I OSK 2467/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy postanowienie Wojewody Mazowieckiego o zawieszeniu postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a., w tym art. 97 § 1 pkt 4, art. 100 § 1 i art. 30 § 5, twierdząc, że organ nie podjął wystarczających działań w celu ustalenia wszystkich spadkobierców byłych właścicieli nieruchomości. Sąd uznał, że odszkodowanie ma charakter podzielny, ale wszyscy uprawnieni spadkobiercy muszą być uczestnikami postępowania. Ponieważ skarżąca nie przedłożyła dokumentów potwierdzających następstwo prawne po zmarłych właścicielach, organ był zobowiązany do zawieszenia postępowania w celu ich ustalenia. NSA podkreślił, że ustanowienie kuratora spadku jest możliwe tylko w sytuacji obiektywnej niemożności ustalenia spadkobierców, a nie braku woli wnioskodawcy. Sąd oddalił również zarzuty naruszenia Konstytucji RP, wskazując, że zawieszenie postępowania nie pozbawia skarżącej możliwości dochodzenia praw, a jedynie ma na celu ustalenie kręgu stron. Zarzut niezastosowania zarządzenia Prezydenta m.st. Warszawy został odrzucony, ponieważ jest to akt prawa wewnętrznego, który nie może stać w opozycji do przepisów k.p.a., a jego zastosowanie byłoby zasadne dopiero po ustaleniu braku możliwości pozyskania dokumentów spadkowych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie konieczności ustalenia wszystkich spadkobierców w postępowaniu o odszkodowanie za nieruchomość oraz prawidłowość zawieszenia postępowania w przypadku braku wymaganych dokumentów.
Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z dekretami warszawskimi i ustalaniem odszkodowań za wywłaszczone nieruchomości.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zawiesił postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość z powodu braku ustalenia wszystkich spadkobierców byłych właścicieli?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zawieszenie postępowania było zasadne, ponieważ ustalenie wszystkich stron, w tym spadkobierców, jest niezbędne do prawidłowego rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie, a skarżąca nie przedstawiła wymaganych dokumentów.
Uzasadnienie
NSA uznał, że ustalenie wszystkich spadkobierców jest konieczne, gdyż mają oni interes prawny w postępowaniu odszkodowawczym. Brak dokumentów potwierdzających następstwo prawne uzasadnia zawieszenie postępowania.
Czy naruszenie przepisów k.p.a. przez organ administracji, polegające na braku działań w celu ustalenia spadkobierców, może stanowić podstawę do uchylenia postanowienia o zawieszeniu postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli zawieszenie postępowania było uzasadnione potrzebą ustalenia wszystkich stron.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organ prawidłowo zawiesił postępowanie, ponieważ skarżąca nie przedstawiła dokumentów spadkowych, a ustalenie wszystkich stron jest warunkiem koniecznym do dalszego procedowania.
Czy zawieszenie postępowania o ustalenie odszkodowania za nieruchomość narusza prawa konstytucyjne skarżącej do własności i dziedziczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zawieszenie postępowania ma na celu jedynie ustalenie kręgu stron i nie pozbawia skarżącej możliwości dochodzenia jej praw.
Uzasadnienie
NSA uznał, że zawieszenie postępowania jest środkiem tymczasowym służącym prawidłowej identyfikacji stron, a nie pozbawieniem praw skarżącej. Konstytucyjne zasady ochrony własności i dziedziczenia nie są naruszone.
Przepisy (17)
Główne
k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 100 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 30 § § 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.g.n. art. 215 § ust. 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 215
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 182 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 156 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 21
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 64
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zarządzenie Prezydenta m.st. Warszawy art. II § 6
W przypadku braku możliwości ustalenia wszystkich stron, postępowanie odszkodowawcze z uwagi na podzielny charakter roszczenia może być prowadzone w odniesieniu jedynie do następców prawnych, którzy wniosek złożyli.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zawieszenie postępowania było zasadne z powodu konieczności ustalenia wszystkich spadkobierców byłych właścicieli nieruchomości. • Skarżąca nie przedstawiła wymaganych dokumentów potwierdzających następstwo prawne. • Ustalenie kręgu stron jest warunkiem koniecznym do prawidłowego rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie.
Odrzucone argumenty
Organ nie podjął wystarczających działań w celu ustalenia wszystkich spadkobierców. • Zawieszenie postępowania narusza prawa konstytucyjne skarżącej do własności i dziedziczenia. • Niezastosowanie zarządzenia Prezydenta m.st. Warszawy.
Godne uwagi sformułowania
organ administracyjny zawieszając postępowanie w sprawie z uwagi na stwierdzony brak udziału w nim wszystkich zainteresowanych byłych właścicieli nieruchomości lub ich spadkobierców, nie podjął działań zmierzających do ich ustalenia a tylko wezwał skarżącą do ich wskazania mimo tego, że informowała ona o tym, że nie ma jakichkolwiek możliwości aby to uczynić • ustanowienie kuratora spadku nieobjętego na wniosek organu dotyczy sytuacji, gdy obiektywnie nie da się ustalić spadkobierców osoby zmarłej a nie sytuacji, w której strona nie ma woli przedsiębrania czynności w tym zakresie • zawieszenie wszczętego na wniosek skarżącej z dnia 31 października 2021 r. postępowania ma na celu jedynie ustalenie pozostałych stron postępowania
Skład orzekający
Elżbieta Kremer
przewodniczący
Maciej Dybowski
członek
Mariola Kowalska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie konieczności ustalenia wszystkich spadkobierców w postępowaniu o odszkodowanie za nieruchomość oraz prawidłowość zawieszenia postępowania w przypadku braku wymaganych dokumentów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z dekretami warszawskimi i ustalaniem odszkodowań za wywłaszczone nieruchomości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowań odszkodowawczych za nieruchomości, jakim jest ustalenie wszystkich uprawnionych spadkobierców, co jest kluczowe dla prawidłowego przebiegu procedury administracyjnej.
“Konieczność ustalenia wszystkich spadkobierców kluczem do odszkodowania za nieruchomość.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.