I OSK 2575/20

Naczelny Sąd Administracyjny2024-03-19
NSAnieruchomościWysokansa
uwłaszczenienieruchomościprawo wieczystego użytkowaniapostępowanie administracyjneskarga kasacyjnazawieszenie postępowaniazagadnienie prawneNSA

NSA zawiesił postępowanie w sprawie uwłaszczenia państwowych osób prawnych do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego przez skład siedmiu sędziów.

Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie w sprawie skargi kasacyjnej dotyczącej odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego gruntu. Zawieszenie nastąpiło z uwagi na konieczność rozstrzygnięcia przez skład siedmiu sędziów NSA zagadnienia prawnego dotyczącego tego, czy decyzja o naliczeniu opłat za zarząd nieruchomością może być uznana za samoistny dowód posiadania zarządu w postępowaniu uwłaszczeniowym.

Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną spółki "H." S.A. od wyroku WSA w Warszawie, postanowił zawiesić postępowanie. Powodem zawieszenia była konieczność oczekiwania na rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego przez skład siedmiu sędziów NSA. Zagadnienie to dotyczyło tego, czy decyzja o naliczeniu lub aktualizacji opłat za zarząd nieruchomością może stanowić samoistny dowód posiadania zarządu w postępowaniu o stwierdzenie nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego gruntu z dniem 5 grudnia 1990 r. Sąd niższej instancji oddalił skargę spółki, która kwestionowała decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju odmawiającą stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego. Skarżąca argumentowała, że spełnione zostały przesłanki do uwłaszczenia, a decyzja o ustaleniu opłat za zarząd jednoznacznie wskazywała na posiadanie nieruchomości w zarządzie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Sąd zawiesił postępowanie do czasu rozstrzygnięcia tego zagadnienia przez skład siedmiu sędziów NSA.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania (rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego przez skład siedmiu sędziów NSA), co uzasadnia zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zawieszono

Przepisy (18)

Główne

P.p.s.a. art. 125 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu art. § 4 § ust. 1 pkt 6

Kwestia, czy decyzja o naliczeniu opłat za zarząd może być dowodem posiadania zarządu.

u.g.n. art. 200 § ust.1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Kwestia, czy decyzja o naliczeniu opłat za zarząd może być dowodem posiadania zarządu.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

K.p.a. art. 75 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami art. 2 § ust. 1

u.g.n. art. 200

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości art. 38 § ust. 2

Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości art. 87

K.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 81a

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Godne uwagi sformułowania

rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania budzące poważne wątpliwości następujące zagadnienie prawne

Skład orzekający

Iwona Bogucka

przewodniczący

Piotr Przybysz

członek

Anna Wesołowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie zawieszenia postępowania w sprawach zależnych od rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego przez skład siedmiu sędziów NSA."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od innego postępowania, w tym od uchwały siedmiu sędziów NSA.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z uwłaszczeniem nieruchomości, które może mieć szerokie implikacje dla wielu podmiotów. Zawieszenie postępowania wskazuje na złożoność problemu.

NSA zawiesza kluczową sprawę uwłaszczeniową. Czy decyzja o opłatach za zarząd wystarczy do nabycia prawa?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 2575/20 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-03-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-11-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Iwona Bogucka /przewodniczący/
Piotr Przybysz
Anna Wesołowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne
Zawieszenie/podjęcie postępowania
Sygn. powiązane
I SA/Wa 92/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-12-06
Skarżony organ
Minister Insfrastruktury i Budownictwa~Minister Rozwoju
Treść wyniku
Zawieszono postępowanie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Iwona Bogucka Sędziowie: sędzia NSA Piotr Przybysz sędzia del. WSA Anna Wesołowska (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Kamil Wertyński po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej "H." S.A. w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 grudnia 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 92/19 w sprawie ze skargi "H." S.A. w R. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990r. prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa postanowił: zawiesić postępowanie sądowe.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 grudnia 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 92/19 oddalił skargę "H." S.A. w R. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa.
Skarżąca wywiodła skargę kasacyjną od ww. wyroku, zaskarżając go w całości i zarzucając naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego mających istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
a. § 4 ust. 1 pkt 6) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (dalej jako "Rozporządzenie") poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji uznanie, iż w niniejszej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia, iż skarżąca nabyła z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 roku prawo użytkowania wieczystego gruntu położonego w R., obręb 3-N., dla której księgę wieczystą nr [...] prowadzi Sąd Rejonowy w R. V Wydział Ksiąg wieczystych oraz prawa własności zabudowań posadowionych w granicach tego gruntu (dalej jako: "Nieruchomość") z uwagi na fakt, iż w ocenie Sądu I instancji (który poparł stanowisko Organu) decyzja Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w R. z dnia [...] stycznia 1987 roku, dotycząca ustalenia opłat za zarząd nie może zostać uznana za dowód jednoznacznie przesądzający o istnieniu po stronie skarżącego prawa zarządu do działki nr [...] i nr [...], podczas gdy przesłanki do uwłaszczenia nieruchomości niewątpliwie zostały spełnione, a ww. decyzja jednoznacznie wskazuje, że nieruchomość znajdowała się w zarządzie Skarżącej.
b. art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości w zw. z art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji nieuznanie, iż poprzednik prawny Skarżącego nabył z dniem 5 grudnia 1990 r. z mocy prawa użytkowanie wieczyste nieruchomości,
c. art. 38 ust. 2 w zw. z art. 87 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (według stanu na dzień 5 grudnia 1990 roku) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w niniejszej sprawie, co skutkowało uznaniem przez Sąd I instancji, że w niniejszej sprawie dowodem potwierdzającym istnienie prawa zarządu państwowej jednostki organizacyjnej mogły być jedynie: decyzja o oddaniu w zarząd, decyzja o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie, umowa między państwowymi jednostkami organizacyjnymi o przekazaniu zarządu do nieruchomości, zawarta za zgodą organu bądź umowa, zawarta w formie aktu notarialnego przed dniem 1 lutego 1989 roku przez państwowe jednostki organizacyjne, o nabyciu nieruchomości od osób innych niż Skarb Państwa.
2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy, tj.:
a. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 145 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 145 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 135 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi pomimo rażącego naruszenia przez organy administracji przepisów postępowania, tj.: art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej jako: K.p.a.) w zw. z art. 80 K.p.a. w zw. z art. 81a K.p.a., a to nieprzeprowadzenie z urzędu przez organy czynności zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy w postaci wszczęcia postępowania w przedmiocie odtworzenia akt administracyjnych postępowania dotyczącego wydania decyzji, której przedmiotem było oddanie w zarząd (użytkowanie) Skarżącej nieruchomość oraz nierozstrzygnięcie wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść Skarżącej i przysługiwania jej zarządu nieruchomości, co skutkuje, że decyzja wydana przez Organ jest dotknięta wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., bądź też co najmniej narusza w sposób istotny ww. przepisy kodeksu postępowania administracyjnego;
b. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 145 pkt 1 lit. c P.p.s.a., poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez Organ administracji przepisów postępowania, tj. art. 7 K.p.a. w zw. z art. 75 § 1 K.p.a. w zw. z art. 77 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a. Sąd I instancji bowiem w ślad za stanowiskiem organów przyjął, że działki o numerach: 2492/183 oraz 3223/183 nie znajdowały się w zarządzie według stanu na 5 grudnia 1990 roku, podczas gdy z dokumentów zgromadzonych w postępowaniu jednoznacznie wynika, że nieruchomości te znajdowały się w zarządzie Skarżącej 5 grudnia 1990 roku.
Na podstawie ww. zarzutów Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i rozpoznanie sprawy co do istotny na zasadzie art. 188 P.p.s.a. poprzez uwzględnienie w całości skargi złożonej przez Skarżącą, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Jednocześnie Skarżąca wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Składowi orzekającemu wiadomym jest bowiem z urzędu, że Prokurator Generalny przedstawił składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego do rozstrzygnięcia budzące poważne wątpliwości następujące zagadnienie prawne: "Czy w postępowaniu o stwierdzenie nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali przez państwowe i komunalne osoby prawne, za samoistny dowód wykazujący posiadanie w zarządzie, o którym mowa w art. 200 ust.1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. tj. z 2023 r., poz. 334 ze zm.) powinna być uznana decyzja o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością, o której mowa w § 4 ust.1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz.U. z 1998 r., Nr 23, poz. 120 ze zm.) w związku z art. 75 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tj. Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.)".
Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 P.p.s.a., postanowił z urzędu zawiesić postępowanie sądowe do czasu udzielenia przez skład Siedmiu Sędziów NSA odpowiedzi na zagadnienie postawione w sprawie sygn. I OPS 2/23.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI