I OSK 2674/20

I OSK 2674/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-02-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-12-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Karol Kiczka
Krzysztof Sobieralski /przewodniczący sprawozdawca/
Maria Grzymisławska-Cybulska
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I SA/Wa 1705/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-02-19
Skarżony organ
Minister Rozwoju
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 156 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 153, art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Krzysztof Sobieralski (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Karol Kiczka sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Protokolant starszy asystent sędziego Dawid Nowotka po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.F., A.S., D.Y., E.Y., H.A., I.B. i L.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lutego 2020 r. sygn. akt I SA/Wa 1705/19 w sprawie ze skargi A.F., A.S., D.Y., E.Y., H.A., I.B. i L.B. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 10 czerwca 2019 r. nr DO-4-6613-868-KB/16 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zwany dalej "Sądem I instancji", wyrokiem z dnia 19 lutego 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 1705/19, oddalił skargi A.F., A.S., D.Y., E.Y., H.A., I.B. i L.B., zwanych dalej "skarżącymi", na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju, zwanego dalej "Ministrem", z dnia 10 czerwca 2019 r., nr DO-4-6613-868-KB/16, w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia.
Skarżący wnieśli skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Zaskarżając wyrok Sądu I instancji w całości podniesiono obie podstawy kasacyjne określone w art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.".
Na podstawie przepisu art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć wpływ na wynik sprawy, to jest:
a) art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak ustosunkowania się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutu naruszenia art. 153 P.p.s.a., który w ocenie skarżących polegał na niezastosowaniu się przez Ministra Inwestycji i Rozwoju w zaskarżonej decyzji do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2003 r., sygn. akt I SA 1405/01;
b) art. 153 P.p.s.a. poprzez niezastosowanie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zaskarżonym wyroku do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2003 r., sygn. akr I SA 1405/01;
c) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. polegające na nieuchyleniu zaskarżonej decyzji, w szczególności przy częściowo błędnym ustaleniu stanu faktycznego będącego przedmiotem skargi, przy bezkrytycznym przyjęciu ustaleń organu jako prawidłowych, a w szczególności:
- poprzez ustalenie, iż willa [...] została zajęta we wrześniu 1944 r. i wykorzystywana od tego momentu nieprzerwanie na prowadzenie szpitala, w sytuacji gdy w aktach sprawy nie ma dowodów potwierdzających, że willa [...] była wykorzystywana na skonkretyzowany cel użyteczności publicznej, tj. na szpital w latach 1946 r. - do dnia 18 kwietnia 1948 r. tj. do dnia wejścia w życie dekretu o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 r. z dnia 7 kwietnia 1948 r. (Dz.U. Nr 20, poz. 138);
- poprzez bezpodstawne przyjęcie, że willa [...] była wykorzystywana na cele szpitalnictwa po II wojnie światowej, w sytuacji gdy z zebranego materiału dowodowego wynika, że nieruchomość miała charakter mieszkalny i była przeznaczona na cele mieszkalne;
- poprzez ustalenie, iż brak jest dowodów na utratę władania przedmiotową nieruchomością przez gminę m. st. Warszawy, w sytuacji, gdy w aktach sprawy jest pismo J.F. z dnia 4 lutego 1947 r. o wydanie nieruchomości, bowiem nie została przedłużona umowa najmu i gmina władała nieruchomością bez podstawy prawnej, wyrok Sądu Grodzkiego w P. z dnia 24 sierpnia 1945 r., sygn. akt C [...], oraz protokół z wprowadzenia w posiadanie;
d) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", polegające na nieuchyleniu zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy kontrolowane decyzje przez organ nadzorczy rażąco naruszały art. 1 i 2 dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939 - 1945 r. (Dz. U. Nr 20, poz. 138), zwany dalej "dekretem z dnia 7 kwietnia 1948 r.", bowiem nie zostało wykazane, że po wojnie przedmiotowa nieruchomość była przeznaczona na cele użyteczności publicznej.
Na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest: art. 1 i 2 ust. 1 lit. f). i ust. 2 dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939 - 1945 (Dz. U. nr 20, poz. 138 ze zm.) poprzez błędną wykładnię i uznanie, że z powołanych przepisów dekretu wynika, iż aby można było wywłaszczyć daną nieruchomość musiały być spełnione łącznie następujące przesłanki: nieruchomość była zajęta od dnia 1 września 1939 do dnia 9 maja 1945 r. na cele użyteczności publicznej i w dniu 6 kwietnia 1948 r. znajdowała się we władaniu Skarbu Państwa, w sytuacji gdy prawidłowa wykładnia przepisu prowadzi do wniosku, że oprócz wyżej wymienionych przesłanek musiała być spełniona jeszcze jedna przesłanka, tj. nieruchomość musiała być nadal użytkowana na cele wymienione w pkt 1 lub w planach zagospodarowania przestrzennego bądź w wytycznych do tych planów są przewidziane na cele wymienione w pkt 1 i zostały częściowo lub całkowicie zagospodarowane z funduszów publicznych bądź też zagospodarowanie ich jest przewidziane do realizacji w pierwszej kolejności planu.
Skarżący kasacyjnie, wskazując na powyższe podstawy skargi kasacyjnej, wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji. W skardze kasacyjnej sformułowano również wniosek o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący kasacyjnie przedstawili argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik uczestnika postępowania Województwa Mazowieckiego wniósł o jej oddalenie i o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przepis art. 193 zdanie drugie P.p.s.a. wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze P.p.s.a. Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W takim uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i sąd pierwszej instancji.
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy był związany granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.), a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach przewidzianych w art. 174 P.p.s.a.
Rozwiązania prawne przyjęte w przepisach ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, zwanej nadal K.p.a., dają podstawę do wyróżnienia dwóch rodzajów spraw administracyjnych: sprawy administracyjnej materialnej i sprawy administracyjnej procesowej. Sprawy administracyjne materialne to te, które mają podstawy prawne w normie prawa materialnego. Istotą tych spraw jest dokonanie w trybie unormowanym prawem procesowym, w formie decyzji administracyjnej, autorytatywnej konkretyzacji normy prawa materialnego w zakresie uprawnień lub obowiązków jednostki mającej interes prawny lub obowiązek prawny. Sprawy administracyjne procesowe to te, które mają podstawy prawne w prawie procesowym. Istotą tych spraw jest dokonanie w trybie unormowanym w prawie procesowym, w formie decyzji administracyjnej, autorytatywnej konkretyzacji normy prawa procesowego regulującej określone rodzaje wadliwości decyzji administracyjnej oraz określone konsekwencje owej wadliwości. Sprawa administracyjna procesowa jest powiązania ze sprawą administracyjną materialną, bowiem jej byt prawny jest uzależniony od rozpoznania i rozstrzygnięcia decyzją ostateczną sprawy administracyjnej materialnej. Zróżnicowanie przedmiotu postępowania administracyjnego ze względu na rodzaj spraw administracyjnych jest podstawą do unormowania przepisami K.p.a. dwóch rodzajów postępowania administracyjnego: postępowania zwykłego i postępowania nadzwyczajnego. Przedmiotem postępowania zwykłego jest sprawa administracyjna materialna, zaś przedmiotem postępowania nadzwyczajnego jest sprawa administracyjna procesowa.
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej jest sprawa administracyjna procesowa zakończona opisaną na wstępie decyzją Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 10 czerwca 2019 r. o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia 15 września 1960 r., nr DKW.429/59, oraz utrzymanego nim w mocy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 3 października 1956 r., nr AP IV-5/63/49, o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], o powierzchni 6636 m2, zapisanej w księdze wieczystej [...], stanowiącej własność spadkobierców A.F.1. Instytucja procesowa stwierdzenia nieważności stwarza właściwemu organowi administracji publicznej prawną możliwość eliminacji z obrotu prawnego rozstrzygnięć ostatecznych (decyzji i zaskarżalnych postanowień) albo skutków milczącego załatwienia sprawy, dotkniętych kwalifikowanymi (ciężkimi) wadami materialnoprawnymi przewidzianymi w art. 156 § 1 K.p.a. oraz w przepisach szczególnych, powodującymi nieprawidłowe ukształtowanie stosunku materialnoprawnego zarówno pod względem podmiotowym, jak i przedmiotowym. Inaczej rzecz ujmując, przedmiotem działalności kontrolnej Sądu I instancji zainicjowanej przez skarżących nie jest autorytatywna konkretyzacja normy prawa materialnego w zakresie wywłaszczenia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa (sprawa administracyjna materialna załatwiona w trybie zwykłym postępowania administracyjnego), lecz weryfikacja tego, czy Minister. prawidłowo dopuścił weryfikację decyzji wydanej w sprawie administracyjnej materialnej oraz prawidłowo dokonał tej weryfikacji przez pryzmat kwalifikowanych wad materialnoprawnych uzasadniających stwierdzenie nieważności decyzji lub odmowę stwierdzenia nieważności decyzji (sprawa administracyjna procesowa załatwiona w trybie nadzwyczajnym postępowania administracyjnego).
Sąd I instancji – oddalając skargę – uznał, że Minister z punktu widzenia formalnego prawidłowo dopuścił weryfikację decyzji wywłaszczeniowych w trybie stwierdzenia nieważności decyzji i prawidłowo odmówił stwierdzenia nieważności tych decyzji z uwagi na brak kwalifikowanych wad materialnoprawnych.
Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania dotyczą zasadniczo dwóch kwestii. Po pierwsze, niezastosowanie się przez Ministra do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w prawomocnym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2003 r., sygn. akt I SA 1405/01, oraz brak odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sądu I instancji do zarzutu naruszenia art. 153 P.p.s.a. polegającego na niezastosowaniu się do oceny i wskazań wyrażonych w powyższym wyroku. Po drugie, nieuchylenie decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia przy częściowo błędnym ustaleniu stanu faktycznego sprawy.
Zarzuty te są niezasadnie. Orzeczenie Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia 15 września 1960 r. oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 3 października 1956 r. o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] były już w przeszłości objęte postępowaniem w sprawie stwierdzenia nieważności. Decyzją z dnia 24 lutego 1997 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast odmówił stwierdzenia nieważności tych orzeczeń, a decyzją z dnia 30 marca 2001 r. utrzymał ją w mocy. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 marca 2003 r., sygn. akt I SA 1405/01, uchylił obie decyzje Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast. W uzasadnieniu wyroku NSA wskazał, że rozpoznając przedmiotową sprawę organ nadzoru obowiązany był ustalić, czy wywłaszczona nieruchomość była w okresie od dnia 1 września 1939 r. do dnia 8 maja 1945 r. zajęta na cele użyteczności publicznej i czy dnia 16 kwietnia 1948 r. znajdowała się we władaniu Skarbu Państwa. Jednocześnie w powołanym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że jeśli okazałoby się, iż przesłanki dopuszczalności wywłaszczenia nieruchomości, o których mowa w art. 1 i art. 2 pkt 1 lit. f) dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 zostały spełnione, to należy odmówić stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowych. Natomiast gdyby przeprowadzone dowody wskazywały, że nie zachodziła jedna z przesłanek lub żadnej nie udowodniono, to należy stwierdzić nieważność tych decyzji, o ile nie wystąpiły nieodwracalne skutki prawne.
Minister przeprowadził ponowne postępowanie wyjaśniające w nakazanym zakresie. Dokonane ustalenia znajdują oparcie w materiale dokumentacyjnym sprawy i szeroko opisano je w uzasadnieniu decyzji. Ustalenia te szeroko opisał również Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (s. 28-35). Minister w pełni zastosował się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania sformułowanych w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2003 r. Ocena Sadu I instancji, że w tym zakresie nie doszło do naruszenia art. 153 P.p.s.a. jest prawidłowa. Jakkolwiek Sąd I instancji nie przywołał w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku expressis verbis art. 153 P.p.s.a., to jednak całokształt wywodów uzasadnienia na stronach od 28-35 dowodzi, że zarzut skarżącego naruszenia tego przepisu został wszechstronnie rozpoznany a stanowisko Sądu umotywowane. Dlatego chybiony jest zarzut kasacyjny naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a.
Zarzuty sformułowane w pkt 1 lit. c-d petitum skargi kasacyjnej stanowią w istocie polemikę z ustaleniami stanu faktycznego i nie zostały przez skarżących skutecznie podważone.
Na przedmiotowej nieruchomości od września 1944 r. funkcjonował przeniesiony częściowo z Warszawy w okresie Powstania Warszawskiego Szpital [...] (jest to okoliczność potwierdzona w źródłach historycznych). Należy zwrócić uwagę, że Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazał, iż "Okoliczność, że w budynku mieszkali pracownicy szpitala nie oznacza, że budynek nie był wykorzystywany na cele użyteczności publicznej. Należy bowiem wskazać, że pod szpital zajęto szereg nieruchomości (w tym willę [...]), które stanowiły pewną całość gospodarczą. Fakt, że na przedmiotowej nieruchomości znajdował się budynek administracyjny z [...] i [...] dla pracowników szpitala (w tym lekarzy) nie oznacza, że na tej nieruchomości szpital nie prowadził działalności" Sąd odniósł się także do znajdujących się w aktach postępowania oświadczeń mieszkańców K. A.G., J.K. oraz H.M. korespondujących z resztą zebranego w sprawie materiału, nawet mimo, że nie mogą one stanowić dowodu w sprawie ponieważ nie zostały złożone w toku postępowania wywłaszczeniowego.
Sąd zwrócił też uwagę, że J.F. oraz A.L. w odwołaniach od orzeczenia o wywłaszczeniu potwierdzili, że nieruchomość "była zajęta na szpital w chwili gdy do tej nieruchomości powrócili." Z kolei "A.L. w swoim odwołaniu z dnia 24.01.1957 r, (od kontrolowanego orzeczenia wywłaszczeniowego) wskazała, że w 1945 r. powróciła do K. i zastała willę zajętą przez filię Szpitala [...] w Warszawie i pomimo zapewnień Dyrektora Wydziału Zdrowia [Urzędu m. st. Warszaw\) A.L. z córką nie została wpuszczona do tej willi. Także J.F. w odwołaniu z dnia 23.01.1957 r. wskazał, że po wyzwoleniu (a więc w styczniu 1945 r.) willa "[...]" została zajęta przez filię Szpitala [...] w Warszawie, gdzie szpital umieścił [...], ale również urządzono tam [...] i [...] szpitala.". Sąd I instancji przywołał także oświadczenie złożone w dniu 7 lipca 1995 r. przez J.B., córkę A.L., z którego wynika, że "jak przyjechała z matką do K. w kwietniu 1945 r., to zastały przedmiotową nieruchomość całkowicie zajętą przez szpital wojskowy. Sąd zwrócił uwagę, że działalność szpitalna na terenie nieruchomości, prowadzona najpierw przez Szpital [...], była następnie (bez przerwy) kontynuowana przez pierwszy w Polsce Szpital [...], przemianowany na S., co oznacza w ocenie Sądu niemożność uznania zasadności zarzutu niespełnienia przesłanek dekretowych. Sąd I instancji powołał się także na wykaz używalności budynków filii Szpitala [...] w K., z którego wynika, że w willi "[...]" znajdowały się: na parterze - 1 [...], 1 [...], 1 [...], 1 gabinet [...], 1 kancelaria, na II i III piętrze - 2 sale [...] z 13 łóżkami, 1 sala [...], 1 gabinet [...] oraz 3 [...].
Niezasadny jest także zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, to jest: art. 1 i 2 ust. 1 lit. f). i ust. 2 dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939 - 1945 poprzez błędną wykładnię.
Zgodnie z art. 1 ust. 1-3 tego dekretu, dopuszczalne jest wywłaszczenie nieruchomości zajętych w okresie od 1 września 1939 r. do 9 maja 1945 r. na cele wymienione w art. 2 pkt 1) i znajdujących się w dniu wejścia w życie niniejszego dekretu we władaniu Skarbu Państwa, związków samorządu terytorialnego lub przedsiębiorstw państwowych. Dopuszczalne jest także wywłaszczenie nieruchomości, zajętych w okresie od 1 września 1939 r. do 9 maja 1945 r. na cele wymienione w art. 2 pkt 1 i przewidzianych w dniu wejścia w życie niniejszego dekretu na budowę, rozbudowę i przebudowę przedsiębiorstw podstawowych gałęzi gospodarki narodowej, będących przedsiębiorstwami państwowymi lub przejętych na własność Państwa (ust. 2). Wywłaszczenie polega na odjęciu prawa własności z dniem 9 maja 1945 r. (ust. 3). Zgodnie natomiast z art. 2 ust. 1 lit. f) i ust. 2 dekretu, wywłaszczenie przewidziane w art. 1 ust. 1 dotyczyć może tylko tych nieruchomości, które zajęte zostały na cele użyteczności publicznej oraz są nadal użytkowane na cele wymienione w pkt 1 lub w planach zagospodarowania przestrzennego bądź w wytycznych do tych planów są przewidziane na cele wymienione w pkt 1 i zostały częściowo lub całkowicie zagospodarowane z funduszów publicznych bądź też zagospodarowanie ich jest przewidziane do realizacji w pierwszej kolejności planu.
Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że dla oceny, czy nieruchomość została zajęta na cele publiczne, miarodajny jest stan prawny i faktyczny nieruchomości istniejący w okresie od dnia 1 września 1939 r. do dnia 9 maja 1945 r., zaś późniejszy stan prawny i faktyczny nieruchomości podlegającej wywłaszczeniu może mieć znaczenie jedynie dla ustalenia, czy nieruchomość ta w dniu 16 kwietnia 1948 r. "znajdowała się we władaniu Skarbu Państwa, związków samorządu terytorialnego lub przedsiębiorstw państwowych" i "jest nadal użytkowana" w rozumieniu art. 2 pkt 2 dekretu. Użyty w tym przepisie zwrot "jest nadal użytkowna" należy interpretować w ten sposób, że nieruchomość podlegająca wywłaszczeniu była wykorzystywana na cele użyteczności publicznej zarówno w dniu wejścia w życie dekretu (16 kwietnia 1948 r.), jak i w dacie wydania decyzji o wywłaszczeniu (3 października 1956 r.). Wbrew zarzutowi podniesionemu w skardze kasacyjnej, Sąd I instancji przyjął taką właśnie wykładnię wskazanych przepisów dekretu. Jakkolwiek w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji nie przywołał expressis verbis art. 2 ust. 2 dekretu, to jednak przeprowadził szeroką analizę okoliczności faktycznych przedstawionych przez Ministra w zakresie spełnienia przesłanki wskazanej w tym przepisie. Przedmiotowa nieruchomość położona w K. (willa "[...]") wraz z szeregiem innych nieruchomości zabudowanych willami została zajęta we wrześniu 1944 r. i wykorzystywana od tego czasu nieprzerwanie na prowadzenie szpitala, co niewątpliwie stanowi cel użyteczności publicznej. Z akt archiwalnych wynika, że szpital [...] został z powrotem przeniesiony do Warszawy w 1946 r., a placówka działająca w K. (wciąż w formie szpitala) została przekształcona w pierwszy w Polsce Szpital [...], który w latach pięćdziesiątych XX wieku przemianowano na S. (centrum [...]). Przedmiotowa nieruchomość działała w formie szpitala w chwili wydawania decyzji wywłaszczeniowych przez organ pierwszej i drugiej instancji (rok 1956 oraz rok 1960). Brak jest dowodów świadczących o utracie władania przedmiotową nieruchomością przez gminę m. st. Warszawy, a następnie przez C.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, co skutkowało jej oddaleniem na podstawie art. 184 P.p.s.a.