I OSK 249/25Zwrot wywłaszczenie nieruchomości cel realizacja 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez S.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który oddalił skargę na decyzję Wojewody Podkarpackiego odmawiającą zwrotu nieruchomości wywłaszczonej na cele budowy "Zalewu na rzece W.". Skarżący zarzucał naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy o gospodarce nieruchomościami, twierdząc, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany w ustawowych terminach, a organy i sąd nieprawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za wadliwą formalnie i merytorycznie. Sąd szczegółowo omówił wymogi formalne skargi kasacyjnej, wskazując na liczne błędy w jej konstrukcji, takie jak niezrozumiała systematyka zarzutów, błędne powoływanie przepisów (np. art. 174 § 1 ppsa jako naruszony), brak precyzyjnego określenia naruszeń prawa materialnego i procesowego oraz brak powiązania zarzutów procesowych z przepisami ppsa. Sąd podkreślił, że przepisy kpa dotyczą postępowań administracyjnych, a skarga kasacyjna jest skierowana przeciwko wyrokowi sądu administracyjnego. W odniesieniu do zarzutów dotyczących postępowania dowodowego i ustalenia stanu faktycznego, NSA wskazał, że cel wywłaszczenia należy rekonstruować na podstawie decyzji wywłaszczeniowej i innych aktów poprzedzających proces, uwzględniając historyczny kontekst i upływ czasu (ponad 50 lat). Sąd podzielił stanowisko WSA, że przepisy o zwrocie nieruchomości stosuje się także do nabycia w drodze umowy cywilnoprawnej. Podkreślono, że w przypadku złożonych inwestycji cel wywłaszczenia dotyczy całości przedsięwzięcia, a nie jego poszczególnych elementów. NSA stwierdził, że organy przeprowadziły szereg dowodów potwierdzających realizację celu wywłaszczenia, a późniejsze zagospodarowanie nieruchomości lub sąsiednich terenów nie ma wpływu na ocenę zasadności wniosku o zwrot. W związku z powyższym, skarga kasacyjna została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja wymogów formalnych skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zasady rekonstrukcji celu wywłaszczenia i oceny przesłanek zwrotu nieruchomości po upływie wielu lat.
Dotyczy specyficznej sytuacji wywłaszczenia na cele budowy zalewu i związanych z tym rozliczeń, a także wadliwie skonstruowanej skargi kasacyjnej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy cel wywłaszczenia nieruchomości został zrealizowany w terminach określonych w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, co uzasadniałoby jego zwrot?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, cel wywłaszczenia został uznany za zrealizowany, a przesłanki do zwrotu nieruchomości nie zostały spełnione.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że cel wywłaszczenia należy rekonstruować na podstawie historycznych dokumentów, uwzględniając upływ czasu i ówczesne standardy prawne. W przypadku złożonych inwestycji cel dotyczy całości przedsięwzięcia. Organy przeprowadziły dowody potwierdzające realizację celu, a późniejsze zagospodarowanie nieruchomości lub terenów sąsiednich nie ma wpływu na ocenę zasadności wniosku o zwrot.
Czy skarga kasacyjna została sporządzona z zachowaniem wymogów formalnych i czy zawiera uzasadnione zarzuty naruszenia prawa materialnego lub procesowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga kasacyjna była wadliwa formalnie i merytorycznie, co uniemożliwiło jej uwzględnienie.
Uzasadnienie
Sąd wskazał na liczne błędy w konstrukcji skargi kasacyjnej, takie jak niezrozumiała systematyka zarzutów, błędne powoływanie przepisów, brak precyzyjnego określenia naruszeń oraz brak powiązania zarzutów procesowych z przepisami ppsa. Sąd podkreślił, że przepisy kpa dotyczą postępowań administracyjnych, a skarga kasacyjna jest skierowana przeciwko wyrokowi sądu administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (13)
Główne
u.g.n. art. 136 § ust. 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 137 § ust. 1 i 2
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 79a
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 136
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 174 § § 1 pkt. 1) i 2)
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 21
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Odrzucone argumenty
Nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia z uwagi na upływ terminów określonych w art. 137 ugn. • Organy i sąd nieprawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy. • Naruszenie przepisów k.p.a. (art. 7, 77, 8, 79a, 136) i Konstytucji RP (art. 21).
Godne uwagi sformułowania
skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia i musi odpowiadać wymogom określonym w art. 174 i art. 176 ppsa • Naczelny Sąd Administracyjny nie może zastępować strony w wyrażaniu i precyzowaniu zarzutów skargi kasacyjnej • przepis art. 174 ppsa nie zawiera paragrafów, a wyłącznie punkty, przez co błędne jest wskazywanie jako naruszonych przepisów "art. 174 § 1 pkt 1 i 2 ppsa" • rekonstrukcja celu wywłaszczenia winna nastąpić przede wszystkim w oparciu o treść decyzji wywłaszczeniowej oraz innych aktów poprzedzających proces wywłaszczenia • język przyjęty w skardze kasacyjnej [...] nie jest przyjęty dla rzeczowej polemiki z treścią zaskarżonego wyroku, tym bardziej i w szczególności w przypadku profesjonalnego pełnomocnika – a odpowiada bardziej formie nacechowanej emocjonalnie wypowiedzi, negującej wyrok Sądu I instancji.
Skład orzekający
Jerzy Siegień
przewodniczący
Marek Stojanowski
sprawozdawca
Marian Wolanin
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zasady rekonstrukcji celu wywłaszczenia i oceny przesłanek zwrotu nieruchomości po upływie wielu lat."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wywłaszczenia na cele budowy zalewu i związanych z tym rozliczeń, a także wadliwie skonstruowanej skargi kasacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje kluczowe znaczenie formalnych wymogów skargi kasacyjnej oraz złożoność prawną ustalania celu wywłaszczenia i jego realizacji po wielu latach. Jest to interesujące dla prawników procesowych i specjalizujących się w prawie nieruchomości.
“Wadliwa skarga kasacyjna pogrzebała szansę na zwrot wywłaszczonej nieruchomości – NSA wyjaśnia, jak pisać pisma procesowe.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.