I OSK 2418/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił zażalenie na postanowienie o nieuwzględnieniu wniosku o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego, uznając brak podstaw do wyłączenia.
Spółka Z. S.A. wniosła o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego NSA Karola Kiczki, powołując się na okoliczności jego nominacji i działalność orzeczniczą. NSA w składzie 5 sędziów oddalił wniosek, uznając brak podstaw do wyłączenia sędziego. Spółka wniosła zażalenie, które również zostało oddalone przez NSA w składzie 7 sędziów. Sąd uznał, że zarzuty dotyczące nominacji sędziego przez KRS oraz jego orzecznictwo nie uzasadniają wątpliwości co do niezawisłości i bezstronności.
Spółka Z. S.A. złożyła wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego NSA Karola Kiczkę wymogów niezawisłości i bezstronności, wskazując na okoliczności jego powołania przez Krajową Radę Sądownictwa (KRS) w składzie uznawanym za wadliwy oraz na jego działalność orzeczniczą w sprawach reprywatyzacyjnych i dotyczących nacjonalizacji. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) w składzie 5 sędziów oddalił ten wniosek, stwierdzając, że same okoliczności powołania sędziego przez KRS, nawet w zmienionym składzie, nie podważają jego niezawisłości i bezstronności, jeśli spełnia on wysokie standardy merytoryczne. Sąd podkreślił, że ocena musi uwzględniać całokształt okoliczności, a nie tylko sam fakt nominacji. Spółka wniosła zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących badania niezawisłości i bezstronności. NSA w składzie 7 sędziów rozpoznał zażalenie i je oddalił. Sąd uznał, że Spółka nie uprawdopodobniła, iż okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego Karola Kiczki oraz jego postępowanie po powołaniu mogą prowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy. Sąd podkreślił, że procedura z art. 5a Prawa o ustroju sądów administracyjnych nie służy weryfikacji merytorycznej trafności orzecznictwa, a jedynie eliminowaniu sytuacji realnego zagrożenia stronniczością. Zarzuty dotyczące działalności orzeczniczej sędziego oraz jego przeszłości samorządowej uznano za nieskuteczne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, same okoliczności powołania sędziego przez KRS w zmienionym składzie, bez innych istotnych czynników wskazujących na wadliwość procesu nominacyjnego lub jego postępowania po powołaniu, nie uzasadniają wątpliwości co do niezawisłości i bezstronności, jeśli sędzia spełnia wysokie standardy merytoryczne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ocena niezawisłości i bezstronności sędziego musi uwzględniać całokształt okoliczności, w tym jego postępowanie po powołaniu i charakter sprawy, a nie opierać się wyłącznie na fakcie nominacji przez KRS w składzie budzącym kontrowersje. Podkreślono, że procedura ta nie służy weryfikacji merytorycznej orzecznictwa, a jedynie eliminowaniu realnego zagrożenia stronniczością.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_zażalenie
Przepisy (15)
Główne
p.u.s.a. art. 5a § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Dopuszczalne jest badanie spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu, jeżeli w okolicznościach danej sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy.
p.u.s.a. art. 5a § 12
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sąd oddala wniosek, jeżeli jest on bezzasadny.
p.u.s.a. art. 5a § 13
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Uwzględniając wniosek sąd wyłącza sędziego od rozpoznania sprawy.
Pomocnicze
p.u.s.a. art. 5a § 3
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa uprawnionego do złożenia wniosku o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności.
p.u.s.a. art. 5a § 4
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Dotyczy zawiadomienia o terminie rozprawy.
p.u.s.a. art. 5a § 5
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa wymagania dla wniosku, w tym konieczność przytoczenia okoliczności uzasadniających żądanie wraz z dowodami.
p.u.s.a. art. 5a § 17
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
W sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania toczącego się na skutek wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o zażaleniu.
p.u.s.a. art. 5a § 18
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Postępowanie przed NSA rozpoznające zażalenie na postanowienie w przedmiocie wniosku o wyłączenie sędziego.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 197 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 19
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy wniosku o wyłączenie sędziego.
Konstytucja RP art. 178 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji i ustawom.
u.KRS
Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa
ustawa nowelizująca z 8.12.2017 r.
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Dz.U. poz. 1491
Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Okoliczności powołania sędziego przez KRS, nawet w zmienionym składzie, nie podważają jego niezawisłości i bezstronności, jeśli spełnia on wysokie standardy merytoryczne. Ocena niezawisłości i bezstronności musi uwzględniać całokształt okoliczności, w tym postępowanie sędziego po powołaniu i charakter sprawy. Procedura z art. 5a Prawa o ustroju sądów administracyjnych nie służy weryfikacji merytorycznej orzecznictwa, a jedynie eliminowaniu realnego zagrożenia stronniczością. Działalność orzecznicza sędziego, polegająca na odmiennej interpretacji prawa, nie jest podstawą do jego wyłączenia.
Odrzucone argumenty
Powołanie sędziego przez KRS w składzie ukształtowanym przepisami ustawy po jej zmianach z 2017 r. samo w sobie uzasadnia wątpliwości co do jego niezawisłości i bezstronności. Działalność orzecznicza sędziego w sprawach reprywatyzacyjnych i dotyczących nacjonalizacji wskazuje na brak bezstronności. Przeszłość samorządowa sędziego stanowi podstawę do jego wyłączenia.
Godne uwagi sformułowania
nie można poprzestać jedynie na okolicznościach towarzyszących powołaniu sędziego nie można odwoływać się tylko do faktu powołania sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa procedura z art. 5a p.u.s.a. nie służy weryfikacji merytorycznej trafności orzecznictwa sądowego, lecz do eliminowania sytuacji realnego zagrożenia stronniczością nie wykazała, aby poglądy prawne sędziego wynikały z zewnętrznych nacisków lub osobistego stosunku do stron
Skład orzekający
Stanisław Bogucki
przewodniczący
Małgorzata Rysz
członek
Danuta Oleś
członek
Robert Sawuła
sprawozdawca
Wojciech Kręcisz
członek
Arkadiusz Cudak
członek
Anna Żak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących badania niezawisłości i bezstronności sędziów w polskim sądownictwie administracyjnym, w szczególności w kontekście zmian w KRS i orzecznictwa TSUE."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury wniosku o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego sądu administracyjnego (art. 5a p.u.s.a.).
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności i niezawisłości sędziowskiej, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i społecznym.
“Czy sędzia NSA Karol Kiczka był bezstronny? Sąd rozstrzyga w sprawie wniosku o wyłączenie.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 2418/23 - Postanowienie S NSA Data orzeczenia 2026-02-02 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-10-12 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Stanisław Bogucki /przewodniczący/ Małgorzata Rysz Danuta Oleś Robert Sawuła /sprawozdawca/ Wojciech Kręcisz Arkadiusz Cudak Anna Żak Symbol z opisem 6291 Nacjonalizacja przemysłu Hasła tematyczne Zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności Sygn. powiązane I SA/Wa 613/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-03-03 Skarżony organ Minister Rozwoju~Minister Rozwoju, Pracy i Technologii~Minister Infrastruktury Treść wyniku Oddalono zażalenie Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 1267 art. 5a. par. 1, 12, apr. 13 i par. 17-18 Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Bogucki Sędziowie: Sędzia NSA Arkadiusz Cudak Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia NSA Danuta Oleś Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Robert Sawuła (sprawozdawca) Sędzia NSA Anna Żak po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 2025 r., sygn. akt I OSK 2418/23 w sprawie z wniosku Z. S.A. z siedzibą w W. o zbadanie spełnienia przez sędziego NSA Karola Kiczkę wymogów niezawisłości i bezstronności w sprawie ze skargi kasacyjnej Gminy Miasta Marki od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 marca 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 613/21 w sprawie ze skarg Skarbu Państwa – Starosty Wołomińskiego oraz Gminy Miasta Marki na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 20 stycznia 2021 r., nr DP-III.025.1.24.2019.JW DP-III-025-10-19-JW/21 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia oddalić zażalenie. Uzasadnienie 1. Gmina Miasto Marki wniosła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Warszawie z 3.03.2023 r., I SA/Wa 613/21, wydanego w sprawie ze skarg Skarbu Państwa – Starosty Wołomińskiego oraz Gminy Miasta Marki na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z 20.01.2021 r., nf DP-III.025.1.24.2019.JW DP-III-025-10-19-JW./21 w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności zarządzenia i orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego, odpowiednio z 31.07.1950 r. i 24.08.1950 r. w przedmiocie nacjonalizacji przedsiębiorstwa Z. Sp. Akcyjna. W celu rozpoznania skargi kasacyjnej zarządzeniem z 15.10.2025 r. Przewodniczący Wydziału I Izby Ogólnoadministracyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego wyznaczył termin rozprawy na 27.01.2025 r. w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Karol Kiczka (sprawozdawca), sędzia NSA Piotr Niczyporuk, sędzia WSA (del.) Jolanta Górska. 2. W terminie 7 dni od doręczenia zawiadomienia dokonanego na podstawie art. 5a § 4 zdanie trzecie ustawy z 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm., dalej: p.u.s.a.), uczestnik postępowania – Z. S.A. z siedzibą w W. (dalej: Spółka) złożył wniosek - w trybie art. 5a § 1-5 p.u.s.a., o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego NSA Karola Kiczki. We wniosku zażądano dopuszczenia i przeprowadzenia dowodów z enumeratywnie wskazanych dokumentów. W uzasadnieniu wniosku podjęto próbę rozwinięcia argumentacji na wsparcie jego zasadności jako uzasadnienie wniosku podając: - okoliczności dotyczące powołania Karola Kiczki na urząd sędziego NSA, - uwzględnienie jego kandydatury na urząd sędziego NSA przez Krajową Radę Sądownictwa w składzie nieuznawanym przez instytucje międzynarodowe oraz polskie organy, - działalność sędziego wpisującą się w "działania władz mających na celu znaczne ograniczenie (a być może i wyłączenie) możliwości odzyskania przez podmioty prywatne majątku bezprawnie zagrabionego przez zbrodnicze władze komunistyczne, względnie uzyskania za ten majątek należnego tym podmiotom odszkodowania". 3. W piśmie z 12.12.2025 r. sędzia NSA Karol Kiczka wyraził swoje stanowisko co do wniosku Spółki, przedstawiając okoliczności mające przemawiać za oddaleniem. W jego ocenie nie istnieją okoliczności tego rodzaju, które mogłyby wywoływać uzasadnioną wątpliwość co do jego niezawisłości, nadto nie zachodzą przesłanki do wyłączenia Go jako sędziego od rozpoznania sprawy, jak również nie istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby zachodzić uzasadniona wątpliwość co do jego bezstronności. 4. Postanowieniem z 17.12.2025 r., I OSK 2418/25, Naczelny Sąd Administracyjny w składzie 5 sędziów oddalił wniosek Spółki o zbadanie spełnienia przez sędziego NSA Karola Kiczkę wymogów niezawisłości i bezstronności w trybie art. 5a p.u.s.a. W części motywacyjnej ww. postanowienia zrekapitulował reguły rozpoznawania wniosku wniesionego w trybie art. 5a p.u.s.a., według których badanie spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego wymogów niezawisłości i bezstronności powinno zostać przeprowadzone z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i z uwzględnieniem jego postępowania po powołaniu. Stwierdził, że te dwie kluczowe przesłanki należy ocenić w kontekście tego, czy w okolicznościach sprawy, w której sędzia ma orzekać, z uwzględnieniem charakteru tej sprawy oraz okoliczności dotyczących strony postępowania, standard niezawisłości lub bezstronności może być naruszony. Okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego muszą być przy tym uwzględnione łącznie z postępowaniem sędziego po powołaniu. Obie przesłanki nie mogą być zatem oceniane odrębnie. Ponadto, przesłanki te zostały powiązane z okolicznościami danej sprawy, tj. z jej charakterem oraz okolicznościami dotyczącymi podmiotu składającego wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności. Przy ocenie zachowania standardu niezawisłości i bezstronności nie można więc poprzestać jedynie na okolicznościach towarzyszących powołaniu sędziego. Podważenie niezawisłości lub bezstronności sędziego nie może odwoływać się tylko do faktu powołania sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przepisami ustawy z 12.05.2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz.U. z 2024 r. poz. 1186, dalej: ustawa o KRS), po jej zmianach dokonanych ustawą z 8.12.2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. z 2018 r. poz. 3, dalej: ustawa nowelizująca z 8.12.2017 r.), konieczne jest bowiem uwzględnienie przy dokonywaniu oceny także pozostałych, wymienionych wyżej, okoliczności. W ocenie składu 5 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, okoliczności wskazane przez Spółkę we wniosku nie zasługiwały na uwzględnienie i przyjęcie, że przy uwzględnieniu przesłanek wskazanych w art. 5a § 1 p.u.s.a., w odniesieniu do sędziego NSA Karola Kiczki zachodzi naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie 5 sędziów stwierdził, że Karol Kiczka przed powołaniem Go na urząd sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego legitymował się już tytułem profesora nauk prawnych i wieloletnim doświadczeniem akademickim. Jest autorem ponad 100 publikacji naukowych, w tym monografii, jest współautorem podręczników akademickich z zakresu publicznego prawa gospodarczego, prawa administracyjnego, prawa zamówień publicznych. Pełnił oznaczone funkcje w Uniwersytecie Wrocławskim. Był radnym dwóch kadencji (2002-2006) Rady Gminy Sokolniki, uprzednio wykonywał także zawód radcy prawnego. Okoliczności towarzyszące powołaniu Karola Kiczki na urząd sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego i uzyskaniu rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa nawet w składzie ustalonym przepisami ustawy o KRS, po jej zmianach dokonanych ustawą nowelizującą z 8.12.2017 r., nie mogły być traktowane jako okoliczności podważające niezawisłość i bezstronność, skoro kandydat spełniał najwyższe standardy merytoryczne. Spółka zaś, poza odniesieniem się do składu Krajowej Rady Sądownictwa dokonującego rekomendacji kandydata, nie wskazała takich okoliczności towarzyszących procesowi nominacyjnemu, które wskazywałyby, że był on obarczony wadami. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie 5 sędziów nie podzielił także tej argumentacji wniosku, w której eksponowano uprzednią działalność sędziego NSA Karola Kiczki w strukturach samorządu terytorialnego. Wskazano, że to doświadczenie zawodowe sędziego pochodzi sprzed 20 lat, dotyczy jednostki samorządowej z zupełnie innego regionu kraju i nie ma "żadnego przełożenia na sprawę dotyczącą Gminy Miasta Marki". Wręcz przeciwnie, znajomość funkcjonowania samorządu terytorialnego może być atutem sędziego sądu administracyjnego. Za chybioną oceniono sugestię, jakoby sędzia ze względu na dawną aktywność samorządową miał sprzyjać każdej jednostce samorządu terytorialnego w jej sporze z podmiotem prywatnym. Z punktu widzenia żądania zawartego we wniosku Spółki Naczelny Sąd Administracyjny w składzie 5 sędziów za nieskuteczne ocenił przywoływanie stanowisk zajmowanych przez sędziego NSA Karola Kiczkę w wyrokach powołanych we wniosku Spółki, a dotyczących spraw tzw. reprywatyzacyjnych. Stwierdził, że sprawowanie wymiaru sprawiedliwości polega na interpretacji i stosowaniu prawa, a sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu - stosownie do art. 178 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2.04.1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) – są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji i ustawom. Okoliczność, że sędzia NSA Karol Kiczka brał udział w wydaniu wyroków, w których dokonano wykładni przepisów prawa w sposób odmienny od oczekiwań strony, nie świadczy o braku jego bezstronności. Procedura z art. 5a p.u.s.a. nie służy weryfikacji merytorycznej trafności orzecznictwa sądowego, lecz do eliminowania sytuacji realnego zagrożenia stronniczością, Spółka zaś nie wykazała, aby poglądy prawne sędziego wynikały z zewnętrznych nacisków lub osobistego stosunku do stron. W konkluzji postanowienia oddalającego wniosek Naczelny Sąd Administracyjny w składzie 5 sędziów uznał, że wnioskująca Spółka nie uprawdopodobniła, aby w realiach sprawy istniał związek między procedurą powołania Karola Kiczki na urząd sędziego NSA, a jego postawą, który mógłby rodzić uzasadnione obawy o brak obiektywizmu. Zarzuty odnośnie do dorobku orzeczniczego sędziego oceniono jako polemiczne oraz abstrakcyjne w odniesieniu do statusu sędziego. 5. Zażalenie na powyższe postanowienie NSA z 17.12.2025 r. Spółka wniosła w terminie, zarzucając naruszenie art. 5a § 1, § 5 pkt 2, § 12 i § 13 p.u.s.a. przez błędne przyjęcie, że we wniosku nie uprawdopodobniła, aby w realiach sprawy wywołanej skargą kasacyjną Gminy Miasta Marki istniał związek między procedurą powołania Karola Kiczki na urząd sędziego NSA, a jego postawą po powołaniu, który miałby rodzić uzasadnione obawy dotyczące możliwości naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mające wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących Spółki oraz charakteru sprawy, a co skutkowało jego oddaleniem. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz rozpoznanie wniosku i wyłączenie sędziego NSA Karola Kiczki od rozpoznania sprawy. Zdaniem Spółki, Naczelny Sąd Administracyjny w składzie 5 sędziów powinien był uwzględnić wniosek, biorąc pod uwagę dotychczas powołane okoliczności, tj.: powołanie Karola Kiczki na stanowisko sędziego NSA (na które miało w szczególności wpływ jego doświadczenie zawodowe związane z działalnością samorządową); powołanie go przez Krajową Radę Sądownictwa w składzie nieuznawanym przez instytucje międzynarodowe oraz polskie organy; działalność sędziego NSA Karola Kiczki wpisująca się w działania władz mających na celu znaczne ograniczenie (a być może i wyłączenie) możliwości odzyskania przez podmioty prywatne majątku bezprawnie zagrabionego przez zbrodnicze władze komunistyczne, względnie uzyskania za ten majątek należnego tym podmiotom odszkodowania. W uzasadnieniu zażalenia zrekapitulowano przebieg postępowania z wniosku Spółki oraz zasadnicze elementy argumentacji zawartej w zaskarżonym postanowieniu. Spółka uznaje za konieczne ponowne rozpoznanie sprawy incydentalnej wywołanej jej wnioskiem, za czym ma przemawiać dochowanie najdalej posuniętej ostrożności procesowej oraz zabezpieczenie interesów majątkowych Spółki. Za koniecznością zaskarżenia postanowienia z 17.12.2025 r., I OSK 2418/23, przemawiać ma również chaos, jaki wywołano wokół "kryzysu praworządności" oraz uczynienie z tej kwestii narzędzia w walce politycznej. Zdaniem Spółki nie można wykluczyć – uwzględniając znane publicznie projekty legislacyjne – że byt wyroków sądowych zależeć będzie w przyszłości od tego, czy strona nie tylko podnosiła wątpliwości dotyczące statusu sędziego, ale także, czy w takim przypadku wyczerpała całą przysługującą jej ścieżkę instancyjną. Pełnomocnik Spółki podtrzymał w całości dotychczas prezentowaną argumentację wniosku, raz jeszcze odwołując się do zasadniczych elementów zawartych w jego uzasadnieniu. Podkreślił, że w wyroku Trybunału Sprawiedliwości z 15.07.2021 r., C-791/19, EU:C:2021:596, na który powołał się Naczelny Sąd Administracyjny w składzie 5 sędziów, zwrócono uwagę, że skład Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowany przepisami ustawy o KRS, po jej zmianach dokonanych ustawą nowelizującą z 8.12.2017 r., może budzić uzasadnione wątpliwości co do niezależności tej Rady oraz jej roli w procesie nominacyjnym sędziów. Co się zaś tyczy działalności orzeczniczej sędziego NSA Karola Kiczki, to – wbrew stanowisku Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie 5 sędziów - zastrzeżenia Spółki budzi fakt stosowania art. 2 ust. 2 ustawy z 11.08.2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. poz. 1491), na podstawie którego z mocy prawa oraz z mocą wsteczną umorzono trwające czasami od dziesiątek lat "postępowania nadzorcze". Spółka ocenia taki przepis za koniunkturalny oraz wprowadzony jedynie w celach fiskalnych, powołuje się w tym względzie na stanowisko zawarte w ekspertyzie na etapie prac legislacyjnych. Zażalenie zawiera ponadto krytykę stanowiska meriti zajętego przez sędziego NSA Karola Kiczkę w sprawie zakończonej wyrokiem NSA z 10.09.2025 r., I OSK 1889/22. Niezależnie od tych uwag Spółka oświadczyła, że dorobek naukowy i zawodowy sędziego NSA Karola Kiczki budzi uznanie, nie podważa więc jego kompetencji merytorycznych do orzekania w sprawie I OSK 2418/23, tym samym nie podnosi zarzutu braku posiadania odpowiednich merytorycznych kompetencji oraz nieobiektywności. Chodzi jednak jej o to, żeby w okolicznościach danej sprawy, w odbiorze samych stron, jak i w szerszym odbiorze społecznym, nastąpiło stwierdzenie, czy fakt orzekania przez danego sędziego może potencjalnie wywołać uzasadnione wątpliwości co do zachowania standardów bezstronności sędziowskiej oraz niezawisłości. Zdaniem Spółki takie uzasadnione wątpliwości występują w tym przypadku. Dodatkowe wątpliwości Spółki budzi i to, że w rozpoznaniu wniosku Spółki wziął udział sędzia NSA Bogdan Fischer, powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa z 26.05.2021 r., a więc w składzie obsadzonym stosownie do przepisów ustawy o KRS, po jej zmianach dokonanych ustawą nowelizującą z 8.12.2017 r. Powołała się przy tym na motywy postanowienia NSA z 23.10.2024 r., I OZ 632/24, w przedmiocie wyłączenia sędziego NSA Karola Kiczki od rozpoznania sprawy z zażalenia postanowienia w przedmiocie odmowy wyłączenia sędziego, w ramach którego sędzia NSA Karol Kiczka sam wniósł o jego wyłączenie. Zdaniem Spółki, o ile art. 5a p.u.s.a. nie reguluje tego rodzaju wypadków, w których do rozpoznania wniosku złożonego w tym trybie wylosowany został sędzia powołany przez Krajową Radę Sądownictwa obsadzoną stosownie do przepisów ustawy o KRS, po jej zmianach dokonanych ustawą nowelizującą z 8.12.2017 r., to należy oczekiwać, że w przypadku gdy wniosek obejmuje tego rodzaju zarzuty, jak te powołane we wniosku Spółki, dojdzie do wyłączenia sędziego od rozpoznania takiego wniosku. 6. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie 7 sędziów zważył, co następuje: Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje zażalenie na posiedzeniu niejawnym w składzie 7 sędziów losowanych spośród całego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, a w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania toczącego się na skutek wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 5a § 17-18 p.u.s.a.). Przedmiotem zażalenia jest postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie 5 sędziów z 17.12.2025 r., I OSK 2418/23, oddalającego w trybie art. 5a p.u.s.a. wniosek Spółki o wyłączenie sędziego NSA Karola Kiczki w sprawie I OSK 2418/23. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie 7 sędziów, zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zasadnicza kwestia w sprawie sprowadza się do oceny prawidłowości przesłanek, o których mowa w art. 5a § 1 p.u.s.a., które prowadziły Naczelny Sąd Administracyjny w składzie 5 sędziów do oceny, że wniosek Spółki został oceniony jako bezzasadny. Przywołane w zażaleniu Spółki przepisy art. 5a p.u.s.a., które miały zostać naruszone, stanowią następująco: "Dopuszczalne jest badanie spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego lub sędziego delegowanego do pełnienia obowiązków sędziego w sądzie administracyjnym wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu, na wniosek uprawnionego, o którym mowa w § 3, jeżeli w okolicznościach danej sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy" (§ 1); "Wniosek powinien czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego, a ponadto zawierać: przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie wraz z dowodami na ich poparcie" (§ 5 pkt 2); "Sąd oddala wniosek, jeżeli jest on bezzasadny" (§ 12); "Uwzględniając wniosek sąd wyłącza sędziego od rozpoznania sprawy. Wyłączenie sędziego od udziału w danej sprawie nie może stanowić podstawy do wyłączenia tego sędziego w innych sprawach rozpoznawanych z jego udziałem" (§ 13). Podkreślenia wymaga, że przepis art. 5a § 12 p.u.s.a. ma charakter ogólny i wynikowy, zawiera dyspozycję w postaci oddalenia wniosku, gdy sąd uzna go za bezzasadny. Zasadność lub bezzasadność wniosku oceniana jest zaś na podstawie okoliczności wyczerpujących przesłanki materialne określone w art. 5a § 1 p.u.s.a. Podobnie wynikowy charakter ma art. 5a § 13 zdanie pierwsze p.u.s.a., w myśl którego uwzględniając wniosek sąd wyłącza sędziego od rozpoznania sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie 5 sędziów trafnie ocenił – w aspekcie oddalenia wniosku Spółki – przesłanki, o których mowa w art. 5a § 1 p.u.s.a., prawidłowo skupiając się na badaniu spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego wymogów niezawisłości i bezstronności, z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu na urząd sędziego NSA. Słusznie ocenił te przesłanki w kontekście tego, czy w okolicznościach sprawy, w której sędzia ma orzekać, z uwzględnieniem charakteru tej sprawy oraz okoliczności dotyczących strony postępowania, standard niezawisłości lub bezstronności może być naruszony. Prawidłowo uznał, że okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego muszą być uwzględnione łącznie z postępowaniem sędziego po powołaniu. Wskazał, że przesłanki te zostały powiązane z okolicznościami danej sprawy, tj. z jej charakterem oraz okolicznościami dotyczącymi podmiotu składającego wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności. Trafne jest więc przyjęte w zaskarżonym postanowieniu stanowisko, według którego, przy ocenie zachowania standardu niezawisłości i bezstronności, podważenie niezawisłości lub bezstronności sędziego nie może odwoływać się tylko do faktu powołania sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przepisami ustawy o KRS, po jej zmianach dokonanych ustawą nowelizującą z 8.12.2017 r., konieczne jest bowiem uwzględnienie przy dokonywaniu oceny także pozostałych, wymienionych w art. 5a § 1 p.u.s.a. okoliczności. W tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny w składzie 5 sędziów trafnie powołał się na stanowisko zajęte w uzasadnieniu postanowienia NSA z 12.09.2023 r., III OSK 2613/21. Zasadne było także przywołanie wywodów zawartych w wyroku Trybunału Sprawiedliwości z 22.02.2022 r., w sprawach połączonych C-562/21 PPU i C-563/21 PPU, X i Y (EU:C:2022:100), w aspekcie wadliwości powołania na urząd sędziego z uwagi na skład organu rekomendującego. W zaskarżonym postanowieniu Naczelny Sąd Administracyjny w składzie 5 sędziów zasadnie przytoczył również część wypowiedzi z tego wyroku Trybunału Sprawiedliwości, który stwierdził, że okoliczność, iż organ taki jak krajowa rada sądownicza, uczestniczący w procesie powoływania sędziów, składa się w przeważającej mierze z członków wybranych przez władzę ustawodawczą, nie może sama w sobie prowadzić do powzięcia wątpliwości co do niezawisłości sędziów wyłonionych w tym procesie - zob. podobnie: wyrok TS z 9.07.2020 r., C-272/19, Land Hessen, pkt 55, 56 (EU:C:2020:535). Jednakże możliwe jest dojście do innego wniosku, jeżeli ta sama okoliczność, w połączeniu z innymi istotnymi czynnikami i warunkami, w jakich dokonano tych wyborów, prowadzą do powstania takich wątpliwości - zob. podobnie: wyrok TS z 15.07.2021 r., C-791/19 Komisja Europejska przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej, pkt 103 (EU:C:2021:596) (System odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów). Podważenie niezawisłości lub bezstronności sędziego nie może zatem odwoływać się tylko do faktu powołania sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przepisami ustawy o KRS, po jej zmianach dokonanych ustawą nowelizującą z 8.12.2017 r., konieczne jest bowiem uwzględnienie przy dokonywaniu oceny także pozostałych, wymienionych wyżej, okoliczności. Podzielić należy to stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, wg którego Karol Kiczka uzyskując rekomendację Krajowej Rady Sądownictwa w składzie ustalonym przepisami ustawy o KRS, po jej zmianach dokonanych ustawą nowelizującą z 8.12.2017 r., do powołania go na urząd sędziego NSA, spełniał najwyższe standardy merytoryczne. Spółka w zażaleniu wyraźnie zresztą zaznacza, że nie kwestionuje w tym zakresie stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie 5 sędziów, zaś wniesienie środka zaskarżenia od postanowienia wydanego w tej sprawie incydentalnej wyjaśnia potrzebą dbałości o własne interesy, w kontekście przyszłych zmian legislacyjnych, które – w aspekcie przypuszczającym i odwołując się do bliżej nieprzywołanych projektów legislacyjnych – mogą mieć znaczenie dla istnienia wyroków sądowych i być uwarunkowane wyczerpaniem środków zaskarżenia. Nie jest skuteczna ta argumentacja zażalenia co do naruszenia art. 5a § 1 p.u.s.a., w ramach której podnosi się zarzuty wobec stanowiska sędziego NSA Karola Kiczki zajmowanego przezeń w przywołanym przez Spółkę wyroku NSA z 10.09.2025 r., I OSK 1889/22. Trafnie Naczelny Sąd Administracyjny w składzie 5 sędziów w zaskarżonym postanowieniu wskazał, że branie udziału przez sędziego w wydawaniu wyroków, w których dokonano wykładni przepisów prawa w sposób odmienny od oczekiwań strony lub nawet odmienny od innych składów orzekających, nie świadczy o braku bezstronności sędziego. Zgodzić się należy także i z tym stanowiskiem wyrażonym w zaskarżonym postanowieniu, że brak akceptacji dla poglądów prawnych wyrażanych przez sędziego, objętego wnioskiem procedowanym w trybie art. 5a p.u.s.a., nie stanowi okoliczności przesądzających o skuteczności takiego wniosku. Trafnie zauważono, że roztrząsana procedura nie służy weryfikacji merytorycznej trafności orzecznictwa sędziego, lecz do eliminowania sytuacji realnego zagrożenia stronniczością. Stanowisko Spółki wyrażone w zażaleniu odnoszące się do niekonstytucyjności art. 2 ust. 2 ustawy z 11.08.2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. poz. 1491), wspierane opinią ekspercką na etapie prac legislacyjnych, nie mogło zatem mieć znaczenia przy ocenie ziszczenia się przesłanki wyłączenia sędziego w trybie art. 5a p.u.s.a. Przywołać również należy, że w uchwale składu 7 sędziów NSA z 3.04.2023 r., I FPS 3/22 (ONSAiWSA 2023, nr 4, poz. 52), Naczelny Sąd Administracyjny scharakteryzował materialne przesłanki badania niezawisłości i bezstronności określone w art. 5a § 1 p.u.s.a. oraz konsekwencje procesowe tych uwarunkowań materialnych. Jak stwierdzono w uzasadnieniu ww. uchwały, ustawodawca w art. 5a § 1 p.u.s.a. ściśle powiązał badanie bezstronności i niezawisłości z okolicznościami towarzyszącymi powołaniu sędziego i jego postępowaniu po powołaniu. Przedmiotem wniosku składanego na podstawie art. 5a § 1 p.u.s.a. jest badanie niezawisłości i bezstronności sędziego w kontekście okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu, w okolicznościach danej sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy. W tym kontekście należy zwrócić uwagę, że w zażaleniu Spółka nie podnosi już – w przeciwieństwie do wniosku – argumentacji odnoszącej się do uprzedniej działalności sędziego NSA Karola Kiczki w strukturze samorządu terytorialnego jako radnego w latach 2000-2006, a co było uwypuklane w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w składzie 5 sędziów. Co się tyczy uwagi zawartej w zażaleniu dotyczącej wzięcia udziału w rozpoznaniu wniosku Spółki przez sędziego NSA Bogdana Fischera, to Spółka nie wnosiła o wyłączenie tegoż sędziego od rozpoznania sprawy na podstawie art. 19 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). W świetle przedstawionej powyżej argumentacji Naczelny Sąd Administracyjny w składzie 7 sędziów podziela stanowisko zawarte w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie 5 sędziów z 17.12.2025 r., I OSK 2418/23, który oddalił wniosek Spółki jako bezzasadny w rozumieniu art. 5a § 12 p.u.s.a. Badając na podstawie art. 5a § 1 p.u.s.a. wniosek Spółki o zbadanie spełnienia przez sędziego NSA Karola Kiczkę wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu, Naczelny Sąd Administracyjny w składzie 5 sędziów prawidłowo bowiem ocenił, że w realiach sprawy Spółka nie uprawdopodobniła, że owe okoliczności mogą doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących Spółki oraz charakteru sprawy, więc wniosek jest bezzasadny. Z uwagi na to, że postawione w zażaleniu zarzuty okazały się niezasadne, Naczelny Sąd Administracyjny w składzie 7 sędziów oddalił zażalenie - działając w oparciu o podstawę prawną zawartą w art. 184 i art. 197 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 5a § 18 p.u.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI