I OSK 2672/20

I OSK 2672/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-03-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-12-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jolanta Rudnicka
Karol Kiczka /sprawozdawca/
Monika Nowicka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6294 Przejęcie mienia na podstawie umów międzynarodowych
Hasła tematyczne
Reforma rolna
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 2918/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-07-14
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art7 i art 87
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U. 2022 poz 2000
art.7,8,9,10 § 1,11,12 ust 1,75§1,77§,1,80,107§1 i § 3 ,156 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 141 § 4 art 145 § 1pkt 1c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka Sędziowie: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędzia NSA Karol Kiczka (spr.) Protokolant: starszy asystent sędziego Marta Sikorska po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej przy udziale Prokuratora Prokuratury Regionalnej w Łodzi M.S. skargi kasacyjnej L.H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lipca 2020 r. sygn. akt IV SA/Wa 2918/19 w sprawie ze skargi L.H. na decyzję Ministra Finansów z dnia 6 września 2019 r. nr PR3.6400.90.2018.NIW.11 w przedmiocie stwierdzenia przejścia na rzecz Skarbu Państwa udziału w prawie własności nieruchomości 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od L.H. na rzecz Ministra Finansów kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 14 lipca 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 2918/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] na decyzję Ministra Finansów z dnia 6 września 2019 r. nr PR3.6400.90.2018.NIW.11 w przedmiocie stwierdzenia przejścia na rzecz Skarbu Państwa udziału w prawie własności nieruchomości.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Zaskarżoną do Sądu decyzją Minister Finansów utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 27 września 2018 r. stwierdzającą przejście na rzecz Skarbu Państwa udziału 22/24 części w prawie własności nieruchomości położonej w Łodzi, przy ul. [...], dla której jest urządzona księga wieczysta nr [...], za którego utratę [...] przyznano odszkodowanie, jako spadkobierczyni po zmarłych rodzicach; [...] i [...] oraz braciach: [...] i [...]. Minister Finansów wyjaśnił, że udział 22/24 części w prawie własności przedmiotowej nieruchomości podlegał przejściu na rzecz Skarbu Państwa na podstawie międzynarodowej umowy o uregulowaniu wzajemnych roszczeń finansowych, zawartej przed ogłoszeniem ustawy z 1968 r., tj. na podstawie niniejszego układu z Rządem Stanów Zjednoczonych, a konkretnie jego art. II lit. b. Z roszczeniem o odszkodowanie za utratę prawa własności przedmiotowej nieruchomości wystąpiła do władz Stanów Zjednoczonych Ameryki, tj. Komisji, działającej na podstawie art. 4 pkt a ustawy amerykańskiej, [...] ([...]) we własnym imieniu. Zainteresowana spełniła warunki formalne dotyczące składania wniosków. Wykazała tytuł prawny, m.in. do 22/24 udziału w zabudowanej nieruchomości, położonej przy ul. [...] w Łodzi, dla której aktualnie prowadzona jest księga wieczysta, pod nr [...]. Powyższe zostało potwierdzone w wydanym przez Komisję orzeczeniu prawomocnym "Final Decision" z dnia 12 stycznia 1966 r., nr PO-9313. Przedmiotowa decyzja została wydana na podstawie postanowień układu i jest wykonaniem tej umowy. W treści orzeczenia wskazano, iż w momencie przejęcia omawianej nieruchomości przez Rząd PRL - u, tj. dnia 12 lutego 1959 r., [...] była właścicielem 22/24 udziału w prawie jej własności i za ten utracony udział, oraz za utracony udział w innej nieruchomości, jak również za pozostałe utracone składniki mienia (tj.: maszyny i wyposażenie fabryczne oraz utracone papiery wartościowe w postaci akcji Spółki Akcyjnej) objęte tym samym wnioskiem/claim nr PO6003 - Komisja przyznała jej odszkodowanie w łącznej kwocie 221 531,14 USD, wraz z odsetkami w wysokości 56 775,82 USD. W dniu 21 stycznia 1966 r. [...] podpisała oświadczenie złożone i zaprzysiężone przed notariuszem o zaspokojeniu roszczenia, w którym zrzeka się i odstępuje od uprawnień oraz przekazuje na rzecz rządu Polski wszelkie prawa, tytuły i udziały w tych składnikach majątku, z tytułu których, przyznano jej odszkodowanie. W ocenie Komisji utrata udziału 22/24 części w prawie własności przedmiotowej nieruchomość nastąpiła w dniu 12 lutego 1959 r., tj. wraz z chwilą wejścia w życie ustawy Prawo lokalowe. Uwzględniając poczynione ustalenia Minister Finansów stwierdził, że utrata przez wnioskodawczynię prawa własności do omawianej nieruchomości, stanowiła tytuł objęty treścią art. II lit. b układu. Implikacją tego jest, że prawo własności nieruchomości podlegało przejściu na rzecz Skarbu Państwa na podstawie międzynarodowej umowy o uregulowaniu wzajemnych roszczeń finansowych, zawartej przed ogłoszeniem ustawy z 1968 r., tj. na podstawie układu.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniosła [...].
Sąd I instancji uznał, że skarga jest nieuzasadniona. W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi organ dokonał prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego i prawidłowo ocenił, że spełnione zostały przesłanki do wydania na podstawie art. 2 ustawy decyzji stwierdzającej przejście na rzecz Skarbu Państwa przedmiotowej nieruchomości w związku z Układem między Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki a Rządem Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej dotyczącym roszczeń obywateli Stanów Zjednoczonych, podpisanym 16 lipca 1960 r., a więc na podstawie międzynarodowej umowy o uregulowaniu wzajemnych roszczeń finansowych. Nie może być także wątpliwości, że układ zawarty w Waszyngtonie w 1960 r. pomiędzy rządami obu państw (Rząd Stanów Zjednoczonych Ameryki i Rząd Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej) jest umową międzynarodową. Z punktu widzenia istnienia przesłanek do wydania decyzji o której mowa w art. 2 ustawy, który odnosi się do ściśle określonego rodzaju umowy międzynarodowej, w tym przypadku układu z Rządem Stanów Zjednoczonych kluczowe znaczenie ma to, czy obywatel Stanów Zjednoczonych, powołując się na układ wystąpił o odszkodowanie do Rządu Stanów Zjednoczonych i czy takie odszkodowanie otrzymał na tej podstawie, że jego mienie zostało przejęte przez państwo polskie. Taka właśnie sytuacja na podstawie przepisów ustawy traktowana jest równoznacznie z przejściem na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości lub prawa na podstawie międzynarodowej umowy o uregulowaniu wzajemnych roszczeń finansowych. I taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. W tym właśnie znaczeniu układ był podstawą przejścia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości lub praw, w rozumieniu art. 2 ustawy. [...], złożonym i zaprzysiężonym przed notariuszem w dniu 21 stycznia 1966 r. oświadczeniu potwierdziła zaspokojenie jej roszczeń za utratę m.in. prawa własności do przedmiotowej nieruchomości. Nie ma zatem racji skarżąca twierdząc, że nie doszło do faktycznego przejęcia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa. Sąd wskazał także, że w materiale dowodowym znajduje się dokument zatytułowany jako Wykaz Roszczeń Przekazanych do Wypłaty na Mocy Umowy z Polską w Sprawie Roszczeń z dnia 16 lipca 1960 r. (Pismo Kierujące Nr 163 strona 14 z 14 stron), datowany na dzień 27 stycznia 1966 r., który potwierdza skierowanie do wypłaty środków pieniężnych na rzecz [...].
Skargę kasacyjną od tego wyroku wywiodła [...] zaskarżając wyrok w całości i:
I. zarzuciła wskazując na art. 174 pkt 1 ppsa:
a) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię polegające na utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji deklaratoryjnej wydanej bez jakiejkolwiek podstawy prawnej, gdyż ani ustawa z 9 kwietnia 1968 r. o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych (dalej ustawa), ani też układ z 16 lipca 1960 r. zawarty pomiędzy Rządem Stanów Zjednoczonych, a Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej nie powodowały przejścia z mocy samego prawa własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa;
b) naruszenie art 2 ustawy przez błędną jego wykładnię polegającą na niezasadnym uznaniu, że istnieją przesłanki do wydania decyzji, pomimo, że nieruchomość, której decyzja dotyczy, nie została nigdy faktycznie przejęta przez Państwo Polskie, tj. ani przed wejściem w życie układu, ani nie została przejęta do chwili obecnej;
c) naruszenie art. 2 ustawy przez błędną jego wykładnię polegającą na uznaniu, że istnieją przesłanki do wydania decyzji pomimo, że [...] w rzeczywistości nigdy nie otrzymała odszkodowania za zrzeczenie się udziałów w nieruchomości położonej w Łodzi przy ul. [...];
d) naruszeniu art. 157 k.c. przez błędną jego wykładnię polegającą na niezasadnym przyjęciu, że doszło do skutecznego zrzeczenia się prawa własności,
e) naruszenie art. 7 i art. 87 Konstytucji RP w zw. z art. 155 KC i art. 172 KC i art. 922 KC przez błędną ich wykładnię i przyjęcie że samo złożenie wniosku o wypłatę odszkodowania przez obywatela amerykańskiego w trybie układu indemnizacyjnego skutkowało nabyciem własności nieruchomości, której dotyczył wniosek,
f) naruszenie art. 2 ustawy poprzez błędną wykładnię polegające na niezasadnym uznaniu, że istnieją przesłanki do wydania decyzji unormowanej w tej ustawie - pomimo, że [...] nie była właścicielem nieruchomości w Polsce (art. II pkt b) "układu indemnizacyjnego" w zw. z pkt A załącznika do tego układu),
g) naruszenie art. 2 ustawy poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że ustalenia dokonane przez Komisję wiążące są dla polskich sądów i organów administracji oraz, że Rząd Polski nie był odpowiedzialny za prawidłowe przekazanie dokumentów i informacji (art. V "układu indemnizacyjnego"),
II. zarzuciła wskazując na art. 174 pkt 2 ppsa naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy polegające na:
a) niezastosowaniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo naruszenia przez Ministra Finansów w toku postępowania administracyjnego przepisów procedury administracyjnej, a to art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 11, art. 12 ust. 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 oraz. art. 107 § 1 i § 3 kpa, polegające na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności i zebranych dowodów mających znaczenie dla sprawy, w szczególności dowodów wykazujących prawo własności [...] do udziałów w przedmiotowej nieruchomości, zrzeczenia się własności przez [...] oraz brak rzeczywistej wypłaty odszkodowania na jej rzecz, naruszeniu podstawowych zasad postępowania administracyjnego i braku dokonania wyczerpujących ustaleń w sprawie zgodnie z zasadą prawy obiektywnej, naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów poprzez dokonanie ustaleń niezgodnie ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym oraz dokonanie rozstrzygnięcia w oparciu o niedopuszczalne założenia i domniemania organu niezgodne ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, zignorowanie zasady praworządności, działanie w sposób podważający zaufanie do organów władzy państwowej, zaniechanie dokonania wszechstronnego i wnikliwego wyjaśnienia sprawy, dowolną ocenę zgromadzonego w postępowaniu materiału dowodowego, sporządzenie i uzasadnienia zaskarżonej decyzji w sposób niepełny i jednostronny, jak i również poprzez lakoniczne ustosunkowanie się do twierdzeń i zarzutów podniesionych przez stronę, pominięcie rozważenia poszczególnych zarzutów i argumentów podniesionych w skardze oraz brak zgodnego z prawem uzasadnienia wydanej decyzji;
b) naruszeniu art. 141 § 4 ppsa poprzez odniesienie się w uzasadnieniu wyroku do podniesionych przez stronę istotnych, konkretnie sformułowanych i umotywowanych zarzutów w sposób ogólnikowy, podczas gdy uzasadnienie odnosić się powinno konkretnie do okoliczności sprawy i podniesionych zarzutów, a nadto winno w sposób pełny i wszechstronny zarzuty te rozważać, co miało istotny wpływ na wynik sprawy sądowoadministracyjnej, jako że podniesione w skardze zarzuty niewątpliwie miały znaczenie dla oceny legalności zaskarżonej decyzji Ministra Finansów (nie wystarczy ograniczenie się do stwierdzenia, co ustalił organ, lecz niezbędne jest wskazanie, które ustalenia zostały przyjęte przez Sąd l instancji, a które nie, a co najważniejsze dlaczego niesłuszne są w tym zakresie konkretne twierdzenia, argumentacja i zarzuty skarżącego),
III. zarzuciła niezastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. mimo, że decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa.
Wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Odpowiedź na skargę kasacyjną wniósł Minister Finansów dochodząc jej oddalenia, rozpoznania sprawy na rozprawie i zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna została rozpoznana na rozprawie stosownie do art. 181 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na rozprawie w składzie trzech sędziów, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzą jednak okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 - 6 p.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów zawartych w podstawach skargi kasacyjnej.
W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w tej sprawie należy stwierdzić, iż nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw.
W związku z sformułowanymi zarzutami kasacyjnymi pamiętać także należy, że kontrola sądowa, sprawowana w oparciu o kryterium legalności, następuje na podstawie stanu faktycznego istniejącego w czasie podejmowania kontrolowanego aktu oraz na podstawie stanu prawnego obowiązującego w tej dacie, a nie w dniu orzekania (por. wyrok TK z dnia 12 maja 2015 r. sygn. akt P 46/33; wyroki NSA z dnia: 19 lipca 2017 r. sygn. akt I OSK 2658/15, 20 kwietnia 2023 r. sygn. akt I OSK 614/22, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl).
Na gruncie realizowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny sądowoadministracyjnej kontroli instancyjnej należy również przypomnieć, że przytaczane w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz jedynie weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. W tym miejscu wskazania wymaga, że skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia i musi odpowiadać wymogom określonym w art. 174 i art. 176 p.p.s.a. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie może zastępować strony w wyrażaniu i precyzowaniu zarzutów skargi kasacyjnej. Zarzuty, jak i ich uzasadnienie, powinny zatem być ujęte precyzyjnie i zrozumiale, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 176 § 1 p.p.s.a.). Wymagania stawiane skardze kasacyjnej, a w szczególności obwarowanie przymusem adwokacko–radcowskim (art. 175 § 1–3 p.p.s.a) opierają się na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze kasacyjnej odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, umożliwiający pełną i właściwą kontrolę zaskarżonego orzeczenia. Obowiązkiem strony składającej środek odwoławczy jest zatem takie zredagowanie podstaw kasacyjnych skargi, a także ich uzasadnienie, aby nie budziły one wątpliwości interpretacyjnych (zob. wyrok NSA z dnia 20 października 2017 r., sygn. akt II OSK 283/16, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl; por. B. Dauter, Komentarz, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek. Warszawa 2020, s. 612–620).
W świetle art. 174 p.p.s.a. tworzenie niespójnej zbitki przepisów – szeregu norm prawnych, które miał rzekomo naruszyć sąd pierwszej instancji, nie wskazując konkretnie na czym polega naruszenie każdej z tych norm, jest nieprawidłowe (pogląd ten wielokrotnie już wyraził Naczelny Sąd Administracyjny, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl).
Jak wiadomo, skarga kasacyjna jest środkiem prawnym skierowanym przeciwko wyrokowi sądu pierwszej, a zatem obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest wskazanie jej podstawy/aw oraz zarzutów, zawierających precyzyjne oznaczenie przepisów, w tym konkretnych jednostek redakcyjnych aktu normatywanego, które zostały naruszone przez sąd, gdyż jak wyjaśniono wyżej, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną w granicach zakreślonych podstawami i zarzutami wyraźnie określonymi w jej treści (zob. wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2021r. sygn. akt II GSK 2187/21, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl; por. J. Drachal, A. Wiktorowska, R. Stankiewicz, Komentarz, [w]: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Red. R. Hauser i M. Wierzbowski, Warszawa 2021, s. 837–862)
Sąd odwoławczy jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów (norm), które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie, uściślanie zarzutów skargi kasacyjnej czy też poprawianie jej niedokładności. Właściwe określenie w skardze kasacyjnej zakresu i podstaw zaskarżenia jest również konieczne z uwagi na ustanowioną w art. 183 p.p.s.a. wskazaną wyżej zasadę stanowiącą, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
Wadliwość w sformułowaniu zarzutów nie musi jednocześnie uniemożliwiać rozpoznania skargi kasacyjnej i Naczelny Sąd Administracyjny może zbadać jej podstawy, przychylając się do stanowiska, że nie każde nieprawidłowe przedstawienie podstaw kasacyjnych wynikających z art. 176 w zw. z art. 174 p.p.s.a. dyskwalifikuje skargę kasacyjną (zob. uchwała pełnego składu NSA z dnia 26 października 2009 r. sygn. I OPS 10/09, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Poczynienie powyższych uwag było konieczne, gdyż wniesiona skarga kasacyjna od wyroku Sądu I instancji nie odpowiada w pełni omówionym wyżej wymogom p.p.s.a. Wniesiony środek odwoławczy pomimo, że został skierowany wobec zaskarżonego orzeczenia sądowego nie wskazuje w ramach podstawy z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. na naruszenie przez Sąd wojewódzki jakichkolwiek norm (przepisów) Prawa o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) w toku przeprowadzonej kontroli sądowoadministracyjnej ostatecznej decyzji administracyjnej. Z kolei w zarzucie oznaczonym jako "d" wskazuje na naruszenie art. 157 k.c. pomijając, że ta jednostka redakcyjna Kodeksu cywilnego obejmuje 2 różnej treści jurydycznej paragrafy (§). Analogiczne błędy występują w odniesieniu do wskazanych w dalszej części środka odwoławczego jako naruszonych: art. 155 k.c., 172 k.c., 922 k.c. czy art. 87 Konstytucji RP. Ponadto w zakresie naruszenia przepisów postępowania, w zarzucie nr 1 wskazuje się na naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. pomijając, że tak jednostka redakcyjna Kodeksu postępowania administracyjnego obejmuje 9 różnej treści normatywnej punktów.
Sąd odwoławczy – co podkreślano wyżej – nie jest uprawniony do formułowania czy doprecyzowywania (konkretyzowania) zarzutów kasacyjnych. Powyższe zmniejsza skuteczność wniesionej skargi kasacyjnej.
W pierwszej kolejności wprawdzie odnieść się należy do niezasadnego zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Wyjaśnić trzeba, że uregulowanie zawarte w art. 141 § 4 p.p.s.a. określa elementy, które powinny znaleźć się w uzasadnieniu wyroku. Zgodnie z dyspozycją przywołanej powyżej regulacji uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. W orzecznictwie przyjmuje się, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. jeżeli nie wiadomo jaki stan faktyczny Sąd I instancji przyjął jako podstawę wyrokowania, a także w sytuacji, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Tym samym nie można też podzielić stanowiska skarżącej kasacyjnie, że Sąd I instancji dopuścił się naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Na tej podstawie można kwestionować kompletność elementów uzasadnienia, a nie jego prawidłowość merytoryczną. Ewentualna wadliwość argumentacji, bądź prezentowanie przez stronę innego poglądu, niż wskazany w uzasadnieniu, nie stanowi o naruszeniu przez sąd art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego w niniejszej sprawie wyroku zawiera wymagane elementy i sporządzone zostało w sposób umożliwiający przeprowadzenie kontroli instancyjnej. Poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie zwalczać, ani prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego, ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 26 listopada 2014 r. sygn. akt II OSK 1131/13, z dnia 20 stycznia 2015 r. sygn. akt I FSK 2081/13, z dnia 12 marca 2015 r. sygn. akt I OSK 2338/13, z dnia 18 marca 2015 r. sygn. akt I GSK 1779/13 oraz z dnia 27 sierpnia 2021 r. sygn. akt I OSK 474/21 i I OSK 604/21, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
NSA w niniejszym składzie podziela stanowisko judykatury, że Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu wyroku, wypełniając przesłanki wynikające z treści art. 141 § 4 p.p.s.a., nie ma obowiązku odnosić się osobno do każdego z zarzutów podniesionych w skardze oraz innych pismach procesowych sprawy i do każdego z argumentów na ich poparcie, może je zaś oceniać całościowo. Najistotniejsze jest to, aby z wywodów Sądu wynikało, dlaczego w sprawie doszło albo nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze (zob. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2023 r. sygn. akt II GSK 275/20, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl. Por. odpowiednio wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 marca 2020 r. sygn. akt I CSK 573/18). Tym samym zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. należy uznać za nieusprawiedliwiony.
Kluczową kwestią w rozpoznawanej sprawie jest to, czy Sąd wojewódzki zasadnie oddalił skargę [...] na decyzję Ministra Finansów z dnia 6 września 2019r. nr PR3.6400.90.2018.NIW.11 w przedmiocie stwierdzenia przejścia na rzecz Skarbu Państwa udziału 22/24 części w prawie własności nieruchomości położonej w Łodzi, przy ul. [...], dla której jest urządzona księga wieczysta nr [...], za którego utratę [...] przyznano odszkodowanie, jako spadkobierczyni po zmarłych rodzicach; [...] i [...] oraz braciach: [...] i [...]. Osią sporu jurydycznego jest to czy zaistniały podstawy (stan faktyczny i prawny) do wydania przez Ministra Finansów decyzji w myśl art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. o dokonaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych (Dz. U. nr 12, poz. 65 ze zm.), dalej ustawa z 1968 r. Pomimo multiplikacji zarzutów ulokowanych w środku odwoławczym wszystkie one dotyczą wskazywanej wyżej kwestii spornej.
Sąd I instancji słusznie zaakceptował stanowisko organu, że udział 22/24 części w prawie własności przedmiotowej nieruchomości podlegał przejściu na rzecz Skarbu Państwa na podstawie międzynarodowej umowy o uregulowaniu wzajemnych roszczeń finansowych, zawartej przed ogłoszeniem ustawy z 1968 r., tj. na podstawie art. II lit. b układ między Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki a Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej dotyczący roszczeń obywateli Stanów Zjednoczonych sporządzony w Waszyngtonie w dniu 16 lipca 1960 r. (niepubl.), dalej układ, umowa. Z roszczeniem o odszkodowanie za utratę prawa własności przedmiotowej nieruchomości wystąpiła do władz Stanów Zjednoczonych Ameryki, tj. Komisji, działającej na podstawie art. 4 pkt a ustawy amerykańskiej, [...] ([...]) we własnym imieniu. Zainteresowana spełniła warunki formalne dotyczące składania wniosków. Wykazała tytuł prawny, m.in. do 22/24 udziału w w/w zabudowanej nieruchomości. Powyższe zostało potwierdzone w wydanym przez Komisję orzeczeniu prawomocnym "Final Decision" z dnia 12 stycznia 1966 r., nr PO-9313. Ostateczna decyzja Ministra Finansów została wydana na podstawie postanowień układu i jest wykonaniem tej umowy. W treści orzeczenia wskazano, iż w momencie przejęcia omawianej nieruchomości przez Rząd PRL - u, tj. dnia 12 lutego 1959 r., [...] była właścicielem 22/24 udziału w prawie jej własności i za ten utracony udział, oraz za utracony udział w innej nieruchomości, jak również za pozostałe utracone składniki mienia (tj.: maszyny i wyposażenie fabryczne oraz utracone papiery wartościowe w postaci akcji Spółki Akcyjnej) objęte tym samym wnioskiem/claim nr PO6003 - Komisja przyznała jej odszkodowanie w łącznej kwocie 221 531,14 USD, wraz z odsetkami w wysokości 56 775,82 USD.
Składniki majątku, które zostały objęte odszkodowaniem zostały szczegółowo określone w treści decyzji Komisji. Występująca z roszczeniem nie podważała zebranych dowodów, ustaleń ani kwoty odszkodowania wskazanej przez Komisję. W dniu 21 stycznia 1966 r. [...] podpisała oświadczenie o zaspokojeniu roszczenia, w którym zrzeka się i odstępuje od uprawnień oraz przekazuje na rzecz rządu Polski wszelkie prawa, tytuły i udziały w tych składnikach majątku, z tytułu których, przyznano jej odszkodowanie. W ocenie Komisji utrata udziału 22/24 części w prawie własności przedmiotowej nieruchomość nastąpiła w dniu 12 lutego 1959 r., tj. wraz z chwilą wejścia w życie ustawy Prawo lokalowe.
Na kanwie realizowanej kontroli sądowoadministracyjnej należy wskazać, za ugruntowanym orzecznictwem i piśmiennictwem, że układy indemnizacyjne – międzynarodowe umowy o jakich stanowi ustawa z 1968 r. – formowały ogólne ramy prawne dla określenia zakresu objętych nim roszczeń, za które należało się odszkodowanie: stwierdzały, że chodzi o roszczenia obywateli i osób prawnych państw–stron układów (w myśl zasady ciągłości obywatelstwa osoba poszkodowana musiała je posiadać w dniu wejścia w życie stosownych polskich przepisów prawnych oraz w dniu zawarcia układu); posiadanie lub nie paralelnie obywatelstwa polskiego nie odgrywało żadnej roli. Jeśli chodzi natomiast o skonkretyzowanie roszczeń, układy odsyłały do właściwego prawa polskiego, na mocy którego dokonano nacjonalizacji lub wywłaszczenia, wydanego również przed ich zawarciem. Jest to tzw. zasada ciągłości obywatelstwa, która stanowi niezbędną przesłankę wystąpienia przez państwo, którego obywatelem jest osoba poszkodowana, w jej imieniu, o odszkodowanie w stosunku do państwa, które w wyniku działań nacjonalizacyjnych spowodowało szkodę. Państwo występujące w imieniu interesów własnego obywatela działa w ramach tzw. ochrony dyplomatycznej (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 17 maja 1999r. sygn. akt I OSA 2/98; 24 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 595/11; 19 maja 2022r. sygn. I OSK 1453/21; 31 sierpnia 2022r. sygn. akt I OSK 904/19, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl).
W okolicznościach rozpoznawanej przez Sąd odwoławczy sprawy – w odniesieniu do wyrażonych zarzutów kasacyjnych – godzi się przypomnieć, że układ między Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki a Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej dotyczący roszczeń obywateli Stanów Zjednoczonych sporządzony w Waszyngtonie w dniu 16 lipca 1960 r. (niepubl.) jest umową międzynarodową w rozumieniu art. 1, 2, i 5 ust. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych (zob. odpowiednio: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2012r. sygn. akt. I OSK 595/11 i przywoływane tam orzecznictwo, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl).
Oceny charakteru i skutków jurydycznych stosowania powyższego układu, dokonał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu uchwały podjętej w składzie siedmiu sędziów z dnia 17 maja 1999 r., sygn. OSA 2/98 (publ. ONSA 1999/4/110; por. A. Mudrecki, Moc wiążąca uchwał Naczelnego Sądu Administracyjnego, [w:] Ius est ars boni et aequi. Studia ofiarowane Profesorowi Romanowi Hauserowi Sędziemu Naczelnego Sądu Administracyjnego, red. W. Piątek, Warszawa 2021, s. 353–363). W uchwale tej Naczelny Sąd Administracyjny wywiódł, że wymieniony układ jest umową międzynarodową, stanowił on jedynie podstawę do zaspokojenia roszczeń obywateli amerykańskich z tytułu nacjonalizacji i innego rodzaju przejęcia przez Polskę mienia, praw i interesów związanych lub odnoszących się do mienia, przejęcia własności albo utraty używania lub użytkowania mienia, nie był natomiast podstawą do przeniesienia prawa własności na rzecz Skarbu Państwa. Tę podstawę stanowią przepisy wskazanej na wstępie ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny układ przyznawał, regulował i zaspokajał samoistnie prawo do odszkodowania dla obywateli Stanów Zjednoczonych niezależnie od tego, jak uprawnienia osób, których mienie zostało przejęte przez państwo, było uregulowane w ustawodawstwie polskim. W świetle postanowień układu rozstrzygające znaczenie ma to, czy obywatel Stanów Zjednoczonych, powołując się na układ, wystąpił o odszkodowanie i czy odszkodowanie to otrzymał na tej podstawie, że jego mienie zostało przejęte przez Państwo Polskie. Taka sytuacja stwarza stan przejścia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości lub prawa na podstawie umowy międzynarodowej w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. W omawianej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny wywiódł, że układ był podstawą przejścia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości lub praw w rozumieniu art. 2 ustawy, jeżeli obywatel Stanów Zjednoczonych wystąpił o przyznanie odszkodowania na podstawie układu i otrzymał odszkodowanie, którego wartość była odnoszona do wartości prawa przejętych przez Państwo Polskie. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie podziela ten pogląd i zaprezentowaną w uchwale argumentację. Układ z dnia 16 lipca 1960 r. wraz z załącznikiem oraz protokół z dnia 29 listopada 1960 r. sporządzony do tego układu nakładały na stronę amerykańską i polską określone obowiązki (art. V układu). W świetle powyższych dokumentów to strona amerykańska była uprawniona do uznania czy, komu, w jakiej wysokości i za co przysługiwało odszkodowanie. Minister Finansów związany jest decyzją Komisji ds. Roszczeń Zagranicznych Stanów Zjednoczonych. Przyznanie odszkodowania było w sposób oczywisty konsekwencją uznania utraty własności lub innych praw wymienionych w art. II układu.
Wymaga podkreślenia, że art. II rozważanego układu wyliczał trzy kategorie roszczeń uważanych za uregulowane i zaspokojone układem tj. roszczenia z tytułu nacjonalizacji i innego rodzaju przejęcia przez Polskę mienia oraz praw i interesów związanych lub odnoszących się do mienia, przejęcia własności albo utraty używania lub użytkowania mienia na podstawie polskich ustaw, dekretów, zarządzeń oraz długów przedsiębiorstw, które zostały znacjonalizowane albo przejęte przez Polskę. Przejęcie przez Skarb Państwa mienia obywateli Stanów Zjednoczonych następowało ex lege z dniem wejścia w życie aktów prawnych wymienionych w art. II układu, a decyzje Ministra Finansów stanowiące podstawę wpisu Skarbu Państwa jako właściciela nieruchomości do księgi wieczystej potwierdzały skutki prawne powstałe z mocy samego prawa (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 września 2004 r. , sygn. III CK 401/03, publ. OSNC 2005/7-8/148).
Przyznanie odszkodowania na podstawie w/w układu, godzi się zaznaczyć, było w sposób oczywisty konsekwencją uznania przez Komisję utraty własności lub innych praw wymienionych w art. II układu. W tej sytuacji decyzja Ministra Finansów wydana na podstawie ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. nie należy do decyzji uznaniowych, lecz ma charakter związany, co oznacza, że organ musi wydać akt, jeżeli zachodzą warunki sprecyzowane przez przepis ustawy (por. M. Jaśkowska, Uznanie administracyjne a inne formy władzy dyskrecjonalnej w administracji publicznej, [w:] System Prawa Administracyjnego, t. 1, Instytucje prawa administracyjnego, pod red. R. Hausera, Z. Niewiadomskiego, A. Wróbla, Warszawa 2010, s. 217–303). Jednocześnie do wydania decyzji na podstawie art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 1968r. spełnienie warunku zrzeczenia się praw przez zgłaszającego roszczenie – co istotne – nie było w zasadzie konieczne. Istotne bowiem było uregulowanie roszczenia obywatela amerykańskiego wobec Rządu Polskiego z tytułu nacjonalizacji i innego rodzaju przejęcia przez Polskę mienia. Zrzeczenie się praw było wymagane tylko w sytuacji gdy roszczenie nie było oparte na oryginalnych dokumentach (art. V c układu). Natomiast przyznanie odszkodowania za określone mienie dowodziło, że wnioskująca o odszkodowanie strona udowodniła swoje prawa do nieruchomości i zrzeczenie takie nie było w ogóle potrzebne.
Przenosząc powyższe ustalenia – odnośnie przywoływanego wyżej układu między Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki a Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej dotyczącego roszczeń obywateli Stanów Zjednoczonych sporządzonego w Waszyngtonie w dniu 16 lipca 1960 r. – w okoliczności rozpoznawanej sprawy, zasadnie przyjął Sąd wojewódzki, że decyzja ostateczna Ministra Finansów z dnia 6 września 2019 r. została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. po ustaleniu, że zostały spełnione przesłanki ustawowe upoważniające do jej wydania, a więc przedmiotowa nieruchomość została faktycznie przejęta na rzecz Państwa, w związku z czym uprawniona do udziału 22/24 części w prawie własności nieruchomości obywatelka Stanów Zjednoczonych ([...]) wystąpiła do Komisji o przyznanie odszkodowania, które zostało przez Komisję przyznane i wypłacone z tytułu utraty praw do nieruchomości, a wysokość odszkodowania była odnoszona do wartości praw przejętych przez państwo polskie. Komisja, co już wzmiankowano, stwierdziła przejęcie w dniu 12 lutego 1959r. na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości na podstawie Prawa lokalowego i z tego tytułu przyznała [...] odszkodowanie.
[...], złożonym i zaprzysiężonym przed notariuszem w dniu 21 stycznia 1966r. oświadczeniu potwierdziła zaspokojenie jej roszczeń za utratę m.in. prawa własności do przedmiotowej nieruchomości (udziału 22/24 części w prawie własności nieruchomości położonej w Łodzi, przy ul. [...]).
Na gruncie rozpoznawanej przez Sąd odwoławczy sprawy doszło do faktycznego przejęcia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa. Trafnie zaakceptował ustalenia organów zaskarżony wyrok, że ustawa Prawo lokalowe, choć formalnie nie wiązała się z przejściem własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa to jednak w związku z wejściem w życie tej ustawy właściciel nieruchomości faktycznie tracił wszelkie atrybuty związane z prawem własności (prawo do swobodnego posiadania rzeczy, prawo do swobodnego używania rzeczy/korzystania z rzeczy, prawo do swobodnego pobierania pożytków i innych przychodów z rzeczy, prawo do swobodnego rozporządzania rzeczą, w tym obciążania jej prawami i zawierania umów o korzystanie z rzeczy przez osoby trzecie). Roszczenie z tytułu utraty używania lub użytkowania mienia na podstawie polskich ustaw podlegało regulacji i zaspokojeniu zgodnie z art. II b układu z Rządem Stanów Zjednoczonych.
Zauważyć też należy, że wbrew zarzutom kasacyjnym, została spełniona przesłanka wypłaty odszkodowania za przejętą na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość, uwypuklić trzeba, że decydujące znaczenie miała okoliczność przyznania odszkodowania przez Komisję. Jak słusznie podniósł organ i następnie zaaprobował Sąd wojewódzki, wejście w życie układu oznaczało dla Państwa Polskiego zaspokojenie roszczeń obywateli amerykańskich (zarówno osób fizycznych jak prawnych) i tym samym zupełne zwolnienie Polski od odpowiedzialności odszkodowawczej wobec USA (oraz względem wszystkich jego obywateli) - w zakresie roszczeń objętych omawianym układem. Suma globalnego ryczałtowego odszkodowania zapłacona przez stronę polską w ramach układu została rozdzielona w sposób i zgodnie z metodą podziału, zastosowanymi wedle uznania Rządu USA. Sąd I instancji zasadnie zauważył, że w materiale dowodowym znajduje się dokument zatytułowany jako Wykaz Roszczeń Przekazanych do Wypłaty na Mocy Umowy z Polską w Sprawie Roszczeń z dnia 16 lipca 1960 r. (Pismo Kierujące Nr 163 strona 14 z 14 stron), datowany na dzień 27 stycznia 1966 r., który potwierdza skierowanie do wypłaty środków pieniężnych na rzecz [...].
Tym samym nie zostały naruszone przez zaskarżone orzeczenie normy (przepisy) prawa materialnego wskazane w środku odwoławczym, tj. przepisy ustawy z 1968 r., Kodeksu cywilnego i Konstytucji RP.
Nie sposób podważyć oceny Sądu wojewódzkiego, że organ zgromadził obszerny materiał dowodowy i dokonał jego wszechstronnej oceny. Materiał ten był wystarczający do ustalenia stanu faktycznego i wydania rozstrzygnięcia w myśl art. ustawy z 1968 r. Organ nie był uprawniony do dokonywania ustaleń w zakresie powierzonym Komisji Stanów Zjednoczonych do Spraw Roszczeń Zagranicznych, ani do podważania dokonanych przez Komisję ustaleń, co potwierdza ugruntowane w tym zakresie orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego przywoływane również w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (por. wyrok NSA z dnia 19 maja 2022 r. sygn. akt 1453/21, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl).
Tak więc, nie można zaskarżonemu wyrokowi postawić zarzutu naruszenia przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynika sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z wskazywanymi normami (przepisami) prawa zawartymi w art. 6 i nast. k.p.a. przywoływanymi w środku odwoławczym. Naruszenie przez Sąd wojewódzki powołanych przepisów mogłoby mieć miejsce wówczas, gdyby dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd nie dostrzegł, iż rozstrzygnięcie to narusza przepisy postępowania, bądź odnajdując te błędy prawne niewłaściwie ocenił ich wpływ na wynik sprawy administracyjnej. Z treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. wynika bowiem, że gdyby organ nie naruszył prawa, to najprawdopodobniej zapadłaby decyzja o innej treści. Tylko bowiem takie naruszenia przepisów mogłyby uzasadniać zastosowanie przez Sąd I instancji środka przewidzianego w powołanym przepisie. W niniejszej sprawie nie można Sądowi I instancji postawić skutecznie tego zarzutu, gdyż nie dopuścił się naruszenia, które miałoby wpływ na podjęte rozstrzygnięcie.
Sąd I instancji zasadnie uznał, że postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone wnikliwie, a przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie zostały właściwie zinterpretowane. Nie sposób więc kwestionować ustaleń faktycznych, które legły u podstaw zaskarżonego wyroku. Zakres prowadzonego przez organy postępowania dowodowego determinowany był treścią przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie. Postawione zarzuty zmierzały natomiast do wykazania, że organ odwoławczy nie wyjaśnił wszystkich okoliczności załatwianej sprawy na gruncie ustawy z 1968 r. w zw. z układem – zaś Sąd I instancji takie postępowanie organu zaakceptował. Z zarzutem tym nie można się jednak zgodzić.
Należy podkreślić, że o zakresie postępowania dowodowego decyduje nie subiektywne przekonanie strony, lecz treść przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w danej sprawie. Niezbędne dowody przeprowadza się w celu ustalenia okoliczności, które rzeczywiście mogą mieć znaczenie prawne dla sprawy. W niniejszej sprawie organ odwoławczy przeprowadził wyczerpujące postępowanie dowodowe oraz wyjaśnił i przeanalizował wszystkie te okoliczności, które były niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy, a ponadto w sposób wyczerpujący wyjaśnił motywy podjętego rozstrzygnięcia.
W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych, co w pełni podziela rozpoznający sprawę Naczelny Sąd Administracyjny, przyjmuje się, że obowiązywanie w postępowaniu administracyjnym zasady dochodzenia prawdy obiektywnej, w świetle której to na organie administracji prowadzącym postępowanie spoczywa, co do zasady, obowiązek wszechstronnego oraz rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy (art. 7 i nast. k.p.a.), nie oznacza, że organ ma obowiązek poszukiwania dowodów mających wykazać zaistnienie okoliczności, których wykazanie leży w interesie strony, w sytuacji jej pasywnej postawy w tym zakresie. Z treści przepisów k.p.a. normujących postępowanie dowodowe nie można bowiem wyprowadzić konkluzji, że organy administracji zobowiązane są do poszukiwania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony w sytuacji, gdy ona środków takich nie przedstawia. Nałożenie na organy prowadzące postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia bowiem strony postępowania od współudziału w realizacji tego obowiązku. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy nieudowodnienie określonych okoliczności faktycznych może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony (zob. wyroki NSA: z dnia 25 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 3577/18; 25 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 3581/18; z dnia 30 lipca 2019 r., sygn. akt I OSK 2148/15; z dnia 20 lutego 2020 r. sygn. akt II GSK 3719/17, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie został też naruszony art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Reasumując, przeprowadzona przez Sąd odwoławczy sądowoadministracyjna kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, że wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej są nieuprawnione.
Wobec uznania, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.