I OSK 2456/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną w sprawie dotyczącej decyzji Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich, która stwierdziła wydanie decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 2003 r. z naruszeniem prawa. Głównym zarzutem było skierowanie pierwotnej decyzji do osoby zmarłej, co stanowiło rażące naruszenie prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę miasta, podzielając stanowisko Komisji. Naczelny Sąd Administracyjny, uchylając wyrok WSA i decyzję Komisji, uznał, że skierowanie decyzji do osoby zmarłej jest rażącym naruszeniem prawa, jednakże ze względu na wystąpienie nieodwracalnych skutków prawnych (m.in. zbycie prawa użytkowania wieczystego na rzecz osób trzecich i zabudowanie nieruchomości), Komisja była zobligowana do stwierdzenia jedynie wydania decyzji z naruszeniem prawa, a nie jej nieważności. Sąd podkreślił, że zmiana decyzji w trybie art. 155 k.p.a. nie usuwa wadliwości pierwotnej decyzji, a także, że możliwe jest stwierdzenie nieważności lub wydania z naruszeniem prawa decyzji reprywatyzacyjnej w części, szczególnie gdy udziały w nieruchomości są określone ułamkowo.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących rażącego naruszenia prawa w przypadku skierowania decyzji do osoby zmarłej, możliwość częściowego stwierdzenia nieważności decyzji reprywatyzacyjnej, wpływ nieodwracalnych skutków prawnych na możliwość stwierdzenia nieważności.
Dotyczy specyfiki postępowań reprywatyzacyjnych w Warszawie i przepisów ustawy z dnia 9 marca 2017 r.
Zagadnienia prawne (4)
Czy skierowanie decyzji administracyjnej do osoby zmarłej stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, skierowanie decyzji administracyjnej do osoby zmarłej stanowi rażące naruszenie prawa, ponieważ osoba zmarła nie posiada zdolności prawnej i nie może być stroną postępowania administracyjnego.
Uzasadnienie
Osoba zmarła nie ma zdolności prawnej, a zatem nie może być podmiotem praw i obowiązków w postępowaniu administracyjnym. Wydanie decyzji wobec osoby zmarłej jest wadą kwalifikowaną, która nie podlega konwalidacji.
Czy zmiana decyzji administracyjnej w trybie art. 155 k.p.a. może usunąć wadę rażącego naruszenia prawa polegającą na skierowaniu pierwotnej decyzji do osoby zmarłej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zmiana decyzji w trybie art. 155 k.p.a. nie może usunąć wady rażącego naruszenia prawa, która skutkuje nieważnością decyzji. Taka zmiana rodzi skutki na przyszłość, nie usuwa wadliwości z mocą wsteczną.
Uzasadnienie
Zmiana decyzji w trybie art. 155 k.p.a. nie może usunąć wad kwalifikowanych decyzji, w tym wad rodzących skutek nieważności. Skutek nieważności stwierdzany jest z mocą ex tunc, a zmiana decyzji nie usuwa tej wady z obrotu prawnego od daty wydania pierwotnej decyzji.
Czy możliwe jest stwierdzenie nieważności decyzji reprywatyzacyjnej lub stwierdzenie jej wydania z naruszeniem prawa tylko w części, gdy dotyczy ona zarówno osoby zmarłej, jak i żyjących beneficjentów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, możliwe jest stwierdzenie nieważności decyzji lub stwierdzenie jej wydania z naruszeniem prawa w części, szczególnie gdy udziały w nieruchomości są określone ułamkowo, co pozwala na ograniczenie skutku wady do uprawnień osoby zmarłej.
Uzasadnienie
Przepisy ustawy o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dopuszczają stwierdzenie nieważności decyzji w części. W przypadku decyzji określającej udziały w prawie użytkowania wieczystego, wadliwość skierowania do osoby zmarłej ma wymiar ograniczony do jej uprawnień, co pozwala na częściowe stwierdzenie naruszenia prawa.
Czy wystąpienie nieodwracalnych skutków prawnych uniemożliwia stwierdzenie nieważności decyzji reprywatyzacyjnej, a jedynie pozwala na stwierdzenie wydania jej z naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wystąpienie nieodwracalnych skutków prawnych, takich jak zbycie prawa użytkowania wieczystego na rzecz osób trzecich, uniemożliwia stwierdzenie nieważności decyzji, ale pozwala na stwierdzenie jej wydania z naruszeniem prawa.
Uzasadnienie
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. definiuje nieodwracalne skutki prawne jako stan prawny powstały wskutek przeniesienia prawa własności lub użytkowania wieczystego na osobę trzecią. W takich przypadkach, zamiast stwierdzenia nieważności, stwierdza się wydanie decyzji z naruszeniem prawa.
Przepisy (75)
Główne
ustawa z 9 marca 2017 r. art. 29 § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa
ustawa z 9 marca 2017 r. art. 30 § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa
k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 156 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa z 9 marca 2017 r. art. 29 § 1 pkt 3a
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa
ustawa z 9 marca 2017 r. art. 29 § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa
ustawa z 9 marca 2017 r. art. 30 § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa
k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa z 9 marca 2017 r. art. 29 § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa
ustawa z 9 marca 2017 r. art. 30 § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa
ustawa z 9 marca 2017 r. art. 29 § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa
ustawa z 9 marca 2017 r. art. 30 § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa
k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa z 9 marca 2017 r. art. 29 § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa
ustawa z 9 marca 2017 r. art. 30 § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 155
Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa z 9 marca 2017 r. art. 38 § 1
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa
ustawa z 9 marca 2017 r. art. 2 § 4
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa
dekret art. 1
Dekret z dnia 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy
dekret art. 7
Dekret z dnia 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy
dekret art. 8
Dekret z dnia 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy
dekret art. 9
Dekret z dnia 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy
k.p.a. art. 10 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
k.c. art. 30 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 8
Kodeks cywilny
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 179a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 171
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 156 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 156 § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 156 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa z 9 marca 2017 r. art. 40 § 1
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa
ustawa z 9 marca 2017 r. art. 38 § 1
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa
ustawa z 9 marca 2017 r. art. 2 § 4
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa
u.g.n. art. 6
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 27
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa z 9 marca 2017 r. art. 38 § 1
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa
ustawa z 9 marca 2017 r. art. 2 § 4
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa z 9 marca 2017 r. art. 38 § 1
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa
ustawa z 9 marca 2017 r. art. 2 § 4
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2016 poz. 718 art. 151
Dekret z dnia 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skierowanie decyzji administracyjnej do osoby zmarłej stanowi rażące naruszenie prawa. • Zmiana decyzji w trybie art. 155 k.p.a. nie usuwa wad pierwotnej decyzji skutkujących nieważnością. • Możliwe jest stwierdzenie nieważności lub wydania z naruszeniem prawa decyzji reprywatyzacyjnej w części, gdy dotyczy ona zarówno osoby zmarłej, jak i żyjących beneficjentów. • Wystąpienie nieodwracalnych skutków prawnych uniemożliwia stwierdzenie nieważności, ale pozwala na stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa.
Odrzucone argumenty
Decyzja Prezydenta m.st. Warszawy z 2003 r. nie zawierała już treści przypisywanych przez Komisję, gdyż została zmieniona decyzją z 2006 r. • W sprawie brak jest podstaw do uznania, że w wyniku wydania decyzji Prezydenta m.st. Warszawy Nr 906/2003 doszło do rażącego naruszenia prawa. • Nie można było częściowo stwierdzić nieważności decyzji, gdyż decyzja Prezydenta m.st. Warszawy z 3 września 2003 r. nr 906/2003 nie była wydana z rażącym naruszeniem prawa w zakresie udziałów należących do żyjących beneficjentów.
Godne uwagi sformułowania
skierowanie decyzji do osoby zmarłej stanowi rażące naruszenie prawa • nieodwracalne skutki prawne • zmiana decyzji w trybie art. 155 k.p.a. nie może usunąć wad kwalifikowanych decyzji • możliwe jest stwierdzenie nieważności decyzji w części
Skład orzekający
Iwona Bogucka
przewodniczący
Piotr Przybysz
sprawozdawca
Dariusz Chaciński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących rażącego naruszenia prawa w przypadku skierowania decyzji do osoby zmarłej, możliwość częściowego stwierdzenia nieważności decyzji reprywatyzacyjnej, wpływ nieodwracalnych skutków prawnych na możliwość stwierdzenia nieważności."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań reprywatyzacyjnych w Warszawie i przepisów ustawy z dnia 9 marca 2017 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy reprywatyzacji warszawskich nieruchomości i błędów proceduralnych popełnionych przez organy administracji, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie społeczne i prawnicze.
“Reprywatyzacja pośmiertnie? NSA uchyla decyzję skierowaną do zmarłego.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.