I OSK 2418/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Gminy Miasta Marki od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargi na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 20 stycznia 2021 r. Decyzja ta stwierdzała nieważność decyzji nacjonalizacyjnych z lat 50. XX w. dotyczących przedsiębiorstwa "...". Gmina Miasta Marki zarzucała WSA naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, kwestionując m.in. prawidłowość ustaleń dotyczących rażącego naruszenia prawa przy wydawaniu decyzji nacjonalizacyjnych, znaczenie upływu czasu dla możliwości stwierdzenia nieważności oraz sposób interpretacji przepisów dotyczących zdolności produkcyjnych i zatrudnienia przedsiębiorstwa. Naczelny Sąd Administracyjny, po analizie zarzutów, uznał skargę kasacyjną za nieopartą na usprawiedliwionych podstawach. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna jest środkiem sformalizowanym i musi precyzyjnie wskazywać naruszone przepisy. NSA podzielił ocenę WSA i organu administracji, że decyzje nacjonalizacyjne zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, a zarzuty dotyczące m.in. upływu czasu, zdolności produkcyjnych oraz znaczenia przedsiębiorstwa dla państwa nie zasługują na uwzględnienie. Sąd odwoławczy stwierdził również, że WSA prawidłowo zastosował art. 153 p.p.s.a., wiążąc się oceną prawną wyrażoną w poprzednich orzeczeniach sądowych w tej sprawie. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych, znaczenia upływu czasu, stosowania przepisów o nacjonalizacji oraz związania sądu oceną prawną wyrażoną w poprzednich orzeczeniach.
Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z nacjonalizacją przedsiębiorstw w okresie powojennym.
Zagadnienia prawne (4)
Czy decyzje nacjonalizacyjne z lat 50. XX w. zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, decyzje nacjonalizacyjne zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, co uzasadnia stwierdzenie ich nieważności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy, stwierdzając rażące naruszenie prawa przy wydawaniu decyzji nacjonalizacyjnych. Brak było podstaw do ustanowienia przymusowego zarządu państwowego i przejęcia przedsiębiorstwa na własność Państwa, gdyż nie spełniono przesłanek określonych w ustawie nacjonalizacyjnej.
Czy upływ czasu wyłącza możliwość stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej wydanej z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, upływ czasu sam w sobie nie wyłącza możliwości stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, zwłaszcza w kontekście przepisów o stwierdzaniu nieważności decyzji administracyjnych.
Uzasadnienie
NSA odniósł się do wyroku TK P 46/13, stwierdzając, że nie spowodował on zmiany normatywnej ani derogacji art. 156 § 2 k.p.a. W związku z tym, do czasu zmian legislacyjnych, organ nie miał podstaw do samodzielnego ustalenia terminu wyłączającego możliwość stwierdzenia nieważności decyzji.
Jak należy interpretować kryterium "zdolności przedsiębiorstwa do zatrudnienia przy produkcji na jedną zmianę" na potrzeby ustawy nacjonalizacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Kryterium to dotyczy potencjalnej zdolności zatrudnienia pracowników, uwarunkowanej realnymi możliwościami produkcyjnymi przedsiębiorstwa ocenianymi na dzień 5 lutego 1946 r., a nie faktycznego stanu zatrudnienia.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że zdolność zatrudnienia należy oceniać na podstawie potencjału produkcyjnego, a nie faktycznego zatrudnienia w danym dniu. Zniszczenia wojenne, które można było usunąć, nie pozbawiały przedsiębiorstwa tej zdolności.
Czy sąd administracyjny jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w poprzednich orzeczeniach sądowych w tej samej sprawie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w prawomocnym orzeczeniu sądu wiążą organ oraz sądy w kolejnych postępowaniach w tej samej sprawie.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że zasada związania oceną prawną wynikającą z art. 153 p.p.s.a. oznacza, że ani organ, ani sąd nie mogą formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wcześniejszymi orzeczeniami.
Przepisy (15)
Główne
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa nacjonalizacyjna art. 3 § 1
Ustawa z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej
rozporządzenie z dnia 19 grudnia 1946 r.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1946 r. o podwyższeniu dolnej granicy zdolności zatrudnienia przejmowanych na własność Państwa przedsiębiorstw w przemysłach wyrobów niepowszechnego użytku, bądź mało zmechanizowanych, bądź o charakterze pionierskim i sezonowym
dekret o przedmiocie przymusowego zarządu państwowego art. 1 § 3
Dekret Naczelnika Państwa z dnia 16 grudnia 1918 r. w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego
Ustawa z 1958 r. art. 2
Ustawa z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym
Pomocnicze
p.g.k. art. 29 § 2
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Argumenty
Godne uwagi sformułowania
nie można z zebranego materiału dowodowego wyciągać odmiennych wniosków, w zależności od tego, które orzeczenie jest poddane weryfikacji nadzorczej • zdolność zatrudnienia jest okolicznością faktycznoprawną • nie można zastępować strony w wyrażaniu i precyzowaniu zarzutów skargi kasacyjnej
Skład orzekający
Karol Kiczka
przewodniczący sprawozdawca
Piotr Niczyporuk
sędzia
Dariusz Chaciński
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych, znaczenia upływu czasu, stosowania przepisów o nacjonalizacji oraz związania sądu oceną prawną wyrażoną w poprzednich orzeczeniach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z nacjonalizacją przedsiębiorstw w okresie powojennym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy historycznego kontekstu nacjonalizacji i możliwości kwestionowania decyzji sprzed kilkudziesięciu lat, co może być interesujące z perspektywy prawnej i historycznej.
“Czy można unieważnić decyzję sprzed 70 lat? NSA rozstrzyga sprawę nacjonalizacji.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.