I OSK 265/22

Naczelny Sąd Administracyjny2025-02-13
NSAAdministracyjneWysokansa
nieruchomościgospodarka nieruchomościamiplanowanie przestrzenneinwestycje celu publicznegosieci przesyłowesieć ciepłowniczaograniczenie sposobu korzystaniasądy administracyjneskarga kasacyjna

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości na cele inwestycji przesyłowej, potwierdzając zgodność z planem miejscowym na mocy wcześniejszych orzeczeń.

Skarga kasacyjna dotyczyła decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na cele budowy sieci ciepłowniczej. Skarżący zarzucali niezgodność inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, wskazując na prawomocne orzeczenia sądów administracyjnych z lat 2017 i 2019, które już rozstrzygnęły kwestię zgodności inwestycji z planem miejscowym, stwierdzając, że nie narusza ona jego postanowień.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej K. G. i A. G. od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił ich skargę na decyzję Wojewody Śląskiego o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości gruntowej w celu założenia i przeprowadzenia przez nią sieci ciepłowniczej. Skarżący zarzucali naruszenie prawa materialnego, w tym niezgodność inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a także naruszenie przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, stwierdził, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania zostały skonstruowane wadliwie, ponieważ nie wskazano konkretnych naruszeń ani ich wpływu na wynik sprawy. Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa materialnego, Sąd podkreślił, że sprawa jest związana wcześniejszymi prawomocnymi wyrokami WSA z 2017 r. i NSA z 2019 r., które już rozstrzygnęły, że przedmiotowa inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Sąd I instancji oraz NSA w obecnym postępowaniu byli związani tą oceną prawną na mocy art. 153 p.p.s.a. W związku z tym, Sąd uznał, że planowana inwestycja jest zgodna z planem miejscowym, a zarzuty skargi kasacyjnej nie mogły być uwzględnione. Skarga kasacyjna została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na wcześniejszych prawomocnych orzeczeniach sądów administracyjnych (WSA z 2017 r. i NSA z 2019 r.), które już rozstrzygnęły, że przedmiotowa inwestycja nie narusza postanowień planu miejscowego. Sąd obecny był związany tą oceną prawną na mocy art. 153 p.p.s.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.g.n. art. 124 § 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Umożliwia ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości poprzez zezwolenie na założenie i przeprowadzenie urządzeń przesyłowych, jeżeli właściciel nie wyraża na to zgody, zgodnie z planem miejscowym lub decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 182 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w prawomocnym orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy i sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

u.g.n. art. 112 § 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.p.z.p. art. 4

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 6

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 14

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 15

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zgodność inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, potwierdzona prawomocnymi orzeczeniami sądów administracyjnych. Niewystarczające uzasadnienie zarzutów naruszenia przepisów postępowania w skardze kasacyjnej.

Odrzucone argumenty

Niezgodność inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Naruszenie przepisów postępowania przez Sąd I instancji.

Godne uwagi sformułowania

Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy [...] a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przedmiotowa inwestycja polegająca na założeniu i przeprowadzeniu urządzeń przesyłowych [...] nie narusza treści obowiązującego na tym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Skład orzekający

Jolanta Rudnicka

przewodniczący sprawozdawca

Monika Nowicka

członek

Arkadiusz Blewązka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady związania oceną prawną wyrażoną w prawomocnych orzeczeniach sądów administracyjnych (art. 153 p.p.s.a.) w kolejnych postępowaniach dotyczących tej samej sprawy. Potwierdzenie zgodności inwestycji celu publicznego (sieci przesyłowych) z planem miejscowym w sytuacji, gdy zostało to już prawomocnie ustalone."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnej inwestycji i planu miejscowego, ale zasada związania oceną prawną ma charakter uniwersalny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje znaczenie zasady związania prawomocnymi orzeczeniami sądów administracyjnych (art. 153 p.p.s.a.) i pokazuje, jak wcześniejsze rozstrzygnięcia mogą wpływać na późniejsze postępowania, nawet jeśli pojawiają się nowe argumenty.

Prawomocne orzeczenie kluczem do zgodności inwestycji z planem miejscowym – NSA potwierdza związanie art. 153 p.p.s.a.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 265/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-02-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-02-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Blewązka
Jolanta Rudnicka /przewodniczący sprawozdawca/
Monika Nowicka
Symbol z opisem
6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Gl 644/21 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2021-09-10
Skarżony organ
Inne~Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 184 i art. 182 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1145
art. 124 ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Monika Nowicka Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka Protokolant starszy asystent sędziego Wojciech Maciołek po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. G., A. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 września 2021 r. sygn. akt II SA/Gl 644/21 w sprawie ze skargi A. G. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 25 marca 2021 r. nr NWXIV.7581.4.6.2021 w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości I. oddala skargę kasacyjną; II. oddala wniosek [...] sp. z o.o. z siedzibą w K. o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 10 września 2021 r., sygn. akt II SA/Gl 644/21, oddalił skargę A.G. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 25 marca 2021 r. nr NWXIV.7581.4.6.2021 w przedmiocie ograniczenia korzystania z nieruchomości gruntowej położonej w C. przy ul. [...], obejmującej działkę o nr geod. [...] o pow. 266 m2 poprzez udzielenie zezwolenia [...] sp. z o.o. z siedzibą w K. na założenie i przeprowadzenie przez tę nieruchomość urządzeń przesyłowych w postaci kanałowej sieci ciepłowniczej 2 x DN 800 w ramach inwestycji "Wykonanie zasilania Magistrali [...] oraz [...] ze Źródła [...]" zawierającej się w ramach przedsięwzięcia "Przebudowa sieci ciepłowniczej 2 x DN 600 ze zmianą średnicy na 2 x DN 800 od komory [...] do komory [...] w rejonie ulic [...] i [...] w C., S. i K.".
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożyli A.G. i K.G., wnosząc o zmianę zaskarżonego wyroku i uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Wnieśli również o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie (tj. w piśmie z 28 grudnia 2021 r.).
Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. – dalej: "p.p.s.a.") zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię, a przez to niewłaściwe zastosowanie:
1) art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1145 ze zm. – dalej: "u.g.n.") poprzez przyjęcie, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla działki [...] przewiduje inwestycje objętą wnioskiem [...] sp. z o.o. z siedzibą w K.;
2) art. 112 ust. 1 u.g.n. poprzez przyjęcie, że inwestycja objęta wnioskiem jest zgodna z przepisami planu zagospodarowania przestrzennego;
3) art. 4, art. 6, art. 14 i art. 15 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1130 ze zm. – dalej: "u.p.z.p.") poprzez przyjęcie, że przedmiotowa inwestycja w świetle obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego może być realizowana;
4) zapisu § 7, § 8 i § 16 planu zagospodarowania przestrzennego Miasta C., zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta C. nr XXIII/391/12 z 28 czerwca 2002 r. poprzez uznanie, że plan umożliwia realizację przedmiotowej inwestycji.
Na podstawie zaś art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a i art. 135 p.p.s.a.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że w ocenie skarżących kasacyjnie lokalizacja przedmiotowej inwestycji jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, gdyż dla obszaru działki [...] nie jest przewidziana lokalizacja kanałowej sieci ciepłowniczej 2 x DN 800, realizowanej w ramach przedsięwzięcia "Przebudowa sieci ciepłowniczej 2 x DN 600 ze zmianą średnicy na 2 x DN 800 od komory [...] do komory [...] w rejonie ulicy [...] i [...] w C., S. i C.." Zgodnie z planem miejscowym ta część działki, na której przewidziano przebieg ciepłociągu, jest przewidziana na terenie dla którego podstawowym przeznaczeniem jest zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, a przeznaczeniem dopuszczalnym jest budowa garaży jako uzupełnienie zabudowy oraz nieuciążliwe usługi wbudowane w budynki mieszkalne. Ani treść planu ani także rysunki planu nie przewidują przedmiotowej inwestycji, co jest wymagane w świetle art. 15 u.p.z.p. Skarżący kasacyjnie podnieśli również, że organ miał wiedzę w zakresie innej, alternatywnej możliwości posadowienia przedmiotowej inwestycji, więc mógł nie zgodzić się na obecny przebieg inwestycji. Dalej skarżący kasacyjnie wskazali, że zaproponowany przebieg ciepłociągu, przy obecnej zabudowie ulicy [...] i [...], nie zapewnia możliwości dostępu do drogi publicznej, co jest niezgodne z przepisami prawa.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną nie złożono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 183 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który nie bada całokształtu sprawy, ale ogranicza się do weryfikacji zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Powyższe oznacza, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a zobligowany jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Dlatego też skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym, obwarowanym m.in. przymusem adwokacko-radcowskim (art. 175 § 1-3 p.p.s.a.), gwarantującym zasadniczo wysoki poziom merytoryczny i formalny tego środka zaskarżenia.
Wywiedziona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna oparta została na obu podstawach naruszenia prawa, jednakże zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania zostały skonstruowane wadliwie. Skarżący w tym zakresie wskazali wyłącznie, że zarzucają zaskarżonemu wyrokowi Sądu I instancji naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 pkt 1 oraz art. 135 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny pragnie zauważyć, że art. 176 p.p.s.a. reguluje elementy składowe skargi kasacyjnej, a zgodnie z § 1 pkt 2 tego przepisu jej obligatoryjnym elementem jest przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego), który zdaniem strony został naruszony przez sąd pierwszej instancji. Ponadto wraz ze wskazaniem konkretnego przepisu stron powinna wskazać na sposób jego naruszenia przez Sąd I instancji. Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych.
Na autorze skargi kasacyjnej ciąży zatem obowiązek konkretnego wskazania nie tylko, które przepisy prawa zostały przez Sąd I instancji naruszone zaskarżanym orzeczeniem, lecz także wskazanie na czym to naruszenie polegało. W przypadku zarzutów dotyczących naruszenia prawa procesowego należy wskazać dodatkowo wpływ tego naruszenia na wynik sprawy, tj. na rozstrzygnięcie (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Podkreślić bowiem należy, że zamierzony skutek skarga kasacyjna może odnieść tylko wówczas, gdy wykazane zostanie takie naruszenie przez Sąd I instancji przepisów postępowania, któremu można zasadnie przypisać możliwy istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.
W powyższym kontekście Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że skarżący kasacyjnie wskazali wyłącznie na art. 145 § 1 pkt 1 i art. 135 p.p.s.a., nie wskazując na czym polegało naruszenie tych przepisów, a także czy miało istotny wpływ na wynik sprawy. Rozwinięcie tych zarzutów, chociaż trudno samo wskazanie przepisów określić zarzutami, nie nastąpiło w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Pomijając okoliczność, że wskazane jako zarzuty przepisy prawa nie mogą stanowić samodzielnych podstaw kasacyjnych, albowiem art. 145 p.p.s.a. jest przepisem wynikowym, a art. 135 p.p.s.a. stanowi o uprawnieniu sądu administracyjnego, a nie strony, to nie jest możliwa ich merytoryczna ocena, bo w żaden sposób nie zostały uzasadnione.
Przechodząc do oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego, zauważyć należy, że przedmiotem oceny Sądu I instancji w niniejszej sprawie była decyzja Prezydenta Miasta C. z 25 stycznia 2021 r. nr GN-II.6821.5.2015.GK utrzymana w mocy decyzją Wojewody Śląskiego z 25 marca 2021 r. nr NWXIV.7581.4.6.2021 o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości gruntowej położonej w C. przy ulicy [...], obejmującej działkę o nr geod. [...] o pow. 266 m2, stanowiącej własność skarżących kasacyjnie, poprzez udzielenie zezwolenia [...] sp. z o.o. z siedzibą w K. na założenie i przeprowadzenie przez wyżej opisaną nieruchomość urządzeń przesyłowych w postaci kanałowej sieci ciepłowniczej 2 x DN 800 w ramach inwestycji "Wykonanie zasilania Magistrali [...] oraz [...] ze Źródła [...]" zawierającej się w ramach przedsięwzięcia "Przebudowa sieci ciepłowniczej 2 x DN 600 ze zmianą średnicy na 2 x DN 800 od komory [...] do komory [...] w rejonie ulic [...] i [...] w C., S. i K.". Podstawę materialnoprawną obu decyzji stanowi art. 124 ust. 1 u.g.n., zgodnie z którym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Z przytoczonego przepisu wynika możliwość jego zastosowania wyłącznie przy spełnieniu wymogu zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Odnosi się przede wszystkim do określenia w tych dokumentach planistycznych charakteru celu, dla realizacji którego następuje czasowe zajęcie nieruchomości, tj. dla celu publicznego. Ponadto wymóg zachowania tej zgodności dotyczy również obszaru nieruchomości, który objęty został przeznaczeniem pod budowę publicznych urządzeń infrastruktury technicznej lub na którym ustalona została lokalizacja tego rodzaju inwestycji. Tylko bowiem wobec takiej części obszaru nieruchomości może być wydana decyzja o zezwoleniu na czasowe jej zajęcie, która to część jest niezbędna według powołanych wyżej dokumentów planistycznych dla posadowienia na niej tych urządzeń oraz wykonania związanych z tym posadowieniem robót budowlanych. Dokumenty planistyczne określają bowiem terytorialny zasięg dopuszczalności lokalizacji inwestycji infrastrukturalnej, jako celu publicznego. Trzeba również zaznaczyć, że zgodność orzekanego ograniczenia z powołanymi dokumentami planistycznymi należy oceniać przez pryzmat ustaleń zawartych w tych dokumentach, których zakres i treść normują przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Tej właśnie okoliczności, a więc zgodności przedmiotowej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, dotyczy zasadniczy spór w przedmiotowej sprawie. Skarżący kasacyjnie wskazali bowiem na naruszenie przez Sąd I instancji art. 124 ust. 1 u.g.n., art. 112 ust. 1 u.g.n., art. 4, art. 6, art. 14 i art. 15 u.p.z.p. oraz § 7, § 8 i § 16 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Istota tych zarzutów sprowadza się do wykazania, że przedmiotowa inwestycja obejmująca założenie i przeprowadzenie przez działkę o nr geod. [...] o pow. 266 m2 urządzeń przesyłowych w postaci kanałowej sieci ciepłowniczej 2 x DN 800 w ramach inwestycji "Wykonanie zasilania Magistrali [...] oraz [...] ze Źródła [...]" zawierającej się w ramach przedsięwzięcia "Przebudowa sieci ciepłowniczej 2 x DN 600 ze zmianą średnicy na 2 x DN 800 od komory [...] do komory [...] w rejonie ulic [...] i [...] w C., S. i K." jest niezgoda z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym na tym terenie.
Przede wszystkim zauważyć należy, na co trafnie zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, a skarżący kasacyjnie całkowicie pominęli, że w przedmiotowej sprawie wydane zostały dwa prawomocne wyroki sądów administracyjnych – tj. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 16 października 2017 r. sygn. akt II SA/Gl 685/17 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 listopada 2019 r. sygn. akt I OSK 452/18. Powoduje to, że Prezydent Miasta C. wydając decyzję z 25 stycznia 2021, Wojewoda Śląski wydając decyzję z 25 marca 2021 r. oraz Sąd I instancji wydając zaskarżony wyrok, a także Naczelny Sąd Administracyjny orzekając w przedmiotowej sprawie związani są oceną prawną wyrażoną ww. prawomocnych wyrokach sądów administracyjnych.
Zgodnie bowiem z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że ustanowiona w art. 153 p.p.s.a. zasada związania powoduje, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak również wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej. Moc wiążąca prawomocnego wyroku sądu administracyjnego związana jest z tożsamością stosunku prawnego będącego przedmiotem sprawy (zob. wyrok NSA z 1 czerwca 2015 r., sygn. akt I OSK 2073/13 – dostępny w CBOSA).
Warto zauważyć, że art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania.
Badanie zasadności postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego należy skorelować z treścią uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 16 października 2017 r. sygn. akt II SA/Gl 685/17 oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 listopada 2019 r. sygn. akt I OSK 452/18 przez pryzmat uwzględnienia zawartej w nich oceny prawnej przez Sąd I instancji. I tak zauważyć należy, że we wskazanych prawomocnych wyrokach jednoznacznie stwierdzono, że przedmiotowa inwestycja polegająca na założeniu i przeprowadzeniu urządzeń przesyłowych w postaci kanałowej sieci ciepłowniczej 2 x DN 800 w ramach inwestycji "Wykonanie zasilania Magistrali [...] oraz [...] ze Źródła [...]" zawierającej się w ramach przedsięwzięcia "Przebudowa sieci ciepłowniczej 2 x DN 600 ze zmianą średnicy na 2 x DN 800 od komory [...] do komory [...] w rejonie ulic [...] i [...] w C., S. i K." nie narusza treści obowiązującego na tym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. We wskazanym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 16 października 2017 r. prawomocnie rozstrzygnięto przede wszystkim, że z art. 15 ust. 2 pkt 10 u.p.z.p., w którym jest mowa jedynie o zasadach modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji infrastruktury technicznej, a nie dokładnym wskazaniu o jakie i dokładnie gdzie inwestycje infrastrukturalne chodzi, nie wynika aby w planie miejscowym była konieczność zaznaczenia przebiegu danej sieci. Właściwie taki charakter (zasad) ma treść § 16 ust. 3 pkt 1 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. "Zasada ta w odniesieniu do projektowanego ciepłociągu nie będzie przy tym naruszona w sytuacji gdy kwalifikuje się on do odstępstwa w jakim mowa w pkt 2 tego przepisu. Nie zostało bowiem wykazane, a nawet nie było podnoszone, aby przebieg planowanego ciepłociągu po działce uczestników nie był technicznie uzasadniony. Wbrew ich twierdzeniom taki przebieg ciepłociągu nie spowoduje też ograniczenia realizacji podstawowego przeznaczenia ich działki tj. pod zabudowę mieszkaniową z zabudową uzupełniającą w postaci garaży (§ 18 planu). W tym względzie należy bowiem wziąć pod uwagę, że działka ta, o niewielkiej gdy chodzi o możliwość wykorzystania pod zabudowę jednorodzinną powierzchni, jest już zabudowana budynkiem mieszkalnym w zabudowie szeregowej co ogranicza dostęp (i zabudowę) do jej południowej niezabudowanej części, a przede wszystkim, iż właśnie w jej południowej części jest już usytuowany ujęty w planie zagospodarowania (rysunek planu str. 30 akt organu odwoławczego) ciepłociąg o dwóch nitkach. Nowy ciepłociąg ma być przy tym usytuowany bliżej południowej granicy działki co po rozebraniu starego ciepłociągu niewątpliwie nie pogorszy możliwości zabudowy tej działki. Z tego też powodu nie można w tym przypadku mówić o naruszeniu treści art. 6 ust. 2 u.p.z.p., pomijając już kwestię, że możliwość stosownej ingerencji w prawo właściciela (użytkownika wieczystego) wynika wprost z treści art. 124 ust. 1 u.g.n.". Co więcej Sąd uznał, że "o zgodności projektowanej inwestycji z obowiązującym m.p.z.p. przesądza treść § 7 ust. 1 i 2 oraz § 8 pkt 4 planu wykładana w nawiązaniu do treści art. 4 ust. 1 u.p.z.p."
Związanie w niniejszej sprawie ww. prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego, który w tej samej sprawie materialnej orzekł o zgodności przedmiotowej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego nie dawało uprawnienia Sądowi I instancji do sformułowania odmiennej oceny prawnej. Z tego też względu nie można podzielić zarzutów skarżących kasacyjnie, że Sąd I instancji przyjął, że planowania inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Zauważyć również należy, że po wydaniu wskazanych prawomocnym orzeczeń sądów administracyjnych nie uległ zmianie stan faktyczny sprawy, a także stan prawny. Sąd I instancji prawidłowo zatem uznał, że jest bezwzględnie związany poczynionymi wcześniej rozważaniami prawnymi i oceną co do dalszego postępowania.
W świetle powyższego należy przyjąć, że planowana inwestycja, jej zakres i przebieg jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Zarzuty skargi kasacyjnej nie mogły być uwzględnione.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zakwestionowano również spełnienie przesłanki odbycia rokowań, ale nie znalazło to uzewnętrznienia w redakcji zarzutów kasacyjnych. Nie zarzucono bowiem naruszenia art.124 ust.3 u.g.n. ani w zarzutach skargi kasacyjnej ani w jej uzasadnieniu.
Gdy chodzi natomiast o podnoszoną w końcowej części skargi kasacyjnej bezprzedmiotowość postępowania, to w jednym z pism procesowych uczestnik wyjaśnił, że zrealizował już w znacznej części przedmiotową inwestycję - oczywiście z wyłączeniem nieruchomości, w stosunku do których przed Prezydentem Miasta C. toczą się odpowiednie postępowania. Częściowa realizacja inwestycji determinuje również sposób jej przeprowadzenia (w zakresie faktycznych i technicznych możliwości posadowienia urządzeń) na nieruchomościach, na których inwestycja jeszcze zrealizowana nie została. Możliwość innego niż projektowany przebiegu sieci ciepłowniczej z pominięciem nieruchomości objętych niniejszym nie jest możliwe.
Jest oczywiste, że z inwestycją wiążą się niedogodności dla właścicieli nieruchomości, z drugiej jednak strony z akt sprawy wynika, że inwestor czynił wysiłki aby te niedogodności ograniczyć i dokonał znaczącej modyfikacji planowanego przebiegu urządzeń przesyłowych, która sprowadzała się do przesunięcia ich w kierunku granicy działki, dzięki czemu zmniejszy się stopień oddziaływania projektowanych urządzeń na funkcjonalność przedmiotowej nieruchomości. Ponadto wskazywano, że zmiana technologii urządzeń przesyłowych (z rur tradycyjnych na rury tzw. preizolowane) zapewnia długi, w praktyce około 30-letni, okres bezawaryjnego użytkowania przedmiotowych urządzeń przesyłowych, co jest równoznaczne z brakiem konieczności interwencji i prowadzenia w tym okresie prac budowlanych (związanych przykładowo z koniecznością usuwania awarii urządzeń przesyłowych) na przedmiotowej nieruchomości.
Skoro zatem zamierzona inwestycja jest inwestycją celu publicznego i jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, rokowania toczyły się przez kilka miesięcy i następnie zostały przez uczestnika postępowania zakończone w wybranym przez niego momencie, bez wyrażenia przez użytkowników wieczystych – obecnie właścicieli – zgody na udostępnianie przedmiotowej nieruchomości, to spełnione są przesłanki wymagane przez art. 124 ust.1 u.g.n.
Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, co skutkowało jej oddaleniem na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI