I OSK 2455/19

I OSK 2455/19 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-12-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-09-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Elżbieta Kremer /przewodniczący sprawozdawca/
Maria Grzymisławska-Cybulska
Zygmunt Zgierski
Symbol z opisem
6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne
Grunty warszawskie
Sygn. powiązane
I SA/Wa 633/18 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-02-12
Skarżony organ
Minister Insfrastruktury i Budownictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1945 nr 50 poz 279
art 7 ust. 1 i 2
Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.
Dz.U. 2019 poz 2325
art 156 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Zygmunt Zgierski Sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. S. i B. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lutego 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 633/18 w sprawie ze skarg C. P., J. S., A. O., M. D., M. D., B. S. i J. Ł. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 22 lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1) prostuje z urzędu oczywistą omyłkę w komparycji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lutego 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 633/18 w ten sposób, że w miejsce błędnie określonej strony skarżącej: "M. D." wpisuje poprawnie: "M. D."; 2) oddala skargę kasacyjną; 3) zasądza od B. S. i B. S. solidarnie na rzecz K. O. kwotę 17 (siedemnaście) złotych tytułem zwrotu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa; 4) zasądza od B. S. i B. S. solidarnie na rzecz M. D., M. D., B. S. oraz K. O. solidarnie kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego; 5) oddala wniosek C. P. oraz J. S. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 12 lutego 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 633/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skarg C. P., J. S., A. O., M. D., M. D., B. S. i J. Ł., stwierdził nieważność decyzji Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 22 lutego 2018 r. oraz decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 14 sierpnia 2015 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.
Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy:
Zabudowana nieruchomość warszawska położona przy ul. [...], ozn. nr hip. [...] o pow. [...]m2, która stanowiła współwłasność S. i J. z B. małżonków S., została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Obecnie znajduje się ona w obrębie [...] i w jej skład wchodzą działki ewidencyjne nr [...], [...], [...], [...], [...] (część), [...] (budynek przy ul. [...]), [...] (część, budynek przy ul. [...]), [...] (część) będące własnością m.st. Warszawy.
Małżonkowie S. nabyli przedmiotową nieruchomość na podstawie umowy sprzedaży zawartej w dniu 16 listopada 1946 r. z M. P., jak wynika z treści umowy nieruchomość stanowiła plac niezabudowany. W 1947 r. małżonkowie S. wybudowali na przedmiotowej nieruchomości budynek frontowy, murowany, 4-kondygnacyjny o pow. zabudowy [...]m2 i kubaturze [...]m3.
Wnioskiem z dnia 7 lipca 1948 r. małżonkowie S. zwrócili się do Zarządu Miejskiego w m.st. Warszawie o przyznanie im prawa własności czasowej.
Orzeczeniem administracyjnym z dnia 29 czerwca 1951 r. Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie odmówiło przyznania prawa własności czasowej za wyjątkiem gruntu zajętego pod budynkiem frontowym i jednocześnie stwierdziło, że pozostałe budynki znajdujące się na powyższym gruncie przeszły na własność Skarbu Państwa z wyłączeniem budynku frontowego. W uzasadnieniu orzeczenia podano, że zgodnie z opracowywanym planem zagospodarowania przestrzennego nieruchomość warszawska przy ul. [...], z wyłączeniem budynku frontowego, została przydzielona do zagospodarowania inwestorowi publicznemu, jako wykonawcy narodowego planu gospodarczego.
Następnie orzeczeniem administracyjnym z dnia 20 lipca 1955 r. Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie nie przyznało prawa własności czasowej co do gruntu ww. nieruchomości przy ul. [...] i stwierdziło, że budynki znajdujące się na tym gruncie przeszły na własność Skarbu Państwa. Z uzasadniania orzeczenia wynika, że wniosek dekretowy nie został złożony w terminie.
Następnie decyzją z dnia 17 listopada 1958 r. Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie zmieniło swoje orzeczenie z dnia 20 lipca 1955 r. odmawiające przyznania prawa własności czasowej do nieruchomości przy ul. [...] i zwróciło tytuł własności oraz posiadanie budynku znajdującego się na terenie w/w nieruchomości. W decyzji podano, że wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu zostanie rozpatrzony w późniejszym terminie. W uzasadnieniu decyzji podano, że wniosek dekretowy został złożony w obowiązującym terminie, a przeznaczenie gruntu – zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego – da się pogodzić z posiadaniem tej nieruchomości przez właścicieli.
Na wniosek małżonków S. Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie 12 lutego 1963 r. wydało zaświadczenie, że wniosek o przyznanie prawa własności czasowej został złożony przez dotychczasowych właścicieli w terminie i nie został dotychczas rozpoznany.
Następnie decyzją z dnia 11 kwietnia 1968 r. Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie odmówiło ustanowienia na rzecz dotychczasowych właścicieli prawa użytkowania wieczystego nieruchomości przy ul. [...] ozn. hip. [...] o pow. [...]m2 i jednocześnie stwierdziło, że budynki znajdujące się na powyższym gruncie przeszły na własność Skarbu Państwa. W uzasadnieniu decyzji podano "Odmowa przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej przy ul. [...] następuje w związku z art. 7 ust. 5 powołanego dekretu". Nadto w uzasadnieniu decyzji podano: "Jednocześnie uchyla się decyzję z dnia 29 czerwca 1951 r."
Po rozpatrzeniu odwołania małżonków S., Ministerstwo Gospodarki Komunalnej, decyzją z dnia 26 czerwca 1968 r. utrzymało w mocy decyzję z dnia 11 kwietnia 1968 r. W uzasadnieniu decyzji podano, że decyzja z 11 kwietnia 1968 r. jest zgodna z przepisami art. 7 ust. 5 dekretu, wskazano, że w przedmiotowej sprawie odmowa ustanowienia prawa użytkowania wieczystego nastąpiła. m.in. z uwagi, iż dom położony na tym gruncie nie jest domem jednorodzinnym, względnie małym domem mieszkalnym w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 28 maja 1957 r. o wyłączeniu spod publicznej gospodarki lokalami domów jednorodzinnych oraz lokali w domach spółdzielni mieszkaniowych.
Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji z dnia 26 czerwca 1968 r. oraz 11 kwietnia 1968 r. wystąpili następcy prawni małżonków S.
W wyniku rozpoznania tego wniosku decyzją z dnia 14 sierpnia 2015 r., Minister Infrastruktury i Rozwoju "stwierdził, że decyzja Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia 26 czerwca 1968 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z dnia 11 kwietnia 1968 r. w części dotyczącej gruntu dz. ew. nr [...] z obrębu [...] oddanego w użytkowanie wieczyste właścicielom lokali nr [...] i [...] określonej w aktach notarialnych obejmujących sprzedaż tych lokali mieszkalnych wydane zostały z naruszeniem prawa, a w pozostałej części przedmiotowej nieruchomości hipotecznej stwierdził ich nieważność". W uzasadnieniu decyzji Minister między innymi wskazał, że dawna nieruchomość warszawska oznaczona nr hip. [...] położona w obrębie [...] wchodzi m.in. w skład dz.ew.nr [...] (zabudowanej budynkiem mieszkalnym o adresie [...]) stanowiącej własność m.st. Warszawy we współużytkowaniu wieczystym osób fizycznych oraz dz. ew. nr [...] (zabudowanej budynkiem mieszkalnym o adresie ul. [...]) stanowiącej własność m.st. Warszawy we współużytkowaniu wieczystym osób fizycznych. Oba budynki wybudowane zostały po 1945 r. Z uzasadnienia decyzji wynika, że wymienione w sentencji decyzji lokale z własnością których związane są udziały w użytkowaniu wieczystym położone są w budynku ul. [...].
Natomiast decyzją z dnia 22 lutego 2018 r. Minister Inwestycji i Rozwoju utrzymał w mocy ww. decyzję z dnia 14 sierpnia 2015 r.
Skargi na ww. decyzję złożyli skarżący, zarzucając naruszenie:
1) art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 156 k.p.a.;
2) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a.;
3) art. 8 k.p.a., art. 11 k.p.a. oraz art. 12 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 k.p.a.,
4) art. 3 oraz art. 51 ust. 1 (art. 54 ust. 1 według tekstu jednolitego Dz. U z 1974 r. Nr 10, poz. 64) ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości;
5) art. 156 § 2 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a.;
6) art. 5 ustawy o księgach wieczystych i hipotece.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdzając nieważność decyzji I i II instancji wskazał, że nieruchomość przy ul. [...] w Warszawie nie była po wojnie zabudowana, w roku 1947 została zabudowana przez małżonków S. budynkiem 4-kondygnacyjnym, a zatem, jak wskazał organ, była wykorzystywana zgodnie z jej przeznaczeniem określonym w obowiązującym w dacie orzekania przez organy dekretowe planie zagospodarowania przestrzennego z dnia 31 stycznia 1961 r. W konsekwencji organ uznał, że organy dekretowe niezasadnie odmówiły prawa własności czasowej i uznał to za rażące naruszenie prawa.
W ocenie Sądu ta argumentacja jest jednak bez znaczenia dla wyniku sprawy gdyż wniosek dekretowy został rozstrzygnięty już wcześniej orzeczeniem z 1951 r. W sprawie zapadło kilka decyzji dekretowych, m.in. decyzja z 1955 r., całkowicie negatywna - przy czym w 1958 r. została ona zmieniona jedynie w części dotyczącej budynku frontowego (który zwrócono m. S.). W tym stanie rzeczy, wobec jednoznacznego ustalenia przez organ, że wniosek dekretowy został już rozpoznany poprzez wydanie rozstrzygnięcia administracyjnego z 1951 r. i decyzji z 1955 r., czyli wobec zaistnienia podwójnej res iudicata, bez znaczenia dla wyniku sprawy winna być argumentacja przywoływana w uzasadnieniu spornych decyzji z 1968 r., a więc i badaniu organu nie powinna podlegać zasadność stanowiska organów dekretowych odnośnie możliwości pogodzenia realizacji przeznaczenia terenu spornej nieruchomości zgodnie z planem zabudowy z 1961 r., bo ta została zawarta w orzeczeniu z 1951 r. i opierała się o inny akt planistyczny. Minister sam wskazał, że ww. orzeczenia dekretowe obarczone są wadą, o której mowa wart. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Ustalenie powyższego winno ewentualnie skutkować wydaniem orzeczenia w trybie art. 158 § 2 k.p.a. (w zw. z art. 156 § 2 k.p.a.), a nie stwierdzeniem nieważności (częściowym) i analizowaniem orzeczenia z 1968 r. pod kątem merytorycznym - z kontestowaniem jego nieodwracalnych skutków prawnych w zależności od tego czy sprzedaż lokali w tym budynku poprzedzała decyzja administracyjna czy też nie.
W ocenie Sądu już samo stwierdzenie wadliwości kontrolowanej decyzji choćby tylko w tym zakresie winno skutkować uchyleniem obu decyzji ministra. Sąd stwierdził jednak nieważność ww. decyzji, gdyż dostrzeżone w nich błędy w ustaleniach faktycznych w konfrontacji z wiążącym stanem prawnym a także zakres orzekania organu nadzoru, stanowi rażące naruszenie prawa w postaci art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 1 i 2 dekretu oraz 156 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 156 § 2 k.p.a. i w zw. z art. 158 § 2 k.p.a. i w zw. z art. 7, 77 i 80 k.p.a.
