I OSK 2629/18

I OSK 2629/18 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2020-01-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-07-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Czesława Nowak-Kolczyńska /przewodniczący/
Ewa Kręcichwost - Durchowska /sprawozdawca/
Małgorzata Borowiec
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
659
Hasła tematyczne
Odrzucenie zażalenia
Sygn. powiązane
II SAB/Wa 241/17 - Wyrok WSA w Warszawie z 2017-11-21
I OZ 550/18 - Postanowienie NSA z 2018-06-06
Skarżony organ
Dziekan Wydziału
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i stwierdzono, że występująca przewlekłość postepowania nie miała  miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 178 w zw. z art. 197 § 2 i 194 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Czesława Nowak – Kolczyńska sędzia NSA Małgorzata Borowiec sędzia del. WSA Ewa Kręcichwost – Durchowska (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Anna Stachnik po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2020 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2017 r. sygn. akt II SAB/Wa 241/17 w sprawie ze skargi A. P. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Komisję Stypendialną Wydziału Prawa i Administracji [...] w przedmiocie przyznania stypendium socjalnego 1. uchyla zaskarżony wyrok, 2. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Komisji Stypendialnej Wydziału Prawa i Administracji [...] do załatwienia wniosku A. P. z dnia 8 października 2016 roku, 3. stwierdza, że Komisja Stypendialna Wydziału Prawa i Administracji [...] dopuściła się przewlekłego prowadzenia postępowania, 4. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 5. w pozostałej części oddala skargę.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 21 listopada 2017 r., sygn. II SAB/Wa 241/17, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. P. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Komisję Stypendialną Wydziału Prawa i Administracji [...] w przedmiocie przyznania stypendium socjalnego, oddalił skargę.
Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Wnioskiem z 8 października 2016 r. A. P. (dalej również jako "skarżąca") zwróciła się do Komisji Stypendialnej Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego (dalej jako "Komisja Stypendialna" o przyznanie stypendium socjalnego na rok akademicki 2016/2017.
W związku z powyższym organ kolejno pismami z 20 października 2016 r., 19 grudnia 2016 r. i 7 lutego 2017 r. wzywał wnioskodawczynię do uzupełniania braków formalnych, poprzez nadesłanie wniosku o przyznanie stypendium socjalnego w systemie USOS-web, jak również dokumentów wskazujących na jej sytuację rodzinną (wyjaśnienie stanu cywilnego) i materialną.
Ponadto postanowieniami z [...] grudnia 2016 r., [...] lutego 2017 r. i [...] marca 2017 r. Komisja Stypendialna, na podstawie art. 36 w zw. z art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm. – dalej jako "k.p.a."), zawiadamiała skarżącą o braku możliwości załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a. wyznaczając nowe terminy jej rozpoznania.
Pismem z 11 marca 2017 r. skarżąca wniosła do Komisji Stypendialnej zapytanie o wskazanie podstawy prawnej żądanych dokumentów, a następnie 1 kwietnia 2017 r. złożyła do Komisji zażalenie na postanowienie z [...] marca 2017 r. o niezałatwieniu sprawy w terminie, podając, że 13 marca 2017 r. przesłała wniosek o przyznanie stypendium socjalnego wygenerowany w USOS-web oraz dokumenty dotyczące jej sytuacji materialnej, dołączając ponadto skierowanie do szpitala.
Organ pismem z 23 marca 2017 r. przesłał skarżącej odpowiedź na pismo z 11 marca 2017 r., a postanowieniem z [...] kwietnia 2017 r. poinformował o niemożliwości załatwienia sprawy w terminie i jednocześnie powiadomił o nowym terminie jej rozpoznania do 30 kwietnia 2017 r.
Komisja Stypendialna decyzją z [...] kwietnia 2017 r., po rozpatrzeniu wniosku z 8 października 2016 r., odmówiła skarżącej przyznania stypendium socjalnego na rok akademicki 2016/2017 albowiem nie jest możliwe ustalenie, czy znajduje się w trudnej sytuacji materialnej.
Pismem z 3 kwietnia 2017 r. A. P. skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Komisję Stypendialną polegającego na nierozpatrzeniu wniosku o przyznanie stypendium socjalnego na rok akademicki 2016/2017.
Skarżąca wskazała, że od dnia złożenia powyższego wniosku, tj. 8 października 2016 r. do dnia wniesienia skargi postępowanie w tym przedmiocie nie zostało zakończone.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, wskazując na brak upływu ustawowego terminu do rozpoznania zażalenia, w trybie art. 37 § 1 k.p.a., przez organ wyższego stopnia. Przyznał, że postępowanie trwało długo, jednak w zdecydowanej części było ono spowodowane winą skarżącej, która nie zarejestrowała wniosku o przyznanie stypendium socjalnego w systemie USOS-web.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu Sąd podkreślił, że w przypadku skargi na bezczynność organu czy przewlekłe prowadzenie przez niego postępowania administracyjnego, przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie nie doszło do przewlekłości w prowadzeniu postępowania.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżąca składając do Komisji Stypendialnej wniosek o przyznanie stypendium socjalnego na rok akademicki 2016/2017 nie zarejestrowała go za pomocą systemu USOS-web, a zatem uczyniła to niezgodnie z § 37 ust. 3 i ust. 4 Obwieszczenia nr 6 Rektora [...] z dnia [...] września 2013 r. w sprawie ogłoszenia tekstu jednolitego Zarządzenia nr [...] Rektora [...] z dnia [...] września 2011 r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów [...] ([...]).
Sąd wskazał także, że Komisja Stypendialna przesyłając skarżącej wezwanie z 20 października 2016 r. do uzupełnienia braków formalnych wniosku nie zauważyła tego faktu i dopiero pismem z 19 grudnia 2016 r. wezwała ją do nadesłania przedmiotowego wniosku za pomocą systemu USOS-web.
W ocenie Sądu powyższe uchybienie organu nie miało wpływu na prowadzone postępowanie. Jednocześnie Sąd podkreślił, że Komisja Stypendialna wobec nieusunięcia powyższych braków, ponownie wzywała skarżącą pismami z: 7 lutego 2017 r., 7 marca 2017 r. i 7 kwietnia 2017 r. do nadesłania wniosku za pomocą systemu USOS-web oraz innych dokumentów, a ponadto postanowieniami z [...] grudnia 2016 r., [...] lutego 2017 r., [...] marca 2017 r. i [...] kwietnia 2017 r. zawiadamiała skarżącą o niezałatwieniu sprawy w terminie, jednocześnie informując o przyczynach i nowym terminie jej rozpatrzenia.
W ocenie Sądu z akt sprawy wynika, że wniosek skarżącej o przyznanie stypendium socjalnego został przez nią zarejestrowany w systemie USOS-web 12 marca 2017 r. Zatem od 8 października 2016 r. do 12 marca 2017 r. Komisja Stypendialna nie miała faktycznej możliwości załatwienia sprawy, pojawiła się ona dopiero od 13 marca 2017 r. Jednocześnie Sąd zauważył, że pismem z 23 marca 2017 r. organ ustosunkował się do pisma skarżącej z 11 marca 2017 r. o wskazanie podstaw prawnych żądanych dokumentów zawarte w wezwaniu z dnia 7 lutego 2017 r. do uzupełnienia braków formalnych wniosku.
Sąd pierwszej instancji uznał za prawidłowe stanowisko organu zawarte w odpowiedzi na skargę, zgodnie z którym postanowienie z [...] kwietnia 2017 r. o niezałatwieniu sprawy w terminie, doręczone skarżącej 14 kwietnia 2017 r., zostało wydane, aby dać jej czas na zapoznanie się z treścią odpowiedzi Komisji Stypendialnej z 23 marca 2017 r. i na uzupełnienie braków formalnych wniosku o przyznanie stypendium socjalnego. Tymczasem skarżąca w kolejnym piśmie z 18 kwietnia 2017 r. wskazała, że żądanie dokumentów dotyczących dochodów jej małżonka jest bezzasadne i ponadto zażądała wydania rozstrzygnięcia w terminie 3 dni od daty otrzymania pisma.
W związku z powyższym decyzją z [...] kwietnia 2017 r. Komisja Stypendialna odmówiła skarżącej przyznania stypendium socjalnego na rok akademicki 2016/2017 z uwagi na nienadesłanie dokumentów poświadczających wysokość dochodów jej męża, a tym samym brak możliwości stwierdzenia jej trudnej sytuacji materialnej.
Na podstawie dokonanych ustaleń oraz regulacji zawartej w art. 35 § 3 k.p.a. Sąd uznał zarzut skarżącej dotyczący przewlekłości postępowania w przedmiotowej sprawie za niezasadny. Zdaniem Sądu bezsporne jest, że w przedmiotowej sprawie postępowanie trwające od 8 października 2016 r. do 24 kwietnia 2017 r. było długotrwałe. Nastąpiło to jednak z przyczyn niezależnych od organu, rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania stypendium socjalnego nie mogło zostać wydane z uwagi na niezarejestrowanie wniosku w systemie USOS-web.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła A. P., zaskarżając ten wyrok w całości.
Zaskarżonemu orzeczeniu podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono:
1. naruszenie przepisów postępowania:
a. art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a poprzez jego niezastosowanie pomimo stwierdzenia przez Sąd, że postępowanie prowadzone przez organ było długotrwałe, jednak z błędnym przyjęciem, że było to spowodowane wyłącznie z winy skarżącej,
b. art. 149 § 1 a p.p.s.a w zw. z art. 64 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszaniem prawa, polegającym na naruszeniu przez organ ustawowego obowiązku tj. wezwania skarżącej do uzupełnienia braku formalnego w odpowiednim terminie,
c. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 8 k.p.a., art. 12 § 1 i 2, k.p.a., art. 35 § 1, 2 i 3 k.p.a, art. 36 § 1 i 2 k.p.a. poprzez bezzasadne oddalenie skargi w sytuacji, gdy organ naruszył naczelne zasady postępowania administracyjnego nie załatwiając sprawy bez zbędnej zwłoki i dokonywanie jedynie czynności pozornych,
d. art. 141 § 4 p.p.s.a z uwagi na jego wewnętrzną sprzeczność, ogólnikowe uzasadnienie wyroku nieprzedstawiające w sposób wyczerpujący i rzetelny przesłanek, które skutkowały oddaleniem skargi, co uniemożliwia dokonanie oceny poprawności i legalności twierdzeń przyjętych przez Sąd za podstawę zaskarżonego orzeczenia,
e. art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. z uwagi na nie odniesienie się do wszystkich zarzutów skarżącej sformułowanych w wywiedzionej skardze i w konsekwencji nierozstrzygnięcie o całości skargi.
Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, ewentualnie na podstawie art. 188 p.p.s.a. wniesiono o wydanie rozstrzygnięcia o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi. Ponadto wniesiono zasądzenie na rzecz pełnomocnika wyznaczonego z urzędu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komisja Stypendialna wniosła o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 - dalej jako "p.p.s.a".), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. wskazać należy, że jest on nieuzasadniony. Na tej podstawie można kwestionować kompletność elementów uzasadnienia, a nie jego prawidłowość merytoryczną. Ewentualna wadliwość argumentacji bądź prezentowanie przez stronę innego poglądu, niż wskazany w uzasadnieniu, nie stanowi o naruszeniu przez sąd art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego w niniejszej sprawie wyroku sporządzone zostało w sposób umożliwiający zapoznanie się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji jak również zawiera wszystkie elementy wymienione w tym przepisie.
Także zarzut naruszenia art. 134 §1 p.p.s.a. uznać należało za chybiony. Zgodnie z jego treścią, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.W orzecznictwie przyjmuje się, że rozstrzyganie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem kontroli innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę (zob. wyroki NSA z 17 grudnia 2014 r., sygn. akt II GSK 2027/13 i z 2 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 1350/12, wyroki dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem cbois.nsa.gov.pl, dalej jako "CBOSA"). Przedmiotem rozpoznania Sądu wojewódzkiego była skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Komisję Stypendialną Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego w przedmiocie przyznania stypendium socjalnego i temu zagadnieniu poświęcone są rozważania merytoryczne zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Zasadne okazały się zarzuty naruszenia 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 8 k.p.a., art. 12 § 1 i 2, k.p.a., art. 35 § 1, 2 i 3 k.p.a,
Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Należy wskazać, że przewlekłość w prowadzeniu postępowania administracyjnego występuje wówczas, gdy podejmowane przez organ czynności procesowe nie charakteryzują się niezbędną koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych do merytorycznego załatwienia sprawy. Przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania administracyjnego zaistnieje wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by skończyło się ono w rozsądnym terminie. W piśmiennictwie pod pojęciem "przewlekłego prowadzenia postępowania" rozumie się sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest w bezczynności (zob.: J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikająca z istoty sprawy (zob.: B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011).
Należy wskazać, że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 k.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Brak koncentracji działań organu zmierzających do zgromadzenia materiału dowodowego w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy, wywiera również negatywny wpływ na realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 k.p.a.). Rozwinięcie zasady szybkości znajdujemy w art. 35 § 1-3 k.p.a., które zobowiązują organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Zgodnie z powołanym przepisem - niezwłocznie winny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego winno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew twierdzeniom Sądu pierwszej instancji, w realiach rozpoznawanej sprawy, mamy do czynienie z przewlekłym prowadzeniem sprawy bowiem postępowanie było prowadzone dłużej niż było to niezbędne do załatwienia sprawy. Mianowicie, z analizy akt administracyjnych wynika, że skierowany do Komisja Stypendialna wniosek A. P. z 8 października 2016 r. nie został załatwiony w przewidzianym przez prawo terminie (nawet przyjmując termin wydłużony dwumiesięczny - art. 35 § 3 k.p.a.). Załatwiony został bowiem dopiero decyzją z [...] kwietnia 2017 r., a więc w 6 miesiącu od złożenia wniosku. Jak wynika z akt sprawy, organ wzywał skarżącą do uzupełnienia braków formalnych wniosku trzykrotnie (20 października 2016 r.,19 grudnia 2016 r. i 7 lutego 2017 r.) Jednak dopiero 19 grudnia 2016 r. wezwał A. P. do zarejestrowania wniosku za pomocą systemu USOS-web. Mimo, że skarżąca nie rejestruje wniosku zgodnie z § 37 ust. 3 i ust. 4 Obwieszczenia nr 6 Rektora [...] z dnia [...] września 2013 r. w sprawie ogłoszenia tekstu jednolitego Zarządzenia nr [...] Rektora [...]z dnia [...] września 2011 r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów [...] ([...]). organ nie załatwia sprawy, lecz ponownie 7 lutego 2017 r. wzywa wnioskodawczynię do uzupełnienia braków formalnych wniosku i ponownie wskazuje, że nieuzupełnienie ich w terminie 7 dni spowoduje pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Pismem z 24 lutego 2017 r. skarżąca ponawia wniosek o przyznanie stypendium, a następnie 12 marca 2017 r. rejestruje wniosek w systemie USOS-web. Mimo tego organ wydaje decyzję dopiero 24 kwietnia 2017 r., a więc po upływie kolejnego miesiąca.
W tym stanie rzeczy stwierdzając, że skarga kasacyjna jest uzasadniona, Naczelny Sąd Administracyjny miał podstawy do uchylenia zaskarżonego wyroku i do rozpoznania skargi w oparciu o art. 188 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a., jeżeli Sąd stwierdzi, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W świetle natomiast art. 149 § 2 p.p.s.a. w przypadku, o którym mowa w § 1, sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (§ 2).
Badając zatem, czy przewlekłe prowadzenie postępowania w niniejszej sprawie miało charakter rażącego naruszenia prawa wskazać należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, iż dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Owo przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne oraz pozbawione racjonalnego uzasadnienia (zob. m.in. wyrok NSA z 17 listopada 2015 r. sygn. akt II OSK 652/15; wyrok NSA z 4 czerwca 2019 r. sygn. akt II OSK 3374/18, czy z 17 maja 2019 r. sygn. akt I OSK 2171/17, CBOSA). W realiach sprawy nie można przypisać postępowaniu Komisji Stypendialnej cech, o jakich wyżej mowa. Postępowanie prowadzone przez organ nie charakteryzuje się bowiem brakiem podejmowania jakichkolwiek czynności, czy też oczywistym lekceważeniem wniosków strony. Nie jest też wynikiem lekceważącego stosunku organu do ciążących na nim obowiązków. Ponadto organ postanowieniami z 19 grudnia 2016 r., 7 lutego 2017 r. i 7 marca 2017 r. zawiadamiał skarżącą o braku możliwości załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a. i wyznaczał nowe terminy jej rozpoznania. Prowadzi to do wniosku, że zarzut naruszenia art. 149 § 1a p.p.s.a., jest nieusprawiedliwiony.
Z uwagi na powyżej przedstawioną ocenę charakteru przewlekłości Komisji Stypendialnej, Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do przyznania skarżącej sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 P.p.s.a.
Należy wskazać, że Komisja Stypendialna po wniesieniu skargi, decyzją z [...] kwietnia 2017 r., odmówiła skarżącej przyznania stypendium socjalnego na rok akademicki 2016/2017, dlatego postępowanie sądowe w części dotyczącej nakazania organowi rozpatrzenia w zakreślonym terminie wniosku podlegało na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. umorzeniu jako bezprzedmiotowe z uwagi na brak możliwości zastosowania przez sąd trybu przewidzianego w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok (pkt 1 sentencji wyroku). Na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 2. Na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 3, a na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. jak w pkt 4. W pozostałej części skarga została oddalona w oparciu o art. 151 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu, ponieważ przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a., mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania pomiędzy stronami, zaś wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 - 261 p.p.s.a.