I OSK 262/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną w sprawie świadczenia przedemerytalnego, uznając, że przepisy ustawy o zatrudnieniu mają bezwzględnie obowiązujący charakter i nie pozwalają na zmianę decyzji w trybie art. 155 Kpa.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Michała D. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję odmawiającą przyznania świadczenia przedemerytalnego. Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżący nie spełniał warunków do świadczenia przedemerytalnego według przepisów obowiązujących w dacie jego rejestracji jako bezrobotnego. Skarżący domagał się zastosowania przepisów nowelizacji z 2002 r. NSA oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że przepisy ustawy o zatrudnieniu są bezwzględnie obowiązujące i nie dopuszczają zmiany decyzji w trybie art. 155 Kpa, nawet jeśli nowe przepisy byłyby korzystniejsze.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez Michała D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. WSA oddalił skargę skarżącego na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta odmawiającą zmiany wcześniejszej decyzji o przyznaniu zasiłku przedemerytalnego. Michał D. domagał się zmiany tej decyzji w trybie art. 155 Kpa, wnioskując o przyznanie świadczenia przedemerytalnego na podstawie przepisów obowiązujących od 1 stycznia 2002 r. WSA uznał, że skarżący nie spełniał warunków do świadczenia przedemerytalnego według przepisów obowiązujących w dacie jego rejestracji jako bezrobotnego (nie osiągnął wieku 63 lat ani 40 lat pracy). Podkreślono, że nowelizowane przepisy z 2002 r. dotyczą osób rejestrowanych po tej dacie. Skarżący w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie prawa materialnego, domagając się zastosowania przepisów obowiązujących od 1.01.2002 r. i kwestionując krzywdzące jego zdaniem uregulowanie. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że postępowanie w trybie art. 155 Kpa wymaga, aby nie sprzeciwiały się temu przepisy szczególne i przemawiał za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Sąd podkreślił, że przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w zakresie świadczeń przedemerytalnych mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie dają organom administracji uprawnień do odstępstwa ani nie pozwalają na uznanie administracyjne, co uniemożliwia zmianę decyzji w trybie art. 155 Kpa. Sąd zaznaczył, że organy i sądy muszą działać na podstawie obowiązującego prawa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, zmiana decyzji ostatecznej przyznającej zasiłek przedemerytalny w trybie art. 155 Kpa nie jest możliwa, jeśli sprzeciwiają się temu przepisy szczególne, a przepisy ustawy o zatrudnieniu w zakresie świadczeń przedemerytalnych mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie dopuszczają uznania administracyjnego.
Uzasadnienie
NSA uznał, że przepisy ustawy o zatrudnieniu dotyczące świadczeń przedemerytalnych są bezwzględnie obowiązujące i nie pozwalają na zmianę decyzji w trybie art. 155 Kpa, nawet jeśli nowelizacja wprowadziła korzystniejsze regulacje, które weszły w życie po dacie rejestracji skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (6)
Główne
k.p.a. art. 155
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Zmiana lub uchylenie decyzji ostatecznej na mocy której strona nabyła prawo, może nastąpić wówczas, jeżeli nie sprzeciwiają się temu przepisy szczególne i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. W niniejszej sprawie przepisy szczególne (ustawa o zatrudnieniu) sprzeciwiały się zmianie decyzji.
u.o.z. art. 37k § ust. 1
Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu
Świadczenie przedemerytalne może być przyznane jedynie osobie spełniającej w dniu zarejestrowania określone w tej ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych, jeżeli osoba ta odpowiada również jednemu z warunków określonych w pkt 1-4 art. 37k. Przesłanki te muszą wystąpić łącznie. Przepisy te mają charakter bezwzględnie obowiązujący.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania przez NSA w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
u.o.z. art. 37l
Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu
Dotyczy bezrobotnych, którzy dokonali rejestracji po dniu 1.01.2002 r.
p.u.s.a. art. 1 § par. 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne orzekają w zakresie zgodności z prawem działań organów administracji.
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji obowiązane są do działania na podstawie przepisów prawa.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zastosowanie przepisów nowelizacji ustawy o zatrudnieniu z 2002 r. do osoby zarejestrowanej jako bezrobotna przed 1.01.2002 r. w trybie art. 155 Kpa. Krzywdzące uregulowanie ustawy naruszające Konstytucję RP (art. 2, 32, 67 pkt 2, 77).
Godne uwagi sformułowania
przepisy prawa materialnego mają charakter bezwzględnie obowiązujący nie dają organom administracji uprawnień do odstępstwa w kwestiach szczegółowo tymi przepisami uregulowanych organy administracji obowiązane są do działania na podstawie przepisów prawa sądy administracyjne do oceny, czy działania organów są zgodne z prawem
Skład orzekający
Joanna Runge - Lissowska
sprawozdawca
Leszek Włoskiewicz
przewodniczący
Witold Falczyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 155 Kpa w kontekście przepisów szczególnych o bezwzględnie obowiązującym charakterze, zwłaszcza w sprawach świadczeń."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy przepisy szczególne (np. dotyczące świadczeń) mają charakter bezwzględnie obowiązujący i wyłączają możliwość zmiany decyzji w trybie art. 155 Kpa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego ze zmianą decyzji administracyjnych i stosowaniem przepisów przejściowych, co jest istotne dla prawników procesualistów, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 262/05 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2005-10-11 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-03-08 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Joanna Runge - Lissowska /sprawozdawca/ Leszek Włoskiewicz /przewodniczący/ Witold Falczyński Symbol z opisem 6332 Należności przedemerytalne Hasła tematyczne Bezrobocie Sygn. powiązane II SA/Wa 866/04 - Wyrok WSA w Warszawie z 2004-11-15 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 155 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Dz.U. 2001 nr 6 poz 56 art. 37k ust. 1 Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu - t.j. Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Włoskiewicz, Sędziowie NSA Witold Falczyński, Joanna Runge-Lissowska /spr./, Protokolant Urszula Radziuk, po rozpoznaniu w dniu 11 października 2005r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Michała D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 listopada 2004 r. sygn. akt II SA/Wa 866/04 w sprawie ze skargi Michała D. na decyzję Wojewody M. z dnia 26 marca 2004 r. (...) w przedmiocie przyznania świadczenia przedemerytalnego oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie I OSK 262/05 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 15.11.2004 r. II SA/Wa 866/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Michała D. na decyzję Wojewody M. z dnia 26.03.2004 r. (...), którą utrzymana została w mocy decyzja Prezydenta Miasta W. z dnia 13.02.2004 r. (...). którą organ ten odmówił zmiany swojej decyzji z dnia 31.12.2001 r. (...) o przyznaniu Michałowi D. prawa do zasiłku przedemerytalnego. Wnioskiem z dnia 12.01.2004 r. Michał D. domagał się zmiany, w trybie art. 155 Kpa, tej decyzji poprzez przyznanie mu świadczenia przedemerytalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny podał w uzasadnieniu wyroku, że podstawę materialnoprawną decyzji stanowił art. 37k ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. 2001 nr 6 poz. 56 ze zm./, zaś zgodnie z art. 37k świadczenie przedemerytalne może być przyznane jedynie osobie spełniającej w dniu zarejestrowania określone w tej ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych, jeżeli osoba ta odpowiada również jednemu z warunków określonych w pkt 1-4 art. 37k, a przesłanki te muszą wystąpić łącznie, zaś z akt sprawy wynika, że Michał D. nie spełnia żadnego z wymogów art. 37k ust. 1-4 ustawy. Nie osiągnął bowiem w dacie rejestracji wieku 63 lat /miał 57 lat/, okresu 40 lat pracy uprawniającego do emerytury /miał 38 lat pracy/ - stwierdził Sąd. Podkreślił też, że w stosunku do Michała D. nie mogą mieć zastosowania również znowelizowane przepisy art. 37k w zw. z art. 37l ustawy, które weszły w życie z dniem 1.01.2002 r., bowiem dotyczą one bezrobotnych, którzy dokonali rejestracji po tym dniu, podczas gdy Michał D. został zarejestrowany dnia 12.12.2001 r. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Michał D., reprezentowany przez adwokata, domagając zmiany zaskarżonego wyroku i przyznania mu świadczenia przedemerytalnego w oparciu o obowiązujące od 1.01.2002 r. przepisy art. 37k ust. 1 pkt 2 ustawy o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu i zarzucając wyrokowi naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 37k ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. 2001 nr 6 poz. 56 ze zm./. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że Wojewódzki Sąd nie uznał za możliwe, aby uprawnienia skarżącego do nabycia świadczenia przedemerytalnego ocenione zostały w oparciu o przepisy obowiązujące od dnia 1.01.2002 r. ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /zgodnie z brzmieniem nowelizowanego art. 37k ust. 1 pkt 2, skarżący spełniał wymogi/, a to wobec brzmienia art. 11 ust. 2 ustawy nowelizującej, która stanowi, że do osób, które zarejestrowały się przed dniem 1.01.2002 r. mają zastosowanie przepisy obowiązujące do tej daty. Skarżący uważa także uregulowanie za głęboko krzywdzące, naruszające art. 2, 32, 67 pkt 2 i 77 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wniósł też, aby Naczelny Sąd wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem co do zgodności art. 11 ust. 2 z tymi przepisami. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie administracyjne toczyło się w trybie art. 155 Kpa i choć Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skupił się na przepisie prawa materialnego, który był podstawą rozstrzygnięcia organów w postępowaniu zwykłym, to jednak podstawy skargi kasacyjnej zarzucającej Sądowi naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 37k ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. 2001 nr 6 poz. 56 ze zm./ nie można uznać za usprawiedliwioną. W myśl art. 155 Kpa zmiana lub uchylenie decyzji ostatecznej na mocy której strona nabyła prawo, może nastąpić wówczas, jeżeli nie sprzeciwiają się temu przepisy szczególne i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Tylko wykazanie, że Wojewódzki Sąd Administracyjny, oceniając w świetle tego przepisu rozstrzygnięcie organów błędnie wyrokował, mogłoby doprowadzić do oczekiwanego przez skarżącego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w zaskarżonym wyroku przeprowadził analizę art. 37k ust. 1 cyt. wyżej ustawy, dochodząc do wniosku, że skarżący, w świetle tego przepisu nie mógł otrzymać świadczenia przedemerytalnego, gdyż nie spełniał w dacie rejestracji wymogów w nim wskazanych. Podkreślił też, że przepisy cyt. ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu maja charakter bezwzględnie obowiązujący i nie dają organom administracji uprawnień do odstępstwa w kwestiach szczegółowo tymi przepisami uregulowanych. W tym zawiera się właśnie niemożność zmiany decyzji przyznającej zasiłek przedemerytalny w trybie art. 155 Kpa. Przepisy ustawy o zatrudnieniu w kwestiach świadczeń przedemerytalnych nie pozwalają na uznanie administracyjne i dlatego ten tryb nie mógł mieć zastosowania do ostatecznej decyzji, na mocy której skarżący nabył prawo do zasiłku przedemerytalnego. Poczucie skarżącego, iż uregulowania ustawy uniemożliwiające mu możliwość zmiany świadczenia są krzywdzące - jest zrozumiałe. Jednakże organy administracji obowiązane są do działania na podstawie przepisów prawa, jak im nakazuje art. 6 Kpa, zaś sądy administracyjne do oceny, czy działania organów są zgodne z prawem, jak wynika z art. 1 par. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 poz. 1269/. Oznacza to, że rozstrzygnięcia tak organów, jak i sądów administracyjnych, muszą odpowiadać obowiązującemu prawu. Wobec powyższego skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona i Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie, art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI