I OSK 2708/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Federacji z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Sprawa dotyczyła odmowy uchylenia decyzji stwierdzającej nieważność decyzji administracyjnej z 1950 r., która przywróciła byłemu właścicielowi termin do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej na podstawie Dekretu o gruntach warszawskich. Federacja podnosiła zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 10 KPA (brak czynnego udziału strony) oraz art. 156 § 2 KPA w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 2015 r. Kwestionowano również interpretację art. 7 Dekretu oraz naruszenie art. 1 Protokołu nr 1 do EKPC. Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na swój wcześniejszy wyrok z 16 marca 2016 r. (sygn. akt I OSK 1307/14), stwierdził, że adresatowi decyzji z 1950 r. nie przysługiwało prawo podmiotowe ani maksymalnie ukształtowana ekspektatywa nabycia prawa do gruntu. Nabycie prawa nie następowało z mocy prawa z chwilą złożenia wniosku, a było uzależnione od spełnienia przesłanek materialnoprawnych. Sąd uznał, że wyrok TK z 2015 r. nie skutkował zmianą stanu prawnego w zakresie art. 156 § 2 KPA, a wcześniejsza wykładnia NSA jest wiążąca na podstawie art. 170 i 190 PPSA. Sąd pierwszej instancji był związany tym wyrokiem. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym braku czynnego udziału strony, uznano za niezasadne z uwagi na niewykazanie istotnego wpływu na wynik sprawy. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Dekretu o gruntach warszawskich, pojęcie ekspektatywy prawa, wpływ wyroków Trybunału Konstytucyjnego na postępowanie administracyjne i sądowe, związanie sądu wcześniejszym orzecznictwem NSA.
Dotyczy specyficznej materii dekretu warszawskiego, ale zasady dotyczące ekspektatywy i wpływu wyroków TK mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (4)
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13, stanowi podstawę do uchylenia ostatecznej decyzji organu z dnia 27 marca 2013 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 22 marca 1950 r. przywracającej byłemu właścicielowi termin do złożenia wniosku w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie stanowił podstawy do uchylenia decyzji, a jego wydanie nie skutkowało zmianą stanu prawnego w zakresie art. 156 § 2 KPA.
Uzasadnienie
NSA oparł się na swoim wcześniejszym wyroku z 2016 r., który stwierdził, że wyrok TK z 2015 r. jest wyrokiem zakresowym i nie zmienia stanu prawnego w odniesieniu do art. 156 § 2 KPA. Sąd uznał, że wcześniejsza wykładnia NSA jest wiążąca.
Czy złożenie wniosku dekretowego o przyznanie prawa własności czasowej, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, tworzy ekspektatywę prawa podlegającą ochronie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, złożenie wniosku dekretowego nie tworzy ekspektatywy prawa podmiotowego ani maksymalnie ukształtowanej ekspektatywy nabycia tego prawa. Nabycie prawa było uzależnione od spełnienia przesłanek materialnoprawnych.
Uzasadnienie
NSA powtórzył stanowisko z wyroku z 2016 r., że złożenie wniosku było jedynie pierwszym etapem postępowania, a nabycie prawa zależało od spełnienia przesłanek dekretowych. Wzruszenie decyzji przywracającej termin nie pozbawia ekspektatywy w sposób niezasadny.
Czy połączenie dwóch faz postępowania wznowieniowego w jedną, bez zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym etapie, stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy?
Odpowiedź sądu
Nie, nie wykazano, aby połączenie faz postępowania wznowieniowego miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że nie każde naruszenie przepisów postępowania stanowi przyczynę uchylenia aktu. Pełnomocnik skarżącej nie wykazał, że brak możliwości wypowiedzenia się co do dowodów miał istotny wpływ na rozstrzygnięcie, co jest wymogiem z art. 174 pkt 2 PPSA.
Czy sąd pierwszej instancji jest związany poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowanym w poprzednim wyroku dotyczącym tej samej sprawy administracyjnej, nawet jeśli dotyczył innej decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd pierwszej instancji był związany treścią wyroku NSA z 16 marca 2016 r. oraz dokonaną w nim wykładnią na podstawie art. 170 i art. 190 PPSA.
Uzasadnienie
NSA uznał, że mimo iż wyrok z 2016 r. dotyczył innej decyzji administracyjnej, to wydany został w ramach tej samej sprawy administracyjnej dotyczącej wzruszenia ostatecznej decyzji z 1950 r., co zobowiązuje organ i sąd do respektowania tego wyroku.
Przepisy (17)
Główne
p.p.s.a. art. 183 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.k.p. art. 82 § ust. 1 pkt 4 lit. b
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami
u.k.p. art. 99 § ust. 1 pkt 3 lit. b
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami
k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 151 § § 1 pkt 1 lit. b i c
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dekret art. 7 § ust. 1, 2 i 4
Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2 in fine
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 149 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 149 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 151 w zw. z art. 134 § 1 ppsa przez nieprawidłową ocenę legalności zaskarżonej decyzji. • Naruszenie art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145a kpa przez błędne przyjęcie, że wyrok TK P 46/13 nie stanowi podstawy do uchylenia decyzji o stwierdzeniu nieważności. • Naruszenie art. 10 § 1 w zw. z art. 149 § 1 oraz 151 § 1 pkt 1 kpa przez brak zapewnienia czynnego udziału strony. • Naruszenie art. 170 ppsa przez błędne uznanie związania poglądem NSA z wyroku I OSK 1307/14. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa w zw. z art. 156 § 2 kpa i art. 2, 7, 190 Konstytucji RP oraz wyrokiem TK P 46/13. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa w zw. z art. 1 Protokołem nr 1. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa w zw. z art. 7 ust. 1, 2 i 4 Dekretu przez błędną wykładnię i niewłaściwe przyjęcie, że złożenie wniosku dekretowego nie tworzy ekspektatywy prawa.
Godne uwagi sformułowania
adresatowi decyzji z [...] marca 1950 r. nie przysługiwało żadne prawo podmiotowe do gruntu, ani nie posiadał maksymalnie ukształtowanej ekspektatywy nabycia tego prawa. • Nabycie prawa do gruntu na podstawie Dekretu nie następowało z mocy prawa z chwilą złożenia wniosku. • wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12 maja 2015 r. jest wyrokiem zakresowym, którego wydanie nie skutkowało zmianą stanu prawnego w zakresie art. 156 § 2 kpa. • nie każde naruszenie przepisów postępowania stanowi przyczynę uchylenia zaskarżonego aktu, a do dokonania takiej czynności niezbędne jest wystąpienie kwalifikowanego skutku w postaci istotnego wpływu uchybienia przepisom postępowania na wynik sprawy.
Skład orzekający
Maria Grzymisławska-Cybulska
członek
Monika Nowicka
członek
Zygmunt Zgierski
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Dekretu o gruntach warszawskich, pojęcie ekspektatywy prawa, wpływ wyroków Trybunału Konstytucyjnego na postępowanie administracyjne i sądowe, związanie sądu wcześniejszym orzecznictwem NSA."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej materii dekretu warszawskiego, ale zasady dotyczące ekspektatywy i wpływu wyroków TK mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy historycznego dekretu warszawskiego i złożonej historii prawnej nieruchomości, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie nieruchomości i administracyjnym.
“Dekret Warszawski: Czy złożenie wniosku gwarantowało prawo do ziemi? NSA wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.