I OSK 2612/12

I OSK 2612/12 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2013-06-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-10-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stankowski /sprawozdawca/
Maria Wiśniewska /przewodniczący/
Monika Nowicka
Symbol z opisem
6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne
Bezrobocie
Sygn. powiązane
II SA/Wa 739/12 - Wyrok WSA w Warszawie z 2012-06-29
Skarżony organ
Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 106 § 3, art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Wiśniewska Sędziowie: Sędzia NSA Monika Nowicka Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Małgorzata Penda po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Pracy i Polityki Społecznej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 739/12 w sprawie ze skargi Z. L. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji orzekającej o utracie statusu osoby bezrobotnej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, 2. odstępuje od zasądzenia na rzecz Ministra Pracy i Polityki Społecznej od Z. L. kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 29 czerwca 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 739/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi Z. L., uchylił decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] lutego 2012 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji orzekającej o utracie statusu osoby bezrobotnej.
W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd przedstawił następujący stan faktyczny.
Pismem z dnia 8 sierpnia 2011 r. Z. L. został wezwany do stawienia się w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] w dniu 17 sierpnia 2011 r. w celu potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. Zainteresowany nie stawił się w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie 7 dni od dnia wyznaczonej wizyty o uzasadnionej przyczynie swojej nieobecności. Z uwagi na powyższe, Starosta [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. orzekł o utracie przez Z. L. statusu osoby bezrobotnej z dniem 17 sierpnia 2011 r. Od powyższej decyzji Z. L. złożył odwołanie do Wojewody [...], który decyzją z dnia [...] października 2011 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W dniu 16 stycznia 2012 r. do Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej wpłynął wniosek Z. L. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2011 r.
Minister Pracy i Polityki Społecznej nie dopatrzył się przesłanek skutkujących stwierdzeniem nieważności decyzji Wojewody [...] i następnie, rozpatrując wniosek zainteresowanego o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. utrzymał swoje poprzedzające rozstrzygniecie z dnia [...] lutego 2012 r. Organ wskazał, iż argumenty zawarte we wniosku strony z dnia 13 lutego 2012 r. skierowanego do Ministra Pracy i Polityki Społecznej, dotyczącego ponownego rozpoznania sprawy, nie znajdują uzasadnienia w rzeczywistości i nie dają podstaw do usunięcia zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Wniosek strony zawiera natomiast obszerną analizę sformułowań zawartych w wydanych decyzjach dotyczących niniejszej sprawy oraz subiektywne spojrzenie na stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ uznał, że zaskarżona decyzja jest słuszna i prawidłowo odmówiono stwierdzenia nieważności podjętej decyzji.
W skardze Z. L. zarzucał, iż decyzja z dnia [...] lutego 2012 r. w istocie nie zawiera rozstrzygnięcia sprawy, nie zawiera części dyspozytywnej. Zarzucił także brak właściwego uzasadnienia decyzji, poprzez brak podstaw prawnych rozstrzygnięcia. W dalszej części skargi skarżący formułował zastrzeżenia pod adresem partii politycznych i zastrzeżenia do życia politycznego w Polsce.
Minister Pracy i Polityki Społecznej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Uchylając zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą wyrokiem z dnia 29 czerwca 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 739/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że w aktach administracyjnych sprawy nie ma wniosku Z. L. inicjującego postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2011 r. Sąd wskazał, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że wniosek ten wpłynął do organu w dniu 16 stycznia 2012 r.
Następnie Sąd stwierdził, że skoro w aktach administracyjnych nie znajduje się wskazany wyżej wniosek, to ani nie można ocenić jego zasadności, czy w ogóle wniosek ten nadawał się do rozpatrzenia, czy skarżący wskazywał na przesłanki, które mogłyby skutkować stwierdzeniem nieważności danej decyzji i jakie to były przesłanki. Pozostaje także pytanie, w jaki sposób organ ponownie rozpoznawał niniejszą sprawę w trybie art. 127 § 3 K.p.a., nie dysponując dokumentem inicjującym postępowanie nadzorcze.
W konkluzji Sąd stwierdził, że brak powyższego dokumentu uniemożliwia także sądowoadministracyjną kontrolę zapadłego rozstrzygnięcia. Z tych względów Sąd uznał za konieczne uchylić obie decyzje wydane w postępowaniu nadzorczym.
Skargę kasacyjną od wyroku złożył Minister Pracy i Polityki Społecznej wnosząc w niej o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Zarzucił naruszenie art. 145 § 1 lit. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, obecnie ustawa opubl.: w Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej: "P.p.s.a.") poprzez uwzględnienie skargi z naruszeniem przepisów określających przesłanki uchylenia decyzji, a zwłaszcza nie wskazanie konkretnych przepisów postępowania, które narusza zaskarżona decyzja; art. 134 P.p.s.a. poprzez bezpodstawne rozstrzygnięcie poza granice skargi; art. 3 § 1 i 2 P.p.s.a. poprzez nieprzeprowadzenie właściwej kontroli i niezastosowanie środków przewidzianych w ustawie w celu skontrolowania aktu administracyjnego; art. 133 § 1, art. 62 pkt 1 i art. 106 § 3 P.p.s.a. poprzez niewzięcie pod uwagę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych, wyciągnięcie błędnych wniosków, sprzecznych ze stanem faktycznym, jaki został przez organ ustalony oraz jaki wypływał z dowodów zgromadzonych w sprawie; art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak właściwego uzasadnienia wyroku oraz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269, dalej: "P.u.s.a.") poprzez nieprzeprowadzenie właściwej kontroli decyzji administracyjnej pod względem jej zgodności z prawem materialnym oraz obowiązującymi przepisami postępowania i uznanie, że ze względu na brak w aktach wniosku, nie można ocenić zasadności żądania i przeprowadzić kontroli zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 2 P.u.s.a. kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. stanowi, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
Zaskarżony wyrok oparty został na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., a okolicznością która zadecydowała o uchyleniu decyzji był brak w aktach wniosku Z. L. inicjującego postępowanie nadzorcze będące przedmiotem kontroli Sądu pierwszej instancji.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przyczyna uchylenia wyroku wskazana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie jest niewystarczająca i zasługują na uwzględnienie w postawione przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 106 § 3 P.p.s.a.
W art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a wyraźnie wskazano, że przyczyną uchylenia decyzji nie jest każde naruszenie przepisów postępowania, ale tylko takie, które mogło mieść istotny wpływ na wynik sprawy. Przedstawiona w uzasadnieniu wyroku argumentacja zmierza do wykazania, że organ rozpoznając sprawę nie dysponował wnioskiem Z. L. inicjującym postępowanie nieważnościowe i dlatego Sąd uznał (w domyśle, gdyż nie wyraził tego wprost), że sprawa administracyjna nie została należycie wyjaśniona w oparciu istotną dla sprawy dokumentację.
Jednak zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowcza teza, że organ nie dysponował wnioskiem Z. L. jest przedwczesna w sytuacji, gdy Sąd pierwszej instancji nie uczynił nic, aby kwestię tę wyjaśnić z wykorzystaniem dostępnych środków prawnych. Należy pamiętać, że zgodnie z art. 106 § 3 P.p.s.a. sąd może z urzędu przeprowadzić dowód uzupełniający z dokumentu, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Skoro w sprawie akta administracyjne nie były kompletne, to Sąd obowiązany był wezwać organ do ich uzupełnienia i wyjaśnienia czy wniosek Z. L. był w dyspozycji Ministra w dacie wydawania obu decyzji w sprawie, a jedynie przez zaniedbanie nie został fizycznie dołączony do założonej dla sprawy teczki, czy też nie znajdował się w ogóle w dyspozycji Ministra w trakcie prowadzonego postępowania (to ostatnie dyskwalifikowałoby decyzję, jako wydaną z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 K.p.a.). Wyjaśnienie tej kwestii ze strony organu jest tym bardziej konieczne, że z pisma z dnia 23 stycznia 2012 r. znajdującego się na k. 30 akt administracyjnych, w którym przedstawiciel Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej wprost cytuje wniosek Z. L. inicjujący postępowanie nadzorcze, wynika, że wniosek ten przed wydaniem decyzji z dnia [...] lutego 2012 r. był w posiadaniu Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej.
Mając na względzie powyższe Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd pierwszej instancji naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez przedwczesne przyjęcie, że organ nie dysponował wnioskiem Z. L. inicjującym postępowanie nadzorcze, a w konsekwencji uchylenie z tego powodu zaskarżonych decyzji.
Stwierdzenie naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. jest wystarczającą przesłanką uchylenia zaskarżonego wyroku, stąd Naczelny Sąd Administracyjny był zwolniony z oceny pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej. Pozostawały one zresztą wszystkie w związku z przedwczesnym zastosowaniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. przez Sąd pierwszej instancji.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), orzekł jak w wyroku.
Na podstawie art. 207 § 2 P.p.s.a. odstąpiono od zasądzenia na rzecz skarżącego kasacyjnie kosztów postępowania kasacyjnego w całości, uznając, iż nieprawidłowe zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. przez Sąd pierwszej instancji nie może skutkować zobowiązaniem Z. L. – skarżącego przed Sądem pierwszej instancji – do poniesienia kosztów postępowania kasacyjnego w sprawie, w której wyeliminowanie z obrotu decyzji administracyjnych było spowodowane przyczynami stwierdzonymi przez Sąd z urzędu.