I OSK 2455/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej E. G. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiające wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z 1991 r. o oddaniu w użytkowanie wieczyste gruntu. Skarżąca kasacyjnie zarzucała naruszenie art. 28 KPA oraz art. 7 dekretu warszawskiego, twierdząc, że jako posiadacz lokalu na tym gruncie ma interes prawny do wszczęcia postępowania nieważnościowego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą, legitymację do wszczęcia postępowania w trybie art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego mają jedynie osoby posiadające prawo rzeczowe do nieruchomości. Skarżąca, będąc jedynie najemcą, a następnie posiadaczem lokalu bez tytułu prawnego, nie posiadała takiego interesu prawnego. NSA wskazał również, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania były wtórne do zarzutów materialnoprawnych i również niezasadne. Sąd nie stwierdził również naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji ani art. 3 § 1 p.p.s.a., uznając, że skarżąca nie została pozbawiona prawa do sądu, a sąd pierwszej instancji dokonał kontroli zaskarżonego postanowienia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie stanowiska NSA w kwestii legitymacji procesowej do wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczących gruntów warszawskich, gdzie kluczowe jest posiadanie prawa rzeczowego.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z gruntami warszawskimi i dekretami je regulującymi, choć zasada dotycząca interesu prawnego jest szersza.
Zagadnienia prawne (2)
Czy posiadacz lokalu na gruncie dekretowym, który nie posiada tytułu prawnego do gruntu, ma interes prawny do wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego do tego gruntu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, posiadacz lokalu bez tytułu prawnego do gruntu nie posiada interesu prawnego w rozumieniu art. 28 KPA do wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego.
Uzasadnienie
Interes prawny wymaga związku materialnoprawnego między normą prawa a sytuacją prawną podmiotu, potwierdzonego prawem rzeczowym do nieruchomości. Prawo najmu lub posiadanie lokalu bez tytułu prawnego ma charakter obligacyjny i nie daje legitymacji do wszczęcia postępowania nieważnościowego dotyczącego gruntu.
Czy sąd administracyjny ma obowiązek formułować zarzuty kasacyjne na podstawie uzasadnienia skargi kasacyjnej, jeśli nie zostały one precyzyjnie określone w petitum?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd administracyjny nie ma obowiązku formułowania zarzutów kasacyjnych za stronę. Autor skargi kasacyjnej musi precyzyjnie określić podstawy kasacyjne i uzasadnić je.
Uzasadnienie
Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze, w tym powołania konkretnych przepisów, określenia postaci naruszenia i wykazania wpływu na wynik sprawy. NSA nie ma obowiązku uzupełniania braków skargi kasacyjnej.
Przepisy (9)
Główne
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny musi być bezpośredni, konkretny, realny, aktualny i znajdować potwierdzenie w prawie materialnym, najlepiej w prawie rzeczowym.
dekret art. 7 § ust. 2
Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy
Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej na podstawie tego dekretu jest dostępne dla osób będących uczestnikami postępowania zakończonego kwestionowaną decyzją lub osób dysponujących tytułem prawnorzeczowym do nieruchomości.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku braku podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej, sąd oddala ją.
Pomocnicze
k.p.a. art. 61 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.
k.p.a. art. 61a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie nie pochodzi od strony lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami skargi kasacyjnej co do naruszenia prawa materialnego, ale związany podstawami, na których oparto skargę kasacyjną.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.
Konstytucja art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy sąd.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżąca kasacyjnie nie posiada interesu prawnego do wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego do gruntu, ponieważ legitymację do tego posiadają jedynie podmioty dysponujące prawem rzeczowym do nieruchomości.
Odrzucone argumenty
Skarżąca kasacyjnie posiadała interes prawny do wszczęcia postępowania nieważnościowego ze względu na swój status najemcy lub posiadacza lokalu na gruncie dekretowym. • Sąd I instancji naruszył art. 28 KPA oraz art. 7 dekretu warszawskiego. • Sąd I instancji naruszył art. 134 p.p.s.a. w zw. z art. 157 k.p.a. w zw. z art. 61 k.p.a. przez niedostrzeżenie szczególnie ważnego interesu strony dla wszczęcia postępowania z urzędu. • Sąd I instancji naruszył art. 45 ust. 1 Konstytucji w zw. z art. 28 k.p.a. oraz w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. przez odmowę sądowego skontrolowania aktu administracyjnego.
Godne uwagi sformułowania
Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela utrwaloną linię orzeczniczą, przyjętą w sądownictwie administracyjnym, że jedynie legitymowanie się przez dany podmiot prawem o charakterze rzeczowym, pozwala na uznanie go za stronę postępowania, prowadzonego w trybie art. 7 ust. 2 dekretu. • Od tak pojętego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny tj. sytuację, w której dany podmiot jest zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, lecz nie znajduje oparcia w przepisach prawa materialnego powszechnie obowiązującego. • Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie w swoim orzecznictwie podkreślał, że nie ma on obowiązku formułowania za stronę zarzutów kasacyjnych na podstawie uzasadnienia skargi kasacyjnej.
Skład orzekający
Krzysztof Sobieralski
przewodniczący
Piotr Niczyporuk
sprawozdawca
Monika Nowicka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska NSA w kwestii legitymacji procesowej do wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczących gruntów warszawskich, gdzie kluczowe jest posiadanie prawa rzeczowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z gruntami warszawskimi i dekretami je regulującymi, choć zasada dotycząca interesu prawnego jest szersza.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym, szczególnie w kontekście nieruchomości warszawskich. Choć nie zawiera nietypowych faktów, stanowi przykład stosowania utrwalonej linii orzeczniczej.
“Kto naprawdę ma prawo do gruntu? NSA wyjaśnia, kiedy można kwestionować decyzje o użytkowaniu wieczystym.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.