Podkreślono, że wnioskodawcy S. nie mogą być uznawani za dotychczasowych właścicieli gdyż jak wynika z aktu notarialnego nieruchomość przy ul. [...] (a nie roszczenia do niej) nabyli 16 listopada 1946 r., a więc rok po wejściu w życie dekretu. W dacie aktu notarialnego nieruchomość ta nie stanowiła już własności zbywcy lecz własność gminy. W ocenie Sądu oczywiste jest przy tym, że organ administracji nie jest legitymowany do badania legalności notarialnych umów cywilnoprawnych, a tym bardziej po 70-latach. W ramach badania przesłanek dekretowych winien jednak sprawdzić czy w sprawie został skutecznie złożony wniosek w trybie art. 7 ust. 1 dekretu. Skoro małżonkowie S. nie byli właścicielami tej nieruchomości w dacie wejścia w życie dekretu, to nie można przyjąć, że złożony przez nich wniosek pochodzi od "dotychczasowych właścicieli" czyli właścicieli przeddekretowych. Dalej, skoro osoby te wybudowały budynek frontowy w 1947 r. to nie jest to budynek, o jakim mowa w art. 5 dekretu i nie miał do niego zastosowania wyjątek od zasady superficies solo cedit. W konsekwencji rozważania Ministra na temat możliwości realizowania przez ww. osoby funkcji z planu miejscowego z 1961 r. były całkowicie bezprzedmiotowe. Zdaniem Sądu uwadze Ministra uszło także, że w pierwszej decyzji z 1968 r. organ dekretowy jako podstawę prawną negatywnej decyzji przywołał art. 7 ust. 5 dekretu, a nie ust. 2.
Zaznaczono, że nie do przyjęcia jest sytuacja, w której organ kontestuje prawidłowość zastosowania art. 7 ust. 2 dekretu w sprawie co najmniej dwukrotnie już rozstrzygniętej decyzją administracyjną ze wskazaniem na prawidłowość wniosku - gdy jednocześnie z akt sprawy wynika, iż wniosek nie pochodził od właścicieli dekretowych i w sytuacji gdy budynek na nieruchomości również nie jest budynkiem dekretowym. Wreszcie, nie do przyjęcia jest sytuacja gdy przedmiotem sprawy dekretowej i wniosku dekretowego niepochodzącego od dawnych właścicieli jest nieruchomość przy [...] zabudowana budynkiem czterokondygnacyjnym; a minister w decyzji nadzorczej odnośnie do orzeczenia dekretowego orzeka także o nieważności spornej decyzji z 1968 r. odnosząc się do sąsiedniej nieruchomości położonej przy ul. [...] zabudowanej wiele lat później siedmiokondygnacyjnym budynkiem usługowo-mieszkalnym. Z aktu notarialnego z 1946 r. wynika, że przed sprzedażą właścicielka M. P. dysponowała prawem własności do objętej nr hipotecznym [...] nieruchomości przy ul. [...] i przy ul. [...] o łącznej powierzchni [...]mkw i sprzedała małżonkom S. połowę ww. nieruchomości, tj. nieruchomość przy [...] o pow. [...]m2 z prawem publicznego przejścia pomiędzy [...] a [...] o szerokości 6m (po 3m z każdej nieruchomości). Według organu nieruchomości tej odpowiadają obecnie działki: nr [...], [...], [...], [...], [...] (część), [...] (budynek przy ul. [...]), [...] (część, budynek przy ul. [...]), [...] (część), jednak w aktach administracyjnych (poza "mapą" załączoną do kilku wypisów z ewidencji gruntów i budynków zawartą na nieponumerowanych kartach w teczce nr 2), Sąd nie odnalazł dokumentu ustalenia te potwierdzającego. Mapa ta zresztą również nie przystaje do danych z aktu notarialnego z 1946 r. Kontrola zaskarżonej decyzji w tym aspekcie sprawy, poza wizualizacją powojennej mapy archiwalnej z pustym placem przy ul. [...] i [...] w porównaniu z innymi nieruchomościami z nimi sąsiadującymi (gdy chodzi o szerokość frontów) – a także znajdujący się na tyłach tej nieruchomości ciąg komunikacyjny, wskazuje, że ustalenia organu nie do końca oddają rzeczywisty stan sprawy (dopuszczalna zabudowa na ww. nieruchomości winna być zbieżna z linią granicy działek [...] i [...]). Działki nr [...], [...], [...], [...] to 19-metrowe działki pod garażami na tyłach frontowego budynku przy [...] (usytuowane, na dużej w stosunku do dz. [...], działce o nieustalonym numerze), działka [...] to działka pod budynkiem przy ul. [...]), a działka [...] to działka pod budynkiem przy ul. [...], która w granice dawnej nieruchomości hipotecznej [...]wchodzi prawdopodobnie na szerokości 1m, natomiast działka nr [...] to nic innego jak droga publiczna w postaci ulicy [...].
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli B. S. i B. S., zarzucając:
I) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. zw. z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. poprzez nieuzasadnione uwzględnienie złożonych skarg i stwierdzenie nieważności obu decyzji, mimo że nie zaszły w tej sprawie przyczyny określone w art. 156 k.p.a.;
2) art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. i art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez nieuzasadnione stwierdzenie nieważności obu decyzji w wyniku uwzględnienia złożonych skarg, w sytuacji braku rzetelnego rozpoznania sprawy;
3) art. 133 § 1 p.p.s.a w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. polegającej na przeprowadzeniu przez sąd orzekający w tej sprawie błędnej i dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego niezgodnie z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego;
4) art. 141 § 4 p.p.s.a. wobec przedstawienia stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym, a w konsekwencji nieprawidłowe uzasadnienie zaskarżonego wyroku;
II) naruszenie prawa materialnego, tj.:
1) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 1 i 2 dekretu oraz art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 156 § 2 k.p.a. w zw. z art. 158 § 2 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., polegające na bezzasadnym i nie znajdującym oparcia w materiale dowodowym i obowiązującym stanie prawnym uznaniu, że w sprawie niniejszej doszło do rażącego naruszenia prawa w postaci przytoczonych przepisów prawnych i wydania nielegalnych decyzji Ministra z 2015 r. i z 2018 r.;
2) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 156 § 2 k.p.a. polegające na bezzasadnym uznaniu, że orzekanie w trybie nadzoru po ponad pół wieku stanowi ewenement procesowy;
3) art. 156 § 1 k.p.a. w zw. z art. 158 § 1 i 2 k.p.a. polegające na niewłaściwym zastosowaniu i stwierdzeniu nieważności obu decyzji wobec nieprawidłowego uznania, że w postępowaniu nieważnościowym organ administracyjny ma za zadanie zbadać czy nie zachodzi oczywiste i rażące naruszenie prawa materialnego, a nie poszukiwać nieprawidłowości;
4) art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu poprzez nieuzasadnione uznanie, że w sprawie niniejszej doszło do res iudictata;
5) art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 2 dekretu poprzez niewłaściwe uznanie, że mamy do czynienia z tożsamością spraw rozstrzygniętych orzeczeniem z 1951 r. i orzeczeniem z 1968 r., w sytuacji gdy doszło do prawotwórczej zmiany stanu faktycznego na skutek zmiany obowiązującego w dacie rozstrzygania przez organy dekretowe planu zagospodarowania przestrzennego stanowiącego materialnoprawną przesłankę wydania obu orzeczeń administracyjnych;
6) art. 156 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 1 i 2 dekretu poprzez nieprawidłowe zastosowanie wobec nieuprawnionego stwierdzenia, że postępowanie nadzorcze niezasadnie toczy się w odniesieniu do sąsiedniej nieruchomości położonej przy ul. [...] zabudowanej wiele lat później budynkiem siedmiokondygnacyjnym;
7) art. 7 ust. 2 w zw. z art. 7 ust. 5 dekretu polegające na niewłaściwym zastosowaniu poprzez nieuprawnione rozszerzenie odmownych przesłanek dekretowych i bezzasadne uznanie, że organ nadzoru powinien oceniać badać przesłanki dekretowe od początku w ich całokształcie, analizując wszystkie okoliczności mieszczące się w zakresie jakichkolwiek innych przyczyn;
8) art. 7 ust. 1 i 2 dekretu poprzez rażąco wadliwą wykładnię obowiązującego od przeszło 74 lat aktu prawnego polegającą na błędnym uznaniu, że gdy w dekrecie mowa o "dotychczasowych właścicielach" - chodzi wyłącznie o przeddekretowych właścicieli nieruchomości jako jedyną uprawnioną kategorię podmiotów mających uprawnienie do skutecznego złożenia wniosku dekretowego;
9) art. 7 ust. 1 i 2 w zw. z art. 5 i 8 dekretu polegającego na błędnym uznaniu, że gdy chodzi o budynki na gruntach warszawskich to mowa o budynkach posadowionych na nich przed dniem 21 listopada 1945 r.;
10) art. 7 ust. 2 w zw. z art. 7 ust. 5 i art. 5 dekretu poprzez błędne uznanie, iż zabudowanie nieruchomości gruntowej budynkiem nie spełniającym przesłanek przepisu art. 5 dekretu uniemożliwiało realizację funkcji z planu miejscowego z 1961 r., a wobec tego zbędne było badanie tej okoliczności w postępowaniu administracyjnym;
11) art. 7 ust. 1 i 2 dekretu poprzez błędne uznanie, że w sprawie niniejszej nie został skutecznie złożony wniosek dekretowy, ponieważ małżonkowie S. nie byli właścicielami tej nieruchomości w dacie wejścia w życie dekretu, nadto, że nie nabyli uprawnień przysługujących zbywcy w związku z wejściem w życie dekretu do złożenia wniosku dekretowego;
12) art. 7 ust. 1 i 2 dekretu polegające na niewłaściwym zastosowaniu wobec nieuprawnionego uznania, iż nabycie praw i roszczeń do nieruchomości dekretowej po wejściu w życie dekretu było nieskuteczne oraz, że wnioskodawcy S. nie mogą być z tego tytułu uznawani za dotychczasowych właścicieli nieruchomości.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wnieśli o:
1) uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skarg oraz zasądzenie na kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu przed WSA i w postępowaniu ze skargi kasacyjnej przed NSA według norm przepisanych, względnie,
2) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu przed WSA i w postępowaniu ze skargi kasacyjnej przed NSA według norm przepisanych;
3) rozpoznanie skargi na rozprawie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną A. O., M. D., M. D., B. S. oraz K. O. wnieśli o jej oddalenie oraz zasądzenie na rzecz M. D., M. D., B. S. oraz K. O. zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu ze skargi kasacyjnej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Ponadto w piśmie procesowym z dnia 19 czerwca 2019 r. C. P. i J. S., wnieśli o:
1) oddalenie skargi kasacyjnej;
2) przeprowadzenie rozprawy;
3) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
Na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.), Przewodniczący Wydziału I Izby Ogólnoadministracyjnej w dniu 5 października 2022 r. sprawę skierował do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna.
Z obszernej skargi kasacyjnej wynika, że jej autor oparł postawione w niej zarzuty na obu podstawach określonych w art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.". Gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, to w pierwszej kolejności należy rozpoznać ten drugi z zarzutów, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego. W rozpoznawanej sprawie zarzuty naruszenia przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego są ze sobą powiązane, dlatego zostaną one rozpatrzone łącznie.
Przedmiotem kontroli przeprowadzonej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie była decyzja Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 22 lutego 2018 r., którą utrzymana została w mocy decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 14 sierpnia 2015 r. stwierdzająca, że decyzja Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia 26 czerwca 1968 r. oraz utrzymana nią decyzja z dnia 11 kwietnia 1968 r. Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie odmawiająca ustanowienia na rzecz dotychczasowych właścicieli prawa użytkowania wieczystego nieruchomości przy ul. [...], w części dotyczącego gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste właścicielom wymienionych lokali wydane zostały z naruszeniem prawa, a w pozostałej części stwierdzono nieważność decyzji.
Jak wynika z decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 14 sierpnia 2015 r. podstawę prawną jej wydania stanowił art. 156 § 1 pkt 2 i 3, art. 157 § 1 i art. 158 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu tej decyzji organ odniósł się do podanych w decyzjach z 1968 r. podstaw prawnych odmowy ustanowienia użytkowania wieczystego, tj. art. 7 ust. 5 dekretu z dnia 26 października 1945 r. oraz ustawy z dnia 28 maja 1957 r. o wyłączeniu spod publicznej gospodarki lokalami domów jednorodzinnych oraz lokali w domach spółdzielni mieszkaniowych i wskazał, że odmowa przyznania prawa do gruntu mogła nastąpić jedynie na podstawie art. 7 ust. 2 dekretu, tj. jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela nie da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Ponadto w uzasadnieniu decyzji z dnia 14 sierpnia 2015 r. Minister wskazał, że orzeczenia z 1968 r. obarczone są wadą o której mowa w art.156 § 1 pkt 3 k.p.a., albowiem wniosek dotychczasowych właścicieli z dnia 7 lipca 1948 r. o przyznanie własności czasowej został już rozpoznany orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy z dnia 29 czerwca 1951 r. Nie można bowiem uznać za prawnie skuteczne uchylenie orzeczenia z dnia 29 czerwca 1951 r., które zawarte jest wyłącznie w uzasadnieniu decyzji z dnia 11 kwietnia 1968 r. Natomiast w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 22 lutego 2018 r. utrzymującej w mocy decyzję z dnia 14 sierpnia 2015 r. szczegółowo odniesiono się do art. 7 ust 2 dekretu jako podstawy odmowy przyznania prawa do gruntu, poddano analizie obowiązujące wówczas plany, odniesiono się do wskazanych w decyzjach z 1968 r. podstaw odmowy przyznania prawa użytkowania wieczystego. W uzasadnieniu decyzji zawarto również krótki akapit ograniczający się do stwierdzenia, że decyzja organu, rozstrzygająca ponownie sprawę wcześniej rozstrzygniętą inną decyzja ostateczną, a nie stanowiąca o uchyleniu tej pierwotnej na podstawie odpowiednich przepisów k.p.a. jest dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.
Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny kontrolując zaskarżoną decyzję, mając na uwadze zarówno okoliczności faktyczne tej sprawy jak i obowiązujący stan prawny zwrócił uwagę na kilka istotnych zagadnień, które nie były przedmiotem rozważań w prowadzonym przez organ nadzoru postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dekretowych z 1968 r.
Pierwsze zagadnienie związane jest z ustaleniem, czy w sprawie został skutecznie złożony wniosek dekretowy. Dekret z dnia z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy wszedł w życie w dniu 21 listopada 1945 r. Z tą datą zgodnie z art. 1 dekretu wszelkie grunty na obszarze m.st. Warszawy przeszły z mocy samego prawa na własność gminy m.st. Warszawy. Natomiast zgodnie z art. 5 dekretu, budynki oraz inne przedmioty znajdujące się na tych gruntach pozostały własnością dotychczasowych właścicieli. Z kolei art. 7 ust. 1 dekretu stanowił, że dotychczasowy właściciel gruntu, prawni następcy właściciela, będący w posiadaniu gruntu, lub osoby prawa jego reprezentujące, a jeżeli chodzi o grunty oddane na podstawie obowiązujących przepisów w zarząd i użytkowanie - użytkownicy gruntu mogą w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę zgłosić wniosek o przyznanie na tym gruncie jego dotychczasowemu właścicielowi prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną.
Małżonkowie S. nabyli przedmiotową nieruchomość położoną przy ul. [...] oznaczoną numerem hipotecznym [...] o pow. [...]m2 na podstawie umowy sprzedaży zawartej w dniu 16 listopada 1946 r. z M. P., jak wynika z treści umowy nieruchomość stanowiła plac niezabudowany. W 1947 r. małżonkowie S. wybudowali na przedmiotowej nieruchomości budynek frontowy, murowany, 4-kondygnacyjny o pow. zabudowy [...]m2 i kubaturze [...]m3. Wnioskiem z dnia 7 lipca 1948 r. małżonkowie S. zwrócili się do Zarządu Miejskiego w m.st. Warszawie o przyznanie im prawa własności czasowej. W prowadzonym postępowaniu nadzorczym zakończonym wydaniem przez Ministra Inwestycji i Rozwoju zaskarżonej decyzji z dnia 22 lutego 2018 r. wnioskodawcy małżonkowie S. określani są jako dotychczasowi właściciele nieruchomości, której dotyczył wniosek. Na żadnym etapie postępowania organ nie odnosił się do tych dwóch zdarzeń prawnych jakimi było: wejście w życie w dniu 21 listopada 1945 r. dekretu z dnia 26 października 1945 r. i zawarcie przez małżonków S. umowy sprzedaży nieruchomości warszawskiej w dniu 16 listopada 1946 r. Natomiast okolicznością bezsporną jest, że zawarte w art. 7 ust. 1 dekretu pojęcie dotychczasowego właściciela gruntu dotyczy tych osób, które były właścicielami nieruchomości w dacie wejścia w życie dekretu. Skoro zatem małżonkowie S. nie byli właścicielami przedmiotowej nieruchomości w dacie wejścia w życie dekretu to nie można traktować ich jako dotychczasowych właścicieli, czyli właścicieli przeddekretowych.
W skardze kasacyjnej skarżący odnosząc się powyższej kwestii odwołali się do umowy sprzedaży nieruchomości zawartej przez małżonków S. w dniu 21 listopada 1946 r., a konkretnie do § 6 tej umowy w którym M. P. oświadcza, że przez akt niniejszy wyzbyła się na rzecz nabywców wszystkich praw do sprzedanej im działki, a w szczególności praw powstałych i mogących powstać w związku z dekretem z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na terenie m.st. Warszawy.
Zaznaczyć należy, że powołany § 6 umowy z dnia 21 listopada 1946 r. nie był dotychczas, na żadnym etapie sprawy, przedmiotem analizy i rozważań w kontekście treści art. 7 ust. 1 dekretu, w którym między innymi uregulowany został krąg podmiotów mogących wystąpić z wnioskiem dekretowym. W takich okolicznościach faktycznych i prawnych, w których wniosek dekretowy nie został złożony przez dotychczasowych właścicieli, zagadnienie związane z ustaleniem i oceną, czy wniosek dekretowy w świetle art. 7 ust. 2 dekretu został skutecznie złożony ma istotny i doniosły charakter.
Drugie zagadnienie na które zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargi związane jest z bezspornym faktem, że przedmiotowa nieruchomość położona w Warszawie przy ul. [...] zarówno w dacie wejścia w życie dekretu, tj. 21 listopada 1945 r. jak i w dacie zawierania umowy sprzedaży w dniu 16 listopada 1946 r. stanowiła plac niezabudowany. Natomiast w 1947 r. małżonkowie S. wybudowali na przedmiotowej nieruchomości budynek frontowy, murowany, 4-kondygnacyjny o pow. zabudowy [...]m2 i kubaturze [...]m3. Zasadne jest zatem stwierdzenie, że budynek wybudowany w 1947 r. nie jest budynkiem o którym mowa w art. 5 dekretu. Zgodnie z art. 5 dekretu, budynki oraz inne przedmioty, znajdujące się na gruntach, przechodzących na własność gminy m.st. Warszawy, pozostają własnością dotychczasowych właścicieli, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Artykuł 5 dekretu wiąże się integralnie z art. 1 dekretu. zgodnie z którym wszelkie grunty na obszarze m.st. Warszawy przeszły z dniem wejścia w życie dekretu na własność gminy m.st. Warszawy. Owa integralność wypływa z faktu, że komentowana norma wynikająca z art. 5 dekretu mogła znaleźć zastosowanie względem nieruchomości zabudowanych w dniu wejścia w życie dekretu. Czyli od chwili wejścia w życie dekretu budynki znajdujące się na nieruchomości stawały się więc przedmiotem odrębnej własności dotychczasowego właściciela – dekret warszawski wprowadził bowiem czasowe odstępstwo od zasady superficies solo cedit, które "utrwalało" się w razie uwzględnienia wniosku złożonego w trybie art. 7 ust. 1 dekretu. Tym samym bezsporne jest, że norma wynikająca z art. 5 dekretu na podstawie której dotychczasowy właściciel nieruchomości, zachowywał prawo własności budynku dotyczyła wyłącznie tych budynków, które istniały w dacie wejścia w życie dekretu.
W tym kontekście wątpliwości może budzić decyzja z dnia 17 listopada 1958 r. Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie, którą Prezydium zmieniło swoje orzeczenie z dnia 20 lipca 1955 r. odmawiające przyznania prawa własności czasowej do nieruchomości przy ul. [...] i zwróciło tytuł własności oraz posiadanie budynku znajdującego się na terenie ww. nieruchomości równocześnie podając, że wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu zostanie rozpatrzony w późniejszym terminie. Te wątpliwości wynikają z faktu, że uznanie budynku za odrębną nieruchomość budynkową było możliwe tylko poprzez zastosowanie art. 5 dekretu, zaś niezbędną przesłanką zastosowania tego przepisu było ustalenie, że w dniu wejścia w życie omawianego dekretu nieruchomość gruntowa była zabudowana. Niezależnie od powyższych uwag związanych z treścią art. 5 w zw. z art. 1 dekretu i faktu, że budynek na przedmiotowej nieruchomości został wybudowany w 1947 r., a więc nie był objęty działaniem art. 5 dekretu, to zaznaczyć należy, że wniosek dekretowy składany na podstawie art. 7 ust. 1 dekretu mógł dotyczyć zarówno gruntu zabudowanego jak i niezabudowanego.
Kolejne zagadnienie na które zwrócił uwagę, a właściwie zasygnalizował Wojewódzki Sąd Administracyjny dotyczy podstawy prawnej jaką wskazał organ dekretowy w decyzji z dnia 11 kwietnia 1968 r. odmawiającej ustanowienia użytkowania wieczystego tą podstawą był art. 7 ust. 5 dekretu, a nie art. 7 ust. 2 dekretu, stąd też zdaniem Sądu rozważania Ministra w zaskarżonej decyzji o możliwości realizowania przez wnioskodawców funkcji planu miejscowego z 1961 r. były całkowicie bezprzedmiotowe. Zaznaczyć jeszcze należy, że w decyzji organu II instancji z dnia 26 czerwca 1968 r. utrzymującej w mocy decyzję z dnia 11 kwietnia 1968 r. jako podstawę prawną jej wydania również wskazano art. 7 ust. 5 dekretu, a także podano, że odmowa ustanowienia prawa użytkowania wieczystego nastąpiła m.in. z uwagi, że dom położony na gruncie nie jest domem jednorodzinnym względnie małym domem mieszkalnym w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 28 maja 1957 r. o wyłączeniu spod publicznej gospodarko lokalami domów jednorodzinnych oraz lokali w domach spółdzielczych.
Odnosząc się do powyższego zagadnienia należy w pierwszej kolejności zwrócić uwagę, że w zaskarżonej decyzji organ stwierdza, że powołany art. 7 ust. 5 dekretu nie może stanowić podstawy odmowy przyznania prawa własności czasowej, albowiem odmowa przyznania tego prawa mogła nastąpić jedynie na podstawie art. 7 ust. 2 dekretu. Dalej organ stwierdza, że wprawdzie w art. 7 ust. 5 dekretu jest mowa o nieprzyznaniu gruntu z jakichkolwiek innych przyczyn, jednakże jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 lutego 1995 r. sygn. akt III ARN 83/94, pojęcie innych przyczyn, nie odnosi się do podstaw prawnych wymaganych do uwzględnienia wniosku, lecz do braku faktycznej możliwości zaspokojenia roszczeń dotychczasowego właściciela. Organ nadzoru za wadliwą podstawę odmowy uznaje również wskazaną w decyzji z dnia 26 czerwca 1968 r. ustawę z dnia 28 maja 1957 r. o wyłączeniu spod publicznej gospodarki lokalami domów jednorodzinnych oraz lokali w domach spółdzielni mieszkaniowych. Powyższe zagadnienie dotyczy zatem istotnej kwestii jaką jest podstawa prawna odmowy przyznania prawa z wniosku dekretowego. Niewątpliwie taka podstawa zawarta jest w art. 7 ust. 2 dekretu, natomiast wątpliwości mogą dotyczyć tego, czy jest to jedyna podstawa prawna jak stwierdza organ w zaskarżonej decyzji. W powołanym wyroku z dnia 7 lutego 1995 r. Sad Najwyższy stwierdził, że przepis art. 7 ust. 5 dekretu w zestawieniu z treścią art. 7 ust. 1-4 dekretu nie mógł stanowić samodzielnej podstawy odmowy ustanowienia określonego prawa, gdyż zawarte w nim pojęcie jakichkolwiek innych przyczyn nie odnosi się do podstaw prawnych wymaganych do uwzględnienia wniosku. Czy zatem w systemie prawa istniały/istnieją inne poza art. 7 ust. 2 dekretu podstawy prawne mogące stanowić podstawę odmowy uwzględnienia wniosku dekretowego. Mając na uwadze, że w rozpoznawanej sprawie postępowanie nadzorcze dotyczy decyzji z 1968 r. istotne jest czy w dacie wydania tych decyzji istniała taka podstawa prawna w systemie prawa. W rozpoznawanej sprawie decyzje dekretowe zostały wydane w 1968 r., a więc już po wejściu w życie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Ustawa ta wprowadziła istotne zmiany w uprawnieniach byłych właścicieli nieruchomości warszawskich, rozszerzając, między innymi, zakres podstaw do odmowy przyznania prawa własności czasowej. Zgodnie z art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. (w pierwotnym brzmieniu ustawy był to art. 51) odmowa taka - niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 7 ust. 2 dekretu z 1945 r. - mogła nastąpić także ze względu na cele określone w art. 3 tej ustawy, zgodnie zaś z ust. 2 przepis ust. 1 miał zastosowanie również do przypadków gdy odmowa na podstawie przepisów dekretu nastąpiła przed dniem wejścia niniejszej ustawy. Natomiast art. 3 ustawy określał na jakie cele dopuszczalne jest wywłaszczenie nieruchomości. Zgodnie z ust. 1 wywłaszczenie jest dopuszczalne, jeżeli wywłaszczana nieruchomość jest ubiegającemu się o wywłaszczenie niezbędna na cele użyteczności publicznej, na cele obrony Państwa albo dla wykonania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych, z kolei ust. 2 stanowił, że na obszarze miasta może być również wywłaszczona nieruchomość lub kompleks nieruchomości niezbędny dla planowej realizacji na ich terenie budownictwa ogólnomiejskiego i zorganizowanego budownictwa mieszkaniowego. O wywłaszczenie dla tych celów może ubiegać się tylko terenowy organ administracji państwowej danego miasta. Kolejny cel wywłaszczenia określony w ust. 3 dotyczył nieruchomości przeznaczonych dla organizacji spółdzielczych i kółek rolnych, zaś ust. 4 stanowił, że ust. 3 nie stosuje się do nieruchomości rolnych. Mając na uwadze wskazany stan prawny uregulowany w ustawie z dnia 12 marca 1958 r., który obowiązywał w dacie wydania decyzji dekretowych z 1968 r. nie można się zgodzić ze stanowiskiem organu nadzoru wyrażonym w zaskarżonej decyzji, że jedyną podstawę prawną odmowy przyznania prawa do gruntu stanowi art. 7 ust. 2 dekretu, albowiem w systemie prawa istniała również podstawa prawna zawarta w art. 54 w zw. z art. 3 powołanej ustawy.
Kolejne zagadnienie na które zwrócił uwagę Sąd I instancji dotyczy ustalenia, jakiej nieruchomości w obecnych granicach dotyczył wniosek dekretowy. Jak wynika z aktu notarialnego z dnia 16 listopada 1946 r. przed sprzedażą właścicielka M. P. dysponowała prawem własności do objętej nr hipotecznym [...] nieruchomości przy ul. [...] i [...] o łącznej powierzchni [...]m2, która została podzielona na dwie działki nr [...] i nr [...], a przedmiotem sprzedaży małżonkom S. była działka nr [...] o pow. [...]m2 objęta nr hipotecznym nr [...]. Z § 5 aktu notarialnego z dnia 16 listopada 1946 r. wynika, że strony umowy zezwalają na wniesienie do wykazu hipotecznego księgi wieczystej wpisu, że przez działki nr [...] i [...] wzdłuż linii podziału f, e o szerokości 6 metrów (po trzy metry na każdej działce) zastrzeżone zostało prawo publicznego przejścia pieszego.
W orzeczeniach dekretowych wydawanych na wniosek małżonków S. nieruchomość określana jest jako nieruchomość położona przy ul. [...], nr hipoteczny [...], powierzchnia [...]m2. W takich okolicznościach istotnym zagadnieniem jest ustalenie jakiej aktualnie nieruchomości w jej obecnych granicach dotyczy wniosek dekretowy.
W uzasadnieniu decyzji organu nadzoru z dnia 14 sierpnia 2015 r. podano, że nieruchomość położona przy ul. [...], nr hipoteczny [...] powierzchnia [...]m2 obecnie znajduje się w obrębie [...] i wchodzi w skład działek ewidencyjnych nr: - [...], [...], [...], [...], [...] – będących własnością m.st. Warszawy; [...] - będącej własnością m.st. Warszawy, zabudowanej budynkiem mieszkalnym o adresie ul. [...]; [...] – będącej własnością m.st. Warszawy zabudowanej budynkiem mieszkalnym o adresie [...]; - [...] - będącej własnością m.st. Warszawy, w trwałym zarządzie Dróg Miejskich. Natomiast w uzasadnieniu decyzji organu nadzoru z dnia 22 lutego 2018 r., organ stwierdza, że aktualne pozostają ustalenia organu nadzoru pierwszej instancji, iż obecnie nieruchomość ozn. nr hip. [...] znajduje się w obrębie [...] i w jej skład wchodzą działki ewidencyjne nr [...], [...], [...], [...], [...] (część), [...], [...] (część), [...] (część) będące własnością m.st. Warszawy. Zaznaczyć przy tym należy, że poza przytoczonym fragmentem uzasadnienia decyzji organu nadzoru z dnia 22 lutego 2018 r. brak jakiegokolwiek odniesienia i uzasadniana co oznacza i jaką część działki [...], [...], [...] ma na uwadze organ, tym bardziej, że w decyzji z dnia 14 sierpnia 2015 r. organ wymieniając działki nr [...], [...], [...] nie posługiwał się określeniem część.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji zwrócił uwagę, że w aktach sprawy brak jest dokumentu potwierdzającego ustalenia, że nieruchomości objętej wnioskiem dekretowym odpowiadają ustalenia organu dotyczące wskazanych działek ewidencyjnych zawarte w decyzji z dnia 22 lutego 2018 r. Dodatkowo należy jeszcze zwrócić uwagę na podnoszone wyżej rozbieżności jakie istnieją w decyzji organu nadzoru z dnia 14 sierpnia 2015 r. i w decyzji organu nadzoru z dnia 22 lutego 2018 r. w ustaleniu jakie aktualnie działki ewidencyjne wchodzą w skład dawnej nieruchomości położonej przy ul. [...] objętej nr hip. [...]. Powyższe okoliczności w tym dotyczące rozbieżności pomiędzy ustaleniami w decyzjach organu nadzoru co do wskazanych działek ewidencyjnych, uzasadniają stanowisko, że ustalenia organu dotyczące jakiej nieruchomości w obecnych granicach dotyczy wniosek dekretowy są nie tylko niepełne i niespójne, ale nie poddają się kontroli.
Odnosząc się zaś do samego uzasadniana wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w kontekście podnoszonego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w tym nie odniesienie się przez Sąd do wszystkich zarzutów jakie zostały podniesione w skargach stwierdzić należy, że rzeczywiście Sąd nie odniósł się do wszystkich zarzutów jakie zostały sformułowane w czterech skargach. Należy jednak mieć na uwadze, że Sąd uwzględnił powyższe skargi. Natomiast prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku nie wymaga szczegółowego odniesienia się przez Sąd pierwszej instancji do wszystkich zarzutów skargi oraz podniesionej w niej argumentacji, ale wymaga odniesienia się do tych zarzutów, których zbadanie jest niezbędne do przeprowadzenia kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego. Sąd pierwszej instancji zgodnie z art. 134 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, stąd też Sąd nie ma obowiązku badania tych zarzutów i wniosków, które na danym etapie sprawy nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu, wobec stwierdzenia przez Sąd naruszeń dalej idących. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie podniesiony, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania. Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a samo uchybienie musi uniemożliwiać kontrolę kasacyjną zaskarżonego wyroku. Uzasadnienie wyroku spełnia powyższe wymogi zawiera niezbędne elementy o których mowa w art. 141 § 4 p.p.s.a., w tym zawiera wskazania co do dalszego postępowania, pozwala tym samym na przeprowadzenie kontroli kasacyjnej.
Mając na uwadze wskazane wyżej uwagi w tym dotyczące zaskarżonej decyzji z dnia 22 lutego 2018 r. i utrzymanej nią w mocy decyzji z dnia 14 sierpnia 2015 r. należy zgodzić się ze stanowiskiem Sądu I instancji, że wskazane decyzje wydane zostały w warunkach naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 1 i 2 dekretu i w zw. z art. 7, 77 i 80 k.p.a.
W takich okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., w pkt 2 oddalił skargę kasacyjną.
Jednocześnie wobec stwierdzenia oczywistej omyłki w komparycji wyroku Sądu I instancji w zakresie wskazania błędnego imienia jednej ze skarżących ("M. D." zamiast "M. D.") Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 156 § 3 w zw. z art. 156 § 1 P.p.s.a. sprostował z urzędu w tym zakresie zaskarżone orzeczenie (pkt 1 wyroku).
W pkt 3 wyroku na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. zasądzono koszty postępowania kasacyjnego na rzecz K. O. tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa udzielonego adwokatowi A. M. na etapie postępowania kasacyjnego.
Natomiast w pkt 4 wyroku na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 207 § 2 p.p.s.a. zasądzono solidarnie na rzecz M. D., M. D., B. S. oraz K. O. kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów sporządzonej odpowiedzi na skargę kasacyjną, którzy reprezentowali byli przez jednego pełnomocnika.
Ponadto, w pkt 5 wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek C. P. oraz J. S. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, bowiem odpowiedź na skargę kasacyjną została wniesiona po terminie, o którym mowa w art. 179 P.p.s.a.