I OSK 2761/12

Naczelny Sąd Administracyjny2014-02-11
NSAAdministracyjneWysokansa
służba wojskoważołnierze zawodowizwolnienie ze służbyrozkaz personalnydecyzja administracyjnapostępowanie administracyjnekontrola sądowaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą rozkazu personalnego stwierdzającego zwolnienie z zawodowej służby wojskowej, uznając go za dokument ewidencyjny, a nie decyzję administracyjną.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M.K. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na postanowienie Ministra Obrony Narodowej o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego Prezesa WSO dotyczącego zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. NSA uznał, że rozkaz personalny wydany dla celów ewidencyjnych nie jest decyzją administracyjną i nie podlega zaskarżeniu ani postępowaniu o stwierdzenie nieważności, oddalając tym samym skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wcześniej oddalił skargę skarżącego na postanowienie Ministra Obrony Narodowej. Postanowienie to dotyczyło odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego, który stwierdzał zwolnienie M.K. z zawodowej służby wojskowej z dniem 31 lipca 2011 r. z powodu upływu terminu wypowiedzenia. Skarżący argumentował, że rozkaz personalny jest decyzją administracyjną i powinien podlegać kontroli sądowej. Sąd pierwszej instancji oraz Naczelny Sąd Administracyjny uznały jednak, że rozkaz personalny wydany dla celów ewidencyjnych, stwierdzający fakt zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej wskutek upływu terminu wypowiedzenia, ma charakter wyłącznie porządkowy i nie konstytuuje nowego stanu prawnego. Nie jest to decyzja administracyjna w rozumieniu k.p.a., a jedynie potwierdzenie zdarzenia prawnego, jakim jest zwolnienie z mocy prawa. W związku z tym, odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia jego nieważności była zasadna, a skarga kasacyjna została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, rozkaz personalny wydany dla celów ewidencyjnych ma charakter wyłącznie porządkowy i nie konstytuuje nowego stanu prawnego. Nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu k.p.a. i nie przysługują od niego środki zaskarżenia ani nie można wszcząć postępowania o stwierdzenie jego nieważności.

Uzasadnienie

Rozkaz personalny stwierdzający zwolnienie z zawodowej służby wojskowej z mocy prawa (np. wskutek upływu terminu wypowiedzenia) ma charakter ewidencyjny. Jest on jedynie potwierdzeniem zaistniałego stanu prawnego, a nie aktem kształtującym prawa i obowiązki strony. W związku z tym nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu art. 104 i 107 k.p.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (19)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa pragmatyczna art. 115 § ust. 2 i ust. 3

Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

ustawa pragmatyczna art. 111 § pkt. 9 lit. b

Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt. 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa pragmatyczna art. 6 § ust. 2 pkt. 2

Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

ustawa pragmatyczna art. 8 § ust. 2

Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

k.p.a. art. 104

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt. 2 i pkt. 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 61a § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 127 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozkaz personalny wydany dla celów ewidencyjnych, stwierdzający zwolnienie żołnierza z zawodowej służby wojskowej z mocy prawa, nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu k.p.a. i nie podlega zaskarżeniu ani postępowaniu o stwierdzenie nieważności.

Odrzucone argumenty

Rozkaz personalny jest decyzją administracyjną, która kształtuje prawa i obowiązki żołnierza, a zatem podlega kontroli sądowej i postępowaniu o stwierdzenie nieważności. Sąd I instancji naruszył przepisy postępowania, nieprawidłowo kontrolując legalność działalności administracji publicznej i nie uchylając zaskarżonego postanowienia.

Godne uwagi sformułowania

rozkaz personalny wydany dla celów ewidencyjnych nie konstytuuje nowego stanu prawnego ma znaczenie wyłącznie ewidencyjne, porządkowe nie zawiera rozstrzygnięcia w przedmiocie jego praw i obowiązków jest tylko i wyłącznie konsekwencją konstytutywnej decyzji nie stanowi decyzji administracyjnej nie przysługują od niego środki zaskarżenia akt zbliżony swym charakterem do zaświadczenia

Skład orzekający

Małgorzata Borowiec

przewodniczący

Barbara Adamiak

członek

Janusz Furmanek

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że rozkazy personalne wydawane dla celów ewidencyjnych w sprawach zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie są decyzjami administracyjnymi i nie podlegają zaskarżeniu ani postępowaniu o stwierdzenie ich nieważności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zwolnienia żołnierzy zawodowych z mocy prawa, a nie decyzji administracyjnych kształtujących prawa i obowiązki.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w wojskowym postępowaniu administracyjnym – charakteru prawnego rozkazów personalnych i ich zaskarżalności, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i wojskowym.

Czy rozkaz personalny o zwolnieniu z wojska to decyzja administracyjna? NSA wyjaśnia.

Sektor

administracja publiczna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 2761/12 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2014-02-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-11-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Barbara Adamiak
Janusz Furmanek /sprawozdawca/
Małgorzata Borowiec /przewodniczący/
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne
Żołnierze zawodowi
Sygn. powiązane
II SA/Wa 784/12 - Wyrok WSA w Warszawie z 2012-07-10
I OSK 784/12 - Wyrok NSA z 2012-07-04
II SA/Wa 1281/11 - Wyrok WSA w Warszawie z 2011-10-25
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 184, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Dz.U. 2008 nr 141 poz 892
art. 115 ust. 2 i ust. 3 w zw. z art. 111 pkt. 9 lit. b, art. 6 ust. 2 pkt. 2, art. 8 ust. 2
Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jednolity
Dz.U. 2013 poz 267
art. 7, art. 77  § 1, art. 80, art. 104 i art. 107
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie : Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędziowie: Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędzia NSA del. Janusz Furmanek (spr.) Protokolant asystent sędziego Łukasz Mazur po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lipca 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 784/12 w sprawie ze skargi M.K. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 10 lipca 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M.K. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 lutego 2012 r. [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne:
Minister Obrony Narodowej postanowieniem z dnia 15 lutego 2012 r. (znak [...]) na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., po rozpoznaniu wniosku sędziego w stanie spoczynku [...] M.K. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej postanowieniem Ministra Obrony Narodowej z dnia 14 grudnia 2011 r. (znak [...]) w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wyciągu rozkazu dziennego nr [...] Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego [...] z dnia 27 czerwca 2011 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu postanowienia organ podał, że sędzia M.K. pełnił zawodową służbę wojskową na stanowisku służbowym sędziego Wojskowego Sądu Garnizonowego [...]. Na mocy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 17 lutego 2010 r. w sprawie zniesienia niektórych wojskowych sądów garnizonowych oraz zmiany rozporządzenia w sprawie utworzenia sądów wojskowych oraz określenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 32, poz. 175), Wojskowy Sąd Garnizonowy [...] został zniesiony z dniem 1 lipca 2010 r. W związku ze zniesieniem Wojskowego Sądu Garnizonowego [...], Minister Obrony Narodowej w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości wystąpił do Krajowej Rady Sądownictwa o przeniesienie oficera w stan spoczynku. Uchwałą Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 9 czerwca 2010 r. zainteresowany został przeniesiony z dniem 2 lipca 2010 r. w stan spoczynku.
Decyzją z dnia 27 stycznia 2011 r. Minister Obrony Narodowej wypowiedział ww. stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej, decyzję doręczono w dniu 1 lutego 2011 r. Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia 27 stycznia 2011 r. przeniósł sędziego M.K. do dyspozycji Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego [...].
Rozkazem dziennym nr [...] z dnia 27 czerwca 2011 r. Prezes Wojskowego Sądu Okręgowego [...] stwierdził, że oficer z dniem 31 lipca 2011 r. zostanie zwolniony z zawodowej służby wojskowej wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez organ wojskowy.
W dniu 5 września 2011 r. skarżący wystąpił do Ministra Obrony Narodowej o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego [...] nr [...] z dnia 27 czerwca 2011 r.
Minister Obrony Narodowej postanowieniem nr [...] z dnia 14 grudnia 2011 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wyciągu rozkazu dziennego nr [...] Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego [...] z dnia 27 czerwca 2011 r.
M.K. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazując, że zaskarżony wyciąg rozkazu dziennego nr [...] Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego [...] z dnia 27 czerwca 2011 r. jest rozkazem personalnym, a w konsekwencji decyzją administracyjną w rozumieniu przepisów k.p.a.
Ponownie rozpoznając sprawę, organ podał, że zgodnie z art. 115 ust. 3 w zw. z art. 111 ust. 9 lit. b ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 93 ze zm.) [dalej: ustawa pragmatyczna] w przypadku zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej dokonanego przez właściwy organ, dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz pełni służbę, stwierdza fakt zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej rozkazem personalnym, wydanym do celów ewidencyjnych.
Dalej organ wskazał na istniejące w doktrynie prawa administracyjnego rozróżnienie na decyzje deklaratoryjne i konstytutywne. Podkreślił w związku z tym, że za decyzję o charakterze konstytutywnym można uznać tylko i wyłącznie ostateczną decyzję Ministra Obrony Narodowej nr 11 z dnia 27 stycznia 2011 r. o wypowiedzeniu sędziemu M.K. stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. To rozstrzygnięcie ukształtowało, stworzyło wobec wyżej wymienionego nową sytuację, nowy stosunek prawny. W przypadku zwolnienia żołnierza zawodowego z zawodowej służby wojskowej wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez organ wojskowy charakter konstytutywny ma jedynie decyzja w sprawie wypowiedzenia stosunku służbowego. Rozkaz personalny, o którym mowa w art. 115 ust. 3 ustawy pragmatycznej wydany jest tylko i wyłącznie dla celów ewidencyjnych przez właściwego dowódcę jednostki wojskowej, w której żołnierz pełni służbę. Rolą takiego rozkazu jest samo stwierdzenie faktu zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej, rozkaz taki ma wyłącznie charakter ewidencyjny. Przedmiotowy rozkaz nie stanowi zatem decyzji administracyjnej i nie przysługują od niego środki zaskarżenia.
Powyższe postanowienie stało się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia 15 lutego 2012 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Postanowieniu zarzucił naruszenie:
1. art. 6 ust. 2 pkt 2, art. 8 ust. 2 ustawy pragmatycznej, przez przyjęcie, że przedmiotowy rozkaz personalny nie jest decyzją w rozumieniu art. 6 ust. 2 pkt 2 powoływanej ustawy i nie przysługuje od niego skarga do sądu administracyjnego;
2. art. 111, art. 114 ust. 2, ust. 4, ust. 5 i ust. 6, oraz art. 115 ust. 1 ww. ustawy, poprzez zwolnienie z zawodowej służby wojskowej w sposób nieznany ustawie na podstawie rozkazu personalnego dowódcy, tj. w oparciu o rozkaz personalny wydany przez nieuprawniony organ bez podstawy prawnej, w wyniku czego doszło do skrócenia okresu wypowiedzenia przez organ nieuprawniony,
3. art. 116 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, zgodnie z którym organ nie może poprawić daty zwolnienia, poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie i przyjęcie, iż organ I instancji może zmienić datę zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej.
Ponadto zarzucił naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 3 k.p.a., art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, poprzez:
- poczynienie błędnych ustaleń, iż rozkaz Prezesa WSO [...] nr [...] z dnia 27 czerwca 2011 r. nie stanowi rozkazu personalnego będącego decyzją,
- błędne ustalenie, że rozkaz ten został wydany wyłącznie na potrzeby wewnętrzne jednostki wojskowej,
- przyjęcie, że nie doszło do zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej w oparciu o rozkaz Prezesa WSO [...] z 27 czerwca 2011 r. przed upływem okresu wypowiedzenia,
- nieprzeprowadzenie dowodu z dokumentów potwierdzających faktyczne zwolnienie skarżącego z zawodowej służby wojskowej, a więc potwierdzających wykonanie rozkazu Prezesa WSO [...].
W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił w szczególności, że rozkaz ten jest rozkazem personalnym, chociaż wydanym nie dla celów ewidencyjnych, gdyż dotyczy spraw personalnych, tj. zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej. Zwrócił uwagę, że w nim organ na nowo określił termin zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, skracając go o 1 miesiąc. W tym zakresie rozkaz na nowo ukształtował prawa i obowiązki skarżącego, a więc ma on charakter konstytutywny. Skarżący twierdził, że rozkaz ten jest rozkazem personalnym, stanowi decyzję i przysługuje od niego odwołanie do sądu. Powołał się również na konstytucyjną zasadę prawa do sądu.
W ocenie skarżącego, funkcjonują dwie decyzje dotyczące zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej. Podstawą ich wydania było to samo zdarzenie – likwidacja jednostki wojskowej, w której skarżący pełnił zawodową służbę wojskową. Decyzja Prezesa WSO [...] z dnia 27 czerwca 2011 r. została wydana przez nieuprawniony organ w sytuacji, gdy w obrocie prawnym pozostała i pozostaje nadal ostateczna decyzja uprawnionego organu, tj. Ministra Obrony Narodowej z dnia 27 stycznia 2011 r. wypowiadająca skarżącemu stosunek zawodowej służby wojskowej z zachowaniem sześciomiesięcznego okresu wypowiedzenia.
Reasumując skarżący podkreślił, że organ błędnie ustalił, iż rozkaz Prezesa WSO [...] nr [...] nie stanowi rozkazu personalnego będącego decyzją administracyjną, a w konsekwencji nie mają do niego zastosowania przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Organ podkreślił, że przedmiotowa decyzja jest konsekwencją konstytutywnej decyzji w sprawie wypowiedzenia żołnierzowi zawodowemu stosunku służbowego i wobec tego nie stanowi decyzji administracyjnej w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego i nie przysługują od niego środki zaskarżenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Sąd meriti wskazał, że zgodnie z art. 115 ust. 3 w zw. z art. 111 ust. 9 lit. b ustawy pragmatycznej w przypadku zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, dokonanego przez właściwy organ, dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz pełni służbę, stwierdza fakt zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej rozkazem personalnym wydanym do celów ewidencyjnych.
Zgodnie z brzmieniem art. 114 ust. 5 i ust. 6 powołanej wyżej ustawy, zwolnienie z zawodowej służby wojskowej żołnierza zawodowego wskutek dokonanego wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej następuje po upływie sześciu miesięcy od dnia doręczenia wypowiedzenia dokonanego przez organ wojskowy w ostatnim dniu miesiąca, przy czym okres wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej może być skrócony za pisemną zgodą zwalnianego żołnierza zawodowego i właściwego organu, a kończyć się musi ostatniego dnia miesiąca. Tym samym, charakter konstytutywny ma jedynie decyzja w sprawie wypowiedzenia stosunku służbowego.
Rozkaz personalny dla celów ewidencyjnych wydany przez właściwego dowódcę jednostki wojskowej, w której żołnierz pełnił służbę, stwierdzający fakt zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej, ma znaczenie wyłącznie ewidencyjne, porządkowe. Rozkaz taki po stronie zainteresowanego nie konstytuuje nowego stanu prawnego, gdyż nie zawiera rozstrzygnięcia w przedmiocie jego praw i obowiązków, jest tylko i wyłącznie konsekwencją konstytutywnej decyzji w sprawie wypowiedzenia żołnierzowi zawodowemu stosunku służbowego. Rozkaz taki nie stanowi decyzji administracyjnej.
Sąd meriti stwierdził też, że wadliwość zapisów w rozkazie personalnym wydanym dla celów ewidencyjnych, nie ma wpływu na stan prawny sprawy, nawet podanie w tego typu rozkazie niewłaściwej daty zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego dokonanego przez organ wojskowy, nie zmienia prawnej daty zwolnienia wynikającej z upływu ustawowego terminu wypowiedzenia stosunku służbowego.
Reasumując – w ocenie WSA w Warszawie - rozkaz dzienny nr [...] Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego [...] z dnia 27 czerwca 2011 r. nie stanowi decyzji administracyjnej i nie przysługują od niego środki zaskarżenia.
W skardze kasacyjnej M.K. zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie prawa materialnego, tj.:
- art. 6 ust. 2 pkt. 2 i art. 8 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, poprzez błędną jego wykładnię i jego niezastosowanie, co polegało na przyjęciu, iż rozkaz Prezesa WSO [...] nr [...] z dnia 27 czerwca 2011 r. nie jest rozkazem personalnym pomimo, iż dotyczy zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej, a w konsekwencji nie jest decyzją w rozumieniu art. 6 ust. 2 pkt. 2 powoływanej ustawy i nie przysługuje od niego skarga, jak też nie można wszcząć postępowania o stwierdzenie jego nieważności;
oraz naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
- art. 3 § 1 i 2 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy p.p.s.a. zw. z art. 61a § 1 k.p.a., przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie i nie uchylił zaskarżonego postanowienia mocą którego utrzymano w mocy postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności rozkazu Prezesa WSO [...] Nr [...] z dnia 27 czerwca 2011 r. mimo, że nie zaistniały uzasadnione przyczyny określone w art. 61a § 1 k.p.a., które mogłyby skutkować odmową jego wszczęcia;
- rażące i mające wpływ na treść orzeczenia naruszenie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (D.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.), art. 3 § 1 i 2, art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie i nie uchylił zaskarżonego postanowienia pomimo naruszenia zasady opierania rozstrzygnięcia na prawdzie obiektywnej w oparciu o całokształt materiału dowodowego zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wszechstronny co w niniejszej sprawie przejawiało się dokonaniem sprzecznych z materiałem dowodowym ustaleń faktycznych oraz pominięciem istotnych dla rozstrzygnięcia dowodów poprzez:
błędne ustalenie, iż rozkaz dzienny Prezesa WSO [...] nr [...] z dnia 27 czerwca 2011 r. nie stanowi rozkazu personalnego będącego decyzją administracyjną, a w konsekwencji nie mają do niego zastosowania przepisy kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji,
błędne ustalenie, że rozkaz ten został wydany wyłącznie na potrzeby wewnętrzne jednostki wojskowej,
przyjęcie, że nie doszło do zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej w oparciu o rozkaz Prezesa WSO [...] Nr [...] z dnia 27 czerwca 2011 r. przed upływem okresu wypowiedzenia,
nieprzeprowadzenie dowodu z dokumentów potwierdzających faktyczne zwolnienie skarżącego z zawodowej służby wojskowej, a więc potwierdzających wykonanie rozkazu Prezesa WSO [...] i faktyczne skrócenie okresu wypowiedzenia w postaci: rozliczenia z zaopatrzenia, wydania decyzji o przyznaniu należności i ich wypłaceniu, skierowaniu do WKU,
pominięcie okoliczności faktycznych mających istotne znacznie dla sprawy w postaci wypłacenia skarżącemu odpraw związanych z zwolnieniem w dniu 1 sierpnia 2011 r., czy też zgłoszenia się przez skarżącego do WKU zgodnie ze skierowaniem w celu dopełnienia formalności związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej.
Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.], skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 ustawy p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 183 § 1 ustawy p.p.s.a., obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt l OPS 10/09, opubl. w ONSA i wsa z 2010 r., nr 1, poz. 1).
W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 ustawy p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyć się musiała wyłącznie do zbadania zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów.
Po stwierdzeniu, że w sprawie niniejszej nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny przystąpił do oceny podniesionych zarzutów skargi kasacyjnej i uznał, że nie są one oparte na usprawiedliwionych podstawach.
Przedmiotem kontroli Sądu I instancji była zgodność z prawem postanowienia Ministra Obrony Narodowej z 15 lutego 2012 r. (znak [...]) w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wyciągu rozkazu dziennego nr [...] Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego [...] z 27 czerwca 2011 r. W rozkazie tym organ stwierdził, że skarżący z dniem 31 lipca 2011 r. zostanie zwolniony z zawodowej służby wojskowej wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez organ wojskowy.
Wskazać należy, iż podstawą prawną wydania rozkazu dziennego z 27 czerwca 2011 r., wydanego dla celów ewidencyjnych, w przedmiocie zwolnienia [...] M.K. był art. 115 ust. 2 i ust. 3 w zw. z art. 111 pkt 9 lit. b ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 93 ze zm.) [dalej: ustawa pragmatyczna]. Powyższe przepisy stanowią, że żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej w skutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez właściwy organ (art. 111 pkt 9 lit. b). Zwolnienie z zawodowej służby wojskowej następuje z mocy prawa z dniem uprawomocnienia się okoliczności, stanowiącej podstawę zwolnienia żołnierza ze służby (art. 115 ust. 2). W przypadkach, o których mowa w art. 115 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych stwierdza się fakt zwolnienia żołnierza ze służby rozkazem personalnym wydanym dla celów ewidencyjnych (art. 115 ust. 3).
W rozpatrywanej sprawie zasadnicze pytanie dotyczy zatem kwestii, czy rozkaz ewidencyjny wydany w sytuacji zwolnienia żołnierza na podstawie art. 111 pkt 1, 3, 5, 8, 9 lit. b i pkt 11-15 ustawy pragmatycznej może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego, skoro ustawodawca zapisał w art. 115 ust. 3 powoływanej ustawy, iż w wymienionych wyżej przypadkach fakt zwolnienia zawodowego żołnierza ze służby potwierdza się rozkazem personalnym wydanym do celów ewidencyjnych.
Odpowiadając na tak postawione pytanie Sąd I instancji stwierdził, że w takich przypadkach skarga nie przysługuje. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Sąd meriti stwierdził, że rozkaz personalny dla celów ewidencyjnych wydany przez właściwego dowódcę jednostki wojskowej, w której żołnierz pełnił służbę, stwierdzający fakt zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej, ma znaczenie wyłącznie ewidencyjne, porządkowe. Rozkaz taki po stronie zainteresowanego nie konstytuuje nowego stanu prawnego, gdyż nie zawiera rozstrzygnięcia w przedmiocie jego praw i obowiązków, jest tylko i wyłącznie konsekwencją konstytutywnej decyzji w sprawie wypowiedzenia żołnierzowi zawodowemu stosunku służbowego. Naczelny Sąd Administracyjny, w składzie niniejszą sprawę rozpoznającym, powyższe zapatrywanie w pełni akceptuje, dodatkowo przedstawiając dalsze argumenty w tej mierze.
Podnieść należy, iż art. 115 ustawy pragmatycznej w ust. 1 wskazuje szereg sytuacji wymienionych w art. 111, w których zwolnienie z zawodowej służby wojskowej następuje decyzją organu wymienionego w art. 114 ust. 4. Ustęp 2 wymienia kolejne przypadki, o których mowa w art. 111, tj. m.in. zwolnienie wskutek upływ terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez właściwy organ (art. 111 pkt 9 lit b). Są to zróżnicowane sytuacje, powstałe wskutek orzeczeń organów administracyjnych, sądowych i dyscyplinarnych. Są to orzeczenia ostateczne i prawomocne. Dlatego też ustawodawca określił, że w tych zróżnicowanych sytuacjach zwolnienie z zawodowej służby wojskowej nie następuje na podstawie odrębnej decyzji, jak tego wymaga przepis art. 115 ust. 1, a z mocy prawa z dniem uprawomocnienia się odpowiedniego orzeczenia lub z dniem, w którym decyzja stała się ostateczna albo z dniem zaistnienia okoliczności stanowiącej podstawę zwolnienia żołnierza zawodowego ze służby.
W rozpatrywanej sprawie orzeczenie organu (Minister Obrony Narodowej) o wypowiedzeniu stosunku służbowego skarżącemu zostało wydane w dniu 27 stycznia 2011 r. i doręczone skarżącemu w dniu 1 lutego 2011 r. Rozkaz personalny stwierdzający, że skarżący będzie zwolniony ze służby wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego wydano natomiast w dniu 27 czerwca 2011 r. Mamy do czynienia zatem z sytuacją, gdy rozkaz personalny o zwolnieniu został wydany już po dacie wydania orzeczenia o wypowiedzeniu stosunku służbowego, a przede wszystkim po terminie jego zaskarżenia do organu wyższej instancji, a zatem w sytuacji gdy orzeczenie to czekało jedynie na wykonanie (upływ terminu, w którym stosunek służbowy wygasał). Zatem zgodzić się należy, iż miało ono niewątpliwie jedynie charakter ewidencyjny i nie ma co do zasady cech decyzji administracyjnej.
W świetle art. 115 ust. 2 ustawy pragmatycznej nie budzi wątpliwości, że skarżący został zwolniony ze służby z mocy prawa. Tym samym rozkaz personalny został faktycznie wydany jedynie dla celów ewidencyjnych i nie nosi on cech decyzji administracyjnej. Zwolnienie ze służby należy w takiej sytuacji zakwalifikować jako czynność następczą, mającą właśnie charakter techniczny, polegający na wykreśleniu z ewidencji.
W ocenie NSA, zawarte w skardze kasacyjnej rozważania na temat konstytutywnego charakteru rozkazu personalnego dla celów ewidencyjnych, a zwłaszcza wnioski, jakoby ten charakter przesądzał o tym, iż podlega on kontroli sądowej, są całkowicie chybione. Raz jeszcze należy podkreślić, że ustawodawca w art. 115 ust. 3 ustawy pragmatycznej posłużył się określeniem "rozkaz personalny wydany dla celów ewidencyjnych". Określenie to powinno być rozumiane w znaczeniu "poświadczenia", aktu zbliżonego swym charakterem do zaświadczenia w rozumieniu art. 217 k.p.a., z tą różnicą, iż wydawane jest one w sferze wewnętrznej działania administracji i w dodatku z urzędu, a nie na żądanie osoby ubiegającej się o jego wydanie. Mimo więc, że art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy pragmatycznej stanowi, iż ilekroć w ustawie użyte jest określenie "decyzja", to należy przez nie rozumieć także rozkaz personalny, to "rozkaz personalny wydany dla celów ewidencyjnych" nie może być uznany za decyzję administracyjną w rozumieniu art. 104 i art. 107 k.p.a.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej, zarzucającego Sądowi meriti naruszenie art. 6 ust. 2 pkt 2 i art. 8 ust. 2 ustawy pragmatycznej, Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że rozkaz personalny Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego [...] z dnia 27 czerwca 2011 r. nr [...] o zwolnieniu skarżącego ze służby był dokumentem wewnętrznym wydanym dla celów ewidencyjnych, a nie decyzją administracyjną. Z tych też względów wskazane zarzuty skargi kasacyjnej - naruszenia art. 6 ust. 2 pkt 2 i art. 8 ust. 2 ustawy pragmatycznej NSA uznał za niezasadne.
Konsekwencją niezasadności omówionych powyżej zarzutów naruszenia prawa materialnego jest nieskuteczność podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 3 § 1 i § 2 ustawy p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a. w zw. z art. 61a § 1 k.p.a. poprzez niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a. Skoro bowiem przesądzone zostało, iż rozkaz personalny z dnia 27 czerwca 2011 r. nie stanowił decyzji administracyjnej, to nie było prawnych podstaw do wszczęcia przez organy postępowania w przedmiocie stwierdzenia jego nieważności.
Również bezskuteczne pozostać musiały podniesione przez skarżącego zarzuty dotyczące naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa procesowego, w tym art. 1 § 1 i § 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), art. 3 § 1 i § 2, art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Wskazane w tym kontekście okoliczności mające ten zarzut uzasadnić w praktyce pozostają bez istotnego wpływu na wynik sprawy, również bowiem do tak ustalonego stanu faktycznego zachowują w pełni aktualność rozważania i ocena prawna wyrażone w zaskarżonym wyroku, które należało z przedstawionych względów podzielić. Skarżący nie wykazał, by Sąd I instancji dopuścił się mającego istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a. w zw. ze wskazanymi przepisami procedury administracyjnej (k.p.a.). w zasadzie podobnie jak wskazane wcześniej zarzuty opierają się one na twierdzeniu, że Sąd I instancji błędnie ustalił, że rozkaz dzienny z 27 czerwca 2011 r. nie jest rozkazem personalnym będącym decyzją administracyjna. Powyższe natomiast zostało już uprzednio przesądzone.
Odnośnie natomiast argumentów o nieprzeprowadzeniu dowodu z dokumentów potwierdzających faktyczne zwolnienie skarżącego z zawodowej służby wojskowej oraz pominiecie okoliczności faktycznych mających istotne znaczenie dla sprawy, zauważyć należy, iż skarżący nie przedstawił argumentów wskazujących na fakt wpływu tych naruszeń na końcowe rozstrzygnięcie sądu I instancji. W świetle natomiast zaprezentowanych powyżej rozważań dotyczących kwestii braku możliwości uznania rozkazu dziennego za decyzję administracyjną stwierdzić należy, iż zarzuty te nie maja uzasadnienia.
Reasumując, prawidłowo przyjął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że rozkaz dzienny z 27 czerwca 2011 r. wydany przez Prezesa Sądu Okręgowego [...] dla celów ewidencyjnych nie miał charakteru decyzji administracyjnej, nie było zatem prawnych możliwości jego kwestionowania, stwierdzenia jego nieważności, a co za tym idzie zasadnie Sąd meriti oddalił skargę.
Z tych wszystkich względów, Naczelny Sąd Administracyjny nie uznał za zasadne postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów i – działając na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI