sygn. akt. I OSK 414/21, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto, niewłaściwie uformowany jest w środku odwoławczym zarzut naruszenia art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który obejmuje pięć różnych jednostek redakcyjnych (punków).
Sąd kasacyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej – co wskazywano wyżej – nie jest m. in. uprawniony do formułowania czy doprecyzowywania (konkretyzowania) zarzutów kasacyjnych. Przykładowo przywołane niedociągnięcia (nieprawidłowości) są niewątpliwymi mankamentami środka odwoławczego.
Zagadnieniem spornym w rozpoznawanej przez Naczelny Sąd Administracyjny sprawie jest w istocie to, czy zasadnie – Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie decyzją z dnia 24 stycznia 2023 r. nr SKO.KA.431.3588/2022 w przedmiocie uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego – odmówiło przyznania skarżącemu kasacyjnie świadczenia pielęgnacyjnego za okres od dnia 01.06.2020r. do dnia 31.07.2020r., kiedy skarżący kasacyjnie miał stwierdzoną całkowitą niezdolność do wykonywania pracy orzeczeniem Lekarza Orzecznika ZUS z dnia 6.07.2020r., co zaakceptował Sąd I instancji.
Skarga kasacyjna jest przede wszystkim polemiką z prawidłowymi ustaleniami Sądu I instancji i nie zachodzi zatem potrzeba ich ponownego, pełnego przytoczenia w tym miejscu uzasadnienia. Należy stwierdzić, że pomimo multiplikacji zarzutów ulokowanych w środku odwoławczym wszystkie one dotyczą wskazywanej wyżej kwestii spornej.
Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 28 sierpnia 2019 r. skarżący wystąpił o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy SKO przyznało skarżącemu świadczenie pielęgnacyjne za okres kiedy miał w szczególności ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy (por. wyrok NSA z dnia 22 marca 2024 r. sygn. akt I OSK 436/23 i powoływane tam orzecznictwo, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl).
Jak również ustalił organ, w kontrolowanym nadzwyczajnym (wznowieniowym) postępowaniu administracyjnym, a trafnie zaakceptował zaskarżony wyrok, że przywoływanym orzeczeniem Lekarza Orzecznika ZUS Oddział w Szczecinie, Wydział Orzecznictwa Lekarskiego i Prewencji z dnia 6 lipca 2020 r. Nr 039253304 skarżący został uznany za całkowicie niezdolnego do pracy do dnia 31 lipca 2024 r. Z treści znajdującego się w aktach administracyjnych tego dokumentu urzędowego skierowanego do skarżącego – Formularz ZUS: "N–12F Orzeczenie lekarza orzecznika w sprawie ustalenia niezdolności do pracy/niezdolności do samodzielnej egzystencji" – jednoznacznie wynika: "(...). W oparciu o obowiązujące przepisy ustalono: Jest Pan niezdolny do pracy. Jest Pan całkowicie niezdolny do pracy do 31.07.2024 r. (...)". Następnie decyzją z dnia 28 lipca 2020r. ZUS dokonał przeliczenia renty skarżącego z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Wskazane dokumenty znajdują się w aktach administracyjnych kontrolowanej sprawy.
Uwypuklić należy, że przywoływane wyżej orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS jest rodzajem dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 k.p.a., który wiąże organy stosujące prawo w danej sprawie, stanowi dowód tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone (zob. m. in. wyroki NSA z dnia: 3 marca 2011 r. sygn. akt II OSK 389/10, 8 listopada 2022 r. sygn. akt I OSK 85/22, 22 marca 2024 r. sygn. akt I OSK 433/23 oraz wyrok WSA w Krakowie z dnia 27 kwietnia 2023 r. sygn. akt III SA/Kr 94/23; zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2022, s. 545–552).
W tych okolicznościach sprawy rozpoznawanej przez Naczelny Sąd Administracyjny należy stwierdzić, że w sposób nie budzący żadnych wątpliwości ustalono, że skarżący nie był zdolny do podjęcia jakiejkolwiek pracy skoro we właściwym trybie stwierdzono jego całkowitą niezdolność do pracy do 31.07.2024 r., a w konsekwencji nie mógł być traktowany jako osoba posiadająca możliwość wyboru: rezygnacji z ewentualnie wykonywanej pracy albo jej niepodejmowania (por. wyrok NSA z dnia 18 maja 2023 r., sygn. akt I OSK 1324/22, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższe potwierdza zasadna ocena Sądu wojewódzkiego, że SKO w sposób wyczerpujący zebrało i rozpatrzyło cały materiał dowodowy, a sformułowane w tym zakresie zarzuty kasacyjne środka odwoławczego są nietrafne (por. odpowiednio wyroki NSA z dnia: 12 kwietnia 2018 r. o sygn. akt I OSK 2110/17; 24 maja 2024 r., I FSK 1031/20, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl)
Dlatego należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego niezbędne było zatem ustalenie przez organ, czy ubiegająca się o nie osoba (skarżący kasacyjnie) jest zdolna – bądź nie – do pracy. O braku podjęcia pracy lub rezygnacji z dotychczasowego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej można bowiem mówić jedynie w stosunku do osoby, która pracę tę może wykonywać. Tymczasem w niniejszej sprawie skarżący, ubiegający się o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad niepełnosprawną matką, w sytuacji gdyby nie sprawował nad nią opieki, nie mogłaby podjąć zatrudnienia. W dacie złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego skarżący nie był bowiem zdolny do pracy. Istotne jest bowiem, że skarżący legitymuje się orzeczeniem właściwego organu stwierdzającego jego całkowitą niezdolność do pracy do 31 lipca 2024 r. O zdolności do pracy decydują kryteria związane ze stanem zdrowia osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, co znajduje swoje odzwierciedlenie w orzeczeniu, wydanym przez właściwy organ np. lekarza orzecznika ZUS, poprzez wskazanie czy jest ona niezdolna do pracy całkowicie albo częściowo niezdolna do pracy, tak jak miało to miejsce w okolicznościach niniejszej sprawy.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie doszło do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w związku z przywoływanymi normami (przepisami) prawa wskazywanymi konkretnie w środku odwoławczym. Należy bowiem zauważyć, że naruszenie tych przepisów może mieć miejsce wówczas, gdy dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd nie dostrzegł, że rozstrzygnięcie to narusza przepisy prawa, bądź odnajdując te błędy prawne niewłaściwie ocenił ich wpływ na wynik sprawy administracyjnej, przy czym w obu wypadkach ta wadliwość w rozumowaniu Sądu musi mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z taką jednak sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie dotyczącej zrealizowanej przez Sąd wojewódzki kontroli decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 24 stycznia 2023 r. nr SKO.KA.431.3588/2022 w przedmiocie uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego. Sąd I instancji zasadnie bowiem podzielił stanowisko organu i uznał, że postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone wnikliwie, a wszystkie przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie zostały właściwie zinterpretowane (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 13 sierpnia 2021r. sygn. akt. I OSK 414/21; 10 kwietnia 2024 I OSK 712/23 publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl).
Reasumując, przeprowadzona przez Sąd odwoławczy sądowoadministracyjna kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, że wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej są nieuprawnione, Sąd wojewódzki zasadnie zastosował art. 151 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, co skutkowało jej oddaleniem na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 p.p.s.a.
Odnosząc się natomiast do zgłoszonego w skardze kasacyjnej wniosku pełnomocnika o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, wskazać należy, że wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258–261 p.p.s.a.