Orzeczenie · 2025-10-28

I OSK 2703/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-10-28
NSAnieruchomościWysokansa
wywłaszczeniezwrot nieruchomościnieruchomościcel wywłaszczeniatrasa chwaliszewskagospodarka nieruchomościamiprawo administracyjneNSApostępowanie administracyjne

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargi kasacyjne Wojewody Wielkopolskiego i Miasta Poznania od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który uchylił decyzję Wojewody odmawiającą zwrotu nieruchomości wywłaszczonej w 1967 r. na cele budowy Trasy Chwaliszewskiej. WSA uznał, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, ponieważ droga publiczna nie przebiegała przez całą wywłaszczoną działkę. NSA, analizując zarzuty skarg kasacyjnych, uznał, że WSA błędnie zinterpretował cel wywłaszczenia. Sąd podkreślił, że w przypadku tak starych wywłaszczeń, cel powinien być oceniany z uwzględnieniem ówczesnych standardów prawnych i specyfiki inwestycji. NSA stwierdził, że budowa Trasy Chwaliszewskiej była złożonym przedsięwzięciem, a wywłaszczona nieruchomość została wykorzystana na potrzeby tej inwestycji, w tym pod budowę magistrali wodociągowej i roboty budowlane. W związku z tym NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i oddalił skargę, uznając cel wywłaszczenia za zrealizowany i odmawiając zwrotu nieruchomości.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia 'celu wywłaszczenia' w kontekście historycznych inwestycji drogowych i złożonych przedsięwzięć infrastrukturalnych, ocena realizacji celu wywłaszczenia po wielu latach.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wywłaszczenia z lat 60. XX wieku na cele budowy konkretnej trasy drogowej. Wymaga analizy dokumentacji z epoki.

Zagadnienia prawne (2)

Czy cel wywłaszczenia nieruchomości na budowę Trasy Chwaliszewskiej został zrealizowany, jeśli droga publiczna nie przebiega bezpośrednio przez całą wywłaszczoną działkę?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, cel wywłaszczenia został zrealizowany, ponieważ nieruchomość została wykorzystana na potrzeby budowy Trasy Chwaliszewskiej, która była złożonym przedsięwzięciem.

Uzasadnienie

NSA uznał, że cel wywłaszczenia należy oceniać z uwzględnieniem specyfiki inwestycji i ówczesnych standardów prawnych. Budowa Trasy Chwaliszewskiej była wieloetapowym przedsięwzięciem, a wywłaszczony grunt był niezbędny dla jej realizacji, nawet jeśli nie stanowił bezpośrednio pasa drogowego.

Czy uzasadnienie wyroku WSA spełnia wymogi art. 141 § 4 p.p.s.a. w kontekście zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej?

Odpowiedź sądu

Tak, uzasadnienie wyroku WSA spełnia wymogi art. 141 § 4 p.p.s.a., ponieważ zawierało stan faktyczny, zarzuty skargi, stanowisko organu, podstawę prawną i jej wyjaśnienie, umożliwiając kontrolę instancyjną.

Uzasadnienie

NSA odrzucił zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., stwierdzając, że polemika z merytorycznym stanowiskiem sądu nie może być podstawą do skutecznego zwalczania uzasadnienia, jeśli zawiera ono wszystkie wymagane elementy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżony wyrok WSA i oddalono skargę.

Przepisy (17)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.g.n. art. 136 § ust. 1 i 3

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.z.t.w.n. art. 6

Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości

u.g.n. art. 137 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 181 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 207 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Cel wywłaszczenia został zrealizowany poprzez budowę Trasy Chwaliszewskiej, która była złożonym przedsięwzięciem, a wywłaszczona nieruchomość była niezbędna dla jej realizacji. • WSA błędnie zinterpretował cel wywłaszczenia, stosując zbyt wąskie rozumienie i nie uwzględniając specyfiki inwestycji oraz ówczesnych standardów prawnych.

Odrzucone argumenty

WSA prawidłowo uznał, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, ponieważ droga publiczna nie przebiegała przez całą wywłaszczoną działkę. • WSA prawidłowo ocenił zebrane dowody i nie dowolnie zinterpretował stan faktyczny.

Godne uwagi sformułowania

cel wywłaszczenia powinien być oceniany z uwzględnieniem specyfiki okoliczności towarzyszących danej inwestycji oraz jej całokształtu • w im dalszej przeszłości był określany cel wywłaszczenia, tym ogólniej mógł być on ujęty w decyzji wywłaszczeniowej (umowie) • nie można stosować wykładni rozszerzającej, ale nie oznacza to jednak, iż trzeba czynić to wąsko • budowa Trasy Chwaliszewskiej była wieloetapowym przedsięwzięciem złożonym

Skład orzekający

Karol Kiczka

przewodniczący sprawozdawca

Piotr Niczyporuk

sędzia

Joanna Skiba

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'celu wywłaszczenia' w kontekście historycznych inwestycji drogowych i złożonych przedsięwzięć infrastrukturalnych, ocena realizacji celu wywłaszczenia po wielu latach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wywłaszczenia z lat 60. XX wieku na cele budowy konkretnej trasy drogowej. Wymaga analizy dokumentacji z epoki.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy historycznego wywłaszczenia i interpretacji celu tej czynności po kilkudziesięciu latach, co może być ciekawe dla prawników specjalizujących się w nieruchomościach i prawie administracyjnym.

Czy cel wywłaszczenia sprzed dekad został zrealizowany? NSA rozstrzyga spór o Trasę Chwaliszewską.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst