I OSK 2514/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez S.L. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylającą decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej. Głównym zarzutem skarżącego było naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 11 ustawy o pomocy społecznej, poprzez błędne uznanie, że marnotrawi on przyznane świadczenia. Skarżący argumentował, że jego zachowanie, w tym nadużywanie alkoholu i agresja, wynikało z choroby alkoholowej (zespołu zależności alkoholowej) i nie mogło być uznane za świadome marnotrawstwo. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym i oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że stan faktyczny przyjęty przez WSA należało uznać za prawidłowy, a granice rozpoznania wyznaczały zarzuty skargi kasacyjnej. NSA stwierdził, że zachowanie skarżącego, obejmujące m.in. nadużywanie alkoholu, agresję wobec personelu i współmieszkańców, łamanie regulaminu placówki oraz przeznaczanie środków na alkohol, stanowiło marnotrawienie przyznanej pomocy społecznej w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Sąd odwołał się do ustaleń organów administracji, które szczegółowo opisały incydenty z udziałem skarżącego, w tym interwencje policji i wcześniejsze uchylenie decyzji o skierowaniu do DPS z podobnych przyczyn. NSA uznał, że WSA prawidłowo ocenił wystąpienie przesłanki marnotrawienia świadczenia, a argumentacja skarżącego dotycząca jego stanu zdrowia nie miała zasadniczego wpływu na ocenę zaskarżonej decyzji, gdyż uchylenie nastąpiło z powodu niewłaściwego wykorzystania pomocy, a nie stanu zdrowia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia marnotrawienia świadczeń pomocy społecznej w kontekście choroby alkoholowej i zachowań mieszkańców domów pomocy społecznej.
Sprawa dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i interpretacji przepisów ustawy o pomocy społecznej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy uporczywe nadużywanie alkoholu i agresywne zachowanie przez mieszkańca domu pomocy społecznej, wynikające z choroby alkoholowej, może być uznane za marnotrawienie przyznanych świadczeń w rozumieniu art. 11 ustawy o pomocy społecznej, stanowiące podstawę do uchylenia decyzji o skierowaniu do DPS?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, uporczywe nadużywanie alkoholu, agresywne zachowanie wobec personelu i współmieszkańców oraz łamanie regulaminu placówki, nawet jeśli częściowo wynika z choroby alkoholowej, może być uznane za marnotrawienie przyznanych świadczeń i stanowić podstawę do uchylenia decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zachowanie skarżącego, polegające na nadużywaniu alkoholu, agresji i łamaniu regulaminu, stanowiło marnotrawienie przyznanej pomocy społecznej, niezależnie od tego, czy było ono w pełni kontrolowane przez osobę uzależnioną. Kluczowe jest, że pomoc ta nie była wykorzystywana zgodnie z jej przeznaczeniem, a zachowanie skarżącego zagrażało innym mieszkańcom i zakłócało funkcjonowanie placówki.
Czy stan zdrowia (choroba alkoholowa) mieszkańca domu pomocy społecznej wyklucza możliwość uznania jego zachowania za marnotrawienie przyznanych świadczeń?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, stan zdrowia, w tym choroba alkoholowa, nie wyklucza możliwości uznania zachowania za marnotrawienie, jeśli prowadzi ono do naruszenia zasad korzystania z pomocy i zagraża innym.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że choć organy nie kwestionowały stanu zdrowia skarżącego i jego potrzeby opieki, to uchylenie decyzji o skierowaniu do DPS nastąpiło z powodu marnotrawienia pomocy, a nie z powodu oceny jego stanu zdrowia. Zachowanie skarżącego było na tyle naganne, że uniemożliwiało prawidłowe funkcjonowanie placówki i świadczenie pomocy innym.
Czy skarga kasacyjna spełnia wymogi formalne dotyczące precyzyjnego wskazania naruszonych przepisów prawa materialnego?
Odpowiedź sądu
Nie zawsze, ale sąd może rozpoznać zarzut w ograniczonym zakresie, jeśli jest on możliwy do interpretacji na podstawie uzasadnienia.
Uzasadnienie
Sąd zauważył, że skarga kasacyjna nie wskazała precyzyjnie, które jednostki redakcyjne art. 11 u.p.s. zostały naruszone, co stanowiło wadę formalną. Jednakże, kierując się uchwałą NSA, sąd rozpoznał zarzut w zakresie, w jakim został on podniesiony, analizując argumentację uzasadnienia skargi.
Przepisy (16)
Główne
u.p.s. art. 11
Ustawa o pomocy społecznej
Stwierdzenie marnotrawienia przyznanych świadczeń, ich celowego niszczenia lub korzystania w sposób niezgodny z przeznaczeniem, stanowi podstawę do uchylenia decyzji przyznającej pomoc.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku braku podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej, NSA ją oddala.
Pomocnicze
u.p.s. art. 106 § ust. 5
Ustawa o pomocy społecznej
Decyzję administracyjną można zmienić lub uchylić na niekorzyść strony, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11.
P.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawą skargi kasacyjnej może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie.
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
u.p.s. art. 54 § ust. 1
Ustawa o pomocy społecznej
Pomoc w postaci umieszczenia w domu pomocy społecznej przysługuje osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych.
u.p.s. art. 4
Ustawa o pomocy społecznej
Osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej.
u.p.s. art. 36 § pkt 2 lit. o
Ustawa o pomocy społecznej
Pobyt i usługi w domu pomocy społecznej są świadczeniami niepieniężnymi.
u.p.s. art. 55 § ust. 1
Ustawa o pomocy społecznej
Dom pomocy społecznej świadczy usługi bytowe, opiekuńcze, wspomagające i edukacyjne na poziomie obowiązującego standardu.
u.p.s. art. 55 § ust. 2
Ustawa o pomocy społecznej
Organizacja domu pomocy społecznej uwzględnia wolność, intymność, godność i poczucie bezpieczeństwa mieszkańców.
u.p.s. art. 11 § ust. 2
Ustawa o pomocy społecznej
Brak współdziałania, odmowa podjęcia leczenia odwykowego mogą stanowić podstawę do ograniczenia lub uchylenia świadczenia.
u.p.s. art. 11 § ust. 3
Ustawa o pomocy społecznej
Przy odmowie lub ograniczeniu świadczeń należy uwzględnić sytuację osób na utrzymaniu.
u.p.s. art. 2 § ust. 1
Ustawa o pomocy społecznej
Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa.
u.p.s. art. 3 § ust. 4
Ustawa o pomocy społecznej
Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.
P.p.s.a. art. 182 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony nie zażądały jej przeprowadzenia.
P.p.s.a. art. 250
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu należne jest od Skarbu Państwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nadużywanie alkoholu, agresja wobec personelu i współmieszkańców, łamanie regulaminu placówki stanowi marnotrawienie przyznanej pomocy społecznej w rozumieniu art. 11 u.p.s.
Odrzucone argumenty
Zachowanie skarżącego wynikające z choroby alkoholowej nie może być uznane za marnotrawienie świadczeń. • Stan zdrowia skarżącego powinien być decydujący przy ocenie możliwości samodzielnego funkcjonowania, a nie jego zachowanie.
Godne uwagi sformułowania
pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa • nie można uznać zachowań skarżącego jako samoistnych, zamierzonych i niezwiązanych ze współistniejącą chorobą alkoholową • pomoc w postaci skierowania do domu pomocy społecznej wymaga od osoby ją pobierającej pewnego poziomu współpracy • nagminne i uporczywe łamanie regulaminu placówki czyni przyznaną pomoc jedynie iluzoryczną • orzekanie w ramach uznania administracyjnego nie oznacza dowolności organu
Skład orzekający
Jolanta Rudnicka
przewodniczący
Mariola Kowalska
sprawozdawca
Anna Wesołowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia marnotrawienia świadczeń pomocy społecznej w kontekście choroby alkoholowej i zachowań mieszkańców domów pomocy społecznej."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i interpretacji przepisów ustawy o pomocy społecznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak prawo pomocy społecznej radzi sobie z trudnymi przypadkami, gdzie choroba (alkoholizm) miesza się z kwestiami odpowiedzialności za własne zachowanie i wykorzystanie publicznych środków.
“Choroba alkoholowa a marnotrawienie pomocy społecznej: Kiedy sąd uchyla decyzję o skierowaniu do DPS?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.