I OSK 2678/18

Naczelny Sąd Administracyjny2021-02-26
NSAAdministracyjneWysokansa
nieruchomościlinie energetyczneremontprzebudowaudostępnienie nieruchomościgospodarka nieruchomościamiprawo budowlaneprawo energetyczneNSAdecyzja administracyjna

Podsumowanie

NSA uchylił wyrok WSA i decyzje organów administracji, uznając wymianę elementów linii energetycznej za remont, a nie przebudowę, co umożliwia zobowiązanie właściciela do udostępnienia nieruchomości.

Sprawa dotyczyła odmowy udostępnienia nieruchomości na cele remontu linii energetycznej SN 15 kV. Organy administracji i WSA uznały planowane prace za przebudowę, a nie remont, ze względu na wymianę przewodów na grubsze i modernizację słupów. NSA uchylił te rozstrzygnięcia, stwierdzając, że wymiana elementów linii, w tym przewodów o większym przekroju, nie stanowi przebudowy, jeśli nie zmienia parametrów technicznych takich jak napięcie, moc czy przebieg linii, a jedynie służy zapewnieniu jej niezawodności i przepustowości.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej E. S.A. od wyroku WSA w Bydgoszczy, który oddalił skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty odmawiającą zobowiązania właściciela nieruchomości do jej udostępnienia w celu przeprowadzenia remontu linii energetycznej SN 15 kV. Organy administracji i WSA uznały, że planowane prace, obejmujące wymianę przewodów na grubsze (AFL 50 mm na AFL 70 mm) oraz wymianę słupów, nie są remontem, lecz przebudową, ponieważ zmieniają parametry użytkowe linii (możliwość przesyłu większej ilości energii) i wprowadzają nowe funkcje (zdalne sterowanie). Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzje organów, uznając, że planowane prace mieszczą się w definicji remontu. Sąd podkreślił, że kluczowe jest, aby nie uległy zmianie parametry techniczne linii, takie jak napięcie, moc i pole elektromagnetyczne, a wymiana przewodów na grubsze nie jest równoznaczna ze zmianą mocy przesyłowej, która zależy od parametrów stacji transformatorowych. NSA wskazał, że celem art. 124b u.g.n. jest umożliwienie przedsiębiorstwom energetycznym realizacji obowiązków związanych z utrzymaniem niezawodności systemu, a remont linii energetycznej, nawet z użyciem nowych materiałów i technologii, nie jest przebudową, jeśli nie zmienia parametrów technicznych i użytkowych obiektu liniowego.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Wymiana elementów linii energetycznej, w tym przewodów na grubsze i słupów, stanowi remont, a nie przebudowę, o ile nie zmienia parametrów technicznych linii, takich jak napięcie, moc, pole elektromagnetyczne, długość czy przebieg.

Uzasadnienie

NSA uznał, że kluczowe dla odróżnienia remontu od przebudowy jest niezmienienie parametrów technicznych i użytkowych obiektu liniowego. Wymiana przewodów na grubsze nie wpływa na moc przesyłową, która zależy od stacji transformatorowych, a modernizacja słupów czy użycie nowych materiałów nie jest równoznaczne z przebudową, jeśli zachowany jest pierwotny przebieg i parametry linii.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (16)

Główne

u.g.n. art. 124b § 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

P.p.s.a. art. 188

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

P.b. art. 3 § 8

Ustawa - Prawo budowlane

Definicja remontu jako odtworzenie stanu pierwotnego, niestanowiące bieżącej konserwacji, z dopuszczeniem stosowania wyrobów innych niż w stanie pierwotnym.

P.b. art. 3 § 7b

Ustawa - Prawo budowlane

Definicja przebudowy jako wykonanie robót budowlanych polegających na zmianie parametrów użytkowych lub technicznych obiektu budowlanego.

P.b. art. 3 § 6

Ustawa - Prawo budowlane

Definicja rozbudowy lub nadbudowy.

P.b. art. 3 § 3a

Ustawa - Prawo budowlane

Definicja obiektu liniowego, którego charakterystycznym parametrem jest długość.

P.e. art. 4 § 1

Ustawa - Prawo energetyczne

Obowiązek zapewnienia ciągłego i niezawodnego zaopatrzenia odbiorców w energię.

P.e. art. 9c § 2

Ustawa - Prawo energetyczne

Obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa i niezawodności funkcjonowania systemu elektroenergetycznego.

u.g.n. art. 6 § 2

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Cele publiczne związane z utrzymaniem zdolności urządzeń do zaopatrzenia w energię.

P.p.s.a. art. 203 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

K.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 107 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Planowane prace polegające na wymianie elementów linii energetycznej (słupów, przewodów) mieszczą się w definicji remontu, a nie przebudowy, ponieważ nie zmieniają parametrów technicznych linii (napięcia, mocy, pola elektromagnetycznego, długości, przebiegu). Art. 124b u.g.n. stanowi narzędzie do realizacji obowiązków przedsiębiorstw energetycznych w zakresie zapewnienia niezawodności systemu elektroenergetycznego.

Odrzucone argumenty

Planowane prace, w tym wymiana przewodów na grubsze i modernizacja słupów, stanowią przebudowę, ponieważ zmieniają parametry użytkowe linii (możliwość przesyłu większej ilości energii) i wprowadzają nowe funkcje (zdalne sterowanie).

Godne uwagi sformułowania

Nie można jednak zamieszczonych w P.b. definicji przenosić wprost na grunt art. 124b u.g.n., bez uwzględnienia specyfiki regulacji i sytuacji faktycznej, jak również nie można poprzestawać na definicjach P.b. z pominięciem obowiązków operatora systemu przesyłowego, o których mowa w ustawie z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne. Celem art. 124b ust. 1 u.g.n. jest przede wszystkim stworzenie warunków prawnych do utrzymywania przewodów i urządzeń przesyłowych niebędących częściami składowymi nieruchomości i za których stan odpowiedzialne są przedsiębiorstwa przesyłowe. Zastosowanie przewodów o większym przekroju nie oznacza zmiany napięcia przesyłanego prądu. Zwrócić uwagę należy, że w niniejszej sprawie pominięto znany powszechnie fakt, że o tym jaki prąd będzie płynął linią decydują parametry stacji transformatorowych.

Skład orzekający

Aleksandra Łaskarzewska

przewodniczący sprawozdawca

Ewa Kręcichwost - Durchowska

członek

Maciej Dybowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia remontu w kontekście urządzeń przesyłowych i stosowania art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami, zwłaszcza w sprawach dotyczących dostępu do nieruchomości w celu wykonania prac modernizacyjnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji modernizacji linii energetycznej i może wymagać uwzględnienia szczegółowych parametrów technicznych w innych przypadkach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa wyjaśnia kluczową różnicę między remontem a przebudową w kontekście infrastruktury przesyłowej, co ma znaczenie praktyczne dla wielu przedsiębiorstw i właścicieli nieruchomości.

Remont linii energetycznej czy przebudowa? NSA rozstrzyga kluczową kwestię dla dostępu do nieruchomości.

Sektor

energetyka

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I OSK 2678/18 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2021-02-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-07-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Aleksandra Łaskarzewska /przewodniczący sprawozdawca/
Ewa Kręcichwost - Durchowska
Maciej Dybowski
Symbol z opisem
6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
II SA/Bd 821/17 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2018-01-30
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 2147
art 124b
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
Dz.U. 2016 poz 290
art 3 pkt 8
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Dz.U. 2019 poz 2325
art 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędzia del. WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. S.A. w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 30 stycznia 2018 r. sygn. akt II SA/Bd 821/17 w sprawie ze skargi E. S.A. w G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia nieruchomości 1. uchyla zaskarżony wyrok, 2. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty C. z dnia [...] kwietnia 2017r. znak [...], 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz E. S.A. w G. kwotę 1137 (jeden tysiąc sto trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 30 stycznia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę E. S.A. w G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia nieruchomości..
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przyjął następujące okoliczności faktyczne i prawne:
Starosta C., po rozpatrzeniu wniosku E. S.A. w G., decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r., wydaną na podstawie art. 124b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz.U. z 2016 r. poz., 2147, dalej: "u.g.n.") oraz art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r. poz. 290, dalej: P.b.), odmówił zobowiązania R. N. do udostępnienia nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] o powierzchni 0,8400 ha, położonej w obrębie R., gmina S., zapisanej w księdze wieczystej [...] w celu przeprowadzenia remontu istniejącej linii napowietrznej SN 15 kV relacji GPZ C.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca spółka zarzuciła organowi błędną ocenę, że planowane przedsięwzięcie nie jest remontem. Wskazała, że planowana inwestycja polega na wymianie istniejących elementów sieci energetycznej i wymianie ich na nowe z uwzględnieniem istniejących technologii, przy czym nie nastąpi zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podzielił stanowisko Starosty, że w sprawie nie ma podstaw do zastosowania art. 124b u.g.n. Inwestor wskazał m.in., że przewody AFL 50 mm zostaną zastąpione AFL 70mm wraz ze słupami. Dotychczasowe słupy betonowe, żelbetowe oraz drewniane zostaną wymienione na betonowe wirowane, ze zmianą wysokości w niektórych przypadkach. Zaznaczono także, że nie ulegną zmianie parametry techniczne linii, tj. napięcie, moc i pole elektromagnetyczne. W "Wytycznych programowych na remont kapitalny linii SN-15kv GPZ C. [...] wraz z odgałęzieniami" zapisano, że długość linii objętej remontem w zakresie linii głównej to 23 km, natomiast w zakresie odgałęzień 30 km. W zakresie linii głównej zakłada się wymianę przewodów AFL 50 mm na AFL 70 mm wraz ze słupami (230 szt). W zakresie odgałęzień zaś zakłada się wymianę przewodów AFL 35 mm na AFL 50 mm oraz AFL 25 mm na AFL 35 mm oraz wymianę słupów. Planuje się również wymianę odłączników napowietrznych na rozłączniki przystosowane do zdalnego sterowania, a na słupach mają być stosowane mostki izolowane. Zdaniem Wojewody, remont nie może, tak jak w przedmiotowej sprawie (przebudowa linii elektroenergetycznej C., w tym zdemontowanie fundamentów, słupów, montaż 230 nowych słupów w zakresie linii głównej z jednoczesną wymianą przewodów o zwiększonym przekroju), polegać na całkowitej lub częściowej rozbiórce obiektu, a następnie jego wznoszeniu od nowa. Organ zwrócił uwagę, że na przedmiotowej linii przewody typu AFL 50 mm zostaną zastąpione przewodami AFL 70 mm na linii głównej, a na odgałęzieniach AFL 25 mm i 35 mm zostaną wymienione odpowiednio na AFL 35 i 50 mm. Nie może więc budzić wątpliwości, że spowoduje to trwałe, zwiększone możliwości przesyłu prądu. W związku z faktem, że inwestor zapewnia o utrzymaniu parametrów technicznych linii, nie mogą się jednak ostać zapewnienia o wielkości przesyłanej energii elektrycznej, a tym samym i natężenia prądu, gdyż takowe umożliwiają większe przekroje przewodów - linek. Zmianie ulegną zatem parametry użytkowe linii (niezależnie od tego, czy właściciel sieci ze zwiększonych możliwości przesyłu skorzysta), a to uniemożliwia zakwalifikowanie robót jako remontu.
Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu odwoławczego E. S.A. w G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i oddalił ją na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369, ze zm., dalej: "P.p.s.a."). W uzasadnieniu wskazał, że zamiarem inwestora była wymiana wszystkich słupów, fundamentów, izolatorów i przewodów. Wnioskodawca wyjaśnił też, że planowany na przedmiotowej działce remont jest częścią remontu kapitalnego całej linii SN-15kV GPZ C. wraz z odgałęzieniami, obejmującego w zakresie linii głównej 23 km, natomiast w zakresie odgałęzień 30 km. W zakresie linii głównej zakłada się wymianę przewodów AFL 50 mm na AFL 70 mm wraz ze słupami (230 szt.). W zakresie odgałęzień zaś zakłada się wymianę przewodów AFL 35 mm na AFL 50 mm oraz AFL 25 mm na AFL 35 mm oraz wymianę słupów. Ma nastąpić także wymiana odłączników napowietrznych na rozłączniki przystosowane do zdalnego sterowania, a na słupach mają być stosowane mostki izolowane.
Zdaniem Sądu I instancji, nie jest możliwe kwalifikowanie działań na przedmiotowej działce odmiennie niż na pozostałej części linii elektroenergetycznej GPZ C., która ma być objęta wskazanym przez skarżącą remontem kapitalnym. Skoro prace przewidziane do wykonania na całej linii jako obiekcie budowlanym nie mieszczą się w pojęciu remontu (wymiana w ramach całej linii słupów, wymiana linek wraz ze zmianą ich średnicy), to nie spełniają tych wymogów również roboty na fragmencie linii, tj. wyłącznie na przedmiotowej działce. Choć elementem charakterystycznym obiektu liniowego jest jego długość (art. 3 pkt 3a P.b.), która w niniejszej sprawie nie ulega zmianie (w przypadku jej zmiany celowym byłoby rozważenie tego typu prac w ramach którejś z kategorii budowy), to jednak nie oznacza to, że w sprawie mamy do czynienia z remontem i odtworzeniem stanu pierwotnego, albowiem w wyniku realizacji zamierzonych robót w ramach całego obiektu liniowego ulegną istotnej zmianie parametry linek, co da możliwość przesyłania większej ilości energii. Nie jest przy tym istotne, czy skarżąca z tej możliwości skorzysta. Zdaniem Sądu I instancji, należy także zauważyć, że planowana inwestycja będzie polegała na innej zmianie jakościowej, tj. wymianie odłączników napowietrznych na przystosowane do zdalnego sterowania, a więc wskutek planowanej inwestycji obiekt zyska nową funkcję (zdalne sterowanie), której dotychczas w ogóle nie posiadał. Z tego względu WSA w Bydgoszczy uznał, że nie było podstaw do kwalifikacji określonych we wniosku prac jako remontu, a w konsekwencji do wydania decyzji zobowiązującej, o której mowa w art. 124b ust. 1 u.g.n.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła E. SA w G. wnosząc o jego uchylenie i rozpoznanie skargi, ewentualnie - o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a w każdym przypadku - o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonemu orzeczeniu Spółka zarzuciła naruszenie:
1) prawa materialnego, tj. art. 124b ust. 1 u.g.n. w zw. z art. 3 pkt 8 w zw. z art. 3 pkt 3a w zw. z art. 3 pkt 6 P.b., poprzez jego błędną wykładnię skutkującą uznaniem, że zakres planowanych prac wykracza poza definicję remontu, co z kolei skutkowało oddaleniem skargi, podczas gdy charakter prac spełnia wszelkie przesłanki pozwalające uznać je za remont w rozumieniu art. 124b ust. 1 u.g.n. w zw. z art. 3 pkt 8 P.b., a co za tym idzie spełnione zostały również przesłanki udostępniania nieruchomości stronie skarżącej w celu wykonania czynności związanych z remontem urządzeń przesyłu energii elektrycznej;
2) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 3 K.p.a., poprzez niedostrzeżenie przez Sąd, że organ naruszył wskazane przepisy postępowania administracyjnego, a w konsekwencji nieuchylenie przez Sąd zaskarżonej decyzji, choć organ nie dokonał wyczerpującego zebrania i rozważenia materiału dowodowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego też, przy rozpoznawaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Biorąc po uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy.
Autor skargi kasacyjnej sformułował w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia zarówno prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, jednakże te drugie przedstawił jako skutek przyjęcia przez Sąd Wojewódzki określonego poglądu w sferze prawa materialnego. Zatem właściwe jest rozpoznanie przez Naczelny Sąd Administracyjny w pierwszej kolejności zarzutu naruszenia prawa materialnego, skoro zasadność zarzutów natury procesowej może się okazać skuteczna jedynie wówczas, gdy przyjęcie przez Sąd Wojewódzki określonego poglądu w sferze prawa materialnego okazałoby się wadliwe.
W niniejszej sprawie istota sporu sprowadza się do analizy art. 124b ust. 1 u.g.n. w związku art. 3 pkt 8, 3a i 6 P.b. oraz zastosowania tych przepisów.
Zgodnie z art. 124b ust. 1 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody.
We wniosku i dalszych pismach inwestor wykazywał, że domaga się udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z remontem przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości.
Ustalenia wymagała zatem kwestia, czy zakres prac zaproponowany przez inwestora można zaliczyć do remontu stanowiącego jedną z przesłanek umożliwiających udostępnienie nieruchomości, czy też zakres tych prac będzie stanowił przebudowę istniejącej linii napowietrznej, co będzie wiązało się z negatywnym rozpoznaniem wniosku inwestora.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, treść wniosku i dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy w sposób wystarczający wskazuje, że planowane prace, mające być realizowane na spornej działce mieszczą się w dyspozycji art.124b ust.1 u.g.n.
Rozumienie pojęcia remontu zawarte w art. 124b u.g.n. odnoszone jest do definicji zawartej w art. 3 pkt 8 P.b., jako wykonywania w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym (i bez zmiany parametrów użytkowych lub technicznych obiektu - co stanowiłoby przebudowę w rozumieniu art. 3 pkt 7b P.b. oraz zmiany charakterystycznych parametrów, jak np. kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość - co prowadziłoby do rozbudowy lub nadbudowy w rozumieniu art. 3 pkt 6 P.b.).
Nie można jednak zamieszczonych w P.b. definicji przenosić wprost na grunt art. 124b u.g.n., bez uwzględnienia specyfiki regulacji i sytuacji faktycznej, jak również nie można poprzestawać na definicjach P.b. z pominięciem obowiązków operatora systemu przesyłowego, o których mowa w ustawie z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz.U. z 2017 r. poz. 220 ze zm.), dalej P.e. Przy analizie art. 124 b u.g.n. należy sięgać do uregulowań P.e. w zakresie obowiązków operatorów i sposobu realizacji tych obowiązków. Możliwość przewidziana w art. 124b u.g.n. stanowi jedynie narzędzie do ich wypełniania, zgodnie z wymogami art. 4 ust. 1 P.e. Są to zatem dodatkowe wymagania, nieznajdujące swej podstawy w P.b. Zgodnie z art. 9c ust. 2 pkt 1 i 3 P.e. ma być zagwarantowane bezpieczeństwo oraz "niezawodność funkcjonowania systemu elektroenergetycznego". Wobec tego przeprowadzenie działań mających na celu remont sieci w sposób gwarantujący "niezawodność funkcjonowania systemu elektroenergetycznego" może być uznane za remont w rozumieniu art. 124 b u.g.n.
Celem art. 124b ust. 1 u.g.n. jest przede wszystkim stworzenie warunków prawnych do utrzymywania przewodów i urządzeń przesyłowych niebędących częściami składowymi nieruchomości i za których stan odpowiedzialne są przedsiębiorstwa przesyłowe. Ponadto istotą art. 124b u.g.n. jest przyznanie przedsiębiorstwom energetycznym instrumentu pozwalającego na realizację celów publicznych (art. 6 pkt 2 u.g.n.), które nałożone zostały na nie przepisami P.e. i wiążą się z utrzymywania zdolności urządzeń, instalacji i sieci do realizacji zaopatrzenia odbiorców w paliwa lub energię (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 grudnia 2017 r., II SA/Po 697/17, wyrok NSA z 15 maja 2018r., I OSK 2739/17).
Stosowanie art. 124b u.g.n. jest uwarunkowane zamierzeniem realizacji prac mieszczących się w pojęciach konserwacji, remontu czy usuwania awarii ciągów, przewodów i urządzeń, jednakże nie chodzi o ścisłe rozumienie tych pojęć, w tym ścisłe rozumienie remontu w świetle art. 3 pkt 8 P.b. Przez konserwację i remonty ciągów, przewodów i urządzeń należy rozumieć działania dotyczące ciągów, przewodów i urządzeń już istniejących i eksploatowanych, które nie zmieniają ich zasadniczych parametrów, a zarazem służą realizacji zadań określonych w P.e., takich jak zagwarantowanie realizacji zaopatrzenia odbiorców w paliwa lub energię w sposób ciągły i niezawodny, przy zachowaniu obowiązujących wymagań jakościowych (art. 4 ust. 1 P.e.), czy zapewnienie niezawodności systemu elektroenergetycznego (art. 9c ust. 2 pkt 3 P.e.). Jak wynika z zawartych w aktach administracyjnych dokumentów chodzi o remont linii SN 15 KV GPZ , która jest w złym stanie technicznym. Elementem tego remontu ma być wymiana przewodów, słupów i izolatorów.
W niniejszej sprawie mamy do czynienia z obiektem liniowym – linią napowietrzną elektroenergetyczną o napięciu 15 kV. Determinuje to pewną specyfikę rozumienia remontu w stosunku do takich obiektów. Otóż obiekt liniowy jest obiektem budowlanym, którego charakterystycznym parametrem jest długość (art. 3 pkt 3a P.b.). Natomiast, jak wskazano wyżej, remontem jest wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym (art.3 pkt 8 P.b.). Zatem roboty budowlane polegające np. na wymianie słupów czy linii elektroenergetycznej będą spełniać definicję remontu, o ile nie dojdzie do zmiany parametrów użytkowych i technicznych takich jak: długość linii (parametr charakterystyczny), jej przebieg, miejsce posadowienia poszczególnych słupów, zwiększenia mocy, napięcia lub zwiększenia pola elektromagnetycznego. Zmiana tych parametrów oznaczać będzie, że nie jest to remont, lecz budowa lub przynajmniej przebudowa w rozumieniu art.3 pkt 7a P.b. Natomiast sam fakt, że wymienione będą stare słupy (w dotychczasowym miejscu ich posadowienia), stare izolatory i przewody nie dowodzi jeszcze odmiennych parametrów technicznych lub użytkowych danego odcinka, jak również całego obiektu budowlanego. Pogląd, że wymiana słupa elektroenergetycznego, stanowiącego element składowy linii elektroenergetycznej, prowadząca do posadowienia w miejscu dotychczasowym nowego słupa (m.in. wykonanego z nowego materiału, w nowej technologii) może być kwalifikowana jako remont pod warunkiem, że zostaną zachowane dotychczasowe parametry techniczne i użytkowe obiektu, a także związanych z nim przewodów i zachowany zostanie ten sam przebieg samej trasy linii elektroenergetycznej, jest formułowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (wyroki NSA z 6 grudnia 2016 r., I OSK 1509/16, z 8 grudnia 2015 r., I OSK 604/14, z 16 kwietnia 2019 r., I OSK 1680/17, z 27 listopada 2019 r., I OSK 871/19).
Wnioskowane przez skarżącą spółkę czasowe udostępnienie nieruchomości dotyczy tylko części remontowanej linii SN - 15 kV. W związku z tym wymiana poszczególnych elementów tejże linii (słupów wraz z fundamentami, przewodów, izolatorów itd.), czy też wszystkich tych elementów na określonym jej odcinku (nawet na całej linii poprzez etapowanie prac) nie może być uznane za przebudowę. Także użycie nowych materiałów nie pozostaje w sprzeczności z definicją remontu, w której to wprost dopuszczono zastosowanie innych materiałów niż wykorzystane w stanie pierwotnym. Racjonalne jest, że zamiast przestarzałych technologii przy remoncie stosuje się nowsze technologie. Jak wynika z pisemnych oświadczeń składanych przez inwestora planowany remont dotyczący linii SN nie zmieni parametrów technicznych tejże linii napowietrznej, tj. napięcia, mocy i pola elektromagnetycznego. Zatem działania planowane przez inwestora, polegające na wymianie zużytych jej elementów linii (przewodów, słupów itp.), mogą co do zasady stanowić remont w rozumieniu art. 3 pkt 8 P.b. (wyrok NSA z 17 listopada 2017 r. I OSK 983/17). Na linię energetyczną trzeba patrzeć jak na pewną całości i w tym kontekście oceniać, czy mamy do czynienia z remontem, czy przebudową. Sama zatem wymiana słupów, przewodów i izolatorów na części linii będzie spełniała definicję remontu w rozumieniu w art.124b u.g.n., o ile nie dojdzie do zmiany parametrów technicznych, takich jak zmiana napięcia, długości linii napowietrznej, zmiana jej przebiegu, miejsca lub sposobu posadowienia poszczególnych słupów, zwiększenie mocy lub zwiększenie pola elektromagnetycznego. Tym samym wymiana słupów i lin będzie spełniała definicje remontu, nawet gdy zmianie ulegnie średnica przewodów przesyłających lub nowe słupy zostaną wykonane w innej technologii, z innego materiału i o odmiennej konstrukcji, jeżeli tylko nie ulegną zmianie ww. parametry techniczne. Zastosowanie przewodów o większym przekroju nie oznacza zmiany napięcia przesyłanego prądu.
Zwrócić uwagę należy, że w niniejszej sprawie pominięto znany powszechnie fakt, że o tym jaki prąd będzie płynął linią decydują parametry stacji transformatorowych. To transformator pozwala uzyskiwać pożądane wartości napięcia i natężenia prądu w obwodzie wtórnym (Nowa encyklopedia powszechna PWN. Wyd. Naukowe PWN 1996 s. 438-439;E. Batóg, J.W Mietelski, B Winiarska, red. K. Włodarczyk, Słownik szkolny Fizyka, Wyd. Zielona Sowa 2044, s. 288/289).
Podkreślenia wymaga, że planowanie prac remontowych (remontu kapitalnego) w stosunku do całej linii nie oznacza jednoczesnego demontażu całej linii przesyłowej. Wymiana starych słupów i lin przesyłowych następuje zazwyczaj etapowo - na wybranym fragmencie całej linii, a więc nie jest poprzedzona uprzednim demontażem całej linii (co w konsekwencji oznaczałoby jej późniejszą odbudowę). Etapowanie realizacji prac remontowych może być uwarunkowane okolicznościami prawnymi (np. uzyskaniem zgody właściciela lub decyzji umożliwiającej wejście na grunt celem wykonania zaplanowanych robót), jak i okolicznościami faktycznymi (np. dostępność gruntu tylko w określonych porach roku, postęp prac remontowych na innych działkach – odcinkach itp.). Fakt, że z czasem, w wyniku przeprowadzenia prac remontowym, dojdzie do całkowitej wymiany wszystkich słupów, fundamentów, lin przesyłowych, izolatorów itp. na nowe, a nawet do zamontowania nowych urządzeń zabezpieczających (np. zdalnie sterowanych odłączników napowietrznych), lecz bez zmiany długości i przebiegu linii, posadowienia słupów, parametrów technicznych i użytkowych obiektu, nie oznacza, że mamy do czynienia z przebudową obiektu.
Tymczasem organy odmówiły wydania decyzji zobowiązującej do udostępnienia spornej działki w celu przeprowadzenia remontu na fragmencie istniejącej linii napowietrznej SN - 15 kV, a Sąd I instancji podzielił przyjęte ustalenia stanu faktycznego oraz dokonaną analizę prawną. Zarówno organy administracyjne, jak i Sąd I instancji, uznały więc, że planowane przez spółkę prace nie spełniają pojęcia remontu w rozumieniu w art.124b u.g.n.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnioski takie są nieuprawnione gdyż w ramach prac dotyczących spornej linii nie dojdzie do zmiany napięcia, mocy i pola elektromagnetycznego.
Skoro planowane do wykonania na spornej działce prace mieszczą się w tym katalogu to uznać należało, że mają one charakter remontu. Służą bowiem polepszeniu warunków eksploatacyjnych, niezawodności, dyspozycyjności i zmniejszeniu awaryjności, koncentrując się na poprawie przepustowości sieci.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, uznając stan sprawy za dostatecznie wyjaśniony, na podstawie art. 188 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 P.p.s.a.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę