I OSK 2424/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie dotyczącej kwalifikacji pisma informującego o wysokości raty rocznej za przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności jako decyzji administracyjnej.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej J.W. od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił jego skargę na postanowienie SKO odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności pisma z 2005 r. informującego o wysokości raty rocznej za przekształcenie użytkowania wieczystego. J.W. twierdził, że pismo to jest decyzją administracyjną, która została wydana z naruszeniem prawa. NSA uznał, że pismo to nie jest decyzją administracyjną, ponieważ nie zawiera rozstrzygnięcia i nie kształtuje praw ani obowiązków strony, a obowiązki te zostały ukształtowane w pierwotnej decyzji o przekształceniu. Ponadto, w dacie sporządzenia pisma nie było podstawy prawnej do wydania decyzji ustalającej wysokość raty rocznej.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił skargę skarżącego na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach. SKO odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności pisma z dnia 9 lutego 2005 r., które informowało J.W. o wysokości raty rocznej za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. J.W. uważał to pismo za decyzję administracyjną wydaną z naruszeniem prawa, w szczególności dotyczące waloryzacji raty. WSA w Gliwicach uznał, że pismo to nie jest decyzją administracyjną, ponieważ nie zawiera rozstrzygnięcia, nie kształtuje praw ani obowiązków strony, a obowiązki te zostały już ukształtowane w decyzji Prezydenta Miasta Bytomia z 1998 r. NSA podzielił to stanowisko, podkreślając, że pismo miało charakter informacyjny i nie było podstawy prawnej do wydania decyzji ustalającej wysokość raty rocznej w 2005 r., zwłaszcza że art. 5 ustawy przekształceniowej, który stanowił podstawę pierwotnej decyzji, utracił moc obowiązującą. NSA stwierdził również, że Kierownik Referatu nie jest organem administracji publicznej z kompetencjami orzeczniczymi. Skarga kasacyjna została oddalona.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, pismo takie nie jest decyzją administracyjną.
Uzasadnienie
Pismo nie zawiera rozstrzygnięcia, nie kształtuje praw ani obowiązków strony, a jego treść jest jedynie informacją o wysokości raty, której obowiązek uiszczenia wynika z wcześniejszej decyzji o przekształceniu. Ponadto, w dacie doręczenia pisma nie istniała podstawa prawna do wydania decyzji w przedmiocie waloryzacji raty, a pracownik urzędu nie jest organem administracji publicznej z kompetencjami orzeczniczymi.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (11)
Główne
PPSA art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania przez NSA.
Pomocnicze
ustawa przekształceniowa art. 5 § ust. 2, ust. 4
Ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności
Przepis ten w pierwotnym brzmieniu przewidywał ustalanie wysokości rat rocznych w drodze decyzji. Po utracie mocy obowiązującej art. 5, nowelizacja ustawy przewidywała formę decyzji tylko dla ustalenia wysokości całej należności i pierwszej raty, a nie dla kolejnych rat.
k.p.a. art. 156 § par. 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji. W sprawie nie było decyzji, której nieważność można by stwierdzić.
k.p.a. art. 138 § par. 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji.
k.p.a. art. 104 § par. 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Rozstrzyganie sprawy co do istoty.
k.p.a. art. 127 § ust. 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Postanowienie SKO.
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
Postanowienie organu odwoławczego.
k.p.a. art. 61a § par. 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Odmowa wszczęcia postępowania.
PPSA art. 183 § ust. 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu.
Konstytucja RP art. 64 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ochrona prawa własności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pismo informujące o wysokości raty nie jest decyzją administracyjną. W dacie sporządzenia pisma brak było podstawy prawnej do wydania decyzji ustalającej wysokość raty rocznej. Pracownik urzędu nie jest organem administracji publicznej z kompetencjami orzeczniczymi.
Odrzucone argumenty
Pismo z 2005 r. jest decyzją administracyjną. Błędna waloryzacja raty rocznej. Naruszenie prawa własności i prawa do sądu.
Godne uwagi sformułowania
pismo to nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego pismo to nie kształtowało w sposób władczy ani praw ani obowiązków skarżącego nie istniała podstawa prawna do wydania decyzji w przedmiocie waloryzacji raty rocznej
Skład orzekający
Anna Lech
przewodniczący sprawozdawca
Monika Nowicka
sędzia
Agnieszka Miernik
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Kwalifikacja pism urzędowych jako decyzji administracyjnych, znaczenie formy pisma dla jego charakteru prawnego, dopuszczalność stwierdzenia nieważności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przekształcenia użytkowania wieczystego i interpretacji przepisów KPA w kontekście tego prawa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii rozróżnienia między decyzją administracyjną a zwykłym pismem informacyjnym, co ma znaczenie praktyczne dla obywateli w kontaktach z urzędami.
“Czy pismo z urzędu to zawsze decyzja? NSA wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 2424/12 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2014-04-04 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2012-09-21 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Agnieszka Miernik Anna Lech /przewodniczący sprawozdawca/ Monika Nowicka Symbol z opisem 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane II SA/Gl 14/12 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2012-06-29 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 1997 nr 123 poz 781 art. 5 ust. 2, ust. 4 Ustawa z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności. Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 156 par. 1 pkt 2, art. 138 par. 1 pkt 1, art. 104 par. 1, art. 127 par. 3, art. 144, art. 61a par. 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Dz.U. 2012 poz 270 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Lech (spr.) sędzia NSA Monika Nowicka sędzia del. WSA Agnieszka Miernik Protokolant starszy asystent sędziego Małgorzata Penda po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 czerwca 2012 r. sygn. akt II SA/Gl 14/12 w sprawie ze skargi J. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności pisma dotyczącego opłaty rocznej za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 29 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/Gl 14/12, oddalił skargę J. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...]w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności pisma dotyczącego opłaty rocznej za przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności. W uzasadnieniu Sąd podał następujący stan sprawy: Prezydent Miasta Bytomia decyzją z dnia [...] marca 1998 r. orzekł o przekształceniu odpłatnie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w Bytomiu, oznaczonej jako działka nr 1253/96 o powierzchni 61885 m2 i jednocześnie ustalił opłatę w wysokości 15 rat równych wysokości opłaty rocznej naliczonej z tytułu użytkowania wieczystego za 1997 r., która w odniesieniu do wymienionej działki wynosiła 200.000 zł. Wskazał, iż wysokość naliczonej raty rocznej będzie waloryzowana corocznie w oparciu o średnioroczny wskaźnik wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych za rok poprzedni. Pismem z dnia 9 lutego 2005 r. [...], Kierownik Referatu Wydziału Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miejskiego w Bytomiu poinformował J. W. o wysokości raty rocznej za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności płatnej w 2005 r., wskazując jednocześnie termin i sposób płatności. J. W. pismo z dnia 9 lutego 2005 r. uznał za decyzję i działając przez profesjonalnego pełnomocnika wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z wnioskiem o stwierdzenie nieważności tej decyzji. Podnosząc zarzut wydania decyzji bez podstawy prawnej oraz rażącego naruszenia prawa - art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., wskazał na naruszenie: art. 10 § 1 Kpa w związku z art. 6, 7, 8, 9, art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. oraz art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz. U. z 1997 r. Nr 123, poz. 781). Wskazał, że art. 5 ust. 4 w związku z art. 1 ustawy z 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania w prawo własności przysługującego osobom fizycznym w prawo własności, przewiduje ustalanie wysokości raty rocznej za przekształcenie w drodze decyzji. Wskazano, że na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 kwietnia 2000 r., m. in. przepis art. 5 powołanej ustawy, który był podstawą wydania decyzji ustalającej wysokość opłaty rocznej, utracił moc obowiązującą, co w konsekwencji oznacza, że nie było podstawy do wydawania takich decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...], w oparciu o art. 61a § 1 K.p.a., odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności pisma z dnia 9 lutego 2005 r. (nr [...]) uznając, że nie jest to dopuszczalne z przyczyn przedmiotowych, gdyż pismo to nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ wskazał, że w dniu 9 lutego 2005 r. ani w ustawie z dnia 4 września 1997 r., ani w żadnym innym akcie nie istniała podstawa prawna do wydania decyzji w przedmiocie ustalenia opłaty rocznej. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...], utrzymało w mocy własne postanowienie z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...]. Na to postanowienie J. W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zarzucając jej bezpodstawne zastosowanie art. 138 § 1 K.p.a., a także naruszenie art. 104 § 1 oraz art. 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 138 K.p.a. W uzupełnieniu skargi pismem z dnia 11 czerwca 2012 r. zwrócił uwagę, że określenie wysokości opłat rocznych musiało nastąpić w sposób precyzyjny z zachowaniem prawa do sądu, co wymusza zastosowanie formy decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wnosząc o jej oddalenie podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 29 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/Gl 14/12, oddalił skargę podzielając stanowisko organu, że przedmiotowe pismo z dnia 9 lutego 2005 r. nie jest decyzją administracyjną. Nie rozstrzyga ono sprawy administracyjnej, nie zawiera oznaczenia organu ani też podpisu osoby organ reprezentującej, nie było nadto podstaw prawnych do wydania w przedmiocie informacji o wysokości rocznej opłaty ani decyzji, ani postanowienia. Zdaniem Sądu nie może też przemawiać za uznaniem tego pisma za decyzję twierdzenie skarżącego, że wpływa ono na jego prawa i obowiązki, bowiem obowiązki te ukształtowała ustawa i decyzja o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Sąd wskazał, że sprawa administracyjna została już rozstrzygnięta decyzją Prezydenta Miasta Bytomia z dnia 16 marca 1998 r. mocą której przekształcono odpłatnie prawo użytkowania wieczystego w prawo własności, określono wysokość opłaty rocznej za rok 1997 i wskazano, że wysokość naliczonej raty będzie corocznie waloryzowana w oparciu o wskaźnik wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych. Tym samym sytuacja prawna strony, jej prawa i obowiązki zostały w pełni uregulowane w decyzji, zaś doręczne pismo z dnia 9 lutego 2005 r. informujące o wyliczeniu raty za dany rok w oparciu o wskazany wskaźnik nie wprowadzało już żadnych dodatkowych praw bądź zobowiązań. Pełniło zatem jedynie funkcję informacyjną, acz konieczną, gdyż strona nie musi znać wskaźników i nie musi umieć sama obliczyć, na podstawie posiadanej decyzji, ile wynosić będzie konkretna rata. Sąd zwrócił ponadto uwagę, że pismo o którym mowa, nie pochodzi od organu administracji publicznej, lecz jedynie od jednego z pracowników Urzędu. W związku z tym Sąd pierwszej instancji uznał, że odmowa wszczęcia w stosunku do tego pisma postępowania nadzwyczajnego w przedmiocie stwierdzenia jego nieważności była zatem zasadna. Sąd pierwszej instancji wskazał, że w pierwotnym brzmieniu, mającym zastosowanie w dacie orzekania o przekształceniu prawa, przepis art. 5 ust. 4 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności przewidywał wyraźnie ustalanie rat rocznych składających się na opłatę w drodze decyzji. W dniu 14 kwietnia 2000 r. cały przepis art. 5 utracił moc obowiązującą w skutek wyroku TK orzekającego o jego niezgodności z Konstytucją. Sąd wskazał, że w dacie sporządzenia przedmiotowego pisma z 2005 r., nie istniała żadna podstawa prawna przewidująca wydawanie decyzji określających wysokość rat rocznych. Sąd podał, że w niniejszym postępowaniu nie jest przedmiotem sprawy badanie, jaka winna być kwota opłaty rocznej w roku 2005. To, czy uiszczono ją w prawidłowej wysokości nie ma także znaczenia dla sprawy dopuszczalności prowadzenia postępowania w przedmiocie nieważności. Obowiązek uiszczenia tej raty wynikał z decyzji o przekształceniu prawa. Utrata w wyniku wyroku Trybunału Konstytucyjnego mocy obowiązującej przez przepis, który był podstawą przekształcenia, stanowiła przesłankę wznowienia postępowania w sprawie przekształcenia. Tej możliwości strona nie wykorzystała, istnieją zatem – w ocenie Sądu – skutki wywołane decyzją o przekształceniu. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego i utrata mocy obowiązującej przez przepis art. 5 ustawy nie ma wpływu na treść ustalonych nią obowiązków, związanych z uiszczaniem rat rocznych przez kolejne 15 lat, w wysokości określonej w decyzji. Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę kasacyjną złożył J. W., wnosząc o jego uchylenie w całości oraz o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, to jest: 1) art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) w związku z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz. U.z 1998 r., Nr 156, poz. 1020 ze zm.) w związku z art. 5 ust. 4 tej ustawy w związku z art. 145 § 1 pkt 2 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., polegające na oddaleniu skargi w sytuacji, gdy nie uwzględniono rażącego naruszenia prawa w postaci dokonywania przez organ corocznie błędnej waloryzacji raty rocznej ustalonej w decyzji z 16 marca 1998 r. na kwotę 200.000,- PLN (poprzez waloryzowanie w każdym kolejnym roku zamiast 200.000,- PLN, kwot uzyskanych w wyniku waloryzacji przeprowadzonej w roku poprzednim, co doprowadziło do naliczenia w 2005 r. kwoty blisko o ok. 170% większej od ustalonej raty rocznej w wysokości 200.000,- PLN, z czego wynika, że wskaźnik waloryzacji według organu w 2004 r. wyniósł ok. 70%, a w rzeczywistości wskaźnik ten wyniósł 0,8%), co pozostaje w oczywistej sprzeczności z istotą waloryzacji, która ma zapewnić wierzycielowi otrzymywanie w przyszłości świadczenia w nominalnej wysokości, 2) art. 174 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 104 § 1 K.p.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., poprzez ich nieuwzględnienie i przyjęcie, iż zaskarżone wnioskiem o stwierdzenie nieważności pismo z dnia 9 lutego 2005r. nie jest decyzją, gdy tymczasem w pełni kwalifikuje się jako decyzja administracyjna (z uwagi na kreowanie obowiązku wobec obywatela) obarczona licznymi wadami skutkującymi koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego, 3) art. 174 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 145 § 1 pkt 2 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji, a także w związku z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 4 listopada 1950 r. (dalej ETPC), poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, iż pismo które nie zawiera w swej szacie graficznej np. słowa "decyzja" lub nie zawiera podpisu z wyraźnym oznaczeniem organu nie jest decyzją administracyjną, co w konsekwencji powoduje, przy ocenie wiedzy i świadomości prawnej obywatela, brak możności skutecznego i efektywnego zakwestionowania czynności organu, 4) art. 174 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 145 § 1 pkt 2 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz w związku z art. 64 ust. 1 Konstytucji, a także w związku z art. 1 Protokołu nr 1 do Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (dalej Protokół) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na pominięciu tego aspektu sprawy, w którym jedynie na podstawie rzekomych pism organ bezpodstawnie uzyskiwał świadczenie od obywatela, który działał w pełnym zaufaniu do organów państwa, czym naruszono prawo własności J. W. W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono między innymi, że prawo administracyjne nie zna instytucji zwykłego pisma. Zaś pismo określające wysokość raty rocznej za 2005 r. nie może zostać uznane za informację, albowiem kreuje określony obowiązek dla konkretnego obywatela. Wskazano także, że art. 5 ust. 4 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności w jego pierwotnym brzmieniu wprost wskazywał, że wysokość każdej z rat rocznych za przekształcenie ustala się w drodze decyzji. Nie ma przy tym znaczenia – w ocenie skarżącego kasacyjnie, że pismo z dnia 9 lutego 2005 r. zostało podpisane przez naczelnika wydziału. Przekroczenie upoważnienia jest bowiem sprawą wewnętrzną między organem a danym pracownikiem i powoduje jedynie odpowiedzialność służbową. Wskazano ponadto, że decyzja z dnia 16 marca 1998 r. nie określała obowiązku skarżącego w kolejnych latach zapłaty konkretnej kwoty. Za koniecznością uznania wspominanego pisma za decyzję administracyjną przemawia również – w ocenie skarżącego kasacyjnie – treść art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz art. 6 ust. 1 ETPC. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniosło o jej oddalenie i podzieliło poglądy zawarte w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zatem, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. W rozpoznawanej sprawie istotne jest ustalenie, czy pismo Kierownika Referatu Wydziału Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miejskiego w Bytomiu z dnia 9 lutego 2005 r., informujące J. W. o wysokości raty rocznej za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności jest decyzją administracyjną w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Tylko bowiem w takiej sytuacji skarżący mógłby żądać stwierdzenia jego nieważności na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. Wskazać należy, że zasadnicze cechy, jakie powinien spełniać akt, aby można go uznać za decyzję administracyjną, wymienia art. 107 § 1 k.p.a. Stosownie do powołanego przepisu decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji lub, jeżeli decyzja wydana została w formie dokumentu elektronicznego, powinna być opatrzona bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu. Decyzja, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, powinna zawierać ponadto pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa lub skargi. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach prawidłowo uznał, że pismo Kierownika Referatu Wydziału Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miejskiego w Bytomiu z dnia 9 lutego 2005 r. nie posiadało wszystkich wskazanych wyżej elementów. Przede wszystkim pismo to nie zawierało rozstrzygnięcia. Treść rozstrzygnięcia musi zawierać uprawnienie lub obowiązek, wyrażany w postaci formuły: przyznaję, ustalam, określam, zezwalam, wymierzam, udzielam itp. Oznacza to, że rozstrzygnięcie administracyjne nakłada na stronę postępowania administracyjnego obowiązek określonego zachowania, który to obowiązek powinien być wyrażony precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji. Tymczasem wskazane pismo było w istocie informacją o wysokości raty rocznej za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności płatnej w 2005 r., terminie jej wniesienia oraz wskazujące numer właściwego rachunku bankowego, na jaki należy uiścić wyszczególnioną kwotę. Pismo to nie kształtowało w sposób władczy ani praw ani obowiązków skarżącego, bowiem o obowiązku uiszczenia opłat rocznych i sposobie ich waloryzacji rozstrzygnięto w decyzji Prezydenta Miasta Bytomia z dnia 16 marca 1998 r. W dacie sporządzenia omawianego pisma nie było również podstawy prawnej do wydania decyzji w przedmiocie waloryzacji raty rocznej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Przepis art. 5 ustawy przekształceniowej z 1997 r., który stanowił podstawę prawną decyzji z dnia 16 marca 1998 r., utracił bowiem moc obowiązującą z dniem 14 kwietnia 2000 r. na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 kwietnia 2000 r. sygn. akt K 8/98. Ponadto, w dacie kierowania do skarżącego kwestionowanego pisma z dnia 9 lutego 2005 r., ustawa przekształceniowa z dnia 4 września 1997 r. została już znowelizowana przez ustawę z dnia 3 grudnia 1998 r. o zmianie ustawy i przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności i – po zmianie stanu prawnego – ustawa przewidywała już tylko formę decyzji dla ustalenia wysokości całej należności z tytułu przekształcenia oraz wysokości pierwszej raty. Dla ustalenia zaś wysokości kolejnych rat, forma decyzji nie była już przewidziana. Raty te były wnoszone w terminie ustalonym w art. 5 ust. 4a ustawy. Powyższe potwierdza, że w dacie skierowania przedmiotowego pisma do skarżącego nie istniała podstawa prawna do wydawania decyzji o wysokości raty rocznej za rok 2005 wraz z jej waloryzacją, odrębnej od decyzji wydanej w 1998 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Wskazać ponadto należy, na co słusznie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji, że Kierownik Referatu Wydziału Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miejskiego w Bytomiu nie jest organem administracji publicznej, ale aparatem pomocniczym organu administracji – Prezydenta Miasta Bytomia. Powyższy Wydział w tym znaczeniu nie posiada uprawnień władczych, zatem nie może być uznany za podmiot, któremu ustawa przyznaje kompetencje orzecznicze. Takie również stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1005/12, rozpoznając skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 stycznia 2012 r. sygn. akt II SA/Gl 567/11 w sprawie ze skargi J. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania w sprawie raty rocznej opłaty za przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności. Z tych powodów za niezasadne należy uznać zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 104 § 1 k.p.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Chybione są także zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., gdyż poddane ocenie Sądu pierwszej instancji postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] listopada 2011 r., utrzymujące w mocy postanowienie z dnia [...] sierpnia 2011 r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności pisma z dnia 9 lutego 2005 r., wydane zostało na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 i art. 144 oraz art. 61a § 1 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie stosował zatem powołanych w skardze kasacyjnej przepisów. Sąd pierwszej instancji powołał się wprawdzie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku na przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., ale wyłącznie w celu wskazania, że przepis ten nie stanowi argumentu przemawiającego za tezą, że pismo z dnia 9 lutego 2005 r. może być kwalifikowane jako decyzja. Weryfikując prawidłowość postanowienia organu odwoławczego i oddalając skargę, Sąd pierwszej instancji, wbrew stanowisku skarżącego kasacyjnie, nie naruszył również przepisów art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 4 listopada 1950 r. Skarga J. W. na postanowienie z dnia 4 listopada 2011 r. została bowiem rozpatrzona zgodnie z obowiązującym prawem, w sposób jawny (na rozprawie), bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd administracyjny, a więc zgodnie z normami wynikającymi z powołanych przepisów. Zamierzonego skutku nie mogły również odnieść zarzuty skargi kasacyjnej wyprowadzone z naruszenia art. 64 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, których przedmiotem jest ochrona prawa własności. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności pisma określającego wysokość raty rocznej za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, w żaden sposób nie narusza prawa własności skarżącego kasacyjnie. W niniejszej sprawie, jak wskazano już powyżej, rozstrzygana była kwestia dopuszczalności wszczęcia postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności pisma z dnia 9 lutego 2005 r., a nie przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności skarżącego do przedmiotowej nieruchomości. W odniesieniu do zarzutu naruszenia prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 4 ustawy przekształceniowej z 1997 r. (błędnie wskazanego jako zarzut naruszenia prawa procesowego) stwierdzić należy, że powołany przepis w dacie wydania zarówno postanowień organów pierwszej i drugiej instancji, jak również w dniu sporządzenia pisma z dnia 9 lutego 2005 r. nie obowiązywał. Nie mogło tym samym dojść do jego naruszenia, co czyni wskazany zarzut nieskutecznym. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI