I OSK 27/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-01-29
NSAAdministracyjneŚredniansa
zawieszenie postępowaniaTrybunał Konstytucyjnyprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymidecyzja administracyjnaskarga kasacyjnasąd administracyjnyochrona prawterminyekonomia procesowa

NSA odmówił zawieszenia postępowania w sprawie skargi kasacyjnej, mimo wniosku opartego na toczącym się postępowaniu przed TK, wskazując na brak uzasadnionej potrzeby i obowiązek rozpoznania sprawy bez zwłoki.

NSA rozpoznał wniosek o zawieszenie postępowania w sprawie skargi kasacyjnej, który został złożony na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny sprawy dotyczącej zgodności przepisów KPA z Konstytucją. Sąd uznał, że nie zachodzi potrzeba zawieszenia postępowania, powołując się na brak ścisłego związku prejudycjalnego, obowiązek rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki oraz możliwość wznowienia postępowania w przypadku stwierdzenia niekonstytucyjności przepisu.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek A. K. o zawieszenie postępowania sądowego w sprawie ze skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę J. G. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii. Wniosek o zawieszenie oparto na toczącym się przed Trybunałem Konstytucyjnym postępowaniu dotyczącym zgodności przepisów nowelizacji KPA z Konstytucją. Sąd podkreślił, że zawieszenie postępowania jest fakultatywne i wymaga ścisłego związku między sprawami, a rozstrzygnięcie sprawy głównej musi zależeć od wyniku postępowania prejudycjalnego. NSA stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie taka potrzeba nie zachodzi, wskazując na brak względem ekonomii procesowej, sprawiedliwości czy spójności systemu prawnego. Podkreślono również obowiązek sądu do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, zgodnie z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Dodatkowo, NSA zauważył, że Trybunał Konstytucyjny od dawna nie wyznaczył terminu rozprawy w sprawie K 2/22, co dodatkowo przemawiało przeciwko zawieszeniu. Sąd wskazał, że w przypadku orzeczenia TK o niekonstytucyjności przepisu, istnieje możliwość wznowienia postępowania na podstawie art. 272 § 1 p.p.s.a., co zapewnia ochronę praw strony. W konsekwencji, NSA odmówił zawieszenia postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd nie musi zawieszać postępowania, jeśli nie zachodzi potrzeba wynikająca z ekonomii procesowej, sprawiedliwości, spójności systemu prawnego oraz jednolitości i stabilności orzecznictwa, a także gdy istnieje możliwość wznowienia postępowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zawieszenie postępowania jest fakultatywne i wymaga ścisłego związku prejudycjalnego. Podkreślono obowiązek rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki oraz możliwość wznowienia postępowania w przypadku stwierdzenia niekonstytucyjności przepisu, co zabezpiecza interes strony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 125 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może zawiesić postępowanie, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania (np. przed TK). Zastosowanie przepisu ma charakter fakultatywny i wymaga oceny sądu co do celowości wstrzymania biegu postępowania.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 272 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przewiduje możliwość wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie.

u.zm.k.p.a. art. 2 § ust. 2

Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis, którego zgodność z Konstytucją była badana przez TK, w zakresie w jakim uniemożliwia stwierdzenie wydania decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa z art. 2 Konstytucji.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sądu, w tym obowiązek rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.

Konstytucja RP art. 77 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 64 § ust. 1 i ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak potrzeby zawieszenia postępowania ze względu na brak ścisłego związku prejudycjalnego. Obowiązek rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Możliwość wznowienia postępowania w przypadku stwierdzenia niekonstytucyjności przepisu. Długotrwały brak postępu w postępowaniu przed TK.

Godne uwagi sformułowania

rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania konieczność wystąpienia pomiędzy toczącym się postępowaniem sądowoadministracyjnym, a innym postępowaniem ścisłego związku (kwestia prejudycjalna) rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki zasada ekonomiki procesowej możliwość wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją

Skład orzekający

Piotr Niczyporuk

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w kontekście wniosków o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez TK, podkreślenie obowiązku rozpoznania sprawy bez zwłoki oraz możliwości wznowienia postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez TK, gdzie TK nie podjął jeszcze znaczących kroków w sprawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne aspekty stosowania art. 125 p.p.s.a. i relacji między sądami administracyjnymi a Trybunałem Konstytucyjnym, co jest istotne dla prawników procesowych.

NSA odmówił zawieszenia postępowania mimo wniosku do TK: kiedy sąd musi czekać na wyrok?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 27/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-01-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Piotr Niczyporuk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I SA/Wa 972/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-09-06
Skarżony organ
Minister Rozwoju
Treść wyniku
Odmówiono zawieszenia postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Niczyporuk po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku A. K. o zawieszenie postępowania sądowego w sprawie ze skargi kasacyjnej A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 września 2024 r., sygn. akt I SA/Wa 972/24 w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 14 lutego 2024 r. nr DO3.7611.7.2020.OC w przedmiocie umorzenia postępowania z mocy prawa postanawia: odmówić zawieszenia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 6 września 2024 r., sygn. akt I SA/Wa 972/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji) oddalił skargę J. G. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z 14 lutego 2024 r. nr DO3.7611.7.2020.OC w przedmiocie umorzenia postępowania z mocy prawa.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła uczestniczka postępowania A. K. (dalej: Skarżąca kasacyjnie). W skardze kasacyjnej wniosła m.in. o zawieszenie postępowania, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2029 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") do czasu rozstrzygnięcia przed Trybunałem Konstytucyjnym sprawy o sygn. akt K 2/22 w przedmiocie wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich o zbadanie zgodności art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 1491), w zakresie, w jakim uniemożliwia stwierdzenie wydania decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa z art. 2 Konstytucji, z art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz z art. 77 ust. 2 Konstytucji oraz z art. 64 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji – przez to, że pozbawia prawnej ochrony prawa do wynagrodzenia szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie złożono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Treść powołanego przepisu wskazuje zatem na konieczność wystąpienia pomiędzy toczącym się postępowaniem sądowoadministracyjnym, a innym postępowaniem ścisłego związku (kwestia prejudycjalna), polegającego na tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej. Należy przy tym zauważyć, że z ww. przepisu wynika również, że jego zastosowanie ma charakter fakultatywny. Ocena, co do potrzeby jego zastosowania pozostawiona została zatem uznaniu sądu, który - podejmując postanowienie w tym zakresie - winien zbadać, czy w określonym przypadku celowe jest wstrzymanie biegu postępowania.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie taka potrzeba nie zachodzi. Za koniecznością zawieszenia postępowania kasacyjnego nie przemawiają bowiem względy ekonomii procesowej, sprawiedliwości, spójności systemu prawnego oraz jednolitości i stabilności orzecznictwa sądowego. Podkreślić też należy, że poza wynikającym z przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obowiązkiem właściwego zabezpieczenia prawa strony do sądu, wynikającego z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, obowiązkiem sądu wynikającym z tego samego przepisu jest rozpatrzenie sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Także treść art. 7 p.p.s.a. wskazuje, że sąd administracyjny powinien podejmować czynności zmierzające do szybkiego załatwienia sprawy. Nawet zatem w przypadku przyjęcia przez Trybunał Konstytucyjny sprawy do rozpoznania sąd administracyjny ma obowiązek ustalić celowość ewentualnego zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Tymczasem, jak wynika z udostępnionych publicznie przez Trybunał Konstytucyjny informacji w sprawie o sygn. akt K 2/22 (https://trybunal.gov.pl/s/k-2-22) od dnia wpływu wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich o zbadanie zgodności art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 1491) - w zakresie, w jakim uniemożliwia stwierdzenie wydania decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa z art. 2 Konstytucji RP, z art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz z art. 77 ust. 2 Konstytucji oraz z art. 64 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji, tj. od 31 grudnia 2021 r. do dnia wydania niniejszego postanowienia Trybunał Konstytucyjny nie wyznaczył terminu rozprawy. Kierując się zatem powołaną we wcześniejszych rozważaniach zasadą ekonomiki procesowej oraz koniecznością rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki Naczelny Sąd Administracyjny nie uznał za zasadne zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie.
Zaznaczyć przy tym trzeba, że w przypadku wydania orzeczenia na podstawie przepisu uznanego za niekonstytucyjny, uczestnik postępowania nie zostanie pozbawiony możliwości obrony swoich praw. W art. 272 § 1 p.p.s.a. przewidziano bowiem możliwość wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. Wobec tego interes strony jest należycie zabezpieczony.
Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażone m.in. w postanowieniach tego Sądu z dnia 12 grudnia 2024 r., sygn. akt I OSK 1569/23, z dnia 12 grudnia 2024 r., sygn. akt I OSK 3117/23, z dnia 12 grudnia 2024 r., sygn. akt I OSK 2426/24, z dnia 22 lutego 2023 r., sygn. akt I OSK 2367/22, z dnia 19 lipca 2023 r., sygn. akt I OSK 1297/23, czy z dnia 14 września 2023 r., sygn. akt I OSK 1846/23, postanowienia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http:/orzeczenia.nsa.gov.pl.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela natomiast przeciwnego poglądu wyrażonego w postanowieniach tego Sądu, na które Skarżąca kasacyjnie powołuje się we wniosku o zawieszenie postępowania.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI