I OSK 2732/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-11-30
NSAAdministracyjneŚredniansa
wstrzymanie wykonaniadom pomocy społecznejzwrot wydatkówopieka nad osobą starsząprawo administracyjnepostępowanie sądowoadministracyjneochrona tymczasowaszkodaskarga kasacyjna

NSA odmówił wstrzymania wykonania decyzji o zwrocie wydatków za pobyt ojca w domu pomocy społecznej z powodu niewykazania przez skarżącą przesłanek uzasadniających taką ochronę.

NSA rozpatrywał wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nakładającej na K.O. obowiązek zwrotu wydatków za pobyt jej ojca w domu pomocy społecznej. Skarżąca argumentowała, że brak wstrzymania spowoduje znaczną szkodę ze względu na wysokość należności i jej trudną sytuację materialną. Sąd uznał jednak, że skarżąca nie wykazała wystarczająco przesłanek do zastosowania ochrony tymczasowej, a obowiązek zapłaty jest z natury odwracalny.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek K.O. o wstrzymanie wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, która utrzymywała w mocy decyzję Prezydenta Miasta zobowiązującą skarżącą do zwrotu ponad 35 tys. zł wydatków za pobyt jej ojca w domu pomocy społecznej. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną i jednocześnie o wstrzymanie wykonania decyzji, argumentując, że brak wstrzymania narazi ją na znaczną szkodę z uwagi na wysokość należności oraz jej wiek, stan zdrowia i sytuację materialną. Sąd, powołując się na art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podkreślił, że ciężar wykazania przesłanek (niebezpieczeństwo znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków) spoczywa na wnioskodawcy. W ocenie NSA, skarżąca nie wykazała tych przesłanek w sposób dostateczny, a jedynie stwierdzenie o wysokości należności i ogólne twierdzenia o trudnej sytuacji materialnej nie są wystarczające. Sąd zaznaczył również, że obowiązek zapłaty świadczenia pieniężnego jest z natury odwracalny. W konsekwencji, wniosek o wstrzymanie wykonania został odmówiony.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek nie może zostać uwzględniony, jeśli skarżący nie wykazał wystarczająco tych przesłanek.

Uzasadnienie

Ciężar wykazania przesłanek wstrzymania wykonania spoczywa na skarżącym. Samo stwierdzenie o wysokości należności i ogólne twierdzenia o trudnej sytuacji materialnej nie są wystarczające. Obowiązek zapłaty świadczenia pieniężnego jest z natury odwracalny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 61 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 61 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 61 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek zapłaty świadczenia pieniężnego jest z natury odwracalny.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewykazanie przez skarżącą przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. (niebezpieczeństwo znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków). Obowiązek zapłaty świadczenia pieniężnego jest z natury odwracalny.

Odrzucone argumenty

Brak wstrzymania wykonania decyzji spowoduje znaczną szkodę dla skarżącej z uwagi na wysokość należności i jej sytuację materialną.

Godne uwagi sformułowania

to na stronie skarżącej ciąży obowiązek wykazania, że w sprawie, w której domaga się wstrzymania wykonania danego aktu, występują przesłanki wynikające z powyższego przepisu. Twierdzenia skarżącej kasacyjnie dotyczące jej stanu zdrowia oraz aktualnej sytuacji materialnej nie zostały zaś poparte żadnymi dowodami umożliwiającymi składowi orzekającemu odniesienie się do tej kwestii. Rolą sądu nie jest natomiast wyręczanie wnioskodawcy i poszukiwanie za niego okoliczności, które przemawiałyby za zasadnością zastosowania ochrony tymczasowej. Obowiązek zapłaty świadczenia pieniężnego, z natury rzeczy, jest odwracalny...

Skład orzekający

Monika Nowicka

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wykazanie przesłanek do wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej, w szczególności obowiązek dowodowy strony i odwracalność świadczeń pieniężnych."

Ograniczenia: Dotyczy wniosków o wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdzie strona musi aktywnie wykazać przesłanki.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowego wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, gdzie kluczowe jest wykazanie przesłanek przez stronę. Nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych interpretacji prawnych.

Dane finansowe

WPS: 35 362,77 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 2732/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-11-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Monika Nowicka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
II SA/Gl 142/23 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2023-07-10
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 61 § 3 w zw. z art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku K.O. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej K.O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 lipca 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 142/23 w sprawie ze skargi K. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 21 listopada 2022 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wydatków za pobyt członka rodziny w domu pomocy społecznej postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 10 lipca 2023 r. (sygn. akt II SA/Gl 142/23) oddalił skargę K.O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 21 listopada 2022 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 26 września 2022 r. nr [...] zobowiązującą skarżącą do zwrotu środków z tytułu zastępczego ponoszenia opłat za pobyt ojca H.O. w Domu Pomocy Społecznej w [...] za okres od 1 sierpnia 2016 r. do 5 marca 2018 r. na łączną kwotę 35.362,77 zł.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła K. O..
W skardze tej zawarła również wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając zaś konieczność zastosowania instytucji ochrony tymczasowej, skarżąca kasacyjnie podnosiła, że brak wstrzymania wykonania decyzji organu II instancji spowoduje po jej stronie znaczną szkodę. Mając bowiem na względzie wysokość należności głównej objętej zaskarżoną decyzją oraz należności uboczne (odsetki), ewentualna próba dochodzenia tychże należności przez organ spowoduje bezsprzecznie powstanie znacznej szkody. Skarżąca - z uwagi na swój wiek, stan zdrowia oraz aktualną sytuację materialną - nie byłaby bowiem w stanie uiścić należności objętych zaskarżoną decyzją bez znacznego uszczerbku dla swej sytuacji życiowej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej "p.p.s.a.") wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Zgodnie zaś z art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.
Z powyższego wynika zatem, że sąd może wstrzymać wykonanie aktu, jeżeli stwierdzi zajście chociaż jednej z dwóch przesłanek: niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwa powstania trudnych do odwrócenia skutków. Należy
w tym miejscu jednocześnie podkreślić, że to na stronie skarżącej ciąży obowiązek wykazania, że w sprawie, w której domaga się wstrzymania wykonania danego aktu, występują przesłanki wynikające z powyższego przepisu. W tym celu strona skarżąca winna zatem tak określić ewentualną szkodę i wskazać na skutki, które trudno będzie odwrócić, by sąd mógł stwierdzić w oparciu o konkretne dane, że jej wielkość może być znaczna, a skutki wykonania decyzji istotnie trudne do odwrócenia. Z uwagi na ocenny charakter przesłanek w przedmiocie wstrzymania wykonania danego aktu, sąd może pewne okoliczności, które wynikają z akt sprawy, wziąć pod uwagę z urzędu, co nie oznacza jednak, że jest zobowiązany poszukiwać za stronę argumentów na poparcie zgłoszonego przez nią żądania.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wniosek skarżącej kasacyjnie nie zasługiwał na uwzględnienie. Strona nie wykazała bowiem w sposób dostateczny, że przesłanki dla zastosowania ochrony tymczasowej zostały spełnione. Przywołanie jedynie podstawy prawnej wstrzymania wykonania aktu, jak też samo stwierdzenie, że brak wstrzymania wykonania decyzji - z uwagi na wysokość należności głównej objętej tą decyzją - narazi skarżącą kasacyjnie na znaczną szkodę, nie jest wystarczającą podstawą do uwzględnienia wniosku. Twierdzenia skarżącej kasacyjnie dotyczące jej stanu zdrowia oraz aktualnej sytuacji materialnej nie zostały zaś poparte żadnymi dowodami umożliwiającymi składowi orzekającemu odniesienie się do tej kwestii. Rolą sądu nie jest natomiast wyręczanie wnioskodawcy i poszukiwanie za niego okoliczności, które przemawiałyby za zasadnością zastosowania ochrony tymczasowej. Skoro więc skarżąca kasacyjnie wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji nie uzasadniła, to nie może oczekiwać, że Sąd udzieli jej ochrony tymczasowej.
Poza tym obowiązek zapłaty świadczenia pieniężnego, z natury rzeczy, jest odwracalny, ponieważ w przypadku wyeliminowania przez sąd z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, wnioskodawca będzie posiadał określone instrumenty prawne do ubiegania się o zwrot poniesionych kosztów.
Mając zatem na uwadze powyższe okoliczności uznać należy, że brak jest podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI