I OSK 2674/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-12-13
NSAAdministracyjneŚredniansa
skarga kasacyjnawznowienie postępowaniaprawomocność orzeczeniasądy administracyjneniezawisłość sędziowskaskład sądupostanowienie formalnekontrola sądowa

NSA oddalił skargę kasacyjną od postanowienia WSA odrzucającego skargę o wznowienie postępowania, uznając, że zarzut naruszenia przepisów o niezawisłości sędziowskiej nie miał zastosowania do postanowienia formalnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę o wznowienie postępowania, uznając ją za niedopuszczalną, ponieważ dotyczyła nieprawomocnego orzeczenia. Skarżący kasacyjnie zarzucił nieważność postępowania przed WSA z powodu niezastosowania art. 5a § 4 Prawa o ustroju sądów administracyjnych, twierdząc, że nie został zawiadomiony o składzie sądu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, wskazując, że przepis ten nie ma zastosowania do postanowień formalnych, takich jak odrzucenie skargi o wznowienie postępowania.

Skarżący G.S. złożył skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem WSA z 18 lutego 2022 r. WSA postanowieniem z 31 sierpnia 2023 r. odrzucił tę skargę, uznając ją za niedopuszczalną z innych przyczyn, ponieważ została wniesiona na nieprawomocne orzeczenie. Skarżący złożył skargę kasacyjną, zarzucając WSA nieważność postępowania polegającą na naruszeniu art. 5a § 4 Prawa o ustroju sądów administracyjnych (pusa) poprzez jego niezastosowanie i niezawiadomienie o składzie sądu, co miało pozbawić go możliwości obrony. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ppsa). Sąd zauważył, że zarzut oparty był na nieistniejącym przepisie, ale intencją skarżącego było odwołanie się do art. 5a § 4 pusa, który reguluje składanie wniosku o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego. NSA stwierdził jednak, że art. 5a § 2 pusa dotyczy wniosków składanych wobec sędziego sądu administracyjnego wyznaczonego do rozpoznania sprawy co do istoty lub skargi kasacyjnej. Zaskarżone postanowienie WSA było postanowieniem odrzucającym skargę o wznowienie postępowania, czyli rozstrzygnięciem formalnym, niebadającym istoty sprawy. W związku z tym, wydanie tego postanowienia nie podlegało regulacji art. 5a pusa, a zarzut skargi kasacyjnej uznał za niezasadny. NSA oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 i art. 181 § 2 ppsa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, ponieważ art. 5a pusa ma zastosowanie do rozpoznania sprawy co do istoty lub skargi kasacyjnej, a nie do postanowień formalnych, takich jak odrzucenie skargi o wznowienie postępowania.

Uzasadnienie

Postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania jest rozstrzygnięciem formalnym, niebadającym istoty sprawy. Przepis art. 5a § 2 pusa, który stanowi podstawę do składania wniosków o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego, ma zastosowanie jedynie do sędziów wyznaczonych do rozpoznania sprawy co do istoty lub skargi kasacyjnej. W związku z tym, zarzut oparty na tym przepisie w odniesieniu do postanowienia formalnego jest niezasadny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

pusa art. 5a § 2 i 4

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Przepis art. 5a § 2 pusa dotyczy wniosków składanych wobec sędziego sądu administracyjnego wyznaczonego do rozpoznania sprawy co do istoty lub skargi kasacyjnej. Nie ma zastosowania do postanowień formalnych, takich jak odrzucenie skargi o wznowienie postępowania.

Pomocnicze

pps art. 183 § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

pps art. 181 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

pps art. 182 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

pps art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzut naruszenia art. 5a § 4 pusa jest niezasadny, ponieważ przepis ten nie ma zastosowania do postanowień formalnych, takich jak odrzucenie skargi o wznowienie postępowania.

Godne uwagi sformułowania

zaskarżone postanowienie było postanowieniem odrzucającym skargę o wznowienie postępowania sądowego, tj. rozstrzygnięciem formalnym niepolegającym na rozpoznaniu istoty sprawy. Jako takie wydanie zaskarżonego orzeczenia nie podlegało zatem regulacji art. 5a pusa.

Skład orzekający

Zygmunt Zgierski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu stosowania przepisów dotyczących niezawisłości i bezstronności sędziów w kontekście postanowień formalnych w postępowaniu administracyjnosądowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odrzucenia skargi o wznowienie postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu proceduralnego w sądownictwie administracyjnym – możliwości kwestionowania składu sądu. Choć wynik jest zgodny z utrwaloną linią orzeczniczą, wyjaśnienie, dlaczego pewne przepisy nie mają zastosowania do postanowień formalnych, jest cenne dla praktyków.

Czy można kwestionować skład sądu, gdy sprawa jest odrzucana formalnie? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 2674/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-12-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Zygmunt Zgierski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 1236/23 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2023-08-31
Skarżony organ
Główny Geodeta Kraju
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2492
art. 5a § 2 i 4
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 181 § 2, art. 182 § 1, art. 183 § 1 i 2, art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 sierpnia 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 1236/23 o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lutego 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 2584/21 postanawia: oddalić skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
W dniu 23 czerwca 2022 r. G.S. wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 lutego 2022 r.
Postanowieniem z 31 sierpnia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił powyższą skargę, wskazując, że została ona wniesiona na nieprawomocne orzeczenie, co skutkuje jej niedopuszczalnością z innych przyczyn.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył skarżący. Zaskarżył to rozstrzygnięcie w całości, wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji celem ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Dodatkowo skarżący kasacyjnie wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu na podstawie art. 183 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: ppsa, zarzucił nieważność postępowania polegającą na naruszenie przepisu postępowania, tj. art 5a § 4 tej ustawy w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy poprzez jego niezastosowanie i niezawiadomienie skarżącego kasacyjnie o składzie rozpoznającym sprawę, co doprowadziło do pozbawienia możności obrony swych praw przez skarżącego wyrażającej się w możliwości złożenia wniosku, o którym mowa w tym przepisie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 ppsa w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego postanowienia determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który nie bada całokształtu sprawy, ale ogranicza się do weryfikacji zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
Rozpoznawana w powyższym zakresie skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, wskazać należy, że zgodnie z art. 182 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie, a do takich postanowień należy zaskarżone postanowienie. Wobec tego nie było przeszkód do rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.
Przechodząc do rozpoznania zarzutu skargi kasacyjnej, należy wskazać, że wprawdzie został oparty on na nieistniejącym art. 5a § 4 ppsa, ale z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika niezbicie, że intencją autora skargi kasacyjnej było uczynienie podstawą tego zarzutu art. 5a § 4 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, dalej: pusa. Zgodnie bowiem z tym przepisem wniosek [o stwierdzenie przesłanek badania spełniania przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności] składa się w terminie tygodnia od dnia zawiadomienia uprawnionego do złożenia wniosku o składzie rozpoznającym sprawę. Po upływie terminu, o którym mowa w zdaniu pierwszym, prawo do wniesienia wniosku wygasa. Sąd przy doręczeniu pierwszego pisma w sprawie zawiadamia uprawnionego do złożenia wniosku o składzie rozpoznającym sprawę, a przy każdym kolejnym, jeżeli skład rozpoznający sprawę uległ zmianie. Do wniosku rozpoznawanego przez Naczelny Sąd Administracyjny przepis stosuje się art. 175 ppsa.
Mając powyższe na uwadze, należy odnotować, że w myśl art. 5a § 2 pusa powyższy wniosek może być złożony wobec sędziego sądu administracyjnego lub sędziego delegowanego do pełnienia obowiązków sędziego w sądzie administracyjnym wyznaczonego do składu sądu rozpoznającego sprawę co do istoty lub skargę kasacyjną. Tymczasem zaskarżone postanowienie było postanowieniem odrzucającym skargę o wznowienie postępowania sądowego, tj. rozstrzygnięciem formalnym niepolegającym na rozpoznaniu istoty sprawy. Jako takie wydanie zaskarżonego orzeczenia nie podlegało zatem regulacji art. 5a pusa. Tym samym zarzut skargi kasacyjnej okazał się niezasadny.
Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 i art. 181 § 2 ppsa orzekł jak w postanowieniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI