Orzeczenie · 2025-09-12

I OSK 2551/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-09-12
NSAAdministracyjneŚredniansa
pomoc społecznazasiłek okresowyprawo administracyjnepostępowanie administracyjneskarżącyorganNSAWSAuzasadnienie decyzjiograniczenia finansowe

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A.N. od wyroku WSA w Szczecinie, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku okresowego. Skarżący kwestionował wysokość przyznanego zasiłku, zarzucając organom naruszenie przepisów KPA (brak wyczerpującego uzasadnienia, niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności) oraz ustawy o pomocy społecznej (niewłaściwe zastosowanie art. 39 ust. 1, przekroczenie granic uznania administracyjnego, zaniżenie świadczenia). Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, oddalił ją. Sąd podkreślił, że możliwości finansowe organów pomocy społecznej są ograniczone i muszą one zabezpieczyć środki na realizację wzrastającej liczby wniosków, co uzasadnia limitowanie wysokości świadczeń. Stwierdzono, że przyznanie świadczenia w wysokości odmiennej od poprzednich okresów nie narusza zasady utrwalonej praktyki, jeśli stan faktyczny uległ zmianie (np. zmiana środków finansowych, liczby beneficjentów). NSA uznał również, że zarzuty dotyczące braku uzasadnienia decyzji i niewyjaśnienia wszystkich okoliczności (np. kosztów eksploatacji mieszkania) nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, a przepisy ustawy o pomocy społecznej nie precyzują obligatoryjnych elementów stanu faktycznego poza kryterium dochodowym i przyczyną ubiegania się o świadczenie. Dodatkowo wskazano na tajemnicę pomocy społecznej jako przeszkodę w ujawnianiu informacji o innych beneficjentach. Zarzut naruszenia art. 39 ust. 1 u.p.s. uznano za bezzasadny, gdyż przepis ten dotyczy zasiłku celowego, a nie okresowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zasiłków okresowych, ograniczeń finansowych organów pomocy społecznej, zasady utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw oraz wymogów uzasadnienia decyzji administracyjnych.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji skarżącego i ograniczeń finansowych organów, co może ograniczać jej uniwersalne zastosowanie. Interpretacja art. 39 ust. 1 u.p.s. jako nieadekwatnego do zasiłku okresowego jest kluczowa dla tej sprawy.

Zagadnienia prawne (4)

Czy naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. (brak wyczerpującego uzasadnienia decyzji) przez organ drugiej instancji, które nie zostało naprawione przez sąd pierwszej instancji, może stanowić podstawę do uchylenia decyzji administracyjnej na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.?

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli skarżący kasacyjnie nie wykazał, jaki istotny wpływ na wynik sprawy miało niewskazanie w uzasadnieniu decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn odmowy wiarygodności innym dowodom.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pełnomocnik skarżącego ograniczył się do stwierdzenia, że skutek taki wystąpił, bez wskazania, w jaki sposób późniejsze sporządzenie uzasadnienia decyzji ma wpływ na zawarte w niej rozstrzygnięcie.

Czy organ pomocy społecznej, limitując wysokość zasiłku okresowego w stosunku do poprzednich okresów, narusza zasadę utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw (art. 8 § 2 k.p.a.)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nastąpiła zmiana stanu faktycznego, np. zmiana wysokości środków przeznaczonych na świadczenia pomocy społecznej lub zmiana spodziewanej liczby beneficjentów.

Uzasadnienie

Możliwości pomocy społecznej stanowią element stanu faktycznego. Zmiana środków lub liczby beneficjentów między okresami powoduje, że nowa sprawa nie jest rozstrzygana w tym samym stanie faktycznym, co uzasadnia odstąpienie od utrwalonej praktyki.

Czy organ pomocy społecznej ma obowiązek wyjaśniać w decyzji dotyczące zasiłku okresowego okoliczności takie jak uzasadnione potrzeby skarżącego czy zwiększenie kosztów eksploatacji mieszkania, jeśli przepisy ustawy o pomocy społecznej nie precyzują tych elementów stanu faktycznego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli przepisy ustawy o pomocy społecznej nie precyzują tych elementów stanu faktycznego poza kryterium dochodowym i przyczyną ubiegania się o świadczenie, a ich niewyjaśnienie nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.

Uzasadnienie

Brak jest podstaw do uznania, że niewyjaśnienie tych okoliczności miało istotny wpływ na wynik sprawy, zwłaszcza że świadczenie zostało przyznane, a jego wysokość podlegała limitowaniu zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Czy art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, dotyczący zasiłku celowego, może być podstawą zarzutu naruszenia prawa materialnego w sprawie dotyczącej zasiłku okresowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ponieważ przepis ten nie był stosowany przez sąd pierwszej instancji w sprawie dotyczącej zasiłku okresowego.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że art. 39 ust. 1 u.p.s. dotyczy zasiłku celowego, a przedmiotem sprawy była kontrola decyzji o zasiłku okresowym, uregulowanym w art. 38 u.p.s. Zatem przepis ten nie mógł być naruszony przez WSA.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną A.N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.

Przepisy (17)

Główne

u.p.s. art. 3 § ust. 4

Ustawa o pomocy społecznej

Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Możliwości pomocy społecznej stanowią element stanu faktycznego.

Pomocnicze

u.p.s. art. 39 § ust. 1

Ustawa o pomocy społecznej

Przepis dotyczy zasiłku celowego, nie okresowego.

u.p.s. art. 119 § ust. 2 pkt 5

Ustawa o pomocy społecznej

Ustanawia tajemnicę pomocy społecznej.

k.p.a. art. 8 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa wymogi uzasadnienia decyzji.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej przez sąd.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi przez sąd.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do wniesienia skargi kasacyjnej z powodu naruszenia przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 183 § § 1 i 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA, bierze z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 182 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 209

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 210

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 250

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. przez brak wyczerpującego uzasadnienia decyzji. • Naruszenie art. 8 § 2 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. przez pominięcie braku wyczerpującego uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji i niewyjaśnienie przyczyn różnicy w wysokości zasiłku. • Naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. przez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności, takich jak uzasadnione potrzeby skarżącego czy zwiększenie kosztów eksploatacji mieszkania. • Naruszenie art. 39 ust. 1 u.p.s. przez niewłaściwe zastosowanie i przekroczenie granic uznania administracyjnego, polegające na zaniżeniu wysokości świadczenia.

Godne uwagi sformułowania

możliwości finansowe organów pomocy społecznej są ograniczone i muszą one zabezpieczyć środki na realizację wzrastającej liczby wniosków, co uzasadnia limitowanie wysokości udzielanych świadczeń • skarżący stale korzysta ze świadczeń pomocy społecznej, które nie powinny być traktowane jako stałe źródło dochodu • organy pomocy społecznej nie mają obowiązku przyznawania świadczeń w wysokości wskazanej przez wnioskodawców • przyznanie świadczenia w wysokości odmiennej od przyznawanej w poprzednich okresach nie świadczy o naruszeniu obowiązku respektowania utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym • możliwości pomocy społecznej stanowią element stanu faktycznego w rozumieniu art. 8 § 2 k.p.a. • niezasadne było oczekiwanie autora skargi kasacyjnej, zgodnie z którym prowadzące postępowanie organy powinny były wskazać dane dotyczące osób, które znajdowały się w podobnej sytuacji życiowej i otrzymywały zasiłek okresowy na podobnym poziomie • art. 119 ust. 2 pkt 5 u.p.s. ustanawia tajemnicę pomocy społecznej

Skład orzekający

Iwona Bogucka

sprawozdawca

Jerzy Siegień

przewodniczący

Marek Stojanowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zasiłków okresowych, ograniczeń finansowych organów pomocy społecznej, zasady utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw oraz wymogów uzasadnienia decyzji administracyjnych."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji skarżącego i ograniczeń finansowych organów, co może ograniczać jej uniwersalne zastosowanie. Interpretacja art. 39 ust. 1 u.p.s. jako nieadekwatnego do zasiłku okresowego jest kluczowa dla tej sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu pomocy społecznej i ograniczeń budżetowych, co może być interesujące dla szerszego grona odbiorców, choć prawnicze aspekty są dość standardowe.

Czy pomoc społeczna musi być zawsze taka sama? NSA o ograniczeniach finansowych i indywidualnych potrzebach.

Sektor

administracyjne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst