I OSK 2446/19

I OSK 2446/19 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-12-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-09-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Iwona Bogucka /przewodniczący/
Maria Grzymisławska-Cybulska
Zygmunt Zgierski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 1659/17 - Wyrok WSA w Warszawie z 2017-11-09
Skarżony organ
Minister Infrastruktury
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 23
art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 84 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art. 78 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 1961 nr 18 poz 94
art. 6 ust. 1 i 4, art. 14 ust. 1, art. 21
Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadzie i trybie wywłaszczania nieruchomości - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 151, art. 183 § 1 i 2, art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1842
art. 15 zss4 ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka Sędziowie: NSA Zygmunt Zgierski (spr.) del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 listopada 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 1659/17 w sprawie ze skargi M.P. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 9 listopada 2017 r. oddalił skargę M. P. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] kwietnia 2017 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. decyzją z [...] listopada 1963 r. orzekło o wywłaszczeniu części nieruchomości położonej w G. przy [...], wpisanej w księdze wieczystej Sądu Powiatowego w G. nr [...], oznaczonej jako parcela nr [...] z całej nieruchomości o pow. 5,3142 ha, stanowiącej współwłasność F.D. i M. K.. Decyzją tą przyznano F. D. i M. K. odszkodowanie w kwocie 3 787 zł.
Skarżąca pismem z [...] listopada 2013 r. wniosła o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji.
Po rozpatrzeniu wniosku Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z [...]stycznia 2015 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji, a po rozpatrzeniu wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzją z dnia [...] maja 2017 r. utrzymał w mocy to rozstrzygnięcie.
Wyrokiem z 23 listopada 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, sygn.. akt IV SA/Wa 2114/15, uchylił powyższe decyzje, wskazując, że skarżąca co prawda w sposób jednoznaczny wskazała, że żąda stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej w części odnoszącej się do przyznanego odszkodowania, to jednak treść podnoszonych zarzutów obligowała organ do zbadania legalności tej decyzji w całości.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Minister Infrastruktury i Budownictwa decyzją z [...] października 2016 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium. Następnie w wyniku rozpatrzenia wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister decyzją z [...] kwietnia 2017 r. uchylił swoją wcześniejszą decyzję z powodu skierowania jej do zmarłej strony postępowania oraz odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzja Prezydium nie została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości. Zaznaczył, że w sprawie zostały spełnione przesłanki wywłaszczenia nieruchomości w zakresie celu wywłaszczenia, a spornej nieruchomości nie można było nabyć w drodze zawarcia umowy sprzedaży, gdyż strony nie zawarły w tej sprawie porozumienia. Organ stwierdził, że ustalenie wartości odszkodowania nastąpiło na podstawie opinii uprawnionych biegłych, a fakt, że sporządzenie tej opinii poprzedzało postępowanie wywłaszczeniowe, nie wpływało na wysokość ustalonego odszkodowania, gdyż ta określana była w drodze dokonania prostych obliczeń matematycznych.
Przywołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na rozstrzygnięcie Ministra. W uzasadnieniu Sąd wywiódł, że w rozpoznawanej sprawie ustalono, że ówczesne właścicielki spornej nieruchomości nie wyrażały woli zawarcia umowy zbycia wywłaszczonej działki na rzecz Prezydium, co otworzyło drogę do wszczęcia procedury wywłaszczeniowej. Zdaniem Sądu w sprawie nie doszło też do naruszenia przepisów o właściwości, gdyż decyzja wywłaszczeniowa została wydana przez upoważniony do tego organ. Sąd stwierdził, że w postępowaniu wywłaszczeniowym doszło do naruszenia zasad powołania biegłych i sporządzenia przez nich opinii, gdyż ta została sporządzona przed wszczęciem postępowania, ale z uwagi na tryb określenia wartości odszkodowania uchybienie to nie miało wpływu na ustaloną jego wartość, a zatem nie mogło być traktowane jako rażące. Podkreślił przy tym, że w toku rozprawy wywłaszczeniowej nie wysłuchiwało się biegłych osobiście, ale wysłuchiwało się opinii biegłych, odczytywanej przez przewodniczącego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyli skarżąca, H. S., A. S., T. S., J. K., J.L., B. J. i M. P., zaskarżając to rozstrzygnięcie w całości i wnosząc o jego uchylenie wraz z zaskarżonymi decyzjami bądź przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucili naruszenie:
1) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: ppsa, w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, dalej: kpa, w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 kpa polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi w sytuacji, w której organ bezpodstawnie przyjął, że w okolicznościach faktycznych sprawy, należy przyznać, że Prezydium przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego wystąpiło do właścicieli nieruchomości o dobrowolne odstąpienie nieruchomości i w konsekwencji braku porozumienia nie zawarło z nimi umowy nabycia nieruchomości;
2) art. 6 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U z 1961 r. Nr 18 poz. 94), dalej: ustawa wywłaszczeniowa, polegające na błędnym przyjęciu, że samo wystąpienie z ofertą dobrowolnej sprzedaży nieruchomości w sytuacji, w której właścicielki nieruchomości były związane umową przedwstępną sprzedaży części nieruchomości objętej postępowaniem oraz prowadziły rozmowy co do możliwości sprzedaży wspomnianej części nieruchomości, jest wystarczające do przyjęcia, że Prezydium postąpiło zgodnie z dyrektywą przepisu art. 6 ust. 1 ustawy wywłaszczeniowej, podczas gdy wspomniany przepis nakłada na ubiegającego się o wywłaszczenie obowiązek aktywnego podjęcia i prowadzenia rokowań z właścicielem w przedmiocie dobrowolnego odstąpienia nieruchomości, czego Prezydium w niniejszym przypadku nie przedsięwzięło;
3) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 kpa polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi w sytuacji, w której organ bezpodstawnie przyjął, że w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, należy uznać, że Prezydium zasadnie zwróciło się do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych (Departamentu Społeczno-Administracyjnego) z wnioskiem o zajęcie stanowiska co do podstaw prawnych wywłaszczenia nieruchomości objętych postępowaniem;
4) art. 14 ust. 1 ustawy wywłaszczeniowej polegającego na błędnym przyjęciu, że Ministerstwo Spraw Wewnętrznych miało kompetencję do zajęcia wiążącego stanowiska w przedmiocie tego, czy zachodzą podstawy prawne do wywłaszczenia nieruchomości objętych postępowaniem;
5) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 78 § 1 kpa (w brzmieniu obowiązującym na dzień [...] listopada 1963 r.) polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi w sytuacji, w której organ bezpodstawnie przyjął, że w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, należy uznać, że to, że biegli zostali powołani przez ubiegającego się o wywłaszczenie, a nie przez organ prowadzący postępowanie, nie stanowi rażącego naruszenia prawa;
6) art. 21 ustawy wywłaszczeniowej polegającego na błędnym przyjęciu, że w niniejszej sprawie odszkodowanie zostało ustalone na podstawie opinii biegłych powołanych przez organ do spraw wewnętrznych prezydium wojewódzkiej rady narodowej;
7) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 kpa polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi w sytuacji, w której organ bezpodstawnie przyjął, że w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, należy uznać, że nie wysłuchanie na rozprawie opinii biegłych, nie stanowi rażącego naruszenia prawa.
Postanowieniem z 10 kwietnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną H. S., A. S., T. S., J. K., J. L. i B. J., wskazując, że osoby te nie wystąpiły o sporządzenie i doręczenie im uzasadnienia zaskarżonego wyroku, co wyklucza skuteczne złożenie przez nich skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego też, przy rozpoznawaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Biorąc pod uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Przed przystąpieniem do rozpoznania poszczególnych zarzutów skargi kasacyjnej, należy podkreślić, że sprawa ta ma charakter postępowania szczególnego mającego na celu ustalenie, czy pierwotna, poddawana kontroli decyzja, z uwagi na ewentualne wady, powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego przez stwierdzenie jej nieważności. Mając powyższe na uwadze, zaznaczyć wypada, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, zgodnie z którym postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej stanowi wyjątek od przyjętej w art. 16 § 1 kpa zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, która służy realizacji takich wartości jak pewność prawa, zaufanie do państwa, czy ochrona praw nabytych. W związku z tym wyeliminowanie ostatecznej decyzji administracyjnej w oparciu o przewidzianą w art. 156 § 1 pkt 2 kpa przesłankę rażącego naruszenia prawa powinno następować tylko w okolicznościach bezspornych. Rażące naruszenie prawa musi być stwierdzone w sposób oczywisty i nie może podlegać jakimkolwiek wątpliwościom (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 października 2022 r., sygn. akt II OSK 1475/21). Zaznaczyć przy tym także należy, że o rażącym naruszeniu decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa ma miejsce wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym postanowieniem (decyzją). Skutki, które wywołuje orzeczenie uznane za rażąco naruszające prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie orzeczenia jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 lipca 2022 r., sygn. akt II OSK 2490/19).
Przechodząc do rozpoznania zarzutów związanych z zarzucanym przez skarżącą naruszeniem przez Prezydium art. 6 ust. 1 i 4 ustawy wywłaszczeniowej, należy wskazać, że zgodnie z tymi przepisami ubiegający się o wywłaszczenie obowiązany jest przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego wystąpić do właściciela o dobrowolne odstąpienie nieruchomości i w razie porozumienia zawrzeć z nim w formie prawem przepisanej umowę nabycia nieruchomości za cenę nie wyższą od ustalonej według zasad odszkodowania przewidzianych w niniejszej ustawie lub umowę zamiany nieruchomości według zasad tej ustawy. Umowa taka może być zawarta również w razie porozumienia stron w toku postępowania wywłaszczeniowego. Ustalenie ceny kupna nieruchomości następuje w oparciu o opinię biegłych z listy prezydium wojewódzkiej rady narodowej. W przypadku zawierania umowy zamiany przez przedsiębiorstwo państwowe wymagana jest zgoda właściwego ministra, któremu podlega przedsiębiorstwo, a w stosunku do przedsiębiorstwa podległego prezydium wojewódzkiej rady narodowej – zgoda tego prezydium. Minister wyraża zgodę po porozumieniu z prezydium wojewódzkiej rady narodowej (ust. 1). Obowiązek określony w ust. 1 nie ciąży na ubiegającym się o wywłaszczenie, jeżeli prowadzenie rokowań z właścicielem o dobrowolne odstąpienie nieruchomości natrafiłoby na przeszkody trudne do pokonania, w szczególności, jeżeli osoba właściciela lub jego miejsce pobytu są nieznane (ust. 4).
Analiza powyższych przepisów wskazuje, że ustawodawca, przewidując tryb dobrowolnego zbycia nieruchomości przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego, nie określił szczegółowego przebiegu ani formy wystąpienia do pierwotnego właściciela z ofertą nabycia nieruchomości. W szczególności należy odnotować, że przepisy te posługując się pojęciem rokowań, nie wskazują jaki zespół działań spełnia minimum umożliwiające uznanie je za rokowania, a nie za zwykłą ofertę. Działań takich, które zdaniem skarżącej powinny zostać podjęte w celu zachowania trybu określonego zacytowanymi powyżej przepisami, nie podaje także autor skargi kasacyjnej. W sytuacji takiej nie sposób zatem mówić, że w rozpoznawanej sprawie doszło do rażącego naruszenia art. 6 ust. 1 i 4 ustawy wywłaszczeniowej na skutek niewystarczająco aktywnej postawy ubiegającego się o wywłaszczenie. O rażącym naruszeniu przepisu można bowiem mówić w sytuacji, gdy przepis ten w sposób jednoznaczny określa zachowanie jego adresata (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 października 2022 r., sygn. akt II OSK 3290/19). Skoro zatem przepisy art. 6 ust. 1 i 4 ustawy wywłaszczeniowej nie dają podstaw do rekonstrukcji jednoznacznego zespołu działań składających się na pojęcie rokowań, to brak jest podstaw do uznania, że przepisy te zostały rażąco naruszone tylko z tego powodu, że ubiegający się o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego wystąpił z pojedynczą ofertą nabycia nieruchomości.
Zaznaczyć w tym miejscu wypada, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych rażące naruszenie tych przepisów musiałoby przejawiać się w pominięciu próby wykupu nieruchomości, podjęciu tej próby dopiero po wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego albo wystąpieniu do pierwotnych właścicieli z ofertą nabycia niespełniającą podstawowych, minimalnych wymogów (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OSK 542/07, z 6 września 2013 r., sygn. akt I OSK 988/12, czy z 23 lutego 2018 r., sygn. akt I OSK 839/16).
Skoro zatem w rozpoznawanej sprawie do pierwotnych właścicielek spornej nieruchomości została skierowana ważna oferta jej nabycia, czego nie kwestionuje autor skargi kasacyjnej, to należy zgodzić się z Ministrem i kontrolującym jego rozstrzygnięcie Sądem, że w sprawie tej nie doszło do rażącego naruszenia art. 6 ust. 1 i 4 ustawy wywłaszczeniowej. Tym samym w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut naruszenia art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa, w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 kpa oraz zarzut naruszenia art. 6 ust. 1 i 4 ustawy wywłaszczeniowej należało uznać za niezasadny.
Odnosząc się z kolei do zarzutów związanych z naruszeniem kompetencji w zakresie wydania decyzji wywłaszczeniowej na skutek zasięgnięcia opinii Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w przedmiocie istnienia podstaw do wywłaszczenia spornej nieruchomości, należy odnotować, że zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy wywłaszczeniowej o wywłaszczeniu i odszkodowaniu orzeka organ do spraw wewnętrznych prezydium wojewódzkiej rady narodowej właściwej ze względu na położenie nieruchomości. Należy zauważyć, że decyzja z 1963 r., będąca przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności, została wydana przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G., tj. organ wskazany w zacytowanym powyżej przepisie. Tym samym w rozpoznawanej sprawie nie sposób stwierdzić, że decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości organów i powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 lub 2 kpa. O naruszeniu przepisów dotyczących właściwości nie może bowiem świadczyć fakt przeprowadzenia konsultacji w zakresie stwierdzonych w toku postępowania wywłaszczeniowego wątpliwości. Również obecnie pragmatyki służbowe przyjęte przez poszczególne organy administracji publicznej przewidują możliwość konsultacji prawnych w ramach aparatu pomocniczego organu, jednostki nadzorującej niebędącej organem wyższego stopnia w instancyjnym toku rozpoznawania sprawy, czy też świadczonej przez wyspecjalizowane podmioty i kancelarie zewnętrzne w stosunku do organu. Fakt prowadzenia konsultacji i wyjaśnienia wątpliwości prawnych nie powoduje, że podmiot taki zyskuje faktyczną kompetencję do wydania rozstrzygnięcia albo że rozstrzygnięcie wydawane jest w porozumieniu z tym podmiotem. Celem bowiem takiego postępowania jest usunięcie przeszkód i wątpliwości uniemożliwiających właściwemu organowi wydanie decyzji czy postanowienia, a nie zastąpienie go przy wykonaniu tego zadania. Z uwagi na powyższe faktu konsultacji przeprowadzonych przez Prezydium z Ministerstwem Spraw Wewnętrznych Departamentem Społeczno-Administracyjnym w zakresie zawartej przez pierwotne właścicielki spornej nieruchomości i niewykonanej pomimo upływu terminu umowy przedwstępnej sprzedaży tej nieruchomości, jako ewentualnej przeszkody do wywłaszczenia, nie można uznać za naruszenie przepisów o właściwości skutkującej stwierdzeniem nieważności decyzji z 1963 r. Tym samym w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 kpa i związanego z nim zarzutu naruszenia art. 14 ust. 1 ustawy wywłaszczeniowej.
W rozpoznawanej sprawie brak było także podstaw do uwzględnienia zarzutów dotyczących niepowołania w toku postępowania wywłaszczeniowego biegłych, których opinia miała stanowić podstawę ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 21 ustawy wywłaszczeniowej odszkodowanie ustala się na podstawie wyników rozprawy po wysłuchaniu na niej opinii biegłych powołanych przez organ do spraw wewnętrznych prezydium wojewódzkiej rady narodowej. Tym samym niepowołanie biegłych przez organ i posłużenie się opinią biegłych sporządzoną na potrzeby przygotowania oferty nabycia nieruchomości w trybie art. 6 ust. 1 ustawy wywłaszczeniowej należało uznać za naruszenie obowiązujących ówcześnie przepisów, tak ustawy wywłaszczeniowej, jak i postępowania administracyjnego, co też zasadnie podniósł Sąd pierwszej instancji, ale przypomnieć należy, co wskazywano powyżej, że rażące naruszenie przepisów prawa polega nie tylko na oczywistości naruszenia obowiązujących przepisów, ale także na powstaniu w następstwie tego naruszenia skutków gospodarczych lub społecznych niemożliwych do zaakceptowania jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. W rozpoznawanej sprawie nie sposób stwierdzić wystąpienia takich skutków. Słusznie bowiem zwrócono uwagę, że sposób ustalenia wartości odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość polegał na dokonaniu prostych i dających jednoznaczny wynik obliczeń matematycznych, których parametry miały charakter obiektywny. W szczególności charakter ten przejawiał się w przyjęciu ściśle określonej, nienegocjowanej ceny metra kwadratowego gruntu, mającej w rzeczywistości charakter ceny urzędowej. Powodowało to, że wycena spornej nieruchomości, czy na etapie przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego (etap złożenia oferty nabycia nieruchomości), czy po jego wszczęciu, pozostawała na tym samym poziomie. Tym samym fakt posłużenia się wyceną przygotowaną w celu złożenia oferty wykupu nie wpływał na wysokość ustalonego odszkodowania, a zatem nie powodował wystąpienia skutków społeczno-gospodarczych przemawiających za stwierdzeniem nieważności decyzji wywłaszczeniowej. W konsekwencji powyższego w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 78 § 1 kpa (w brzmieniu obowiązującym na dzień [...] listopada 1963 r.) oraz pozostającego z nim w ścisłym związku zarzutu naruszenia art. 21 ustawy wywłaszczeniowej.
Na koniec, odnosząc się do zarzutu dotyczącego niewysłuchania na rozprawie wywłaszczeniowej biegłych, wskazać należy, że zacytowany powyżej przepis art. 21 ustawy wywłaszczeniowej przewidywał wysłuchanie nie biegłych, ale sporządzonej przez ich opinii. Podobne rozwiązanie wynika z art. 78 § 1 kpa w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji wywłaszczeniowej, a obecnie z art. 84 § 1 kpa. Przepisy te przewidują w przypadku, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, zwrócenie się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. Tym samym przyjąć należy, że w sprawie wywłaszczenia prowadzonego na podstawie przepisów ustawy z 1958 r. obowiązkiem organu wywłaszczeniowego było przeprowadzenie dowodu z opinii biegłych, a nie dowodu z przesłuchania biegłego. Skoro zatem w rozpoznawanej sprawie pozyskana została opinia biegłych sporządzona na potrzeby przygotowania oferty nabycia spornej nieruchomości i opinia ta z uwagi na obowiązującą na podstawie przepisów prawa metodologię ustalania wysokości odszkodowania dawała te same wyniki co opinia biegłych powołanych w toku postępowania wywłaszczeniowego, to w rozpoznawanej sprawie brak jest przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej z uwagi na posłużenie się opinią nieprzygotowaną w toku postępowania wywłaszczeniowego. Tym samym zarzut naruszenia art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 kpa w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego okazał się niezasadny.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 ppsa w zw. z art. 15zzs⁴ ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem Covid-19 innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.