I OSK 2706/23

I OSK 2706/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-03-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jakub Zieliński /sprawozdawca/
Maciej Dybowski
Marek Stojanowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
658
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II SAB/Kr 121/23 - Postanowienie WSA w Krakowie z 2023-06-23
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 3 § 2 pkt 2 i 8, art. 174 pkt 1 i 2, art. 183 § 1, art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 775
art. 35, art. 37 § 1 pkt 1, art. 59 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 344
art. 79 ust. 3 i 7, art. 80 ust. 1 i 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędzia del. WSA Jakub Zieliński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 czerwca 2023 r., sygn. akt II SAB/Kr 121/23 w sprawie ze skargi A. T. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie w przedmiocie aktualizacji opłaty rocznej oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (dalej zwany też: "WSA" lub "Sąd I instancji") wyrokiem z dnia 23 czerwca 2023 r. o sygn. akt II SAB/Kr 121/23 wydanym po rozpoznaniu skargi A.T. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie (dalej zwane też jako "SKO" lub "Kolegium") w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu w sprawie aktualizacji opłaty rocznej: 1. zobowiązał Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie do wydania aktu lub dokonania czynności w sprawie wniosku skarżącego z dnia 7 listopada 2022 r., w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; II. stwierdził, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie dopuściło się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Prezydent Miasta K. pismem z dnia 13 grudnia 2021 r. wypowiedział użytkownikowi wieczystemu A.T. (dalej zwanym "Skarżącym" bądź "Stroną") dotychczasową wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego udziału wynoszącego 1/2 części w nieruchomości gruntowej stanowiącej własność Skarbu Państwa oznaczonej jako działka nr [...] obręb [...] jedn. ewid. [...] o łącznej pow. 1 118 m2 położonej przy ul. [...][...] w A. objętej księgą wieczystą nr [...].
Wnioskiem z dnia 22 stycznia 2022 r. skarżący zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest nieuzasadniona lub uzasadniona w niższej wysokości.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie orzeczeniem z dnia 30 września 2022 r. nr SKO.UW/4163/793/2022, wydanym na podstawie art. 78 i art. 79 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (u.g.n.), oddaliło wniosek A.T., stwierdzając że wniosek został złożony z uchybieniem terminu (1 dzień).
Pismami z dnia 7 listopada 2022 r. A.T. zwrócił się o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego udziału w nieruchomości gruntowej jest nieuzasadniona lub
uzasadniona w innej wysokości oraz złożył ponowny wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste jest nieuzasadniona lub uzasadniona w innej wysokości.
SKO w Krakowie pismem z dnia 28 listopada 2022 r. poinformowało Stronę, że sprawa aktualizacji opłaty rocznej została zakończona orzeczeniem SKO w Krakowie z dnia 30 września 2022 r. nr SKO.UW/4163/793/2022. W związku ze złożeniem sprzeciwu od przedmiotowego orzeczenia akta sprawy zostaną przekazane do właściwego sądu powszechnego.
A.T. w piśmie z dnia 29 listopada 2022 r. wniósł o wydanie przez organ postanowienia w przedmiocie przywrócenia bądź odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku.
W odpowiedzi , pismem z dnia 30 listopada 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie poinformowało A.T., że jego prośba o przywrócenie terminu jest nieuzasadniona.
W dniu 17 stycznia 2023 r. A.T. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie w sprawie rozstrzygnięcia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego udziału w nieruchomości gruntowej jest nieuzasadniona lub uzasadniona w innej wysokości.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej odrzucenie bądź oddalenie. Organ wskazał, że A.T. wniósł sprzeciw od orzeczenia z 30 września zatem stosownie do postanowień art. 80 ust. 1 zdanie 2 u.g.n. wniesienie sprzeciwu jest równoznaczne z żądaniem przekazania sprawy do sądu powszechnego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości i inicjuje drugi (sądowy) etap postępowania w przedmiocie aktualizacji opłaty z tytułu użytkowania wieczystego. W wyniku wniesionego sprzeciwu sprawę aktualizacji opłat przejmuje do rozpoznania sąd powszechny. Zdaniem SKO w Krakowie, po przekazaniu właściwemu sądowi akt sprawy, to sąd cywilny posiada kompetencje do zbadania sprawy w jej całokształcie, w tym w zakresie prawidłowości doręczeń i terminowości złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej za wieczyste użytkowanie jest nieuzasadniona. W konsekwencji skutkiem wniesienia sprzeciwu jest utrata kompetencji Kolegium do podejmowania jakichkolwiek działań orzeczniczych w sprawie. Zatem z chwilą wniesienia sprzeciwu od orzeczenia Kolegium, wniosek A.T. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości jest nieuzasadniona, nie mógł być rozpatrywany przez organ administracyjny.
W uzasadnieniu opisanego wyżej wyroku Sąd I instancji zauważył, iż z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podejmuje żadnych czynności lub wprawdzie prowadzi postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub też nie podejmuje przewidzianej prawem czynności. Bezczynność organu, czyli niekorzystanie z kompetencji, którą ze względu na zaistnienie wymaganych przez prawo okoliczności organ jest obowiązany wykorzystać, stanowi specyficzny przejaw nielegalności zachowań administracji publicznej. Sąd przytoczył następnie treść art. 12 i art. 35 K.p.a. wskazując na obowiązek organów administracji załatwienia sprawy w możliwie krótkich terminach. Sąd podzielił stanowisko Skarżącego, iż Kolegium powinno rozpoznać jego wniosek o przywrócenie terminu i wydać orzeczenie wskazane w przepisach prawa. Organ działając w oparciu o art. 58 § 1 K.p.a. powinien był wydać stosowne postanowienie, czego nie uczynił. Tym samym zarzut bezczynności jest oczywiście uzasadniony. Sąd zaznaczył, iż nie kwestionuje twierdzeń organu, że od orzeczenia z dnia 30 września 2022 r. przysługuje sprzeciw do sądu powszechnego. Nie zmienia to jednak faktu, że skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu, do czego miał prawo, a zatem organ powinien podjąć odpowiednie czynności procesowe celem jego rozpoznania.
WSA zauważył, że konieczność rozpoznania takiego wniosku przez SKO jest niesporna w orzecznictwie sądów administracyjnych. Kwestia zaś dopuszczalności skargi na postanowienie samorządowego kolegium odwoławczego w tym przedmiocie rozstrzygnięta została w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 2018 r., sygn. akt I OPS 2/18. Stwierdzono w niej, że na postanowienie samorządowego kolegium odwoławczego o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości – wydane na podstawie art. 59 § 1 K.p.a. w związku z art. 78 ust. 2 i art. 79 ust. 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami – przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Sad uznał, iż bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa bowiem organ, pozostawał w błędnym przekonaniu, że w sprawie nie musi podjąć żadnych działań procesowych, gdyż została ona już zakończona.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o:
1. jego uchylenie oraz rozpoznanie skargi A.T. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie w przedmiocie niewydania rozstrzygnięcia odnośnie prośby A.T. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, ze aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości składającej się z działki nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] jest nieuzasadniona i jej oddalenie, względnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie,
2. zasądzenie na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
naruszenie prawa materialnego, a to:
- art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 775) w zw. z art. 79 ust. 7 i art. 80 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 344) przez niewłaściwe jego zastosowanie polegające na przyjęciu, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie pozostaje w bezczynności nie rozpoznając prośby Skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, ze aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości składającej się z działki nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] jest nieuzasadniona w sytuacji, gdy od orzeczenia Kolegium Skarżący skutecznie złożył sprzeciw do sądu powszechnego,
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej SKO wyjaśniło, że nie neguje, iż w odniesieniu do 30-dniowego terminu biegnącego od daty doręczenia wypowiedzenia dotychczasowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu i zaoferowania opłaty w nowej wysokości do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona lub uzasadniona w innej wysokości, o którym mowa w art. 78 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ma odpowiednie zastosowanie art. 58 i art. 59 k.p.a. Oznacza to, że istotnie Kolegium ma obowiązek rozpatrzenia prośby o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona lub uzasadniona w innej wysokości i wydania stosowanego postanowienia. Niemniej jednak pogląd ten jest uzasadniony w przypadku złożenia prośby o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona przed wydaniem orzeczenia przez Kolegium. Natomiast pogląd ten budzi wątpliwości, gdy orzeczenie kolegium już zapadło, bowiem obowiązujące przepisy nie przewidują instytucji uchylenia orzeczenia przez kolegium w sytuacji uwzględnienia prośby o przywrócenie terminu, a w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że do orzeczeń kolegiów wydawanych w sprawach aktualizacji opłat z tytułu użytkowania wieczystego nie mają zastosowania tryby nadzwyczajne postępowania przewidziane w Kodeksie postępowania administracyjnego.
Dalej zauważono, że w przedmiotowej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wydało orzeczenie o oddaleniu wniosku Skarżącego o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona lub uzasadniona w innej wysokości, od którego to orzeczenia Skarżący w ustawowym terminie złożył sprzeciw do sądu powszechnego, a jednocześnie złożył prośbę do Kolegium o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona. W ocenie Kolegium WSA w Krakowie błędnie ocenił skutki prawne, jakie w świetle art. 80 ust. 1 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wywołuje wniesienie sprzeciwu od orzeczenia Kolegium, a to spowodowało błędne uznanie, że Kolegium pozostaje w bezczynności, gdyż nie wydało postanowienia odnośnie prośby Skarżącego o przywrócenie terminu w oparciu o art. 58 k.p.a. Stosownie do 80 ust. 1 zd. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami wniesienie sprzeciwu jest równoznaczne z żądaniem przekazania sprawy do sądu powszechnego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości, a wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona zastępuje pozew (art. 80 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Zatem w sytuacji skutecznego (w terminie) złożenia przez Skarżącego sprzeciwu od orzeczenia Kolegium z dnia 30 września 2022 r. Kolegium utraciło kompetencje do rozpatrzenia prośby Skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona. Skoro wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona lub uzasadniona w innej wysokości zastępuje pozew, to w gestii sądu powszechnego będzie ocena, jakie znaczenie dla skuteczności pozwu ma uchybienie terminu do złożenia wniosku, o którym mowa w art. 78 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Rozstrzygnięcie Kolegium podjęte w trybie art. 58 k.p.a. nie pozbawi bowiem skutków prawnych wniesienia sprzeciwu, o których mowa w art. 80 ust. 1 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym wyroku prowadzi do sytuacji, w której dwa organy (organ administracji i sąd powszechny) będą zajmowały się tą samą sprawą, co w konsekwencji może doprowadzić do zaistnienia w obrocie prawnym sprzecznych rozstrzygnięć i w istocie do rozbieżności, które z nich winno być honorowane. Taka sytuacja nie może mieć miejsca w demokratycznym państwie prawa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wskazało, że nie pozostaje w bezczynności, gdyż udzieliło Skarżącemu, w odpowiedzi na jego prośbę o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest nieuzasadniona, wyjaśnień odnośnie stanu sprawy w piśmie z dnia 30 listopada 2022 r. i jednocześnie przekazało sprzeciw od orzeczenia Kolegium z dnia 30 września 2022 r. wraz z aktami sprawy do właściwego sądu powszechnego (Sądu Okręgowego w Krakowie).
Zdaniem SKO, w tej sytuacji stwierdzić należy, iż WSA w Krakowie niewłaściwie zastosował art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. przyjmując, że Kolegium pozostaje w bezczynności z uwagi na niewydanie postanowienia, o którym mowa w art. 58 k.p.a.
Odpowiadając na skargę kasacyjną A.T. wniósł o jej oddalenie. Podniósł, iż wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest nieuzasadniona wniósł kilkanaście dni przed złożeniem sprzeciwu, aby umożliwić SKO jego rozpoznanie wcześniej - jeszcze przed wpłynięciem sprzeciwu — czego SKO nie uczyniło. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie nie zajęło merytorycznego stanowiska w sprawie złożonego przez Skarżącego wniosku o przywrócenie terminu. Rozpoczęło natomiast procedowanie sprzeciwu do sądu powszechnego mimo, iż sprzeciw złożony został kilkanaście dni później, aniżeli wniosek o przywrócenie terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie słusznie stwierdził, iż wniosek o przywrócenie terminu winien być zatem rozpatrzony przez SKO w Krakowie przed przekazaniem akt sprawy sądowi powszechnemu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz 1634 dalej: "P.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.), a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.).
Biorąc pod uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Podniesione w skardze kasacyjnej Kolegium zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego sprowadzają się do wykazania braku bezczynności tego organu w rozpoznaniu wniosku A.T. o przywrócenie terminu od wniesienia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest nieuzasadniona lub uzasadniona w niższej wysokości. W ocenie Kolegium, ponieważ wskazany wyżej wniosek o przywrócenie terminu został złożony już po wydaniu orzeczenia, o którym mowa w art 79 ust. 3 u.g.n. , od którego to orzeczenia wniesiono następnie sprzeciw określony w art. 80 u.g.n. to organ ten, z uwagi na przekazanie sprawy do sądu powszechnego, utracił kompetencję do rozpatrzenia tego wniosku.
Pogląd ten nie zasługuje na aprobatę.
Poza sporem pozostaje, iż w postępowaniu prowadzonym przez samorządowe kolegium odwoławcze rozpoznające wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego o wyłączeniu pracownika oraz organu, o załatwianiu spraw, doręczeniach, wezwaniach, terminach i postępowaniu, z wyjątkiem przepisów dotyczących odwołań i zażaleń. Do postępowania, o którym mowa wyżej, stosuje się również przepisy o opłatach i kosztach. Wynika to wprost z treści art. 79 ust. 7 u.g.n. Zatem w postępowaniu tym stosuje się odpowiednio przepisy Działu I Rozdziałów 5, 7-10, oraz Działu II (z wyjątkiem Rozdziałów 10 i 11 ) i Działu IX K.p.a. Zastosowanie znajdą zatem m.in. przepisy K.p.a. regulujące sposób obliczania terminów, a także kwestie przewracania terminów w razie ich uchybienia.
W powołanej przez Sąd I instancji uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 grudnia 2018 r. o sygn. akt I OPS 2/18 (ONSAiWSA 2019, nr 2, poz. 15.) uznano, iż na postanowienie samorządowego kolegium odwoławczego o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości - wydane na podstawie art. 59 § 1 k.p.a. w związku z art. 78 ust. 2 i art. 79 ust. 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2018 r. poz. 121 ze zm.) - przysługuje skarga do sądu administracyjnego. W uzasadnieniu tej uchwały NSA zauważył, że postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości stanowi postanowienie kończące postępowanie w sprawie oceny przez kolegium złożenia wniosku przez użytkownika wieczystego w terminie wyznaczonym przez ustawodawcę w art. 78 ust. 2 u.g.n. Skutkiem prawnym odmownego postanowienia kolegium jest bowiem wykluczenie dopuszczalności rozstrzygania sprawy aktualizacji opłaty rocznej zarówno przez samorządowe kolegium odwoławcze, jak i w dalszej kolejności przez sąd powszechny. NSA uznał, iż postanowienie to jest wydawane w postępowaniu administracyjnym i powoduje jego zakończenie, dlatego należy je uznać za kończące postępowanie w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Skoro tak, to bez wątpienia bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie rozpoznania wniosku o przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej również podlega kontroli sądów administracyjnych, zgodnie z z treścią art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a.
Stosownie do art. 35 K.p.a., którego to postanowienia również znajdują odpowiednie zastosowanie w postępowaniu przed samorządowym kolegium odwoławczym w sprawach dotyczących aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej, organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki ( § 1 ). Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2. ). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3. ). Niezałatwienie sprawy w terminie, o którym mowa w art. 35 K.p.a., względnie w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 K.p.a., świadczy o bezczynności organu - art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a.
W świetle powyższych uwag, nierozpoznanie przez samorządowe kolegium odwoławcze wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości, w terminach określonych w art. 35 lub wskazanych zgodnie z art. 36 § 1 K.p.a., będzie oznaczało bezczynność tego organu w tym zakresie.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela stanowisko Sądu I instancji, iż na obowiązek załatwienia przez samorządowe kolegium odwoławcze wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości, nie ma wpływu okoliczność złożenia tego wniosku po wydaniu przez ten organ orzeczenia o którym mowa art. 79 ust. 3 u.g.n. Uprzednie wydanie orzeczenia może determinować sposób załatwienia tego wniosku, niemniej nie przekreśla wynikającego z art. 35 K.p.a. oraz art. 59 K.p.a. obowiązku jego rozpoznania. Trzeba zauważyć, że w postępowaniu dotyczącym ustalenia, iż aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości, przepisy K.p.a. znajdują odpowiednie zastosowanie tylko na etapie postępowania przed samorządowym kolegium odwoławczym. Etap ten nie jest objęty kontrolą i kognicją sądu powszechnego. Stąd też rozpoznanie wniesionego do SKO wniosku o przywrócenie terminu leży w gestii tego organu.
Nie można podzielić przy tym stanowiska SKO w Krakowie, iż wniesienie sprzeciwu przez A.T. od orzeczenia Kolegium z 30 września 2022 r. uniemożliwia temu organowi rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu. Trzeba zaznaczyć, iż wniosek ten złożono dniu 7 listopada 2022 r. , a więc przed wniesieniem sprzeciwu, co miało miejsce w dniu 18 listopada 2022 r. Zgodnie za art. 80 ust. 1 u.g.n. wniesienie sprzeciwu jest równoznaczne z żądaniem przekazania sprawy do sądu powszechnego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości. Zatem do chwili złożenia tego środka prawnego, organem właściwym w sprawie dotyczącej aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej było samorządowe kolegium odwoławcze. Rolą tego organu pozostawało zatem rozpoznanie wszelkich wniosków strony tego postępowania zgodnie z przepisami u.g.n oraz odpowiednimi przepisami k.p.a. Uchylenie się przed tym obowiązkiem, mogło - jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie - skutkować zarzutem bezczynności. Wniesienie sprzeciwu, o którym mowa w art. 80 ust. 1 u.g.n. z uwagi na skutki jakie wywołuje, może mieć wpływ na sposób rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości, niemniej nie zwalania Samorządowego Kolegium Odwoławczego od jego rozpoznania w jednej z form przewidzianych w wskazanych w art. 79 ust 7 u.g.n. przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego.
Takiego załatwienia sprawy nie stanowią natomiast pisma Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 28 listopada 2022 r. oraz z 30 listopada 2022 r. , którymi poinformowano A.T., iż jego wniosek o przywrócenie terminu nie może zostać rozpatrzony z uwagi na wniesienie sprzeciwu. Wymienione w art. 79 ust. 7 u.g.n. przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie zawierają podstawy prawnej do załatwienia wniosku o przywrócenie terminu w formie wystosowania takiej informacji. O przywróceniu terminu lub jego odmowie organ orzeka w formie postanowienia – art. 59 § 1 K.p.a., również ewentualne umorzenie postępowania w tym zakresie także winno nastąpić w formie postanowienia – art. 126 w zw. z art. 105 § 1 K.p.a.
W tych okolicznościach, podniesione zarzuty skargi kasacyjnej nie mogły zostać uznane za skuteczne, a w konsekwencji skarga kasacyjna podlega oddaleniu na podstawie art. 184 P.p.s.a.