I OSK 2452/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M.S. od wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 80 i 84 kpa oraz art. 17 ust. 1 uśr. Argumentował, że organy błędnie oceniły brak związku przyczynowego między koniecznością sprawowania opieki nad matką a niepodejmowaniem zatrudnienia, ignorując orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności matki. NSA uznał skargę kasacyjną za nieuzasadnioną. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna została wadliwie skonstruowana, łącząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania z zarzutami dotyczącymi prawa materialnego (art. 17 ust. 1 uśr), co nie jest dopuszczalne w ramach podstawy z art. 174 pkt 2 ppsa. Ponadto, NSA stwierdził, że organy i sąd I instancji nie kwestionowały orzeczenia o niepełnosprawności matki, a jedynie oceniały charakter sprawowanej opieki pod kątem przesłanki związku przyczynowo-skutkowego dla przyznania świadczenia. Sąd wskazał, że ocena charakteru sprawowanej opieki nie oznacza podważania stanu zdrowia osoby niepełnosprawnej. Zarzut naruszenia art. 84 kpa (dotyczący opinii biegłego) został uznany za niezrozumiały i nieuzasadniony, gdyż przepis ten nie był w sprawie stosowany. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 ppsa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja związku między opieką nad osobą niepełnosprawną a niemożnością podjęcia zatrudnienia w kontekście świadczeń pielęgnacyjnych oraz wymogów formalnych skargi kasacyjnej.
Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskowania o świadczenie pielęgnacyjne i wymaga uwzględnienia kontekstu prawnego dotyczącego orzeczeń o niepełnosprawności oraz przepisów ppsa.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organy administracji publicznej i sąd administracyjny mogą oceniać związek przyczynowo-skutkowy między koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną a niemożnością podjęcia zatrudnienia przez opiekuna, niezależnie od posiadanego przez osobę niepełnosprawną orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organy i sąd mogą oceniać charakter i zakres faktycznie sprawowanej opieki, aby ustalić, czy uniemożliwia ona opiekunowi jakąkolwiek aktywność zarobkową, co jest kluczowe dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Ocena ta nie oznacza podważania orzeczenia o niepełnosprawności.
Uzasadnienie
Sąd kasacyjny wyjaśnił, że choć orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności jest wiążące co do stopnia niepełnosprawności, to dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego konieczne jest ustalenie, czy rodzaj i ilość czynności opiekuńczych faktycznie uniemożliwia opiekunowi podjęcie zatrudnienia. Ocena ta nie jest równoznaczna z kwestionowaniem orzeczenia o niepełnosprawności.
Czy zarzut naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 ppsa) może obejmować jednocześnie wadliwą wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego (np. art. 17 ust. 1 uśr)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty naruszenia przepisów postępowania i naruszenia prawa materialnego muszą być formułowane odrębnie i uzasadniane w ramach odpowiednich podstaw kasacyjnych (art. 174 pkt 1 i 2 ppsa). Łączenie ich w jednym zarzucie jest niedopuszczalne.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że przepisy ppsa wyraźnie rozdzielają podstawy kasacyjne dotyczące naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Skarżący kasacyjnie, formułując zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 17 ust. 1 uśr, błędnie próbował podważyć wykładnię lub zastosowanie przepisu materialnoprawnego w ramach podstawy procesowej.
Czy naruszenie art. 3 § 1 ppsa może polegać na błędnej ocenie merytorycznej zaskarżonej decyzji przez sąd I instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenie art. 3 § 1 ppsa może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy sąd administracyjny uchyli się od kontroli działalności administracji publicznej lub zastosuje środki nieprzewidziane w ustawie, a nie w wyniku błędnej oceny merytorycznej.
Uzasadnienie
Sąd kasacyjny wyjaśnił, że art. 3 § 1 ppsa ma charakter ustrojowy i dotyczy zakresu kognicji sądów administracyjnych. W rozpoznawanej sprawie WSA przeprowadził kontrolę zaskarżonej decyzji, zatem nie doszło do naruszenia tego przepisu.
Przepisy (9)
Główne
uśr art. 17 § ust. 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Konieczność sprawowania stałej i długotrwałej opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym jest przesłanką do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, jednak wymaga ustalenia, czy rodzaj lub ilość czynności opiekuńczych uniemożliwia opiekunowi podjęcie zatrudnienia.
ppsa art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów; organy oceniają na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
k.p.a. art. 84
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący opinii biegłego; nie był stosowany w sprawie.
ppsa art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Norma ustrojowa określająca zakres kognicji sądów administracyjnych.
ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia decyzji przez sąd administracyjny; w sprawie zastosowano art. 151 ppsa.
ppsa art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi przez sąd administracyjny.
ppsa art. 174 § pkt 1 i pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego (pkt 1) lub przepisów postępowania (pkt 2).
ppsa art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek sporządzenia uzasadnienia wyroku.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 3 § 1 ppsa. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 80 i 84 kpa. • Naruszenie art. 17 ust. 1 uśr (podniesione w ramach podstawy procesowej).
Godne uwagi sformułowania
nie można walidacji cech istotnych sprawowanej opieki utożsamiać z podważaniem treści orzeczenia o niepełnosprawności • nie podlega badaniu, w toku innego postępowania administracyjnego, czy w odniesieniu do takiej osoby zachodzi konieczność sprawowania opieki i konieczność udzielania jej pomocy w sposób określony w stosownych przepisach.
Skład orzekający
Jerzy Siegień
przewodniczący
Jolanta Rudnicka
członek
Marek Stojanowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja związku między opieką nad osobą niepełnosprawną a niemożnością podjęcia zatrudnienia w kontekście świadczeń pielęgnacyjnych oraz wymogów formalnych skargi kasacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskowania o świadczenie pielęgnacyjne i wymaga uwzględnienia kontekstu prawnego dotyczącego orzeczeń o niepełnosprawności oraz przepisów ppsa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia świadczeń socjalnych i relacji między orzeczeniami o niepełnosprawności a prawem do świadczeń. Wyjaśnia również istotne kwestie formalne dotyczące skargi kasacyjnej.
“Świadczenie pielęgnacyjne: Czy orzeczenie o niepełnosprawności wystarczy, by dostać pomoc?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.