VIII SA/WA 916/22

VIII SA/Wa 916/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-02-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Justyna Mazur
Leszek Kobylski /przewodniczący/
Renata Nawrot /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne
Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 104, art. 105 par 1, art. 107
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2021 poz 1899
art. 136 ust. 3 i ust. 7, art. 137, art. 142, art.216, art. 229
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 23 lutego 2023 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 26 października 2022 r., Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi J. G. jest decyzja Wojewody M. z 26 października 2022 r. w przedmiocie umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w R. oznaczonej
w ewidencji gruntów i budynków jako działki ew. nr [...] oraz [...].
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie sprawy:
Wnioskiem z 4 czerwca 2020 r. J. G, (córka S. i L. G.) wystąpiła o zwrot nieruchomości położonej w R., oznaczonej jako działki ewidencyjne nr [...] (obr. [...]- M., ark. 122).
Starosta [...] po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego
w sprawie, decyzją z 8 lipca 2022 r., znak: [...] i [...], na podstawie art. 104, art. 105 § 1 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej k.p.a.)
w związku z art. 136 ust. 3 i ust. 7, art. 137, art. 142, art. 216 i art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1899, dalej u.g.n.), art. 1 pkt 1 lit. f ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 801), - umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w R. (obręb [...] – M., ark. mapy 122), oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków miasta R. jako działki ewidencyjne nr [...].
W uzasadnieniu decyzji Starosta [...] wskazał, iż w sprawie zastosowanie ma art. 229 u.g.n., bowiem na objętej wnioskiem zwrotowym nieruchomości przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ustanowiono prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej.
W tej sytuacji Starosta stwierdził, iż obowiązany jest do wydania decyzji umarzającej jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu nieruchomości oznaczonych obecnie jako działki ewidencyjne [...]
i [...]. Organ powołał art. 105 § 1 k.p.a.
Nie zgadzając się z decyzją Starosty [...] J. G. wniosła odwołanie, uzupełnione pismem z 14 września 2022 r. wskazując, że organ I instancji winien w sprawie wydać decyzję merytoryczną a nie formalną.
Rozpoznając odwołanie, Wojewoda M. (dalej Wojewoda, organ II instancji) zaskarżoną decyzją z 26 października 2022 r., nr [...], utrzymał
w mocy decyzję organu I instancji.
Po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania, Wojewoda omówił regulacje prawną problematyki zwrotu nieruchomości wywłaszczonych, argumentując, iż zgodnie z brzmieniem art. 229 u.g.n. roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3, nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami tj. 1 stycznia 1998 r., nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej.
Podał dalej, że Starosta [...] prowadząc postępowanie zwrotowe prawidłowo w oparciu o przywołane przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r.
o gospodarce nieruchomościami, ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy
o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem
i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 568) oraz ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r., poz 875) stwierdził, że wniosek zwrotowy złożony 4 czerwca 2020 r., został złożony z zachowaniem terminu o którym mowa w art. 136 ust. 7 u.g.n.
Z ustaleń organów wynika, że nabyte na rzecz Skarbu Państwa aktami notarialnymi Rep "A" Nr [...] i Rep "A" Nr [...] z dnia 19 listopada 1975 r. od L. i S. małż. G. działki o numerach [...] i [...] scalone zostały w działkę ewidencyjną o numerze [...], która aktem notarialnym z dnia 21 listopada 1978 r. przekazana została w użytkowanie wieczyste Spółdzielni Mieszkaniowej [...]z siedzibą w R.. Powyższe prawo ujawnione zostało w księdze wieczystej Nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w R. VI Wydział Ksiąg Wieczystych w dniu 5 grudnia 1978 r.
Aktualnie jak ustalił organ II instancji - objęte ocenianym postępowaniem zwrotowym działki o numerach: [...] i [...] powstałe w wyniku kolejnych podziałów działki 156 stanowią własność Gminy Miasta R., odpowiednio:
a) działki nr [...] i [...] zgodnie z księgą wieczystą Nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w R. VI Wydział Ksiąg Wieczystych, w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej [...],
b) działka nr [...] zgodnie z księgą wieczystą Nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w R. VI Wydział Ksiąg Wieczystych, w użytkowaniu wieczystym osoby prywatnej
c) działka nr [...] zgodnie z księgą wieczystą Nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w R. VI Wydział Ksiąg Wieczystych w użytkowaniu wieczystym osób prywatnych.
Tym samym Wojewoda stwierdził, iż spełniona została przesłanka, o której mowa w art. 229 u.g.n., bowiem na objętej roszczeniem zwrotowym nieruchomości ustanowione zostało prawo użytkowania wieczystego aktem notarialnym z dnia 21 listopada 1978 r., które następnie ujawnione zostało 5 grudnia 1978 r. w księdze wieczystej. Obie czynności miały miejsce przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, co prawidłowo stwierdził w zaskarżonej decyzji z dnia 8 lipca 2022 r. Starosta [...] uznając, iż w tych okolicznościach zwrot nieruchomości nie przysługuje.
Odnosząc się do zarzucanego przez stronę odwołująca naruszenia przez Starostę [...] art. 229 u.g.n. w związku z art. 105 k.p.a., polegającego na wydaniu w sprawie rozstrzygnięcia formalnego, a nie merytorycznego, organ II instancji stwierdził, iż kwestia czy w przypadku stwierdzenia zaistnienia okoliczności wskazanych w art. 229 u.g.n., należy postępowanie w przedmiocie zwrotu nieruchomości umorzyć jako bezprzedmiotowe, czy odmówić zwrotu nie jest jednoznacznie utrwalona
w orzecznictwie sądów administracyjnych. Organowi odwoławczemu znane jest stanowisko reprezentowane przez przywołaną przez odwołującą linię orzeczniczą,
z której wynika, iż w takim przypadku należy wydać rozstrzygnięcie o odmowie zwrotu nieruchomości.
Wojewoda wskazał, iż mimo rozbieżności w orzecznictwie co do właściwej treści decyzji w przypadku zaistnienia przesłanek z art. 229 u.g.n. (decyzja o odmowie zwrotu czy decyzja o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego) - oba rozstrzygnięcia prowadzą do tego samego skutku tj. braku możliwości uwzględnienia wniosku o zwrot nieruchomości (por. wyr. NSA z 7.10.2010 r. sygn. akt 1 OSK 1673/09, wyr. WSA
w Gdańsku z 7.12.2011 r. sygn. akt I SA/Gd 334/11, wyr. WSA w Poznaniu
z 29.12.2009 r. sygn. akt IV SA/Po 760/09). Niezależnie od przyjętej koncepcji wyłączenie w art. 229 u.g.n. roszczenia o zwrot nieruchomości stanowi samodzielną, negatywną przesłankę zwrotu, wyłączającą konieczność badania merytorycznych uwarunkowań i przesłanek określonych w art. 136 i 137 u.g.n.
W konkluzji zdaniem organu II instancji, zarówno umorzenie postępowania jak
i odmowa zwrotu sprowadzają się do tego, że żądający zwrotu nieruchomości nie może jej otrzymać. Zatem uznać należy, iż brak rozstrzygnięcia zgodnego w tej sprawie ze stanowiskiem odwołującej nie stanowi podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji Starosty [...].
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Starosty [...] z 8 lipca 2022 r. znak: [...] i [...].
Wniosła także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a., 80 k.p.a.
i 107 § 3 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie istotnych okoliczności oraz uznanie, że niezależnie od zastosowanego w zaskarżonej decyzji trybu skutek dla mocodawczyni jest ten sam, które to naruszenie miało wpływ na treść rozstrzygnięcia,
2) naruszenie art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997 r. (Dz.U. z 2021 r. poz. 1899) w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie oraz utrzymanie w mocy decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu przedmiotowej nieruchomości położonej w R. jako bezprzedmiotowego w sytuacji gdy - zgodnie z art. 229 u.g.n. - organ powinien wydać decyzję merytoryczną, a nie formalną, które to naruszenie miało wpływ na treść rozstrzygnięcia.
W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła postawione zarzuty, akcentując duże różnice pomiędzy rozstrzygnięciem formalnym w postaci umorzenia postepowania,
a rozstrzygnięciem merytorycznym.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.
W toku sądowej kontroli zaskarżonej decyzji, przeprowadzonej na podstawie kryterium zgodności z prawem, w kontekście zarzutów sformułowanych w skardze, kluczową i najistotniejszą sporną kwestią w niniejszej sprawie jest zasadność stanowiska organów co do podstaw zastosowania art. 105 § 1 k.p.a. i umorzenia postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego.
Istota sporu sprowadza się w tej sprawie do ustalenia, czy w sprawie wystąpiła negatywna przesłanka zwrotu nieruchomości, o której mowa w art. 229 u.g.n. Zdaniem organów administracyjnych taka przesłanka zaistniała, co w konsekwencji uzasadnia umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Niewątpliwie w praktyce organów i judykaturze nie ma zgodności co do prawidłowej formy rozstrzygnięcia – umorzenie postępowania czy odmowa zwrotu nieruchomości – to Sąd podziela wyrażony w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, według którego, w przypadku ziszczenia się przesłanki z art. 229 u.g.n. postępowanie administracyjne powinno ulec umorzeniu, ponieważ w takiej sytuacji dochodzi do braku przedmiotu sprawy, a więc jednego - obok przedmiotu i podstawy prawnej –
z podstawowych elementów stosunku administracyjnoprawnego (por. wyrok NSA
z 6 listopada 2019 r., I OSK 3013/18; orzeczenia.nsa.gov.pl).
Odnosząc się do zarzutów skarżącej dotyczących naruszenia przepisów postępowania, na wstępie rozważań zaznaczyć należy, że sądowa kontrola zaskarżonej decyzji musi w pierwszej kolejności dotyczyć tych ewentualnych naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na prawidłowe ustalenie podstawy faktycznej rozstrzygnięć organów podatkowych. W orzecznictwie trafnie podnoszono, że rozważania w przedmiocie zastosowania określonego przepisu prawa materialnego mają uzasadnienie dopiero na tym etapie stosowania prawa, na którym nie ma już żadnych wątpliwości, co do stanu faktycznego. Dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez organ w zaskarżonej decyzji jest prawidłowy albo, że nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany w sprawie przepis prawa materialnego (wyrok NSA z dnia 2 lutego 2018 r., I FSK 579/16).
Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiekolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.
W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że bezprzedmiotowość, o której mowa w tym przepisie, oznacza brak podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania danej sprawy. Wiąże się to z brakiem któregoś
z elementów stosunku materialnoprawnego, co skutkuje tym, że nie można załatwić sprawy przez jej rozstrzygnięcie co do istoty. Zachodzi ona zatem w sytuacjach, gdy
w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego nie mamy do czynienia ze sprawą administracyjną mogącą być przedmiotem postępowania. Bezprzedmiotowość może mieć charakter podmiotowy, jak i przedmiotowy. Zawsze jednak oznacza brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Organ umarza więc postępowanie w sytuacji, gdy brak jest podstaw prawnych lub faktycznych do prowadzenia postępowania administracyjnego
i do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Przyjmuje się także, że istota bezprzedmiotowości postępowania polega na nastąpieniu takiego zdarzenia prawnego lub faktycznego, które spowodowało, że przestała istnieć ta szczególna relacja między faktem (sytuacją faktyczną danego podmiotu) a prawem (sytuacją prawną danego podmiotu), z którą prawo łączy obowiązek konkretyzacji normy w postaci wydania decyzji administracyjnej. Decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga
o materialnoprawnych uprawnieniach i obowiązkach stron i jest równoznaczna
z brakiem przesłanek do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy (wyrok NSA
z dnia 6 lipca 2020 r., II OSK 818/20, i powołane tam orzecznictwo; wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2020 r., I GSK 2078/19.
Umorzenie postępowania nie jest zależne ani od woli organu administracji, ani tym bardziej pozostawione do uznania organu - organ ten jest zobowiązany do umorzenia postępowania w przypadku stwierdzenia jego bezprzedmiotowości. Decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga sprawy co do istoty, jest więc orzeczeniem formalnym kończącym sprawę bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia i jest wyjątkiem, który należy traktować jako środek ostateczny, mający zastosowanie tylko
w tych sytuacjach, kiedy nie ma możliwości podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia
w sprawie (wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 lipca 2020 r., VII SA/Wa 2771/19).
W sprawie bezsporne jest, że nabyte na rzecz Skarbu Państwa aktami notarialnymi Rep "A" Nr [...] i Rep "A" Nr [...] z dnia 19 listopada 1975 r. od L. i S. małż. G. działki o numerach [...] i [...] scalone zostały w działkę ewidencyjną o numerze [...], która aktem notarialnym z dnia 21 listopada 1978 r. przekazana została w użytkowanie wieczyste Spółdzielni Mieszkaniowej [...] z siedzibą w R.. Powyższe prawo ujawnione zostało w księdze wieczystej Nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w R. VI Wydział Ksiąg Wieczystych w dniu 5 grudnia 1978 r. Natomiast aktualnie - objęte ocenianym postępowaniem zwrotowym działki o numerach: [...] i [...] powstałe w wyniku kolejnych podziałów działki [...] stanowią własność Gminy Miasta R., odpowiednio: a) działki nr [...] i [...] zgodnie z księgą wieczystą Nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w R. VI Wydział Ksiąg Wieczystych, w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej [...], b) działka nr [...] znajduje się w użytkowaniu wieczystym osoby prywatnej, c) działka nr [...] również znajduje się w użytkowaniu wieczystym osób prywatnych.
Zgodnie z art. 229 u.g.n. roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3, nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej.
Z przepisu art. 229 u.g.n. wynika jednoznacznie, że nieruchomości wywłaszczone, jeżeli zostały sprzedane lub oddane w użytkowanie wieczyste, nie podlegają zwrotowi i to niezależnie od tego, czy stały się zbędne na cel określony
w decyzji o wywłaszczeniu. W przypadku ustalenia zaistnienia negatywnej przesłanki
z art. 229 ustawy przepisy art. 136 i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie mają więc zastosowania. Podobny pogląd wyrażono w literaturze, wskazując, że wyłączenie w art. 229 ustawy roszczenia o zwrot nieruchomości stanowi samodzielną, negatywną przesłankę zwrotu, wyłączającą konieczność badania merytorycznych przesłanek określonych w art. 136 i 137 ustawy (tak: A. Prusaczyk w: J. Jaworski, A. Prusaczyk, A. Tułodziecki, M. Wolanin, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, Warszawa 2013, str. 1727). Powyżej przytoczone poglądy zasługują na akceptację. Takie stanowisko nie znajduje uzasadnienia zarówno w celowościowej jak
i systemowej wykładni przepisu art. 229 ustawy. Przepis art. 229 u.g.n. stanowi samodzielną podstawę odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości bez konieczności badania, czy stała się ona zbędna na cel wywłaszczenia. Spełnienie w okolicznościach konkretnej sprawy przesłanki ustalonej w art. 229 u.g.n. stanowi o negatywnym rezultacie postępowania zwrotowego, co wyklucza dalsze merytoryczne badanie wniosku, zwłaszcza w zakresie, w jakim art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 u.g.n. wiąże możliwość zwrotu nieruchomości z ustaleniem jej zbędności na cel określony
w decyzji o wywłaszczeniu. Stanowisko to należy uznać za jednolite w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki NSA: z dnia 29 czerwca 2016 r. sygn. akt I OSK 2500/14, z dnia 2 czerwca 2016 r. sygn. akt I OSK 2118/14 oraz z dnia 11 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 1122/13). Artykuł 229 u.g.n. nie czyni żadnej różnicy co do sposobu powstania prawa użytkowania wieczystego. Zgodnie z nim istotny jest sam fakt ustanowienia prawa i wpisania go do księgi wieczystej przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, czyli przed dniem 1 stycznia 1998 r. Z punktu widzenia tego przepisu obojętne jest, czy prawo to powstało ex lege, na mocy decyzji administracyjnej czy umowy cywilnoprawnej – ważne jest jedynie, aby prawo użytkowania wieczystego powstało na rzecz innego podmiotu niż Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego; prawo takie powinna mieć osoba trzecia.
W postępowaniu administracyjnym wszczętym na wniosek strony o zwrot wywłaszczonej nieruchomości organ w pierwszej kolejności zobowiązany jest ustalić, czy nie została spełniona przesłanka negatywna wykluczająca możliwość zwrotu wywłaszczonej nieruchomości o której mowa w art. 229 u.g.n. Dotyczy to ustalenia czy nie doszło do sprzedaży albo ustanowienia prawa użytkowania wieczystego
i ujawnienia tego prawa w księdze wieczystej przed dniem 1 stycznia 1998 r. Natomiast w postępowaniu administracyjnym wszczętym na wniosek strony o zwrot wywłaszczonej nieruchomości organ nie może ustalać i badać przesłanek dotyczących powstania prawa użytkowania wieczystego i jego wpisu do księgi wieczystej.
Spełnienie w okolicznościach konkretnej sprawy przesłanki ustalonej w art. 229 u.g.n. stanowi o negatywnym rezultacie postępowania zwrotowego, co wyklucza dalsze merytoryczne badanie wniosku, zwłaszcza w zakresie, w jakim art. 136 ust. 3 w zw.
z art. 137 ust. 1 u.g.n. wiąże możliwość zwrotu nieruchomości z ustaleniem jej zbędności na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Stanowisko to należy uznać za jednolite w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W przypadku spełnienia hipotezy art. 229 u.g.n. nie dochodzi do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, lecz jedynie do formalnego jej załatwienia, wyłączającego w celu ochrony osób trzecich, które nabyły własność wywłaszczonej nieruchomości lub stały się jej użytkownikami wieczystymi, skuteczne domaganie się zwrotu tej nieruchomości.
Zatem wydanie decyzji umarzającej postępowanie zamiast odmownej, jak
i wydanie decyzji odmownej zamiast umarzającej postępowanie, nie stanowi uchybienia powodującego konieczność uchylenia takich decyzji, z uwagi na skutki podjętego
w takiej sytuacji rozstrzygnięcia. Zarówno bowiem umorzenie postępowania, jak
i decyzja odmowna sprowadzają się do tego, że nie może nastąpić zwrot wywłaszczonej nieruchomości (zob. wyrok NSA z: 18 grudnia 2014 r., sygn. I OSK 1047/13; z 7 października 2010 r., sygn. I OSK 1673/09, wyrok WSA w Poznaniu z 9 listopada 2010 r., sygn. IV SA/Po 710/10, wyrok WSA w Gdańsku z 15 maja 2013 r., sygn. II SA/Gd 778/12, dostępne j.w.).
Jednocześnie wydanie decyzji o umorzeniu postępowania nie tamuje skarżącej drogi do ewentualnego domagania się odszkodowania, bowiem przesłanki odszkodowawcze, w tym ewentualna zbędność nieruchomości na cel wywłaszczenia, mogą być badane samodzielnie przez właściwy sąd powszechny. Decyzja administracyjna o umorzeniu postępowania z powołaniem się na przesłanki z art. 229 u.g.n. nie tamuje uprawnień tego sądu we wskazanym zakresie.
W konkluzji dotychczasowych rozważań Sąd stwierdził, że organy prawidłowo przyjęły, że wobec istnienia negatywnej przesłanki z art. 229 u.g.n., postępowanie należało umorzyć na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.
Za bezzasadne należało uznać zarzuty naruszenia przepisów k.p.a., w sposób opisany w petitum skargi (art. 77 k.p.a. i art. 7 k.p.a.). Analiza toku postępowania administracyjnego nie pozwala na uznanie, że organy dopuściły się naruszenia przepisów postępowania w sposób istotny dla wyniku sprawy. Zauważyć należy, że skarżący w żaden sposób nie wykazał "istotności" zarzucanych naruszeń
i ich wpływu na treść zaskarżonych rozstrzygnięć.
Zarzuty skargi nie znajdują oparcia w stanie faktycznym i prawnym przedmiotowej sprawy. Wojewoda Mazowiecki w sposób prawidłowy zastosował przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie, zasadnie uznał prawidłowość decyzji organu I instancji, czego wyrazem jest rozstrzygnięcie utrzymujące w mocy decyzję Starosty [...] z 8 lipca 2022 r.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.