Orzeczenie · 2025-09-12

I OSK 2549/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-09-12
NSAAdministracyjneŚredniansa
pomoc społecznaświadczenie pieniężneposiłek w szkole i domupostępowanie administracyjneumorzenie postępowaniaskarga kasacyjnaNSAKPAprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A.N. od wyroku WSA w Szczecinie, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie zwiększenia kwoty świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności w ramach programu "Posiłek w szkole i domu". Skarżący złożył wniosek o podwyższenie świadczenia, który organ odwoławczy uznał za odwołanie i umorzył postępowanie, twierdząc, że nie można merytorycznie rozpoznać sprawy, gdyż nie wydano jeszcze ostatecznej decyzji. WSA w Szczecinie oddalił skargę, wskazując, że system prawny nie dopuszcza dublowania postępowań i że zmiana decyzji w trybie art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej jest możliwa tylko w odniesieniu do decyzji ostatecznych, a decyzja przyznająca świadczenie nie była ostateczna w momencie złożenia wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, podzielił stanowisko WSA. Stwierdził, że wniosek skarżącego z 2 lutego 2024 r. dotyczył tego samego świadczenia i okresu, co postępowanie odwoławcze, a zatem wszczęcie nowego postępowania było niedopuszczalne i powinno skutkować jego umorzeniem na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. NSA podkreślił, że tryb zmiany decyzji z art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej może być stosowany wyłącznie do decyzji ostatecznych, co potwierdza orzecznictwo. W związku z tym, zarzuty naruszenia przepisów KPA i p.p.s.a. uznano za niezasadne, a skargę kasacyjną oddalono.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Niedopuszczalność równoległych postępowań administracyjnych dotyczących tego samego przedmiotu oraz warunki stosowania trybu zmiany decyzji ostatecznych w sprawach świadczeń z pomocy społecznej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o zwiększenie świadczenia w trakcie postępowania odwoławczego dotyczącego tego samego świadczenia i okresu.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wniosek o zwiększenie kwoty świadczenia pieniężnego, złożony w trakcie toczącego się postępowania odwoławczego dotyczącego tego samego świadczenia i okresu, powinien skutkować wszczęciem nowego postępowania, czy umorzeniem z uwagi na jego konkurencyjność?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Wniosek taki powinien skutkować umorzeniem postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. z uwagi na jego konkurencyjność wobec już toczącego się postępowania.

Uzasadnienie

System prawny nie dopuszcza równoległego prowadzenia odrębnych postępowań dotyczących tego samego przedmiotu. Wszczęcie postępowania o tożsamym przedmiocie z toczącym się już innym postępowaniem powinno skutkować odmową wszczęcia lub umorzeniem.

Czy tryb zmiany decyzji o świadczeniu z pomocy społecznej w trybie art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej może być stosowany do decyzji nieostatecznych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, tryb ten może być stosowany wyłącznie w odniesieniu do decyzji ostatecznych.

Uzasadnienie

Stanowisko to jest zgodne z doktryną i orzecznictwem, a także wynika z charakteru zmiany decyzji, która może dotyczyć wyłącznie decyzji, która już ukształtowała sytuację prawną strony.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Szczecinie, który oddalił skargę na decyzję SKO o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie zwiększenia świadczenia pieniężnego na posiłek.

Przepisy (17)

Główne

u.p.s. art. 106 § ust. 5

Ustawa o pomocy społecznej

Tryb zmiany decyzji może być stosowany wyłącznie w odniesieniu do decyzji ostatecznych.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 61a

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ powinien odmówić wszczęcia postępowania, gdy jego przedmiot jest tożsamy z przedmiotem innego toczącego się postępowania.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ umarza postępowanie, gdy jego przedmiot jest tożsamy z przedmiotem innego toczącego się postępowania.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 155

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 182 § par. 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § par. 1 i 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli NSA jest ograniczony do granic skargi kasacyjnej, z urzędu bada nieważność postępowania.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 210

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 250

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. przez bezzasadne oddalenie skargi, gdy organ powinien merytorycznie rozpoznać sprawę. • Naruszenie art. 8 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zakresie, w jakim organ drugiej instancji założył, że wniosek skarżącego o dofinansowanie stanowi odwołanie i nie może być przedmiotem decyzji. • Naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zakresie, w jakim organy obu instancji nie wyjaśniły wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia i błędnie interpretowały rodzaj złożonego wniosku.

Godne uwagi sformułowania

system prawny nie dopuszcza dublowania się postępowań administracyjnych • zmiana wydanej decyzji byłaby możliwa wyłącznie na podstawie art. 155 k.p.a. • tryb ten może być stosowany wyłącznie w odniesieniu do decyzji ostatecznych • ewentualna decyzja merytoryczna wydana w postępowaniu konkurencyjnym obarczona byłaby istotną wadą powodującą konieczność stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.

Skład orzekający

Iwona Bogucka

sprawozdawca

Jerzy Siegień

przewodniczący

Marek Stojanowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Niedopuszczalność równoległych postępowań administracyjnych dotyczących tego samego przedmiotu oraz warunki stosowania trybu zmiany decyzji ostatecznych w sprawach świadczeń z pomocy społecznej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o zwiększenie świadczenia w trakcie postępowania odwoławczego dotyczącego tego samego świadczenia i okresu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie administracyjnym – niedopuszczalności dublowania postępowań. Jest to istotne dla prawników procesualistów, ale może być mniej zrozumiałe dla szerszej publiczności.

Czy można złożyć dwa wnioski o to samo świadczenie? NSA wyjaśnia, dlaczego jedno z nich zostanie umorzone.

Sektor

administracyjne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst