I OSK 2505/24

I OSK 2505/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-05-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jakub Zieliński /sprawozdawca/
Marek Stojanowski /przewodniczący/
Marian Wolanin
Symbol z opisem
6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I SA/Wa 508/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-09-05
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 1990 nr 32 poz 191
art. 5 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.
Dz.U. 1985 nr 22 poz 99
art. 6 ust. 1, art. 8 ust. 1 i 3, art. 38 ust. 2
Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 141 § 4l, art. 182 Ž 2, art. 183 § 1 i 2, art. 185 § 1, art. 203 pkt 2, art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie Sędzia NSA Marian Wolanin Sędzia del. WSA Jakub Zieliński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G. S.A. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 września 2024 r., sygn. akt I SA/Wa 508/24 w sprawie ze skargi Gminy I. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia 14 grudnia 2023 r. nr KKU-73B/23 w przedmiocie nabycia prawa własności nieruchomości przez gminę 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2. zasądza od Gminy I. na rzecz G. S.A. w K. kwotę 477,- (czterysta siedemdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Decyzją z 7 lutego 2023 r., nr NWXV.7532.1.281.2014, po rozpoznaniu wniosku Burmistrza Miasta I., Wojewoda Śląski stwierdził nabycie przez Gminę M. (w której prawa i obowiązki na tym obszarze wstąpiła Gmina I.) z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 r. prawa własności nieruchomości państwowej, położonej obecnie w jednostce ewidencyjnej I., obrębie ewidencyjnym I. [...], oznaczonej jako działki numer: [...] o pow. 0,2551 ha, [...] o pow. 0,0803 ha, [...] o pow. 0,0741 ha, [...] o pow. 0,1445 ha, [...] o pow. 0,0129 ha, [...] o pow. 0,1461 ha, [...] o pow. 0,1211 ha, [...] o pow. 0,1122 ha, [...] o pow. 0,1997 ha, [...] o pow. 0,0262 ha, [...] o pow. 0,0035 ha, [...] o pow. 0,1068 ha, [...] o pow. 0,1494 ha, [...] o pow. 0,4526 ha, [...] o pow. 0,0426 ha, [...] o pow. 0,1477 ha, [...] o pow. 0,0597 ha, [...] o pow. 0,0387 ha, [...] o pow. 0,4667 ha, [...] o pow. 0,0265 ha, [...] o pow. 0,0169 ha, [...] o pow. 0,0256 ha, [...] o pow. 0,0170 ha, [...] o pow. 0,3853 ha, [...] o pow. 0,1823 ha, [...] o pow. 0,0395 ha, [...] o pow. 0,4822 ha, [...] o pow. 0,0437 ha, [...] o pow. 0,5202 ha, [...] o pow. 0,2697 ha, [...] o pow. 0,0242 ha, [...] o pow. 0,2852 ha, [...] o pow. 0,0259 ha, [...] o pow. 0,0310 ha, [...] o pow. 0,3446 ha, [...] o pow. 0,0316 ha, [...] o pow. 0,3433 ha, [...] o pow. 0,0614 ha, [...] o pow. 0,4037 ha, [...] o pow. 0,0680 ha, [...] o pow. 0,0620 ha, [...] o pow. 0,0460 ha, [...] o pow. 0,0356 ha, [...] o pow. 0,1053 ha, [...] o pow. 0,2949 ha, [...] o pow. 0,4723 ha, [...] o pow. 0,0221 ha, [...] o pow. 0,0078 ha, [...] o pow. 0,0145 ha, [...] o pow. 0,0370 ha, [...] o pow. 0,4038 ha, [...] o pow. 0,4680 ha, [...] o pow. 0,8782 ha, [...] o pow. 0,0995 ha, [...] o pow. 0,3262 ha, [...] o pow. 0,4915 ha, [...] o pow. 0,0005 ha, [...] o pow. 0,2467 ha, [...] o pow. 0,0440 ha, [...] o pow. 0,0028 ha, [...] o pow. 0,3090 ha, [...] o pow. 0,0394 ha, [...] o pow. 0,0877 ha, [...] o pow. 0,1142 ha, [...] o pow. 0,3714 ha, [...] o pow. 0,2268 ha, [...] o pow. 0,0241 ha, [...] o pow. 0,0201 ha, [...] o pow. 0,0013 ha, [...] o pow. 0,1925 ha, [...] o pow. 0,0511 ha, [...] o pow. 0,0249 ha, [...] o pow. 0,4530 ha, [...] o pow. 0,0498 ha, [...] o pow. 0,2065 ha, [...] o pow. 0,2278 ha, [...] o pow. 0,4119 ha, [...] o pow. 0,1743 ha, [...] o pow. 0,1212 ha, [...] o pow. 0,3412 ha, [...] o pow. 0,0189 ha, [...] o pow. 0,0403 ha, [...] o pow. 0,1509 ha, [...] o pow. 0,0889 ha, [...] o pow. 0,1432 ha, [...] o pow. 0,0173 ha, ujawnionej w księdze wieczystej nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Mysłowicach.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Wojewoda zauważył, iż treści księgi wieczystej nr [...] wynika, że sporna nieruchomość w dniu 27 maja 1990 r. stanowiła własność Skarbu Państwa, a jako podstawa wpisu prawa własności wymienione zostały umowy sprzedaży, na podstawie których W. w K. nabyło w imieniu Państwa sporną nieruchomość pod budowę Stacji Uzdatniania Wody "[...]" w M.. Wojewoda wskazał następnie, że z pisma Starosty B.-L. z 20 czerwca 2020 r., nr [...] wynika, że sporna nieruchomość przeszła na rzecz Skarbu Państwa – W. w K. aktami notarialnymi z lat 1984-1985. Natomiast na mocy decyzji Urzędu Miejskiego w M. z 10 grudnia 1986 r., nr [...], ustalono opłatę roczną dla ww. przedsiębiorstwa za zarząd. Jednocześnie wskazano, że w zasobie tamtejszego Starostwa brak jest załącznika do ww. decyzji, który określałby konkretne nieruchomości nią objęte (w treści decyzji powołano się jedynie na ogólną powierzchnię nieruchomości, bez ich geodezyjnego określenia). Wyjaśniono też, że w zasobie Starostwa brak jest decyzji oddającej ww. działki w zarząd/użytkowanie. Wojewoda uznał następnie, że G.S.A w K. jest następcą prawnym istniejącego w dniu 27 maja 1990 r. W. w K.. W konkluzji Wojewoda nie stwierdził, aby przedmiotowe nieruchomości Skarbu Państwa, w dniu 27 maja 1990 r. obciążone była prawem zarządu na rzecz innych niż Państwo państwowych osób prawnych. Tym samym jako dowodu na istnienie zarządu Wojewoda nie uznał aktów notarialnych dotyczących ich nabycia przez Skarb Państwa oraz decyzji Urzędu Miejskiego w M. z 10 grudnia 1986 r. o ustaleniu opłat za zarząd. Organ zauważył, iż do nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa doszło przed 1 sierpnia 1985 r. tj. przed wejściem z w życie ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości.
Po rozpoznaniu odwołania G. S.A. w K. ( dalej: "G. S.A.") Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa (dalej: "Komisja" "Organ") decyzją z 14 grudnia 2023 r., nr [...], uchyliła w całości decyzję Wojewody Śląskiego z 7 lutego 2023 r., nr [...], i orzekła o odmowie stwierdzenia nabycia przez Gminę I. z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 r., własności opisanej wyżej nieruchomości.
Komisja przyjęła, że w dniu 27 maja 1990 r. sporna nieruchomość stanowiła własność Skarbu Państwa. Jednocześnie Organ uznał, że nieruchomość państwowa na datę komunalizacji znajdowała się w zarządzie W. w K., co wynikało z księgi wieczystej i umów notarialnych i dlatego nie należała do organu administracji państwowej stopnia podstawowego, a tym samym nie podlegała komunalizacji. Zdaniem Komisji, wykładnia przepisu art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości prowadzi do wniosku, że skutek w nim przewidziany, czyli "że nieruchomości nabyte przez państwowe jednostki organizacyjne w drodze umowy pozostają w ich zarządzie", odnosi się do nieruchomości uprzednio nabytych w drodze umów. Przepis ten nie zawiera, w ocenie Komisji, zastrzeżenia, że stosuje się go w odniesieniu do umów, o jakich mowa w art. 8 ust. 1 ustawy. Komisja podniosła także, że przepis art. 38 ust. 2 tej ustawy w oczywisty sposób odnosi się do okresu następującego po dniu wejścia w życie ustawy (o czym świadczy użycie w ustawie zwrotu "uzyskują", w stosunku do państwowych jednostek organizacyjnych). Z kolei przepis art. 8 ust. 3 ustawy odnosi się do umów nabycia nieruchomości zawartych wcześniej, tj. przed wejściem w życie ustawy, o czym świadczy użycie w nim zwrotu o nieruchomościach "nabytych", które "pozostają" w zarządzie państwowych jednostek organizacyjnych. Wykładnia przytoczonych przepisów, w szczególności przepisu art. 8 ust. 3 ustawy, nie powinna więc pozostawiać wątpliwości, że przepis ten odnosi się do nieruchomości nabytych już przez państwowe jednostki organizacyjne i pozostających od pewnego czasu pod jej faktycznym zarządem. Konkludując Komisja wskazała, że należy przyjąć tezę, zgodnie z którą państwowe jednostki organizacyjne, które przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, nabyły nieruchomości w drodze umowy, uzyskały z mocy prawa prawo zarządu nad nabytymi nieruchomościami w dniu wejścia w życie tej ustawy, tj. w dniu 1 sierpnia 1985 r. Mając na uwadze przytoczoną argumentację Komisja uznała, że W. w K. (poprzednik prawny G.S.A. ) nabył z mocy prawa prawo zarządu sporną nieruchomością nabytą na podstawie umów zawartych w formie aktów notarialnych z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, spełniając tym samym ustawowe przesłanki dla nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w I. obejmującego działki nabyte na podstawie umów wskazanych w treści zaskarżonej decyzji Wojewody. Końcowo Komisja wskazała, że wśród dokumentów dołączonych do akt sprawy znajdowała się również decyzja o naliczeniu opłat z tytułu zarządu sporną nieruchomością, którą bez wątpienia jest dokumentem, o którym mowa w § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu, stanowiącym podstawę dla stwierdzenia nabycia prawa zarządu przez jednostkę organizacyjną. Na tej podstawie Komisja uznała, że wystarczy przedstawienie choćby jednego z dokumentów wymienionych w tym przepisie, by na jego podstawie stwierdzić prawo zarządu sporną nieruchomością.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiodła Gmina I.. Zaskarżonej decyzji Komisji zarzuciła naruszenie:
1) przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
a) art. 7 k.p.a. poprzez niepełne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i ustalenie czy przedmiotowe działki znajdowały się w zarządzie G. w K. w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnymi ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. nr 32, poz. 191 – dale: "ustawa komunalizacyjnej") i poczynienie w tym zakresie ustaleń jedynie na podstawie wpisu w księdze wieczystej nr [...],
b) art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie postępowania dowodowego, które doprowadziło do błędnego przyjęcia, iż przedmiotowe działki znajdowały się w zarządzie G. w K. w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. nr 32, poz. 191);
2) przepisów prawa materialnego, tj.: art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej w zakresie w jakim Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa uznała, że na gruncie przedmiotowej sprawy nie zostały spełnione przesłanki do nabycia przez Gminę M. (w której prawa i obowiązki wstąpiła Gmina I.) z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. nieodpłatnie prawa własności nieruchomości państwowej, położonej w jednostce ewidencyjnej I., obrębie ewidencyjnym I., [...], oznaczonej jako przedmiotowe działki ujawnione w księdze wieczystej nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Mysłowicach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA" lub "Sąd I instancji") wyrokiem z 5 września 2024 r. i sygn. akt I SA/Wa 508/24 uchylił zaskarżoną decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia 14 grudnia 2023 r. nr KKU-73B/23.
W ocenie WSA organ I instancji prawidłowo ustalił, że w dniu 27 maja 1990 r. W. w K. (poprzednikowi prawnemu G. S.A.) nie przysługiwało do spornej nieruchomości prawo zarządu. Nie wykazano bowiem spełnienia ustawowej przesłanki warunkującej istnienie po stronie tego podmiotu prawa zarządu, tj. dokumentu potwierdzającego uzyskanie prawa zarządu (użytkowania) nieruchomości państwowej położonej ówcześnie w M., a obecnie w I., co z kolei doprowadziło Wojewodę do prawidłowej konkluzji, że jako składnik mienia państwowego nieruchomość ta należała wówczas do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. A zatem Komisja niesłusznie uznała, że decyzja Wojewody jest nieprawidłowa, ponieważ sporna nieruchomość należała do ówczesnego terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego i jako taka podlegała komunalizacji w trybie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. na rzecz Gminy I..
Zdaniem Sądu dokonana przez Komisję ocena rozpatrywanej sprawy, jak i rozważania prawne, są błędne i nie znajdują uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa. W niniejszej sprawie Komisja naruszyła bowiem zarówno przepisy postępowania administracyjnego (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.), jak i przepisy prawa materialnego, w szczególności art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej.
WSA uznał, że nie ulega wątpliwości, w świetle księgi wieczystej prowadzonej dla spornej nieruchomości, iż przedmiotowa nieruchomość stanowiła własność Skarbu Państwa. Skarb Państwa nabył tę nieruchomość na podstawie szeregu umów sprzedaży od osób fizycznych, zawartych w latach 1984-1985.
Nie budzi przy tym wątpliwości tego Sądu, że na gruncie ustawy komunalizacyjnej pod pojęciem "należące do narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego należy rozumieć przynależność w sensie prawnym a nie faktycznym. Z uwagi na treść art. 6 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, w brzmieniu obowiązującym na dzień wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej, przyjmuje się, że jeżeli mienie pozostawało w zarządzie innego podmiotu nie podlegało komunalizacji.
Zaznaczono, że obowiązująca w tym czasie ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości przewidywała powstanie zarządu do gruntu w ściśle określonych wypadkach wymienionych w art. 38 ust. 2 oraz art. 87 ust. 2 tej ustawy. Zgodnie z tymi przepisami takie prawo do gruntu jak zarząd, użytkowanie, użytkowanie wieczyste nie mogło powstać w sposób dorozumiany. Jednocześnie stosownie do ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, którą zastąpiła ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r., państwowe jednostki organizacyjne mogły uzyskać tytuł prawny do gruntu w postaci użytkowania na podstawie decyzji administracyjnej. Użytkowanie to z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r., w myśl art. 87 ust. 1, przekształcało się w prawo zarządu.
WSA podzielił stanowisko Komisji, że prawa do zarządu do nieruchomości następowało na podstawie co najmniej jednego z dokumentów wymienionych w § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w zarządzie lub użytkowaniu (Dz.U. Nr 23, poz. 120).
Sąd I instancji spostrzegł, że z powołanych przez Komisję umów w formie aktów notarialnych wynika jedynie, że W. w K. nabyło w imieniu Państwa sporną nieruchomość pod budowę Stacji Uzdatniania Wody "[...]" w M. W imieniu Skarbu Państwa występowały przy akcie osoby, które oświadczyły, że działają w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa – W. w K. Poza tym z aktów tych nie wynika aby w stosunku do tego przedsiębiorstwa ustanowiony został ich mocą zarząd w stosunku do tego mienia. W ocenie Sądy w umowy te nie stanowią umów nabycia nieruchomości o których mowa w art. 8 ust. 3 ustawy gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Zgodnie z art. 38 ust 2 tej ustawy uzyskanie przez państwowe jednostki organizacyjne tytułu prawnego do nieruchomości w dacie zawarcia umowy sprzedaży mogło nastąpić jedynie w trybie ustawy. Skoro przepisy art. 8 ust. 3 i art. 38 ust. 2 ustawy gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, przewidujące uzyskanie przez państwowe jednostki organizacyjne gruntów państwowych w zarząd na podstawie umowy o nabyciu nieruchomości, weszły do porządku prawnego dopiero w dniu 1 sierpnia 1985 r., podobnie jak cała ustawa (art. 101 ), to ma to ten skutek, że przepisy te nie obowiązywały w okresie wcześniejszym, czyli między innymi wtedy gdy zawarte zostały akty notarialne przenoszące własność spornej nieruchomości na Skarb Państwa. W owym czasie przedsiębiorstwo państwowe, a takim bez wątpienia było W. w K., nie mogło zatem uzyskać użytkowania gruntów państwowych na innej drodze niż decyzja administracyjna. Nie mogło także uzyskać przedmiotowych gruntów w zarząd, bowiem ta forma władania nieruchomościami państwowymi pojawiła się na mocy przepisów ustawy gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, od 1 sierpnia 1985 r., podobnie jak i możliwość uzyskania gruntów państwowych w zarząd na podstawie umowy o nabyciu nieruchomości.
Zdaniem WSA nie sposób także zgodzić się z Komisją, że prawo zarządu do nieruchomości państwowej wynika z decyzji Urzędu Miejskiego w M. z 10 grudnia 1986 r., nr [...], mocą której ustalono opłatę roczną dla ww. przedsiębiorstwa za zarząd. Brak jest bowiem załącznika do ww. decyzji, który określałby konkretne działki wchodzące w skład spornej nieruchomości. W samej treści ww. decyzji powołano się jedynie na ogólną powierzchnię nieruchomości, bez ich geodezyjnego określenia, jak też bez odniesienia się do jakiejkolwiek decyzji oddającej sporną nieruchomość w zarząd. W aktach sprawy brak jest także samej decyzji oddającej w zarząd przedmiotowy teren.
Skutkiem umów, na które powołuje się Komisja, było wyłącznie przejście własności na rzecz Skarbu Państwa, i nie mogło to stanowić podstawy nabycia nieruchomości w zarząd W. w K.. W konsekwencji, brak było podstaw do uznania, że do ww. przedsiębiorstwa państwowego "należała" sporna nieruchomość w dniu wejścia w życie przepisów ustawy komunalizacyjnej.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło G. S.A. w K. zaskarżając go w całości i zarzucając:
I. naruszenie prawa materialnego, tj.:
1) naruszenie art. 8 ust. 1 i 3 w związku z art. 38 ust. 2 ustawy z dnia z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (w pierwotnym brzmieniu tej ustawy - dalej: "g.g.w.n.") poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że przedmiotowe przepisy przewidujące uzyskanie przez państwowe jednostki organizacyjne gruntów w zarząd na podstawie umów nabycia nieruchomości znajdują zastosowanie jedynie do umów zawartych po wejściu w życie ustawy o gospodarce gruntami, tj. po dniu 1 sierpnia 1985 r., i nie znajdują zastosowania do umów zawartych przed tą datą, co w konsekwencji doprowadziło Sąd do błędnego ustalenia, że poprzednik prawny Skarżącego kasacyjnie nie uzyskał prawa zarządu w stosunku do nieruchomości na podstawie zawartych przed 1 sierpnia 1985 r. w formie aktu notarialnego umów sprzedaży nieruchomości, podczas gdy prawidłowa wykładnia powyższych przepisów wskazuje, że odnoszą się one również do nieruchomości nabytych przed wejściem w życie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości;
2) § 4 ust. 1 pkt. 5) - 6) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz.U. Nr 23, poz. 120 ze zm.; dalej "Rozporządzenie")
poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, co doprowadziło Sąd do odmowy uznania mocy dowodowej odpisów z ksiąg wieczystych, stwierdzających prawo zarządu lub prawo użytkowania nieruchomości oraz decyzji o naliczeniu opłat z tytułu zarządu nieruchomością, przy ustalaniu posiadania przez poprzednika prawnego skarżącego kasacyjnie prawa zarządu nieruchomości, podczas gdy z treści powyższego przepisu Rozporządzenia jednoznacznie wynika, że w/w dokumenty, niezależnie od ewentualnych decyzji o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie (jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r.) lub w zarząd (jeżeli została wydana po dniu i sierpnia 1985 r.), stanowią podstawę dla stwierdzenia prawa zarząd nieruchomością, co stanowi przesłankę do odmowy stwierdzenia nabycia prawa własności przez Gminę I. z mocy prawa;
3) art. 5 ust. 1 pkt 1) ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32, poz. 191) w zw. z art. 6 ust. 1 g.g.w.n., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nabycia przez Gminę I. z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. nieodpłatnie prawa własności nieruchomości wskazanych szczegółowo w decyzji organów, podczas gdy brak było podstaw do zastosowania powyższych przepisów, albowiem przedmiotowe nieruchomości nie należały w dniu wejścia w życie powołanej ustawy do rady narodowej ani też terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, lecz stanowiły własność Skarbu Państwa i pozostawały w zarządzie skarżącego kasacyjnie, co zgodnie z treścią art. 6 ust 1 g.g.w.n. (w brzmieniu obowiązującym na dzień wejścia w życie Ustawy komunalizacyjnej) wykluczało możliwość komunalizacji tych nieruchomości;
II. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 145 § 1 pkt. 1) lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym ( dalej: p.p.s.a.) poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji Organu II instancji w sytuacji, gdy decyzja ta odpowiadała prawu, a w związku z tym naruszenie przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) poprzez nieprawidłową ocenę zgromadzonego w toku postępowania administracyjnego materiału dowodowego, w szczególności odmowy uznania mocy dowodowej odpisów z ksiąg wieczystych stwierdzających prawo zarządu nieruchomości oraz decyzji o naliczeniu opłat z tytułu zarządu nieruchomością, przy ustalaniu posiadania przez poprzednika prawnego skarżącego kasacyjnie prawa zarządu nieruchomości, podczas gdy przedmiotowe dokumenty świadczą że nieruchomość znajdowała się w zarządzie poprzednika prawnego skarżącego kasacyjnie, co stanowi podstawę dla stwierdzenia prawa zarządu nieruchomości, a zarazem przesłankę do odmowy stwierdzenia nabycia prawa własności przez Gminę I. na podstawie ustawy komunalizacyjnej;
2) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez całkowite pominięcie w uzasadnieniu wyroku motywów, jakimi kierował się Sąd nie uznając mocy dowodowej znajdującego się w aktach sprawy odpisów z ksiąg wieczystych, które zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 5 Rozporządzenia stanowią podstawę do stwierdzenia prawa zarządu Nieruchomości, bez wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia w tym zakresie, co w zasadzie uniemożliwia skarżącemu kasacyjnie podjęcie polemiki w tym zakresie.
Mając powyższe na uwadze G. wniosło o:
- na podstawie art. 188 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w całości i rozpoznanie skargi,
- na podstawie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a. oddalenie skargi, ewentualnie, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi;
- na podstawie art. 203 pkt 2) p.p.s.a. zasądzenie od Gminy I. na rzecz Skarżącego kasacyjnie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych;
Ponadto G. S.A., na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. zrzekło się przeprowadzenia rozprawy oraz wniosło przedstawienie zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów NSA w celu rozstrzygnięcia, że przepisy art. 8 ust. 1 i 3 oraz art. 38 ust. 2 Ustawy z dnia z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (w pierwotnym brzmieniu tej ustawy) znajdują zastosowanie również w stosunku do umów nabycia nieruchomości zawartych przed jej wejściem w życie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że przepis, art. 38 ust. 2 g.g.w.n. w oczywisty sposób odnosi się okresu następującego po dniu wejścia w życie ustawy (o czym świadczy użycie w ustawie zwrotu "uzyskują", w stosunku do państwowych jednostek organizacyjnych). Z kolei przepis art. 8 ust. 3 g.g.w.n. odnosi się do umów nabycia nieruchomości zawartych wcześniej, tj. przed wejściem w życie ustawy, o czym świadczy użycie w nim zwrotu o nieruchomościach "nabytych", które "pozostają" w zarządzie państwowych jednostek organizacyjnych - literalna wykładnia przytoczonych przepisów, w szczególności przepisu art. 8 ust. 3 ustawy, nie powinna więc pozostawiać wątpliwości, że przepis ten odnosi się do nieruchomości nabytych już przez państwowe jednostki organizacyjne i pozostających od pewnego czasu pod jej faktycznym zarządem.
Nadto zauważono, że skarżący kasacyjnie przedstawił dwa dokumenty, które zgodnie z § 4 ust. 1 Rozporządzenia mogą stanowić podstawę do stwierdzenia prawa zarządu Nieruchomości państwowej osoby prawnej, tj. odpis z księgi wieczystej, stwierdzającej prawo zarządu lub prawo użytkowania nieruchomości oraz decyzję o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością. Tymczasem Sąd nieprawidłowo uznał, że dokumenty te nie mogą świadczyć o przysługującym WPWiK prawie zarządu nieruchomości. Literalna wykładnia § 4 Rozporządzenia wyraźnie naprowadza na twierdzenie, iż wystarczy przedstawienie choćby jednego z dokumentów wymienionych w tym przepisie, by na jego podstawie stwierdzić prawo zarządu nieruchomością. A contrario, przedstawienie choćby jednego dokumentu powinno doprowadzić do odmowy przyznania prawa własności w ramach postępowania komunalizacyjnego.
Zarzucono również, że Sąd I Instancji nie odniósł się w żadnym stopniu do przedłożonego odpisu z księgi wieczystej nieruchomości, w którym wprost jako właściciela wskazano "Skarb Państwa – W. w K.".
W ocenie G. S.A. powyższe naruszenia doprowadziły do o naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami. Zdaniem skarżącego kasacyjnie, nieruchomość stanowiła własność Skarbu Państwa i pozostawała w zarządzie poprzednika prawnego G. S.A.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a., albowiem skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a żadna z pozostałych stron postępowania nie zażądała jej przeprowadzenia.
Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy, choć nie wszystkie spośród podniesionych zarzutów należy uznać za zasadne. W skardze kasacyjnej powołano obie podstawy kasacyjne, określone w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a, zarzucając Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie naruszenie zarówno przepisów postępowania, mogące mieć wpływ na wynik sprawy, jak i przepisów prawa materialnego. Zasadą jest, że w takiej sytuacji jako pierwsze podlegają rozpoznaniu zarzuty procesowe, gdyż dopiero po dokonaniu oceny, że stan faktyczny sprawy został prawidłowo ustalony i nie doszło do istotnych uchybień procesowych, można przejść do oceny podstawy naruszenia prawa materialnego.
Jeden z zarzutów procesowych w sprawie dotyczy naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepis ten określa jakie elementy powinno zawierać uzasadnienie wyroku, wymieniając w tym zakresie: zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, ponadto jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Należy wskazać, że zasadniczo przepis ten może zostać naruszony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki stan faktyczny i dlaczego przyjął za podstawę orzekania (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09 – wszystkie przywołane orzeczenia dostępne są na: https://orzeczenia.nsa.gov.pl), przy czym stosownie do art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie to musi być na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Z uwagi na powyższe w orzecznictwie przyjmuje się, że to możliwość kontroli instancyjnej wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, tj. możliwość dokonania jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia, a zatem ustalenia przesłanek, którymi kierował się sąd I instancji podejmując zaskarżone orzeczenie, wyznacza granicę skuteczności zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2023 r., sygn. akt III OSK 2943/21). Nadto należy podkreślić, że sam brak wyraźnego odniesienia się przez sąd wojewódzki do niektórych zarzutów skargi lub pominięcia w rozważaniach niektórych elementów stanu faktycznego sprawy, nie stanowi podstawy do uznania, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 września 2017 r. I GSK 1329/15).
W realiach rozpoznawanej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stanął na stanowisku, że fakt, iż umowy sprzedaży nieruchomości zawarte przez poprzednika prawnego G.S.A. w K. zawarte zostały przed wejściem w życie przepisów g.g.w.n. przesądza o tym, że ich skutkiem było wyłącznie przejście nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, a nie powstanie prawa zarządu bądź użytkowania po stronie przedsiębiorstwa, a zatem będąca przedmiotem postępowania nieruchomość na dzień 27 maja 1990 r. nie pozostawała w zarządzie wymienionego przedsiębiorstwa i stanowiła własność Skarbu Państwa, przez co podlegała komunalizacji. Podkreślić w tym miejscu należy, że zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. można kwestionować jedynie kompletność uzasadnienia, a nie jego prawidłowość merytoryczną, nie można zatem skutecznie zwalczać w ten sposób prawidłowości stanowiska sądu dotyczącego wykładni bądź zastosowania prawa materialnego (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lipca 2011 r. sygn. akt I OSK 1266/10 oraz z 24 kwietnia 2014 r. sygn. akt I GSK 190/12). Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, że zawiera on wszystkie niezbędne elementy, o których mowa w art. 141 § 4 p.p.s.a., a przedstawiony w nim wywód prawny w toku kontroli instancyjnej pozwala na ocenę, jakie znaczenie Sąd I instancji nadał zastosowanym normom prawnym i co stanowiło podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w sentencji. Tym samym zaskarżony wyrok poddaje się kontroli instancyjnej oraz umożliwia merytoryczną polemikę ze stanowiskiem Sądu Wojewódzkiego, co zresztą jest potwierdzone przez fakt postawienia w skardze kasacyjnej także dalszych zarzutów. Okoliczności powyższe przesądzają o niezasadności zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. – zupełnie niezależnie od tego, czy pogląd Sądu I instancji co do tego, że przedmiotowa nieruchomość podlegała komunalizacji jest trafny. Pominięcie przez Sąd I instancji niektórych okoliczności które strona uważa za istotne nie świadczy o naruszeniu art 141 § 4 p.p.s.a., a co najwyżej o naruszeniu przepisów prawa materialnego, z którego wynika obowiązek uwzględnienia tego rodzaju okolicznosci, lub o naruszeniu przepisów prawa procesowego odnoszacych się do sądowej kontroli dokonanych przez organy ustaleń faktycznych istotnych dla rozsztrzygnięcia sprawy oraz ich oceny.
WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wyjaśnił z jakich względów i na podstawie jakich przepisów uznał, że w sprawie doszło do komunalizacji. Prawidłowość tego poglądu może być kwestionowana, jednak fakt, że Sąd I instancji nie odczytał z określonego przepisu takiej treści, jaka z niego według skarżącego kasacyjnie wynika, bądź też pominął przesłanki negatywne, które w ocenie skarżącego kasacyjnie w sprawie wystąpiły, nie świadczy o niekompletności uzasadnienia wyroku.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela także zarzutu naruszenia § 4 ust. 1 pkt 5 - 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu ("Rozporządzenie") w powiązaniu z zarzutem naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.
W dniu 16 grudnia 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny podjął uchwałę w składzie siedmiu sędziów (sygn. akt I OPS 2/23) w której stwierdził, że w postępowaniu o stwierdzenie nabycia - z mocy prawa – z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali przez państwowe i komunalne osoby prawne, decyzja o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz.U. z 1998 r., Nr 23, poz. 120 ze zm.), może stanowić samoistny dowód stwierdzenia posiadania wskazanego w tej decyzji gruntu w zarządzie, o którym mowa w art. 200 ust.1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2023 r., poz. 334 ze zm.).
W uzasadnieniu tej uchwały skład poszerzony między innymi wskazał na szczególny, odrębny charakter postępowania uwłaszczeniowego, jako mającego na celu wykazanie pozostawania danej nieruchomości w zarządzie ustanowionym przez Skarb Państwa na rzecz państwowej jednostki organizacyjnej. Wyjaśnił więc, że działając na podstawie delegacji ustawowej, określonej w art. 206 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, Rada Ministrów wydała w dniu 10 lutego 1998 r. rozporządzenie w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu. Rozporządzenie to określa m.in. szczegółowe zasady i tryb stwierdzania dotychczasowego prawa zarządu państwowych i komunalnych osób prawnych do nieruchomości, a także prawa użytkowania nieruchomości przez spółdzielnie, związki spółdzielcze oraz inne osoby prawne. W samej zaś uchwale Sąd przyjął, że wykazanie zarządu państwowej lub komunalnej osoby prawnej w stosunku do danego mienia może następować w oparciu o środki dowodowe, określone w tym Rozporządzeniu.
Z punktu widzenia podniesionych zarzutów kasacyjnych istotne jest, że przepisy tego Rozporządzenia mają zastosowanie wyłącznie w ww. postępowaniu uwłaszczeniowym, a określone w § 4 ust. 1 środki dowodowe mogą być powoływane jedynie na okoliczność stwierdzenia uwłaszczenia z mocy prawa w dniu 5 grudnia 1990 r., a nie dla wykazania istnienia prawa zarządu w jakiejkolwiek dacie. Rozporządzenie wykonawcze do ustawy o gospodarce nieruchomościami w przedmiocie procedury uwłaszczeniowej nie znajduje zastosowania w innych postępowaniach, w szczególności w postępowaniu komunalizacyjnym prowadzonym na podstawie odrębnej ustawy – ustawy komunalizacyjnej. Uwłaszczenie i komunalizacja stanowią bowiem odrębne formy przekształceń własnościowych (por. uchwała NSA z 16 grudnia 2024 r. o sygn. akt I OPS 2/23 oraz w wyrokach NSA z dnia 7 lutego 2025 r. o sygn. akt I OSK 1507/22, z dnia 27 lutego 2023 r. o sygn. akt I OSK 54/22, z 6 marca 2025 r. o sygn. akt I OSK 1364/21 z 19 marca 2025 r. o sygn. akt I OSK 1806/23 i z 27 marca 2025r. o sygn. akt I OSK 1493/23).
Skoro przepisy Rozporządzenia nie mają zastosowania w sprawach decyzji wydawanych na podstawie art. 5 ust. 1 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej to zarzuty dotyczące naruszenia tych przepisów nie mogą zostać uznane za zasadne. W konsekwencji zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. także nie zasługuje na uwzględnienie.
Naczelny Sąd Administracyjny podzielił natomiast pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 8 ust. 1 i 3 w związku z art. 38 ust. 2 ustawy z dnia z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (w pierwotnym brzmieniu tej ustawy) oraz
art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.
Naczelny Sąd Administracyjny nie zgadza się ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie co do tego, że fakt zawarcia umów nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa, w imieniu którego działało W. w K., przed wejściem w życie przepisów ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości wyklucza możliwość zastosowania w sprawie art. 8 ust. 3 g.g.w.n.
Zgodnie z art. 38 ust. 2 g.g.w.n.państwowe jednostki organizacyjne uzyskiwały grunty państwowe w zarząd na podstawie decyzji terenowego organu administracji państwowej albo na podstawie zawartej, za zezwoleniem tego organu, umowy o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi bądź umowy o nabyciu nieruchomości. Z kolei art. 8 ust. 3 g.g.w.n.w pierwotnym brzmieniu tego przepisu stanowił, że nieruchomości nabyte przez państwowe jednostki organizacyjne w drodze umowy pozostają w ich zarządzie. Analiza zacytowanego przepisu, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazuje, że pozostawanie nieruchomości w zarządzie określonej jednostki, odnosi się do nieruchomości uprzednio nabytych w drodze umów, przy czym przepis ten nie zawiera zastrzeżenia, że stosuje się go w odniesieniu do umów, o których mowa w art. 8 ust. 1 g.g.w.n. Odnotować także należy, że ustawodawca, redagując analizowany przepis, zastosował czas przeszły w odniesieniu do nabytych nieruchomości. Wydaje się zatem zasadne przyjęcie, że wolą ustawodawcy było zastosowanie tego przepisu do nieruchomości nabytych przed datą wejścia w życie ustawy. W konsekwencji powyższego należy przyjąć, że g.g.w.n. uregulowała sytuację prawną podmiotów, które nabyły uprzednio grunty pierwotnie niestanowiące własności państwowej, ale wykonywały wobec nich uprawnienia wynikające z prawa własności państwa. Uznać więc należy, że art. 8 ust. 3 g.g.w.n. w brzmieniu pierwotnym, ipso iure ustanawiał zarząd tych jednostek państwowych na nabytych nieruchomościach. Pogląd powyższy należy uznać za ugruntowany w orzecznictwie (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 21 marca 2019 r. sygn. akt I OSK 1139/17 oraz I OSK 1150/21, I OSK 1151/21 i I OSK 1180/17, 30 sierpnia 2019 r. sygn. akt I OSK 2582/17, 11 marca 2021 r. sygn. akt I OSK 1994/20, 27 maja 2022 r. sygn. akt I OSK 913/21 oraz I OSK 194/22 i I OSK 2007/21, 19 kwietnia 2023 r. sygn. akt I OSK 852/22, 26 czerwca 2024 r. sygn. akt I OSK 218/24, a także wyrok Sądu Najwyższego z 9 kwietnia 1992 r. sygn. akt III ARN 15/92).
W tej sytuacji za uzasadnione należy uznać zarzuty naruszenia art. 8 ust. 1 i 3 g.g.w.n. w zw. z art. 38 ust. 2 g.g.w.n. Wobec powyższego skutkowo naruszony został również art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej a także art. 6 ust. 1 g.g.w.n. w brzmieniu obowiązującym na datę komunalizacji – zgodnie z którym terenowe organy administracji publicznej zarządzały jedynie tymi gruntami, które nie zostały oddane w zarząd.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.
O kosztach sądowych w pkt 2 sentencji wyroku orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.). Na koszty sądowe składają się: wpis od skargi kasacyjnej (100 zł), koszty pełnomocnika za II instancję (360 zł) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł) .