I OSK 2425/11

Naczelny Sąd Administracyjny2012-09-13
NSAnieruchomościŚredniansa
nieruchomościwywłaszczenieodszkodowaniedroga publicznagospodarka nieruchomościamiwycena nieruchomościoperat szacunkowyNSAskarga kasacyjna

NSA oddalił skargę kasacyjną gminy dotyczącą odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, uznając prawidłowość wyceny dokonanej przez rzeczoznawcę.

Gmina Miejska L. zaskarżyła decyzję o odszkodowaniu za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, kwestionując prawidłowość wyceny sporządzonej przez rzeczoznawcę majątkowego. Zarzuty dotyczyły niewłaściwego doboru nieruchomości porównawczych oraz zastosowania nieodpowiednich przepisów rozporządzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 września 2012 r. oddalił skargę kasacyjną, uznając, że operat szacunkowy był prawidłowy, a rzeczoznawca zastosował właściwe metody i przepisy.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Gminy Miejskiej L. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę gminy na decyzję Wojewody Mazowieckiego ustalającą odszkodowanie za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną. Gmina zarzucała organom administracji i sądowi pierwszej instancji błędy w ustaleniu wysokości odszkodowania, wskazując na niewłaściwy dobór nieruchomości porównawczych do wyceny oraz błędne zastosowanie przepisów rozporządzenia w sprawie wyceny nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał zarzuty za niezasadne. Sąd podkreślił, że strona miała możliwość aktywnego udziału w postępowaniu, zgłaszania uwag do operatu szacunkowego i przedstawienia dowodów przeciwnych, czego Gmina nie uczyniła. NSA stwierdził, że operat szacunkowy nie budził wątpliwości formalnych ani materialnych, a rzeczoznawca prawidłowo zastosował przepisy rozporządzenia, w tym § 36 ust. 2 pkt 2, w sytuacji braku transakcji sprzedaży gruntów przeznaczonych pod drogi publiczne na rynku lokalnym. Sąd wyjaśnił również, że podobieństwo nieruchomości nie ogranicza się do powierzchni i położenia, ale obejmuje także inne cechy. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając prawidłowość rozstrzygnięć sądów niższych instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, operat szacunkowy został sporządzony prawidłowo.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że rzeczoznawca majątkowy prawidłowo zastosował przepisy rozporządzenia, w tym § 36 ust. 2 pkt 2, w sytuacji braku transakcji sprzedaży gruntów przeznaczonych pod drogi publiczne na rynku lokalnym. Podobieństwo nieruchomości nie ogranicza się do powierzchni i położenia, a strona miała możliwość zgłoszenia zastrzeżeń do operatu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (12)

Główne

u.g.n. art. 156 § ust. 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

rozp. RM § § 36 ust. 1 i ust. 5

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego

rozp. RM § § 36 ust. 2 pkt 2

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego

u.g.n. art. 153 § ust. 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Pomocnicze

u.g.n. art. 129 § pkt 3

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

rozp. RM § § 26

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego

p.p.s.a. art. 183 § ust. 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § ust. 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Operat szacunkowy został sporządzony prawidłowo, zgodnie z przepisami rozporządzenia. Rzeczoznawca majątkowy właściwie zastosował przepisy dotyczące wyceny nieruchomości zajętych pod drogi publiczne. Strona miała możliwość zgłoszenia zastrzeżeń do operatu szacunkowego i nie skorzystała z tej możliwości. Podobieństwo nieruchomości nie ogranicza się do powierzchni i położenia.

Odrzucone argumenty

Niewłaściwy dobór nieruchomości porównawczych do wyceny. Zastosowanie nieodpowiednich przepisów rozporządzenia. Zawyżenie wartości nieruchomości i w konsekwencji odszkodowania. Niewłaściwa ocena materiału dowodowego przez sąd pierwszej instancji.

Godne uwagi sformułowania

Podkreślić należy, że operat szacunkowy stanowi opinię biegłego, która podlega ocenie nie tylko pod względem formalnym, ale również materialnym. Podobieństwo nieruchomości nie sprowadza się do powierzchni i położenia w tym samym obrębie geodezyjnym, lecz obejmuje między innymi atrakcyjność lokalizacji i położenia, uzbrojenie oraz dostęp do drogi, sąsiedztwo i otoczenie, możliwość alternatywnego wykorzystania.

Skład orzekający

Anna Lech

sprawozdawca

Izabella Kulig-Maciszewska

przewodniczący

Jacek Hyla

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyceny nieruchomości zajętych pod drogi publiczne, ocena operatu szacunkowego przez sądy administracyjne, obowiązki stron w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku transakcji na rynku lokalnym dla gruntów drogowych; ogólne zasady oceny operatu szacunkowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu wyceny nieruchomości pod drogi publiczne, co jest istotne dla samorządów i właścicieli nieruchomości. Interpretacja przepisów rozporządzenia i kryteriów podobieństwa nieruchomości jest kluczowa dla praktyki.

Jak prawidłowo wycenić nieruchomość pod drogę? NSA wyjaśnia kluczowe zasady.

Dane finansowe

WPS: 60 648 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 2425/11 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2012-09-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-12-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Lech /sprawozdawca/
Izabella Kulig - Maciszewska /przewodniczący/
Jacek Hyla
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I SA/Wa 760/11 - Wyrok WSA w Warszawie z 2011-07-28
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
art. 156 ust 1 w zw z art 129 pkt 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
Dz.U. 2004 nr 207 poz 2109
§ 26, § 36 ust 1 i ust 5
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska, Sędzia NSA Anna Lech (spr.), Sędzia del. NSA Jacek Hyla, Protokolant st. asystent sędziego Ewa Dubiel, po rozpoznaniu w dniu 13 września 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy Miejskiej L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lipca 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 760/11 w sprawie ze skargi Gminy Miejskiej L. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 28 lipca 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 760/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Gminy Miejskiej L. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...], w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną.
W uzasadnieniu Sąd wskazał na następujący stan sprawy: decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. Starosta Powiatu L., na podstawie art. 73 ustawy z 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998 r. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.), ustalił odszkodowanie w wysokości 60 648,00 zł za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną gminną – ul. [...] w L. oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr 122/3 o pow. 228 m2 z obrębu ewidencyjnego 26, zobowiązując do jego wypłaty na rzecz E. L. – Gminę L. w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.
Od powyższej decyzji w imieniu Gminy L. odwołanie złożył Prezydent Miasta L. zarzucając organowi oparcie się na zawyżonej wycenie wartości przedmiotowej nieruchomości sporządzonej przez uprawnionego rzeczoznawcę majątkowego W. K.
Wojewoda M. decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ wskazał, że ostateczną decyzją Wojewody M. nr [...] z [...] maja 2005 r. stwierdzono nabycie przez Gminę Miasto L. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości zajętej pod część ulicy [...] w L., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr 122/3 o pow. 228 m2 z obrębu ewidencyjnego 26, stanowiącej część gruntu uregulowanego w księdze wieczystej KW Nr [...] (dawniej KW Nr [...]).
Podkreślono, że poprzedni właściciel przedmiotowej nieruchomości E. L. złożył wniosek w terminie ustawowym.
Zdaniem organu w niniejszej sprawie autorka operatu szacunkowego z 15 kwietnia 2010 r. właściwie zastosowała metodę wyceny, stosownie do § 36 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. z 2004 r. Nr 207, poz. 2109, ze zm.), a dokonując wyboru nieruchomości porównawczych przy określaniu wartości rynkowej działki ewidencyjnej nr 122/3 kierował się ich podobieństwem do nieruchomości szacowanej, a więc stanem fizycznym, prawnym i funkcjonalnym.
Wojewoda zauważył, że strona skarżąca miała możliwość kwestionowania operatu szacunkowego na rozprawie administracyjnej, a także wniesienia ewentualnych uwag, jednakże do dnia wydania decyzji Starosty Powiatu L. z dnia [...] stycznia 2011 r. z takiej możliwości nie skorzystała.
Organ odwoławczy uznał, że operat szacunkowy z dnia 15 kwietnia 2010 r. zawiera konsekwencję w przyjęciu metodologii ustalania wysokości odszkodowania szacowanej nieruchomości oraz, że zastosowano w nim właściwe podejście do wyceny nieruchomości, prawidłową metodę i technikę wyceny. Jest on spójny, właściwie uzasadniony, a przyjęte w nim daty, założenia, ilość i rodzaj nieruchomości podobnych są prawidłowe. Przedstawiona w nim analiza i charakterystyka rynku nieruchomości podobnych odzwierciedla istniejące na nim ceny rynkowe, w związku z czym określona w tym dokumencie wartość nieruchomości mogła być podstawą do ustalenia odszkodowania w przedmiotowej sprawie.
Wojewoda wskazał także, iż skarżąca mogła skorzystać z możliwości wynikającej z art. 157 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, to jest zwrócenia się do organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych o dokonanie oceny prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego, jednakże tego nie uczyniła. Ponadto skarżąca nie skorzystała z przysługującego uprawnienia do przedłożenia innego operatu szacunkowego na jej zlecenie, który po ocenie przez organ mógłby stanowić dowód w sprawie.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Gmina Miejska L., zarzucając, że żadna z nieruchomości przyjętych do porównania nie jest położona w tym samym obrębie co nieruchomość wyceniana, zaś powierzchnia działek branych do porównania jest znacznie większa od powierzchni gruntu wycenianego. Zdaniem skarżącej Gminy powyższe okoliczności pozbawiają te nieruchomości waloru nieruchomości podobnych do nieruchomości wycenianej, w rozumieniu art. 4 pkt 16 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Skarżąca Gmina podkreśliła, że zasady szacowania określone w § 36 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 powołanego rozporządzenia nie mogą być stosowane zamiennie, ponieważ z brzmienia tych przepisów wynika jednoznacznie jaka powinna być kolejność działania rzeczoznawcy. Najpierw do celów porównawczych powinien on przyjąć ceny transakcji uzyskiwane przy sprzedaży gruntów odpowiednio przeznaczonych lub zajętych pod drogi publiczne, a dopiero w przypadku ustalenia, że brak jest tego typu transakcji, możliwym jest zastosowanie § 36 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia.
Wyrokiem z dnia 28 lipca 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 760/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę Gminy Miejskiej L. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] lutego 2011 r. stwierdził, że podejście i metoda przyjęta za podstawę wyceny nie budzi wątpliwości, a operat jest zgodny z właściwymi przepisami rozporządzenia, które miały w sprawie zastosowanie. Skoro bowiem na terenie L. nie dokonywano transakcji sprzedaży nieruchomości przeznaczonych lub zajętych pod drogi, konieczne było zastosowanie przez rzeczoznawcę § 36 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego. Zdaniem Sądu organy obydwu instancji wyjaśniły, dlaczego w operacie zastosowana została zasada wynikająca z § 36 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia. Wynika to także z treści operatu.
Sąd wskazał ponadto, że podobieństwo nieruchomości nie sprowadza się do powierzchni i położenia w tym samym obrębie geodezyjnym, lecz obejmuje między innymi atrakcyjność lokalizacji i położenia, uzbrojenie oraz dostęp do drogi, sąsiedztwo i otoczenie, możliwość alternatywnego wykorzystania. Wszystkie te cechy decydują o tym, czy nieruchomości są do siebie podobne.
Sąd zauważył także, iż skarżąca podważając wysokość odszkodowania nie przedstawiła w toku postępowania administracyjnego dowodów, z których wynikałoby, iż wycena dokonana przez rzeczoznawcę, jest wadliwa.
Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną złożyła Gmina Miejska L., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1) naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 156 ust. 1 w związku z art. 129 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997-r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) oraz § 36 ust. 1 i ust.5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. z 2004 r. Nr 207, poz. 2109, ze zm.), polegające na uznaniu operatu szacunkowego z dnia 15 kwietnia 2010 r. jako prawidłowo sporządzonego, podczas gdy opierał się on na niewłaściwym doborze nieruchomości o przeznaczeniu przeważającym wśród gruntów przyległych, co spowodowało zawyżenie wartości nieruchomości wycenianej i w konsekwencji doprowadziło do zawyżenia orzeczonego odszkodowania, zaś rzeczoznawca majątkowy powinien przyjąć ceny transakcyjne uzyskiwane przy sprzedaży gruntów odpowiednio przeznaczonych lub zajętych pod drogi publiczne,
2) naruszenie przepisów prawa materialnego art. 153 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z § 4 ust. 4 i § 36 ust. 2 pkt 2 i ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r., poprzez błędne uznanie że operat szacunkowy z dnia 15 kwietnia 2010 r. spełnia wymogi określone w przedmiotowym rozporządzeniu, podczas gdy niewłaściwie zastosowano współczynniki korygujące uwzględniające cechy nieruchomości wycenianej, które miały wpływ na wysokość odszkodowania co w konsekwencji spowodowało oddalenie skargi Gminy L.,
3) naruszenie przepisów postępowania art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 202 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 7, art. 77 , art. 80 i art. 107 K.p.a., poprzez błędne przyjęcie, że decyzja Wojewody M. z dnia [...] lutego 2011 r. nie naruszyła przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, mimo że organ nie rozpatrzył wnikliwie wszelkich dowodów, w szczególności operatu szacunkowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że do wyceny w niniejszej sprawie przyjęto transakcje dokonane trzy lata wcześniej, co skutkowało nieprawidłowym wyliczeniem wartości nieruchomości, a przez to także zawyżeniem wartości odszkodowania ustalonego w decyzji Starosty L. Wskazano ponadto, że Sąd pierwszej instancji nie wziął pod uwagę ustawowego obowiązku rzeczoznawcy porównania nieruchomości podobnych do nieruchomości wycenianej. Podano, że nieruchomość wyceniana ma powierzchnię odpowiednio 228 m2 podczas, gdy większość nieruchomości wziętych do porównań przez rzeczoznawcę jest kilka razy od niej większa.
W ocenie skarżącej Gminy L. rzeczoznawca w swoim operacie wziął pod uwagę cechy, które nie różnicują w żaden sposób nieruchomości wycenianej od nieruchomości podobnych, co niezgodne jest z przepisami powołanego rozporządzenia.
Zdaniem autora skargi kasacyjnej metoda przyjęta zbyt pochopnie przez rzeczoznawcę, w oparciu o § 36 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia, prowadzi do zawyżenia wartości wycenionych gruntów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Wobec tego, że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty oparte zostały na obu podstawach wskazanych w art. 174 powołanej ustawy, w pierwszej kolejności należało rozpoznać zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ustawy).
Za nieusprawiedliwiony należy uznać zarzut naruszenia art. 151 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że zaskarżona decyzja nie naruszyła przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, mimo że organ nie rozpatrzył wnikliwie wszelkich dowodów, w szczególności operatu szacunkowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Zdaniem skarżącej Gminy, ocena zaskarżonej decyzji dokonana z uchybieniem wskazanym przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego doprowadziła Wojewódzki Sąd Administracyjny do błędnego rozstrzygnięcia, bowiem brak było w istocie podstaw do wydania wyroku w oparciu o art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Oceniając powyższy zarzut podkreślić należy, że strona, która kwestionuje rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji w oparciu o twierdzenia dotyczące naruszenia przepisów postępowania winna nie tylko precyzyjnie wskazać jakim przepisom proceduralnym i w jaki sposób uchybił ten Sąd, ale także wykazać, że zarzucane naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, dopiero wówczas zarzut tego rodzaju mógłby być skuteczny.
Zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 k.p.a., której konkretyzację stanowi art. 77 § 1 k.p.a., zobowiązujący organ administracji publicznej do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a także reguła zawarta w art. 80 k.p.a., zgodnie z którą ocena, czy dana okoliczność została udowodniona winna być przez ten organ dokonana na podstawie całokształtu materiału dowodowego, wbrew twierdzeniom skarżącej, nie zostały w niniejszej sprawie naruszone w sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Zdaniem skarżącej Gminy zarzut uchybienia powyższym przepisom uzasadniony został niewłaściwą oceną sporządzonego w sprawie operatu szacunkowego, w oparciu o który ustalone zostało odszkodowanie za przedmiotowy grunt.
Z akt sprawy wynika jednoznacznie, iż strony brały czynny udział w postępowaniu administracyjnym. Miały możliwość wypowiedzenia się co do dowodów zgromadzonych w sprawie, w tym do operatu szacunkowego stanowiącego podstawę ustalenia wysokości odszkodowania. Skarżąca Gmina jeżeli uważała, że dokonano nieprawidłowej wyceny przedmiotowego gruntu winna wykazać inicjatywę w jej podważeniu. Jak słusznie podniósł Sąd pierwszej instancji miała możliwość przedstawienia kontrdowodu. Należy zgodzić się ze stanowiskiem prezentowanym w skardze kasacyjnej, że na organie ciąży obowiązek dokładnego wyjaśnienia sprawy i podjęcie niezbędnych działań dla prawidłowego ustalenia wartości nieruchomości, a co za tym idzie obowiązek oceny wiarygodności sporządzonej opinii. Zarówno organ, jak i sąd administracyjny zobligowane są ocenić wartość operatu szacunkowego. Dotyczy to zarówno podejścia, metody i techniki szacowania przyjętej przez rzeczoznawcę majątkowego. Bowiem fakt, że ich wybór zależy od rzeczoznawcy nie oznacza, że może on działać w sposób dowolny. Podkreślić należy, że operat szacunkowy stanowi opinię biegłego, która podlega ocenie nie tylko pod względem formalnym, ale również materialnym. Organ rozpoznający sprawę nie posiada wiadomości specjalnych, którymi dysponuje biegły dlatego też może ocenić operat szacunkowy jako dowód w sprawie mając na uwadze przepisy prawa oraz to, czy treść operatu jest logiczna i kompletna, a także czy sporządzona wycena została należycie uzasadniona. W przypadku zaś istniejących wątpliwości lub niejasności może żądać wyjaśnień lub uzupełnienia wyceny. Stanowisko co do zakresu oceny dowodu jakim jest operat szacunkowy prezentowane jest w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego od szeregu lat (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 czerwca 2008 r., sygn. akt I OSK 852/07; z dnia 22 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 373/09; z dnia 12 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 379/10; z dnia 7 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1650/10).
Natomiast w niniejszej sprawie operat szacunkowy nie budził wątpliwości pod względem formalnym i materialnym, a więc nie wymagał uzupełnień i wyjaśnień.
Jak już wskazano wyżej w toku postępowania skarżąca Gmina miała możliwość zgłosić swoje zastrzeżenia, zwłaszcza na rozprawie administracyjnej, która służy właśnie wyjaśnieniu powstałych na tle sporządzonego operatu szacunkowego wątpliwości. Z prawa tego Gmina nie skorzystała. Kwestionując zastosowanie przez rzeczoznawcę do wyceny przedmiotowej nieruchomości § 36 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego, Gmina również nie wykazała, iż na rynku lokalnym były przeprowadzone transakcje sprzedaży gruntów przeznaczonych lub zajętych pod drogi publiczne, chociaż to właśnie Gmina ma pełne rozeznanie co do takich transakcji przeprowadzonych na jej terenie.
W tej sytuacji należy uznać, iż Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że zgromadzony materiał dowodowy został prawidłowo oceniony i dawał podstawę do wydania decyzji ustalającej wysokość odszkodowania.
Nie są także zasadne zarzuty naruszenia prawa materialnego.
Wskazać należy, że art. 156 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi, iż opinię o wartości nieruchomości sporządza się na piśmie w formie operatu szacunkowego. Natomiast art. 129 ust. 3 tej ustawy odnosi się do przyznania nieruchomości zamiennej w ramach odszkodowania, co oczywiście nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Niezrozumiałe jest więc sformułowanie zarzutu o niezastosowaniu powyższych przepisów, zwłaszcza, że co jest niesporne, operat szacunkowy został sporządzony w formie pisemnej.
Odnośnie zaś zarzutu naruszenia § 36 ust. 1 i 5 powołanego rozporządzenia w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego, to wskazać należy, że rzeczoznawca majątkowy stwierdził, iż na rynku lokalnym nie było transakcji sprzedaży gruntów przeznaczonych lub zajętych pod drogi publiczne. Jak to wskazano wyżej Gmina w żaden sposób tego stwierdzenia nie podważyła. W związku z tym nieusprawiedliwiony jest zarzut naruszenia tego przepisu. Zgodnie bowiem z § 36 ust. 2 tego rozporządzenia w przypadku braku cen transakcyjnych odnoszących się do takich gruntów, wartość gruntów, stosownie do ust. 5 określa się zgodnie z ust. 2 pkt 2 § 36, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Należy przy tym stwierdzić, że nie jest zasadny pogląd, prezentowany w skardze kasacyjnej, że w przypadku braku transakcji sprzedaży gruntów przeznaczonych lub zajętych pod drogi publiczne na rynku lokalnym, ma zastosowanie § 26 powyższego rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem przy określaniu wartości nieruchomości, które ze względu na ich cechy szczególne i rodzaj nie są przedmiotem obrotu na lokalnym rynku nieruchomości, można przyjmować ceny transakcyjne uzyskane za nieruchomości podobne na rynku regionalnym lub krajowym, a w określonych sytuacjach również na zagranicznych rynkach nieruchomości. Zarówno przepis § 26, jak i § 36 zostały zamieszczone w rozdziale dot. określenia wartości nieruchomości dla różnych celów, przy czym oba te przepisy miały odmienny zakres podmiotowy. Powołany przepis § 36 odnosił się do określenia wartości rynkowej gruntów przeznaczonych lub zajętych pod drogi publiczne, natomiast przepis § 26 rozporządzenia dotyczył nieruchomości, które z uwagi na swoje szczególne cechy nie są przedmiotem obrotu na lokalnym rynku nieruchomości. Zatem § 36 jest przepisem szczególnym, regulującym kompleksowo kwestie określania wartości rynkowej gruntów przeznaczonych lub zajętych pod drogi publiczne i nie odsyła do § 26 rozporządzenia. Gdyby bowiem przyjąć, że § 26 ma zastosowanie do określenia wartości nieruchomości drogowych, to całkowicie zbędna byłaby regulacja przyjęta w ust. 2 § 36. A to właśnie ten przepis określa sposób ustalania wartości gruntów w przypadku braku cen transakcyjnych sprzedaży gruntów przeznaczonych lub zajętych pod drogi publiczne.
Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut o naruszeniu w zaskarżonym wyroku art. 153 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z § 4 ust. 4 i § 36 ust. 2 pkt 2 i ust. 5 powołanego rozporządzenia.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 153 ust. 1 ustawy podejście porównawcze polega na określeniu wartości nieruchomości przy założeniu, że wartość ta odpowiada cenom, jakie uzyskano za nieruchomości podobne, które były przedmiotem obrotu rynkowego. Ceny te koryguje się ze względu na cechy różniące nieruchomości podobne od nieruchomości wycenianej oraz uwzględnia się zmian poziomu cen wskutek upływu czasu, przy czym podejście porównawcze stosuje się, jeżeli znane są ceny i cechy nieruchomości podobnych do nieruchomości wycenianej.
Stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie rzeczoznawca zastosował powyższy przepis. Zarzucając zaś błędne uznanie, że operat szacunkowy spełnia wymogi powołanego przepisu i rozporządzenia skutecznie nie podważono ustalenia, że do porównania rzeczoznawca przyjął transakcje nieruchomościami o podobnym przeznaczeniu, sąsiedztwie, wskazując, że w latach 2008-2009 ceny nie rosły szybko, były stabilne i pozostały aktualne na dzień sporządzenia wyceny.
W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia, na mocy art. 184 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny, orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI