I OSK 2428/23

I OSK 2428/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-05-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jolanta Rudnicka /przewodniczący/
Karol Kiczka
Mariola Kowalska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6189 Inne o symbolu podstawowym 618
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 67/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-03-28
Skarżony organ
Minister Rozwoju, Pracy i Technologii
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędziowie: Sędzia NSA Karol Kiczka Sędzia NSA Mariola Kowalska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.K. i M.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 marca 2023 r. sygn. akt IV SA/Wa 67/23 w sprawie ze skargi J.K. i M.K. na postanowienie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 14 listopada 2022 r., nr DO.1.7614.410.2022.AŁ w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 marca 2023 r., sygn. akt IV SA/Wa 67/23 oddalił skargę J.K. i M.K. (dalej "skarżący") na postanowienie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 14 listopada 2022 r., nr DO.1.7614.410.2022.AŁ, utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia 7 lipca 2022 r., znak WS-IV.7533.2.1.2022.AMS, którym odmówiono wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Wojewody Małopolskiego z dnia 15 października 2020 r., nr WS-IV.7533.1.1706.2019.JKS, orzekającą o stwierdzeniu nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę [...] własności nieruchomości położonej w obrębie [...], jedn. ewid. [...], oznaczonej m.in. jako działka nr [...], zajętej 31 grudnia 1998 r. pod drogę gminną nr [...] relacji [...] – [...] (obecnie nr [...]).
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiedli skarżący reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając je w całości. Skarżący kasacyjnie zarzucili naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej "P.p.s.a.").
W oparciu o powyższy zarzut skarżący kasacyjnie wnieśli o:
1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania;
2. ewentualnie zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania prowadzonego przed Sądem Rejonowym w [...] Wydział I Cywilny pod sygn. akt [...] o zasiedzenie;
3. zasądzenie, w sytuacji uznania skargi kasacyjnej za zasadną, zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.
W uzasadnieniu skarżący kasacyjnie wskazali, że z ich wniosku przed Sądem Rejonowym w [...] Wydziałem I Cywilnym toczy się postępowanie o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości objętej decyzją Wojewody Małopolskiego z dnia 15 października 2020 r. w drodze zasiedzenia. Z tego względu istnieje możliwość, że sąd cywilny orzeknie o nabyciu przez nich prawa własności do tej nieruchomości przed dniem wydania decyzji przez Wojewodę. Wówczas okaże się, że skarżący kasacyjnie mieli interes prawny do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Wojewody z dnia 15 października 2020 r. i powinni wziąć udział w postępowaniu administracyjnym zakończonym powyższą decyzją. Podkreślono, że zarówno Minister Rozwoju i Technologii, jak i WSA w Warszawie bezpodstawnie uznały, że skarżący kasacyjnie nie byli właścicielami nieruchomości, albowiem może się okazać, że Sąd Rejonowy w [...] orzeknie o nabyciu przez nich tego prawa. Wobec powyższego skarżący kasacyjnie uznali, że w sprawie zachodzą przesłanki do zawieszenia postępowania, jak również, że zachodziły one już na etapie postępowania przed WSA w Warszawie.
W piśmie z dnia 10 sierpnia 2023 r. skarżący kasacyjnie oświadczyli, że zrzekają się przeprowadzenia rozprawy w niniejszej sprawie.
Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została złożona.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 7 listopada 2023 r., sygn. akt I OSK 2428/23 odmówił zawieszenia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Przepis art. 193 zdanie drugie P.p.s.a. wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji oraz Sąd I instancji.
Na wstępie zaznaczenia wymaga, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym i powinna czynić zadość nie tylko wymaganiom przewidzianym dla pisma w postępowaniu sądowym, lecz także właściwym dla niej wymaganiom konstrukcyjnym. W szczególności formalizm ów wiąże się z powinnością prawidłowego skonstruowania podstaw kasacyjnych, co obejmuje zarówno obowiązek ich przytoczenia, jak i uzasadnienia. Aby skarga kasacyjna mogła być przedmiotem merytorycznego rozpoznania, musi wskazywać konkretny przepis naruszonego prawa materialnego ze wskazaniem, na czym, zdaniem strony skarżącej, polegała niewłaściwa wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie tego przepisu przez sąd, jaka powinna być wykładnia właściwa lub jaki inny przepis powinien być zastosowany, a także na czym polegało naruszenie przepisów postępowania sądowego i jaki istotny wpływ na wynik sprawy (treść orzeczenia) mogło ono mieć (art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a.). W myśl natomiast art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny nie analizuje sprawy po raz kolejny w jej całokształcie, związany jest natomiast wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, gdyż to one nadają kierunek kontroli i badania zgodności z prawem kwestionowanego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego. Wymaga to zatem prawidłowego i precyzyjnego określenia podstaw kasacyjnych, wyraźnego wskazania na przepisy, których naruszenia strona upatruje w kwestionowanym orzeczeniu sądu I instancji, z uwzględnieniem konkretnych jednostek redakcyjnych (artykułu, paragrafu, ustępu itd.) przepisów prawa (zob. wyroki NSA z dnia: 29 marca 2018 r., sygn. akt I FSK 13/18, 19 września 2017 r., sygn. akt I FSK 126/16; 19 października 2017 r., sygn. akt II GSK 1701/17).
Skarga kasacyjna złożona w rozpoznawanej sprawie zarzuca naruszenie przez Sąd I instancji art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a., nie wskazując jednakże na czym polegało naruszenie wskazanego przepisu i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Zauważania wymaga, że wskazany zarzut nie jest kompatybilny z uzasadnieniem zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ze wskazanych poniżej powodów.
Oś sporu w sprawie rozpoznawanej przez Sąd I instancji stanowiły bowiem przepisy Rozdziału 12 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735, ze zm., dalej "k.p.a.") określające przesłanki wznowienia postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1-8 oraz art. 149 § 3 k.p.a. Postanowieniem z dnia 7 lipca 2022 r. Wojewoda Małopolski, działając na podstawie art. 149 § 3 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4, art. 147, art. 148 oraz art. 150 § 1 k.p.a., odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Wojewody Małopolskiego z dnia 15 października 2020 r. orzekającą o stwierdzeniu nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę [...] własności nieruchomości położonej w obrębie [...], jedn. ewid. [...], oznaczonej m.in. jako działka nr [...], zajętej 31 grudnia 1998 r. pod drogę gminną nr [...] relacji [...] – [...] (obecnie nr [...]). Powyższe postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 14 listopada 2022 r. Organy obu instancji, a za nimi Sąd I instancji uznały bowiem, że skarżący nie posiadali interesu prawnego do żądania wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Wojewody Małopolskiego z dnia 15 października 2020 r., albowiem ani w dacie 31 grudnia 1998 r. nie byli ani do chwili obecnej nie są właścicielami spornej działki (nr [...] powstałej z podziału działki nr [...] położonej w obrębie [...], jedn. ewid. [...]).
Zgodnie natomiast z brzmieniem, powołanego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a., Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Omawiany przepis ma zastosowanie wówczas, gdy sąd orzekający nie jest władny samodzielnie rozstrzygnąć zagadnienia, jakie wyłoniło się lub powstało w toku postępowania sądowego. Dla sądu administracyjnego kwestią wstępną może być wyłącznie takie zagadnienie, którego rozstrzygnięcie jest niezbędne, aby sformułować wypowiedź, czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem. Nie ma podstaw do zawieszenia postępowania w sytuacji, gdy sąd jest w stanie samodzielnie dokonać koniecznych do rozstrzygnięcia sprawy ustaleń (zob. Babiarz Stefan, Postępowanie sądowoadministracyjne w praktyce, Lex 2015). Należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie Sąd I instancji, oddalając skargę w niniejszej sprawie, nie stosował zarzucanego przepisu, kontrolował natomiast postępowanie zainicjowane wnioskiem skarżących w zakresie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Wojewody Małopolskiego z dnia 15 października 2020 r.
Zauważenia w tym miejscu wymaga, że Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 7 listopada 2023 r., sygn. akt I OSK 2428/23 odmówił zawieszenia postępowania przed tym Sądem. W uzasadnieniu postanowienia Sąd odniósł się wyczerpująco do przesłanek wynikających z art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. wskazując, że rozpoznanie wniosku skarżących kasacyjnie przez Sąd Rejonowy w [...] Wydział I Cywilny o stwierdzenie nabycia prawa własności spornej nieruchomości nie ma wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że kontrola prawidłowości wyroku Sądu I instancji następuje w oparciu o stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Odnosi się to także do ustalania kręgu podmiotów posiadających przymiot strony w określonym postępowaniu. Zatem zmiana okoliczności sprawy po wydaniu zaskarżonego orzeczenia nie może mieć wpływu na jego prawidłowość. Sąd ten zauważył ponadto, że w postępowaniu administracyjnym kluczowym było ustalenie kręgu podmiotów legitymujących się prawem własności nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną o numerze [...] na dzień 31 grudnia 1998 r., tymczasem skarżący kasacyjnie złożyli wniosek o stwierdzenie, że prawo własności nieruchomości nabyli w drodze zasiedzenia z dniem 1 stycznia 2016 r. Niezależnie zatem od wyniku rozpoznania sprawy przez Sąd Rejonowy w [...] na dzień 31 grudnia 1998 r. skarżący kasacyjnie nie legitymowali się prawem własności do oznaczonej nieruchomości.
Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, co skutkowało jej oddaleniem na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 182 § 2 P.p.s.a.