I OSK 2631/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła ustalenia odszkodowania za nieruchomość przeznaczoną pod budowę drogi gminnej, która przeszła na własność Gminy Białe Błota z mocy prawa. Wojewoda Kujawsko-Pomorski utrzymał w mocy decyzję Starosty Bydgoskiego ustalającą odszkodowanie w wysokości 230.580,00 zł, opierając się na operacie szacunkowym rzeczoznawcy majątkowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił jednak obie decyzje, uznając, że sposób ustalenia wartości nieruchomości był wadliwy, zwłaszcza w kontekście tego, że część nieruchomości stanowiła las, a studium nie jest aktem prawa miejscowego. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Wojewody, uchylił wyrok WSA i oddalił skargę Gminy. NSA uznał, że WSA błędnie zinterpretował art. 154 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który stanowi, że w braku planu miejscowego przeznaczenie nieruchomości ustala się na podstawie studium lub decyzji o warunkach zabudowy. NSA podkreślił, że studium jest wiążącym dokumentem dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych i powinno być podstawą do ustalenia przeznaczenia nieruchomości w celu określenia odszkodowania, nawet jeśli część nieruchomości ma charakter leśny, gdyż przepisy specustawy drogowej wyłączają stosowanie przepisów o ochronie gruntów leśnych w takich przypadkach. Sąd kasacyjny uznał, że rzeczoznawca prawidłowo ustalił wartość nieruchomości na podstawie studium, uwzględniając zarówno przeznaczenie produkcyjno-usługowe, jak i leśne, stosując odpowiednie metody wyceny i korygując ceny zgodnie z zasadą korzyści. NSA stwierdził również, że nie było naruszenia przepisu art. 18 ust. 1 specustawy drogowej dotyczącego ustalenia wartości nieruchomości na dzień ustalenia odszkodowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie wartości nieruchomości pod drogi publiczne na podstawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego w sytuacji braku planu miejscowego.
Dotyczy specyficznej sytuacji wywłaszczenia pod drogi publiczne na podstawie specustawy drogowej i interpretacji przepisów o gospodarce nieruchomościami.
Zagadnienia prawne (3)
Jakie kryteria należy uwzględnić przy ustalaniu przeznaczenia nieruchomości na potrzeby określenia odszkodowania za wywłaszczenie, w sytuacji braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a jedynie obowiązującego studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przeznaczenie nieruchomości na potrzeby ustalenia odszkodowania należy ustalać na podstawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a nie na podstawie faktycznego sposobu użytkowania nieruchomości.
Uzasadnienie
NSA uznał, że WSA błędnie zinterpretował art. 154 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który jasno wskazuje na pierwszeństwo studium przed faktycznym użytkowaniem przy ustalaniu przeznaczenia nieruchomości w braku planu miejscowego. Studium jest dokumentem wiążącym dla organów gminy i powinno stanowić podstawę wyceny.
Czy przepisy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych mają zastosowanie przy ustalaniu odszkodowania za wywłaszczenie gruntów leśnych pod drogi publiczne na podstawie specustawy drogowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych nie mają zastosowania do gruntów rolnych i leśnych objętych decyzjami o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej na podstawie specustawy drogowej.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że art. 21 ust. 1 specustawy drogowej wyłącza stosowanie przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych do gruntów objętych decyzjami o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, co oznacza, że charakter leśny nieruchomości nie może stanowić przeszkody w ustaleniu jej przeznaczenia na podstawie studium.
Czy wartość nieruchomości dla celów odszkodowania za wywłaszczenie powinna być ustalona według stanu na dzień wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, czy na dzień ustalenia odszkodowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odszkodowanie ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej oraz według jej wartości z dnia, w którym następuje ustalenie wysokości odszkodowania.
Uzasadnienie
NSA uznał, że WSA błędnie ocenił naruszenie art. 18 ust. 1 specustawy drogowej, ponieważ organy prawidłowo ustaliły wartość nieruchomości na dzień ustalenia odszkodowania, a nie na dzień wydania decyzji zezwalającej na inwestycję.
Przepisy (7)
Główne
u.g.n. art. 154 § 1-3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
W przypadku braku planu miejscowego, przeznaczenie nieruchomości ustala się na podstawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Dopiero w sytuacji braku tych dokumentów, uwzględnia się faktyczny sposób użytkowania nieruchomości.
specustawa drogowa art. 18 § 1
Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
Wysokość odszkodowania ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej oraz według jej wartości z dnia, w którym następuje ustalenie wysokości odszkodowania.
u.g.n. art. 134 § 1-3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Podstawę ustalenia wysokości odszkodowania stanowi wartość rynkowa nieruchomości. Wartość nieruchomości dla celów odszkodowania określa się według aktualnego sposobu jej użytkowania, jeżeli przeznaczenie nieruchomości, zgodne z celem wywłaszczenia, nie powoduje zwiększenia jej wartości. Jeżeli przeznaczenie powoduje zwiększenie wartości, określa się ją według alternatywnego sposobu użytkowania.
Pomocnicze
specustawa drogowa art. 23
Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
W sprawach nieuregulowanych w dziale 3 ustawy, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami.
specustawa drogowa art. 21 § 1
Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
Do gruntów rolnych i leśnych objętych decyzjami o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nie stosuje się przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego art. 36 § 1
Wartość rynkową nieruchomości dla potrzeb ustalenia odszkodowania za nieruchomości wywłaszczone lub przejęte z mocy prawa na podstawie specustawy drogowej określa się, przyjmując stan nieruchomości z dnia wydania decyzji, ceny nieruchomości z dnia ustalenia odszkodowania, a przeznaczenie nieruchomości zgodnie z art. 154 ustawy o gospodarce nieruchomościami bez uwzględnienia ustaleń decyzji.
u.g.n. art. 4 § 17
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Definicja stanu nieruchomości obejmuje stan zagospodarowania, stan prawny, stan techniczno-użytkowy, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, a także stan otoczenia nieruchomości.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie zinterpretował przepisy dotyczące ustalania przeznaczenia nieruchomości na potrzeby odszkodowania, w szczególności art. 154 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który nakazuje uwzględnienie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego w braku planu miejscowego. • NSA stwierdził, że przepisy o ochronie gruntów rolnych i leśnych nie mają zastosowania do gruntów objętych decyzjami o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej na podstawie specustawy drogowej.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Gminy Białe Błota, podtrzymana przez WSA, że przeznaczenie nieruchomości powinno być ustalane w oparciu o faktyczny sposób użytkowania (las) zamiast studium, została odrzucona przez NSA.
Godne uwagi sformułowania
Konstrukcja przepisu jest jasna i nie wymaga głębszych zabiegów interpretacyjnych. • Nie można pomijać innych uwarunkowań prawnych wpływających na możliwość wykorzystania danej nieruchomości, a tym samym na jej wartość. • Przepis art. 154 u.g.n. nie stanowi normy prawnej z zakresu prawa zagospodarowania przestrzennego.
Skład orzekający
Jolanta Rudnicka
przewodniczący
Irena Kamińska
sprawozdawca
Agnieszka Miernik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie wartości nieruchomości pod drogi publiczne na podstawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego w sytuacji braku planu miejscowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wywłaszczenia pod drogi publiczne na podstawie specustawy drogowej i interpretacji przepisów o gospodarce nieruchomościami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji przepisów o wycenie nieruchomości pod drogi publiczne, co ma znaczenie praktyczne dla wielu samorządów i właścicieli gruntów.
“Studium zamiast planu: NSA rozstrzyga o wartości wywłaszczanej nieruchomości pod drogę”
Dane finansowe
WPS: 219 600 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.