I OSK 261/07

I OSK 261/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-12-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-02-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Elżbieta Stebnicka /przewodniczący/
Marek Stojanowski
Monika Nowicka /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Ol 860/06 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2006-12-05
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 24 par. 3, art. 268a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Stebnicka Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędzia WSA del. Monika Nowicka (spr.) Protokolant Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 5 grudnia 2006r. sygn. akt II SA/Ol 860/06 w sprawie ze skargi T. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 5 grudnia 2006 r. sygn. akt II SA/Ol 860/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] nr [...] oraz utrzymaną nią decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w D. z dnia [...] nr [...] wydane w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego.
W uzasadnieniu w/w wyroku Sąd stwierdził, co następuje:
Wnioskiem z dnia [...] października 2005 r. T. P. wystąpiła o udzielenie pomocy materialnej i finansowej w postaci: pieców i opału na zimę, obuwia dla całej rodziny po trzy pary, opłacenia energii elektrycznej, przyznania kwoty 500 zł na zakup żywności oraz środków na realizację recept, wnosząc przy tym jednocześnie o wyłączenie od udziału w postępowaniu: J. S. - Wójta Gminy, J. W. - Sekretarza Gminy, pracowników gminy P. A. i P. R., T. C. – Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej oraz pracowników socjalnych I. C. i A. K..
Postanowieniem z dnia [...] października 2005 r. nr [...] Sekretarz Gminy D., działając z upoważnienia wójta, odmówił wyłączenia pracowników Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w D..
Decyzją zaś z dnia [...] Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy
Społecznej, działając z upoważnienia wójta, odmówił przyznania żądanej pomocy podnosząc, iż wielokrotnie pracownicy socjalni podejmowali bezskuteczne próby przeprowadzenia u wnioskodawczyni rodzinnego wywiadu środowiskowego oraz uzyskania niezbędnych do rozpatrzenia wniosku dokumentów w postaci oświadczenia o dochodach i stanie majątkowym. W związku z powyższym, ponieważ brak współdziałania strony uniemożliwiał zbadanie sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej wnioskodawczyni a tym samym zweryfikowania oraz określenie form pomocy, również tej o charakterze obowiązkowym, która mogła by być przyznana, a brak było możliwości ustalenia, czy do takich świadczeń rodzina T.
P. kwalifikowała się.
W odwołaniu od powyższej decyzji strona podniosła, iż decyzja ta została wydana przez osobę, podlegającą wyłączeniu z mocy prawa od jej załatwienia. Ponadto zarzuciła organowi: stronniczość, bezprawną inwigilację jej rodziny, uzyskiwanie informacji bez zgody strony oraz mataczenie w sprawie.
Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji podkreślając, że brak współdziałania ze strony wnioskodawczyni, zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca o pomocy społecznej ( Dz. U. z 2004 r. Nr 64, poz. 593 ze zm. ), mógł stanowić podstawę odmowy przyznania świadczeń.
Odnosząc się do zarzutów, dotyczących braku obiektywizmu pracowników Ośrodka w D., organ stwierdził, iż były one gołosłowne i miały charakter pomówień, wręcz zniesławień. Okoliczność, że pracownicy ci byli świadkami w postępowaniu sądowym którego stroną była wnioskodawczyni, nie dawało podstawy do ich wyłączenia - na podstawie art. 24 § 1 k.p.a.- bowiem przesłanki wymienione w tym przepisie nie zachodziły w niniejszej sprawie.
Kolegium w szczególności podniosło, iż o wyłączeniu na podstawie art. 24 § 3 k.p.a. orzeka z urzędu lub na wniosek bezpośredni przełożony pracownika a z akt sprawy wynikało, że bezpośredni przełożony pracowników Ośrodka w D. nie znalazł podstaw do wyłączenia któregokolwiek z pracowników, czemu dał wyraz, wydając w tym przedmiocie postanowienie z dnia [...] października 2005 r. a organ odwoławczy nie dostrzegł żadnych okoliczności, mogących zakwestionować ocenę dokonaną w tym orzeczeniu.
Kolegium podkreśliło przy tym, iż strona nie uprawdopodobniła istnienia okoliczności, które mogą wywołać wątpliwości, co do bezstronności pracowników Ośrodka Pomocy Społecznej, nie było bowiem dowodów, iż wskazane przez wnioskodawczynię osoby złożyły fałszywe zeznania.
We wniesionej od powyższej decyzji skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie T. P., przywołując argumenty podnoszone wcześniej w odwołaniu, zarzuciła organowi, iż utrzymało w mocy decyzję wydaną przez osobę podlegającą wyłączeniu od udziału w postępowaniu. Twierdziła także, że postanowienie o odmowie wyłączenia pracowników Ośrodka Pomocy Społecznej w D., nie dotyczyło jej żądania, ponieważ ona wskazała imiennie osoby, których dotyczył jej wniosek a podane w nim okoliczności, - w jej ocenie – uprawdopodobniały istnienie wątpliwości, co do bezstronności tych osób. Osoby te – wywodziła w skardze - zeznawały fałszywie przeciwko niej w postępowaniu karnym. Natomiast K. C. dodatkowo – zdaniem skarżącej -wszczynała awantury, szydziła z ubóstwa rodziny, nie pozwalała na wypowiedzenie się w sprawie oraz zachowywała się arogancko.
Skarżąca twierdziła również, że jej trudna sytuacja materialna jest następstwem poświadczenia nieprawdy przez Sekretarza Gminy – D. J. W., który obecnie rozstrzygnął w kwestii wyłączenia w stosunku do siebie samego.
Ponadto T. P. oświadczyła, iż z jej strony nie jest możliwa żadna współpraca z powyższymi osobami i zażądała wyegzekwowania wyłączenia w/w pracowników - stosowne do art. 24 § 3 k.p.a. Podniosła przy tym, że jest osobą niepełnosprawną i bezrobotną, która znalazła się w trudnej sytuacji finansowej nie z własnej winy i dlatego wnioskowana pomoc należy jej się z mocy prawa.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O.
wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu
zaskarżonej decyzji.
W kwestii wyłączenia pracowników organu Kolegium podkreśliło, iż postępowanie w tym przedmiocie prowadzone było wielokrotnie, a przyczyny wyłączenia były zawsze te same. Zarówno organ l instancji, jak i Kolegium nie znalazły do tej pory podstaw do wyłączenia od załatwienia sprawy organu czy też jego poszczególnych pracowników.
Uchylając obie wydane w tej sprawie decyzje Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie podniósł, że - zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze
zmianami) – rozstrzygając sprawę w je granicach, nie był związany zarzutami i wnioskami zawartymi w skardze oraz powołaną w niej podstawa prawną.
Oceniając zaś w tym kontekście zaskarżoną decyzję Sąd uznał, że zarówno ona jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu l instancji nie odpowiadały prawu, z przyczyn formalnych.
Sąd podkreślił, iż uszło uwagi organów orzekających w niniejszej sprawie,
że T. P. zażądała nie tylko wyłączenia od udziału w postępowaniu imiennie wskazanych pracowników Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w D. tj. Kierownika tego Ośrodka – K. C. i jego pracowników socjalnych: I. C. i A. K., ale również Sekretarza Gminy – J. W. oraz ich bezpośredniego przełożonego Wójta Gminy – J. S.. W tej sytuacji – zdaniem Sądu - Wójt nie mógł rozstrzygać w przedmiocie wyłączenia wskazanych pracowników do czasu, dopóki o jego bezstronności nie orzekł organ do tego uprawniony, bowiem jego obiektywizm został również przez skarżącą zakwestionowany Przesłanki natomiast wyłączenia pracowników organów administracji, wskazane w art. 24 k.p.a., mają zastosowanie również wobec osób pełniących funkcje organu. Dlatego w przypadku zgłoszenia przez stronę -na podstawie art. 24 § 3 k.p.a. - żądania wyłączenia pracowników urzędu gminy oraz wójta, który jest ich zwierzchnikiem służbowym oraz bezpośrednim przełożonym kierowników gminnych jednostek organizacyjnych, koniecznym było, aby w drodze postanowienia rozstrzygnięte zostało najpierw żądanie dotyczące wójta.
Powołując się na treść przepisu art. 24 § 3 k.p.a., który stanowi, iż wypowiedzieć się w powyższej kwestii powinien "bezpośredni przełożony pracownika", Sąd zauważył, że wielostopniowa struktura samorządu terytorialnego nie odpowiada założeniom kodeksu, bowiem wójt, tak jak burmistrz, czy prezydent miasta, nie ma nad sobą bezpośredniego przełożonego służbowego i może być on pozbawiony piastowanego urzędu tylko z woli wyborców. W związku z tym przez pojęcie "bezpośredniego przełożonego" należy w tym momencie - wg Sądu I instancji, powołującego się w tej mierze na treść glosy W. Chróścielewskiego do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 sierpnia 1993 r. sygn. akt SA/Po 3155/92 ( OSP 1995, z. 9, poz. 188) - rozumieć organ wyższego stopnia, stosownie do treści art. 17 k.p.a., którym w przypadku wójta będzie, odpowiednio do rodzaju załatwianej sprawy, samorządowe kolegium odwoławcze lub wojewoda.
W wyroku podkreślono także, że nie było dopuszczalne "samowyłączenie" się wójta, jak i innych pracowników, co w rozpoznawanej sprawie uczynił sekretarz gminy, wydając z upoważnienia wójta postanowienie w przedmiocie odmowy wyłączenia, chociaż jego odsunięcia od sprawy skarżąca się również domagała.
W tych warunkach Sąd zajął stanowisko, że w przedmiotowej sprawie najpierw Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. powinno przeprowadzić postępowanie incydentalne, zmierzające do ustalenia, czy wobec Wójta Gminy D. J. S. nie zachodziły przesłanki uzasadniające jego wyłączenie w myśl art. 24 § 3 k.p.a. i wydać w tym przedmiocie postanowienie a dopiero wówczas, o ile organ wyższego stopnia nie znalazłby podstaw do wyłączenia wójta, organ ten mógł orzekać w stosunku do podległych mu pracowników.
Sytuacja, która miała miejsce w przedmiotowej sprawie, polegająca na wydaniu przez Sekretarza Gminy D., działającego z upoważnienia wójta tej gminy, postanowienia o odmowie wyłączenia pracowników Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej a która oznaczała, że choć wprawdzie Wójt Gminy bezpośrednio nie orzekał ale, działający z jego upoważnienia Sekretarz Gminy, który (nawiasem mówiąc) również nie mógł orzekać w sprawie wobec braku w stosunku do niego stosownego rozstrzygnięcia w przedmiocie wyłączenia, powodowała – zdaniem Sądu – iż de facto wójt gminy sam przesądził o swojej bezstronności, czym naruszył podstawowa zasadę obowiązującą w całym systemie prawa, ze nikt nie może być sędzią we własnej sprawie.
Podkreślając, iż wyłączenie organu i pracownika od udziału w postępowaniu administracyjnym należy do tych instytucji procesowych, które służą urzeczywistnieniu prawdy obiektywnej ( art. 7 k.p.a. ) i pogłębianiu zaufania obywateli do administracji państwowej ( art. 8 k.p.a. ), Sąd nie przesądził w zaskarżonym wyroku o zasadności wniosku o wyłączenie pracowników, ale zwrócił uwagę na konieczność zastosowania w tym przypadku prawidłowych reguł procedury administracyjnej.
Jednocześnie Sąd poddał także pod rozwagę organów, czy w sprawie wyłączenia pracowników może orzekać osoba działająca z upoważnienia wójta, skoro przepis art. 24§3 k.p.a., obowiązek orzekania o wyłączeniu nakłada na bezpośredniego przełożonego pracownika, a postanowienie wydane w tej kwestii powinno także zawierać imiona i nazwiska osób, których dotyczy.
Reasumując zatem, Sąd I instancji uznał, że ponieważ obie wydane w niniejszej sprawie decyzje są niezgodne z prawem, bo naruszają przepisy postępowania, w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, podlegały one uchyleniu - na zasadzie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit a oraz c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ). Ponadto – na zasadzie przepisu art. 135 cytowanej wyżej ustawy procesowej – Sąd uchylił również postanowienie Wójta Gminy D. z [...] października 2005r. nr [...].
W złożonej od powyższego wyroku skardze kasacyjnej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O., wskazując jako jej podstawy art. 173 § 1 i art. 174 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Kolegium zarzuciło Sądowi naruszenie przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. – poprzez bezzasadne przyjęcie, że wniosek o wyłączenie pracowników Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w D. został rozpatrzony przez osobę nieuprawnioną, co naruszało art. 24 § 3 oraz art. 268 a k.p.a. a także – poprzez nieuprawnione przyjęcie, iż nierozpatrzenie ( wbrew art. 24 § 3 k.p.a. ) wniosku o wyłączenie wójta mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w sytuacji gdy w przedmiotowym postępowaniu wójt gminy nie uczestniczył w procesie wydawania decyzji.
Ponadto Kolegium upatrywało naruszenie przez Sąd art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 113 oraz art. 141 § 4 w związku z art. 1 cytowanej w/w ustawy procesowej w tym, że zostały uchylone decyzje organów obu instancji bez rozważenia, czy stwierdzone przez Sąd naruszenia procedury administracyjnej ( które – zdaniem skarżącego kasacyjnie - nie miały w ogóle miejsca lub były nieistotne) miały istotny wpływ na wynik sprawy, a także, że brak było w uzasadnieniu wyroku oceny prawnej i wskazań, co do dalszego postępowania.
Poza tym skarga kasacyjna zarzucała również naruszenie art. 135 w związku z art. 3 § 2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bowiem uchylone zostało postanowienie o odmowie wyłączenia pracowników ośrodka pomocy społecznej, co w konsekwencji prowadziło do przyjęcia poglądu, że choć od postanowienia tego nie służyło zażalenie, było ono zaskarżalne.
W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej, powołując się wielekroć na orzecznictwo i poglądy doktryny, Kolegium w szczególności podniosło, że w kwestii wyłączenia pracowników Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej nie powinien orzekać wyłącznie tylko wójt, lecz mógł tego dokonać upoważniony przez niego pracownik. Ponadto organ, odnosząc się do tej części uzasadnienia zaskarżonego wyroku, w którym Sąd pozostawił rozwadze organów problem, czy o wyłączeniu pracownika może decydować osoba upoważniona przez bezpośredniego przełożonego pracownika wskazał, że motywy rozstrzygnięcia Sądu uwzględniającego skargę, winny zawierać konkretne i jednoznaczne sformułowania, będące wskazaniami co do dalszego toku postępowania, czego w niniejszej sprawie Sąd nie uczynił.
Podniesiono ponadto, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, nie wskazano w ogóle, dlaczego wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia pracowników Ośrodka Pomocy przez Sekretarza Gminy, działającego z upoważnienia Wójta, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również nie wykazano, że brak orzeczenia w kwestii wyłączenia Wójta miał na rozstrzygnięcie tego rodzaju istotny wpływ.
Zdaniem Kolegium, postanowienie o wyłączeniu pracownika uregulowane w art. 24 § 3 k.p.a., mając charakter konstytutywny, wywiera skutek dopiero z chwilą pozytywnego orzeczenia o wyłączeniu. Brak zatem tego rodzaju rozstrzygnięcia odnośnie Sekretarza Gminy oraz Wójta, pozwalał - co do zasady - na skuteczne wydanie postanowienia o odmowie wyłączenia pracowników Ośrodka.
Kolegium nie zgodziło się także z poglądem, że o wyłączeniu Wójta – jako pracownika organu winno orzekać samorządowe kolegium odwoławcze, bowiem organ ten nie posiada przymiotu bezpośredniego przełożonego pracownika, jakim jest wójt. Właściwość Kolegium do rozstrzygania spraw dotyczących wyłączenia wójta odnosi się tylko do orzekania o wyłączeniu wójta – jako organu ( art. 26 § 2 k.p.a. ). Z tego zatem względu zobowiązanie przez Sąd Kolegium do rozstrzygania o wyłączeniu wójta jako pracownika było pozbawione podstaw prawnych.
Odnośnie zaś treści postanowienia o odmowie wyłączenia pracowników Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, skarżący kasacyjnie podkreślił, że tryb wyłączenia od udziału w postępowaniu ma zastosowanie tylko do tych pracowników, którzy są uprawnieni do prowadzenia konkretnego postępowania administracyjnego lub wydania decyzji w imieniu organu a wykładnia rozszerzająca nie ma w tym momencie zastosowania.
Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, który to przypadek w niniejszej sprawie nie zachodził. Tak więc w tym wypadku postępowanie kasacyjne sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności podniesionych przez skarżącego podstaw kasacyjnych.
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, choć treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie była w pełni prawidłowa.
Istota przedmiotowej sprawy dotyczyła głównie kwestii procesowej, jaką stanowił wniosek T. P. o wyłączenie określonych pracowników od udziału w postępowaniu administracyjnym. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, że – jak wynika z akt sprawy - wniosek ten został zamieszczony w części końcowej wniosku merytorycznego z dnia 17 października 2005 r. dotyczącego przyznania świadczeń z pomocy społecznej.
Żądanie wnioskodawczyni wyłączenia pracowników zawarte w w/w piśmie ma jednak charakter ogólny. Nie precyzuje kogo imiennie dotyczy. Pismo to jednocześnie odsyła do treści innego pisma T. P., noszącego datę 14 stycznia 2005 r., które zostało złożone do wiadomości Wójta Gminy. Pisma z dnia 14 stycznia 2005 r. brak jednak w aktach sprawy. Skutkiem powyższego, w rzeczywistości nie wiadomo było, kogo personalnie dotyczył wniosek o wyłączenie i jak dokładnie on brzmiał.
Ponieważ Sąd administracyjny – zgodnie z przepisem art. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej m. in. oceniając legalność konkretnych decyzji, a więc wydanych w określonym stanie faktycznym zatem nie wypowiada się hipotetycznie, co do kwestii jedynie teoretycznych stąd, przed zajęciem w tej sprawie stanowiska, koniecznym jest zapoznanie się przez Sąd z pełną treścią wniosku o wyłączenie pracowników, czyli z w/w pismem T. P. z dnia 14 stycznia 2005 r., które winno być przez organ odszukane i dołączone do akt.
Wydanie decyzji przez organy obu instancji, w sytuacji, gdy nie została w pełni wyjaśniona kwestia zasadności wniosku o wyłączenie pracowników, stanowiło – jak słusznie przyjął to Sąd I instancji - naruszenie art. 7 i 8 k.p.a. Instytucja wyłączenia pracownika służy bowiem urzeczywistnieniu zasady prawdy obiektywnej a jednocześnie realizuje zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji państwowej. Powyższe zatem skutkować musiało uchyleniem decyzji obu instancji, jak zasadnie uczynił to Sąd Wojewódzki.
Za nieuzasadniony należało uznać zarzut dotyczący uchylenia przez Sąd I instancji postanowienia wydanego przez Sekretarza Gminy a działającego z upoważnienia Wójta Gminy.
Zgodnie z przepisem art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Jak z powyższego zatem wynika Sąd, orzekając na podstawie tego przepisu, ma prawo uchylić akt lub konkretną czynność. Postanowienie o wyłączeniu pracowników jest z całą pewnością pewnym aktem prawnym i to podjętym w postępowaniu zakończonym decyzją, której dotyczyła skarga. Z tego powodu zarzut zawarty w skardze kasacyjnej, iż w tej części zaskarżony wyrok naruszał przepisy postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, nie był zasadny.
Wyjaśnić też trzeba, że uchylenie tego postanowienia przez Sąd, w sytuacji, gdy – jak wspomniano wyżej – nie była znana Sądowi pełna treść wniosku o wyłączenie pracowników, było jednak trafne. Postanowienie o wyłączeniu pracowników musi odnosić się w swej treści do konkretnych, zindywidualizowanych personalnie osób.
Tak jak wniosek o wyłączenie pracownika, musi być konkretny poprzez m. in. zindywidualizowanie danej osoby, tak i rozstrzygnięcie w jego przedmiocie, musi dotyczyć imiennie oznaczonego pracownika czy pracowników. W tej mierze nie może być żadnych wątpliwości, kto i z jakiego powodu został wyłączony lub w stosunku do kogo odmówiono wyłączenia od udziału w postępowaniu.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela natomiast poglądu, zasugerowanego przez Sąd I instancji, a sprowadzającego się do stanowiska, że w sprawie wyłączenia pracowników nie może orzekać osoba działająca z upoważnienia wójta, bo – w myśl przepisu art. 24 §3 k.p.a.- obowiązek orzekania o wyłączeniu nałożony został na bezpośredniego przełożonego pracownika.
Zgodnie z przepisem art. 39 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym ( Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm. ) stanowiącym, że wójt lub burmistrz może upoważnić swoich zastępców lub innych pracowników urzędu gminy do wydawania decyzji w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej, w imieniu wójta lub burmistrza a także art. 268 a k.p.a., który przewiduje, iż organ administracji państwowej może upoważnić pracowników w kierowanej jednostce organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, należało uznać, że o wyłączeniu danego pracownika może orzekać osoba, działająca z upoważnienia bezpośredniego przełożonego tegoż pracownika. W tej kwestii wypowiedział się już zresztą Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 kwietnia 1998 r. sygn. akt I SA 1666/97 ( LEX nr 45128 ). Stanowisko zatem w tej materii, które pod rozwagę organów poddał Sąd I instancji, nie znajdowało oparcia w przepisach prawa.
Powyższe pozostawało jednak bez wpływu na rozstrzygnięcie. Tak jak i tego rodzaju wpływu nie miała okoliczność, że tego rodzaju pogląd został wyrażony przez Sąd w formie, niejako propozycji ("pod rozwagę"), choć istotnie, co słusznie skarżący kasacyjnie zauważa, wytyczne Sądu i jego wskazania, co do dalszego sposobu postępowania, winny być skonkretyzowane oraz sformułowane jednoznacznie i stanowczo.
Z uwagi na niekompletność materiału dowodowego, co wyżej zostało omówione, odniesienie się do pozostałych zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej nie było aktualnie możliwe.
Biorąc pod uwagę, że zaskarżony wyrok, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiadał jednak prawu, Naczelny Sąd Administracyjny, uznając skargę kasacyjną za nieusprawiedliwioną – z mocy przepisu art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji.