I OSK 2787/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Decyzja ta utrzymała w mocy rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z 1950 r. dotyczącego przejęcia na własność Skarbu Państwa nieruchomości. Skarżący zarzucili sądowi niższej instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 138 § 1 pkt 1 KPA w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej KPA oraz przepisów Konstytucji RP i Konwencji o ochronie praw człowieka. Ich zdaniem, przepis wprowadzający 30-letnią cezurę czasową dla wszczynania postępowań o stwierdzenie nieważności decyzji jest niezgodny z Konstytucją, narusza zasadę zaufania obywateli do państwa i pozbawia ich możliwości dochodzenia odszkodowania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając w pełni stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że wprowadzenie ograniczeń czasowych w możliwości wzruszania ostatecznych decyzji administracyjnych jest zgodne z Konstytucją, a stabilność obrotu prawnego i zasada trwałości decyzji administracyjnych mają konstytucyjne znaczenie. NSA odwołał się do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, wskazując, że nieograniczona wzruszalność decyzji administracyjnych nie jest zasadą konstytucyjną, a ustawodawca ma swobodę w kształtowaniu takich ograniczeń. Sąd uznał, że przepis art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej KPA nie narusza konstytucyjnie chronionej własności, a jedynie ogranicza uprawnienie procesowe do uzyskania decyzji o stwierdzeniu nieważności po upływie 30 lat od jej wydania. W ocenie NSA, skarżący powinni liczyć się z możliwością wprowadzenia takich ograniczeń, zwłaszcza po wyroku TK z 2015 r. wskazującym na potrzebę ograniczenia czasowego w stwierdzaniu nieważności decyzji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zgodności z Konstytucją przepisów wprowadzających ograniczenia czasowe w postępowaniach administracyjnych, zwłaszcza w kontekście stwierdzania nieważności decyzji i ochrony praw nabytych.
Dotyczy głównie spraw administracyjnych, gdzie po upływie 30 lat od wydania decyzji nie można wszcząć postępowania o stwierdzenie jej nieważności.
Zagadnienia prawne (2)
Czy art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, wprowadzający 30-letnią cezurę czasową dla wszczynania postępowań o stwierdzenie nieważności decyzji, jest zgodny z Konstytucją RP, w szczególności z zasadą zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz zasadą ochrony własności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepis ten jest zgodny z Konstytucją RP.
Uzasadnienie
NSA uznał, że stabilność obrotu prawnego i trwałość decyzji administracyjnych mają konstytucyjne znaczenie, a ustawodawca ma prawo wprowadzać ograniczenia czasowe w możliwości wzruszania ostatecznych decyzji administracyjnych. Odwołano się do orzecznictwa TK, które wskazywało na potrzebę takich ograniczeń.
Czy umorzenie postępowania administracyjnego z mocy prawa na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej KPA, wszczętego po upływie 30 lat od wydania decyzji, stanowi naruszenie konstytucyjnych praw strony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umorzenie takie nie stanowi naruszenia konstytucyjnych praw strony.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepis ten nie pozbawia strony prawa własności, a jedynie ogranicza uprawnienie procesowe do uzyskania decyzji o stwierdzeniu nieważności po upływie 30 lat. Strony powinny liczyć się z możliwością wprowadzenia takich ograniczeń.
Przepisy (24)
Główne
Dz.U. 2021 poz. 1491 art. 2 § ust. 2
Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
Dz.U. 1960 nr 30 poz. 168 art. 105 § par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 21
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 64
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 77 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 78
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 176 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.c. art. 172 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 243
Kodeks cywilny
k.c. art. 4421 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
k.k. art. 101 § § 1 pkt 1 i 2
Kodeks karny
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 16
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 158 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.c. art. 417 (1) § § 2 zd. 1
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej KPA jest zgodne z Konstytucją RP. • Stabilność obrotu prawnego i trwałość decyzji administracyjnych są wartościami konstytucyjnymi. • Ustawodawca ma prawo wprowadzać ograniczenia czasowe w możliwości wzruszania ostatecznych decyzji administracyjnych. • Przepis art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej KPA nie pozbawia strony prawa własności, a jedynie ogranicza uprawnienie procesowe.
Odrzucone argumenty
Art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej KPA jest niezgodny z Konstytucją RP (zasada zaufania, ochrona własności). • Umorzenie postępowania z mocy prawa narusza konstytucyjne prawa strony. • Wprowadzone zmiany stanowiły zaskoczenie dla obywateli i były niezgodne z wyrokiem TK z 2015 r.
Godne uwagi sformułowania
nieograniczona w czasie wzruszalność ostatecznych decyzji administracyjnych [...] nie stanowi zasady konstytucyjnej podczas, gdy wartością konstytucyjną jest stabilność stosunków prawnych. • zasada pewności obrotu prawnego i zasada trwałości decyzji administracyjnych przeważały nad zasadami rekompensowania szkody • nie powinno dziwić, że w niektórych rodzajach postępowań administracyjnych ustawodawca – już co do zasady - wyłączył możliwość wzruszania decyzji administracyjnej w jakimkolwiek postępowaniu nadzwyczajnym.
Skład orzekający
Jolanta Rudnicka
przewodniczący
Monika Nowicka
sprawozdawca
Anna Wesołowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zgodności z Konstytucją przepisów wprowadzających ograniczenia czasowe w postępowaniach administracyjnych, zwłaszcza w kontekście stwierdzania nieważności decyzji i ochrony praw nabytych."
Ograniczenia: Dotyczy głównie spraw administracyjnych, gdzie po upływie 30 lat od wydania decyzji nie można wszcząć postępowania o stwierdzenie jej nieważności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z ograniczeniem czasowym w dochodzeniu praw, co ma znaczenie dla stabilności obrotu prawnego i ochrony praw nabytych. Wyrok NSA wyjaśnia relację między przepisami KPA a Konstytucją.
“Czy 30 lat to za długo na kwestionowanie decyzji? NSA rozstrzyga o granicach czasowych w prawie administracyjnym.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.