I OSK 2773/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁodzi2025-01-08
NSAAdministracyjneWysokawsa
prawo jazdydłużnik alimentacyjnyzatrzymanie prawa jazdyalimentypostępowanie administracyjnekontrola legalnościsąd administracyjnyk.p.a.ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów

WSA w Łodzi oddalił skargę dłużnika alimentacyjnego na decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy, uznając, że organy administracji były związane ostateczną decyzją o uznaniu za dłużnika i wnioskiem o zatrzymanie uprawnień.

Skarżący, K.G., zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi utrzymującą w mocy decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy z powodu uchylania się od zobowiązań alimentacyjnych. Skarżący podnosił zmianę swojej sytuacji, brak możliwości kontaktu z dzieckiem i wniosek o zawarcie ugody. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że organy administracji były związane ostateczną decyzją o uznaniu za dłużnika alimentacyjnego i wnioskiem o zatrzymanie prawa jazdy, a postępowanie w sprawie zatrzymania uprawnień nie bada okoliczności dotyczących wywiązywania się z alimentów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę K.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi o zatrzymaniu prawa jazdy skarżącemu, uznanemu wcześniej za dłużnika alimentacyjnego. Skarżący argumentował zmianą swojej sytuacji życiowej, brakiem możliwości kontaktu z dzieckiem i próbą zawarcia ugody. Sąd administracyjny oddalił skargę, podkreślając, że postępowanie w sprawie zatrzymania prawa jazdy ma charakter związany i organy administracji są związane ostateczną decyzją o uznaniu strony za dłużnika alimentacyjnego oraz wnioskiem o zatrzymanie prawa jazdy. Sąd wyjaśnił, że okoliczności dotyczące wywiązywania się z obowiązku alimentacyjnego lub próby zawarcia ugody nie są badane w postępowaniu o zatrzymanie prawa jazdy, lecz w odrębnym postępowaniu dotyczącym uznania za dłużnika uchylającego się od zobowiązań. Sąd uznał również, że odmowa przeprowadzenia rozprawy przez SKO była uzasadniona, gdyż nie zachodziły przesłanki do jej przeprowadzenia zgodnie z k.p.a. Sąd wskazał, że skarżący ma możliwość ubiegania się o uchylenie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy po spełnieniu określonych warunków dotyczących wywiązywania się z alimentów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 5 ust. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów ma charakter związany i organ nie ma luzu decyzyjnego.

Uzasadnienie

Przepis art. 5 ust. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów nakłada na starostę obowiązek wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, gdy spełnione są dwie przesłanki: ostateczna decyzja o uznaniu za dłużnika alimentacyjnego oraz wniosek organu właściwego dłużnika. W takiej sytuacji organ nie ma swobody decyzyjnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.a.a. art. 5 § ust. 3

Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów

u.p.a.a. art. 5 § ust. 3b

Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów

u.p.a.a. art. 5 § ust. 5

Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.a.a. art. 5 § ust. 6

Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów

u.p.a.a. art. 7 § ust. 3 i 3a

Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów

k.p.a. art. 89 § § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 78 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 123

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

k.k. art. 209

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ administracji jest związany ostateczną decyzją o uznaniu za dłużnika alimentacyjnego i wnioskiem o zatrzymanie prawa jazdy. Postępowanie o zatrzymanie prawa jazdy ma charakter związany i nie bada okoliczności dotyczących wywiązywania się z alimentów. Nie zachodziły przesłanki do przeprowadzenia rozprawy administracyjnej.

Odrzucone argumenty

Zmiana sytuacji życiowej skarżącego i próba zawarcia ugody powinny być uwzględnione. Naruszenie przepisów k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia rozprawy i uniemożliwienie skarżącemu złożenia wyjaśnień. Niewłaściwe zebranie materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

organ ten, mając na uwadze zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy oraz regulację ustawową dotyczącą przedmiotowej sprawy, zasadę pisemności oraz zasadę, że kolegia rozstrzygają sprawy na posiedzeniach niejawnych - nie uwzględniło zgłoszonej prośby i orzekło na posiedzeniu niejawnym. organ, wydając rozstrzygnięcie na podstawie przepisu art. 5 ust. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów nie ma luzu decyzyjnego i w sytuacji wystąpienia wskazanych w nim przesłanek obowiązany jest wydać decyzję odpowiadającą treści regulacji zawartej w art. 5 ust. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Wszelkie zarzuty tego rodzaju mogłyby bowiem mieć znaczenie przy ocenie zgodności z prawem decyzji o uznaniu skarżącego za dłużnika uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, która – jak już wcześniej wyjaśniono - nie stanowi jednak w niniejszym przypadku przedmiotu skargi. W ocenie sądu, kolegium zasadnie, w treści zaskarżonej decyzji wskazało, iż w sprawie nie zachodziła żadna z przesłanek opisanych w art. 89 k.p.a., zatem nie istniała potrzeba przeprowadzenia rozprawy administracyjnej.

Skład orzekający

Ewa Alberciak

przewodniczący

Anna Dębowska

członek

Joanna Wyporska-Frankiewicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie związanej natury decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu i braku możliwości badania okoliczności faktycznych w tym postępowaniu."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji zatrzymania prawa jazdy na podstawie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ścisłe ramy prawne postępowania administracyjnego dotyczącego zatrzymania prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu, pokazując, że pewne kwestie nie mogą być badane w tym konkretnym postępowaniu.

Zatrzymanie prawa jazdy za alimenty: dlaczego sąd nie bada Twojej sytuacji życiowej?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Łd 649/24 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-01-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Anna Dębowska
Ewa Alberciak /przewodniczący/
Joanna Wyporska-Frankiewicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1993
art. 5 ust. , ust. 3b i ust. 5
Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j.)
Sentencja
Dnia 8 stycznia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędziowie Sędzia WSA Anna Dębowska, Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz (spr.), Asystent sędziego Beata Drożdż, Protokolant, w składzie następującym: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2025 roku sprawy ze skargi K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 2 lipca 2024 roku nr SKO.4121.65.2024 w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 2 lipca 2024 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z 25 kwietnia 2024 r. o zatrzymaniu prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu.
W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne:
Decyzją Prezydenta Miasta Łodzi z 9 sierpnia 2023 r. K.G. (dalej: skarżący, strona, strona skarżąca) został uznany za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Powyższa decyzja jest ostateczna.
Prezydent Miasta Łodzi pismem z 30 stycznia 2023 r. złożył wniosek podjęcie czynności zmierzających do zatrzymania prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu - stronie skarżącej. Następnie, decyzją z 25 kwietnia 2024r., orzeczono o zatrzymaniu stronie prawa jazdy kategorii B. Strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi (dalej również: organ odwoławczy, organ II instancji, sko, kolegium lub samorządowe kolegium odwoławcze) podnosząc, iż obecnie jej sytuacja zmieniła się znacząco. Nadto strona wniosła o możliwość uczestnictwa w posiedzeniu kolegium celem wyjaśnienia sprawy. Do odwołania strona załączyła podanie skierowane do Centrum Świadczeń Socjalnych w Łodzi z prośbą o zawarcie ugody dotyczącej zadłużenia alimentacyjnego oraz przyjęcie deklaracji wpłat na poczet alimentów bieżących. W treści swojego pisma strona wskazała, iż nie może realizować obowiązku alimentacyjnego wobec córki, gdyż od wielu lat matka dziecka uniemożliwia mu kontaktu z nią, w związku z czym nie ma możliwości zdobycia jej numeru telefonu ani adresu, aby załatwić sprawę alimentów bezpośrednio z pełnoletnią dziś córką.
Powołaną na wstępie decyzją z 2 lipca 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi uznało, że odwołanie strony nie zasługuje na uwzględnienie i utrzymało w mocy zaskarżoną doń decyzję organu I instancji. Organ II instancji w pierwszej kolejności wskazał, że - zgodnie z art. 17 ust. 1 i 2 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych - orzeczenia kolegium zapadają po przeprowadzeniu rozprawy lub na posiedzeniu niejawnym, przy czym kolegium wydaje swoje orzeczenia po odbyciu niejawnej narady składu orzekającego. Dalej organ odwoławczy wskazał, iż wprawdzie strona zgłosiła w treści odwołania chęć uczestniczenia w posiedzeniu kolegium - jednakże organ ten, mając na uwadze zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy oraz regulację ustawową dotyczącą przedmiotowej sprawy, zasadę pisemności oraz zasadę, że kolegia rozstrzygają sprawy na posiedzeniach niejawnych - nie uwzględniło zgłoszonej prośby i orzekło na posiedzeniu niejawnym. Organ odwoławczy powołując treść art. 89 § 1 i 2 k.p.a. stwierdził, że nawet gdyby uznać, że prośba strony jest prośbą o wyznaczenie rozprawy i umożliwienie jej uczestnictwa w tejże, to w rozpatrywanej sprawie nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 89 § 1 k.p.a., nie ma też przepisów szczególnych, które stanowiłyby o obowiązku przeprowadzenia rozprawy. Z kolei art. 89 § 2 k.p.a. – jak dalej wywodzi kolegium - ma zastosowanie wtedy, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz, gdy przeprowadzenie rozprawy jest potrzebne do wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków, biegłych, a zwłaszcza gdy konieczne jest przesłuchanie więcej niż jednego świadka - rozprawa zapewnia wówczas możliwość ich konfrontacji. Przy czym w niniejszej w sprawie nie zachodzi konieczność uzgodnienia interesów stron, a co za tym idzie potrzeba przeprowadzenia rozprawy administracyjnej. Organ II instancji dodał, iż w toku postępowania organ I instancji umożliwił stronie branie czynnego udziału w toczącym się postępowaniu, a przekazując sprawę dodatkowo ustalił, iż nie wystąpiły przesłanki do uchylenia decyzji o zatrzymania prawa jazdy. Dalej organ odwoławczy wskazał, że w rozpoznawanej sprawie nie jest spornym, że zaskarżona decyzja została podjęta na podstawie ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1993, ze zm.), a zgodnie z treścią art. 5 ust. 3, 3a, 3b oraz ust. 5 tejże ustawy decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu podjęta przez organ I instancji na podstawie wyżej przytoczonej normy nie należy do kategorii decyzji uznaniowych, w związku z czym, organ administracji publicznej, stosując przepisy ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, obowiązany jest do jej wydania. Podkreślono przy tym, że organ, wydając rozstrzygnięcie na podstawie przepisu art. 5 ust. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów nie ma luzu decyzyjnego i w sytuacji wystąpienia wskazanych w nim przesłanek obowiązany jest wydać decyzję odpowiadającą treści regulacji zawartej w art. 5 ust. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Organ w tym postępowaniu nie bada okoliczności uznania osoby za dłużnika alimentacyjnego, uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, jest on bowiem związany ostateczną decyzją o uznaniu dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych oraz wnioskiem o zatrzymanie prawa jazdy. Zwrócono też uwagę i na to, że organ wydający uprawnienia do kierowania pojazdami na podstawie wyżej przywołanej normy – tj. art. 5 ust. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - nie dokonuje oceny zachowania się dłużnika alimentacyjnego, tj. spełnienia przesłanek określonych obecnie w art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Przesłanką warunkującą wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy jest wniosek organu właściwego dłużnika o zatrzymanie prawa jazdy kierowany do starosty, który poprzedzony jest ostateczną decyzją o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Uwzględniając powyższe ustalenia faktyczne i rozważania prawne kolegium stwierdziło, że zaskarżona doń decyzja jest zasadna i znajduje swoje umocowanie w przywołanych powyżej przepisach. Organ odwoławczy nadmienił, że organy orzekające w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu nie oceniają prawidłowości działań podjętych przez organ właściwego do wydania decyzji o uznaniu strony za dłużnika alimentacyjnego, a nadto są one związane: po pierwsze, ostateczną decyzją o uznaniu strony za dłużnika alimentacyjnego (tj. za osobę uchylającą się od zobowiązań alimentacyjnych) oraz po drugie, wnioskiem właściwego w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu. Zatem skoro w obrocie prawnym nadal pozostaje ostateczna decyzja Prezydenta Miasta Łodzi z 9 sierpnia 2023 r. o uznaniu strony za dłużnika alimentacyjnego i wniosek o zatrzymanie prawa jazdy to okoliczności wskazane przy odwołaniu pozostają bez wpływu na wynik podjętego w sprawie rozstrzygnięcia. Z punktu widzenia prowadzonego postępowania istotnym jest bowiem to, że uprawniony organ wydał decyzję o uznaniu strony za dłużnika alimentacyjnego, która jest już decyzją ostateczną, a w dalszej kolejności organ ten skierował do starosty wniosek o zatrzymanie prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu. W konsekwencji powyższego, tj. wobec dysponowania przez organ I instancji ostateczną decyzją o uznaniu strony za dłużnika alimentacyjnego oraz wnioskiem o zatrzymanie prawa jazdy, to musiał wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Tym samym odwołanie nie mogło zostać uwzględnione. Organ II instancji wskazał przy tym, że sformułowany przez stronę zarzut dotyczący wywiązywania się z obowiązku płacenia alimentów - ze względu na przedmiot prowadzonego postępowania - musi pozostać bezskuteczny, bowiem okoliczność wywiązywania się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych (zgodnie z przywołanym art. 5 ust. 3a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów) ma fundamentalne znaczenie ale dla podjęcia decyzji o uznaniu za dłużnika alimentacyjnego, a nie - jak to ma w miejsce w rozpoznawanym przypadku - dla decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Organ odwoławczy wyjaśnił przy tym, że strona ma jednak możliwość podjęcia działań określonych w art. 5 ust. 6 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Nadto wyjaśniono stronie, iż niezależnie od podjętego w sprawie rozstrzygnięcia, jeżeli strona dopełni czynności wynikających z art. 7 ust. 3 i 3a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, tj. umożliwi właściwemu organowi przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego oraz będzie przez odpowiedni okres wypełniał obowiązek alimentacyjny, to doprowadzi do ustania przyczyny zatrzymania prawa jazdy (co musi udokumentować przed odpowiednimi organami stosownymi dokumentami), a właściwy organ będzie mógł skierować do właściwego starosty wniosek o uchylenie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Z tej przyczyny istotnym jest, aby skarżący wykazał zaistnienie powyższych okoliczności informując o tym niezwłocznie organ właściwym do wystąpienia z wnioskiem w sprawie uchylenia decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący zaskarżając powyżej wskazaną decyzję kolegium w całości, wskazał na naruszenie art. 6, art. 7, art. 7a § 1, art. 7b, art. 8 § 1 i 2, art. 10 § 1, 2 i 3, art. 13 § 1 i 2, art. 14a, art. 67 § 1, art. 72 § 1 , art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 , art. 98 § 1, art. 114, art. 132 § 1, art. 136 § 1 i 2 oraz art. 139 k.p.a. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, że organ nie odebrał od niej bardzo istotnych informacji dotyczących sprawy, a mających zasadnicze znaczenie przy podejmowaniu decyzji. W ocenie strony odmowa przeprowadzenia w sprawie rozprawy była nieuzasadniona. Skarżący wskazał, że miał prawo być na niej obecny a nie został powiadomiony o czasie i miejscu prowadzonego postępowania, a tym samym został pozbawiony możliwości złożenia wyjaśnień. Zdaniem skarżącego w sprawie nie został zebrany materiał dowodowy istotny dla jej rozstrzygnięcia. Tym samym wydana przez organ decyzja - niekorzystna dla strony - narusza także interes społeczny.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267). Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl zaś art. 145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Z przywołanych powyżej przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Badając legalność zaskarżonej decyzji kolegium, jak również poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Podstawą prawną kontrolowanej decyzji były przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1993 ze zm.) – dalej: "ustawa".
Zgodnie z treścią art. 5 ust. 3 ustawy w przypadku gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub odmówił:
1) złożenia oświadczenia majątkowego,
2) zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy w terminie wyznaczonym przez organ właściwy dłużnika,
3) bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych
- organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.
W myśl art. 5 ust. 3b ustawy jeżeli decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna, organ właściwy dłużnika:
1) składa wniosek o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny oraz
2) po uzyskaniu z centralnej ewidencji kierowców informacji, że dłużnik alimentacyjny posiada uprawnienie do kierowania pojazdami, kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego wraz z odpisem tej decyzji.
Zgodnie z art. 5 ust. 5 ustawy na podstawie wniosku, o którym mowa w ust. 3b, starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy.
Jak zatem wynika z przywołanych powyższego rozwiązań prawnych, starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy wówczas, gdy spełnione zostaną dwie przesłanki. Pierwszą z nich jest wydanie ostatecznej decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, a drugą przesłanką jest wystąpienie przez organ właściwy dłużnika z wnioskiem do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu. Decyzja wydana na podstawie art. 5 ust. 5 ustawy jest zatem decyzją o charakterze związanym. Oznacza to, że organ wydając decyzję na podstawie tego przepisu nie ma luzu decyzyjnego i w sytuacji wystąpienia wskazanych w nim przesłanek obowiązany jest wydać decyzję odpowiadającą treści regulacji zawartej w art. 5 ust. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (por. np. wyrok NSA z dnia 24 maja 2018 r., sygn. akt I OSK 2773/17, Lex/el nr 2496734; a także wyrok NSA z dnia 20 października 2017 r., sygn. akt I OSK 154/16, Lex/el nr 2464482).
W stanie faktycznym niniejszej sprawy bezspornym jest, iż decyzją Prezydent Miasta Łodzi z 9 sierpnia 2023 r. strona skarżąca, będąca dłużnikiem alimentacyjnym w rozumieniu ustawy, została uznana za uchylającą się od zobowiązań alimentacyjnych. Decyzja ta stała się ostateczna 20 lutego 2024 r. Z akt sprawy wynika także, że Centrum Świadczeń Socjalnych w Łodzi działając na mocy art. 5 ust. 3 i 3b ustawy wystąpiło do organu wydającego uprawnienia do kierowania pojazdami z wnioskiem o dokonanie czynności zmierzających do zatrzymania prawa jazdy, co w konsekwencji musiało skutkować wydaniem decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy.
Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania administracyjnego wskazać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, że w postępowaniu dotyczącym zatrzymania prawa jazdy organy nie badają okoliczności takich jak: okoliczności osobiste dotyczące strony, charakter wykonywanej przez stronę pracy, czy realizacji przez nią świadczeń alimentacyjnych. Weryfikacja, czy dłużnika alimentacyjnego można uznać za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych odbywa się w odrębnym postępowaniu, które poprzedza postępowanie w sprawie zatrzymania prawa jazdy i kończy się wydaniem decyzji o uznaniu za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Okoliczności te w postępowaniu dotyczącym zatrzymania prawa jazdy weryfikowane być już nie mogą (por. np. wyrok NSA z dnia 14 października 2016 r., sygn. akt I OSK 287/15; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 18 października 2018 r., sygn. akt III SA/Gd 540/18; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 1 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Po 191/20 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej: "CBOSA"). Także sąd w prowadzonym obecnie postępowaniu nie był uprawniony do badania podnoszonych przez skarżącego okoliczności dotyczących braku podstaw do uznania go za dłużnika alimentacyjnego, gdyż wykraczałoby to poza granice niniejszej sprawy, które na mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. wyznacza decyzja kolegium z 2 lipca 2024 r. w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę (por. np. wyrok NSA z dnia 20 września 2019 r., sygn. akt I OSK 63/18; uchwała NSA (7) z dnia 3 lutego1997 r., sygn. akt OPS 12/96 [za:] A. Kabat, Komentarz do art. 134 [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2018 r., Lex/el).
Dla rozstrzygnięcie niniejszej sprawy nie mają zatem znaczenia okoliczności podnoszone w toku postępowania administracyjnego, dotyczące zmiany sytuacji skarżącego, w tym wystąpienie przez stronę skarżącą z prośbą o zawarcie ugody, czy też braku możliwości realizacji przez stronę obowiązku alimentacyjnego z uwagi na fakt, iż matka dziecka uniemożliwia skarżącemu kontakt z dzieckiem. Wszelkie zarzuty tego rodzaju mogłyby bowiem mieć znaczenie przy ocenie zgodności z prawem decyzji o uznaniu skarżącego za dłużnika uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, która – jak już wcześniej wyjaśniono - nie stanowi jednak w niniejszym przypadku przedmiotu skargi.
W ocenie sądu niezasadny jest również zarzut dotyczący nieprzeprowadzenia przez kolegium rozprawy administracyjnej. Wskazać należy, że stosownie do treści art. 78 § 1 k.p.a. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania dotyczącego przeprowadzenia dowodu, które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy (art. 78 § 2 k.p.a.). Z kolei art. 89 § 1 i 2 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej przeprowadzi, z urzędu lub na wniosek strony, w toku postępowania rozprawę, w każdym przypadku gdy zapewni to przyspieszenie lub uproszczenie postępowania lub gdy wymaga tego przepis prawa. Organ powinien przeprowadzić rozprawę, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne dla wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin (art. 89 § 2 k.p.a.). W ocenie sądu, kolegium zasadnie, w treści zaskarżonej decyzji wskazało, iż w sprawie nie zachodziła żadna z przesłanek opisanych w art. 89 k.p.a., zatem nie istniała potrzeba przeprowadzenia rozprawy administracyjnej na podnoszoną przez stronę w odwołaniu okoliczność braku podstaw do uznania go za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Ze względu na przedmiot sprawy i okoliczność, że wydawane w tym postępowaniu rozstrzygnięcie, jak już powyżej wskazano, ma charakter związany, kolegium rozpatrzyło sprawę na posiedzeniu niejawnym. Organ nie miał bowiem kompetencji do ingerowania w postępowanie dotyczące uznania strony za osobę uchylająca się od zobowiązań alimentacyjnych oraz przeprowadzenia dowodów dotyczących innego postępowania. W kwestii zaś braku formalnego rozpatrzenia wniosku dowodowego strony wskazać należy, iż nawet przyjęcie koncepcji, że odmowa przeprowadzenia dowodu powinna nastąpić w drodze postanowienia z art. 123 k.p.a., to w sytuacji, gdy nie przysługuje na to postanowienie zażalenie, niewydanie tego rodzaju aktu nie może stanowić o istotnym naruszeniu przepisów postępowania mogącym mieć wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Zauważyć przy tym należy, że kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej do tutejszego sądu decyzji wyjaśniło, dlaczego wniosek o przeprowadzenie rozprawy został uznany za niezasadny, a sąd dokonując kontroli w tym zakresie nie stwierdził naruszenia prawa, skutkującego koniecznością uchylenia tej decyzji. W tym stanie rzeczy zarzuty dotyczące: braku przeprowadzenia w sprawie rozprawy administracyjnej i pozbawienie strony możliwości uczestniczenia w niej, nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Nadto, w świetle przedłożonych akt administracyjnych stwierdzić należy, iż kolegium umożliwiło skarżącemu składanie dowodów włączając w poczet materiału dowodowego składane przez niego pisma.
W zaskarżonej decyzji prawidłowo organ wskazał skarżącemu na możliwość uchylenia decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w oparciu o art. 5 ust. 6 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, zgodnie z którym uchylenie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy następuje na wniosek organu właściwego dłużnika skierowanego do starosty, gdy ustanie przyczyna zatrzymania prawa jazdy, o której mowa w ust. 3, zaś dłużnik alimentacyjny przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów lub nastąpiła utrata statusu dłużnika alimentacyjnego.
Reasumując, sąd nie stwierdził uchybienia ani przepisom postępowania administracyjnego, ani przepisom prawa materialnego, które dawałoby podstawę do wyeliminowania zaskarżonych rozstrzygnięć z obrotu prawnego. Wobec istnienia w obrocie prawnym ostatecznej decyzji uznającej skarżącego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych oraz złożenia przez właściwy organ wniosku o zatrzymanie skarżącemu prawa jazdy, organy orzekające w sprawie, będąc związane decyzją i wnioskiem do Prezydenta Miasta Łodzi – nie mogły bowiem odstąpić od dyspozycji zawartej w art. 5 ust. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.
Mając na uwadze powyższe sąd, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi i nie podzielając jej zarzutów, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
a.kr

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI