I OSK 2416/22

I OSK 2416/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-02-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Piotr Niczyporuk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I SA/Wa 325/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-09-16
IV SA/Wa 1107/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-09-07
I OSK 2461/22 - Wyrok NSA z 2025-10-29
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Wstrzymano wykonanie decyzji I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1990
art. 9
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 61 § 3 w zw. z art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Niczyporuk po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku A. K. o wstrzymanie wykonania decyzji Starosty M. z [...] lipca 2021 r. nr [...] w sprawie ze skargi kasacyjnej A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 września 2022 r. sygn. akt IV SA/Wa 1107/22 w sprawie ze skargi . K. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie organiczenia spodobu korzystania z nieruchomości postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Starosty M. z [...] lipca 2021 r. nr [...]
Uzasadnienie
Wyrokiem z 7 września 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 1107/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. K. (dalej również: Skarżący) na decyzję Wojewody Mazowieckiego (dalej również: Wojewoda) z [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Skarżący, wnosząc w niej o wstrzymanie wykonania decyzji Starosty M. z [...] lipca 2021 r. nr [...] z tego względu, że zachodzi zagrożenie, że w przypadku realizacji przez inwestora przedmiotowej decyzji, co wiąże się z przeprowadzeniem prac inżynieryjnych, przywrócenie stanu nieruchomości Skarżącego, w przypadku korzystnego dla niego rozstrzygnięcia, do stanu poprzedniego może być długotrwałe. Jego zdaniem, prowadzenie ponownie tych prac inżynieryjnych wiązać się będzie z koniecznością uzyskania pozwolenia na budowę, zorganizowania tych prac na miejscu i poniesienia kosztów przez inwestora. Zdaniem Skarżącego, będzie to skutkować przedłużeniem się realizacji tych prac. Nadto, będzie to znów ingerencja w prawo własności Skarżącego, związana tym razem z koniecznością znoszenia ich realizacji przez inwestora. Z tych względów, w ocenie Skarżącego, uznać należy, że realizacji przedmiotowej decyzji Starosty wydanej w niniejszej sprawie zagraża powstaniem trudnych do odwrócenia skutków. Tym samym, jego zdaniem, została spełniona przesłanka wstrzymania wykonalności tej decyzji.
W piśmie z 10 stycznia 2023 r., pełnomocnik Skarżącego kasacyjnie wskazał ponadto, że uprawniony z decyzji przedsiębiorca przystąpił do prac na nieruchomości Skarżącego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Wniosek zasługiwał na uwzględnienie, jednakże nie z powodu argumentacji w nim przedstawionej.
Wskazać trzeba, że jakkolwiek wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zawiera uzasadnienie, to jednak nie można było pominąć w toku jego rozpoznania regulacji przepisu art. 9 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r., poz. 1990 ze zm.), powoływanej dalej, jako "u.g.n.". Stanowi on, iż jeżeli w sprawach, o których mowa w przepisach działu III tej ustawy, z wyłączeniem art. 97 ust. 3 pkt 1, art. 122, art. 124 ust. 1a, art. 124b ust. 1, art. 126 i art. 132 ust. 1a, zostanie wniesiona skarga do sądu administracyjnego, organ który wydał decyzję, wstrzymuje z urzędu jej wykonanie postanowieniem, na które nie przysługuje zażalenie. Oznacza to, że skarga do sądu administracyjnego na decyzje wydane na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. powoduje wstrzymanie ich wykonanie z urzędu. Powód takiego uregulowania wydaje się być oczywisty - ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości przez organ poprzez udzielenie zezwoleń na zakładanie i przeprowadzanie systemów infrastruktury oraz wykonanie takiej decyzji - powoduje z reguły trudne do odwrócenia skutki, bowiem różnego rodzaju ciągi elektryczne, gazowe itp. mogą zostać trwale położone na nieruchomości, zaś los zgodności z prawem decyzji pozostaje niepewny aż do czasu zakończenia sprawy przed sądami administracyjnymi. Można też stwierdzić, że z dużym prawdopodobieństwem działania te wywołać mogą znaczną szkodę. Przy czym wniesienie skargi do sądu i związany z tym, nałożony na organ, obowiązek wstrzymania z urzędu wykonania decyzji, nie wymaga oceny ani treści ani tym bardziej zasadności żądania skargi czy wniosku strony. Wobec tego wniosek o wstrzymanie wykonania takiej decyzji nie wymaga dowodzenia wyrządzenia szkody i trudnych do odwrócenia skutków jej realizacją.
W sytuacji więc, gdy właściwy organ nie wykonał obowiązku nałożonego przepisem art. 9 u.g.n., to nawet wówczas, gdy wniosek strony o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skierowany do sądu posiada mankamenty lub jest lakonicznie uzasadniony, niedopuszczalna jest odmowa jego uwzględnienia z tego powodu. Błąd organu nie może, bowiem pociągać za sobą ujemnych skutków dla strony skarżącej. Znajdowałaby się bowiem ona w gorszym położeniu aniżeli osoby, którym również ograniczono sposób korzystania z nieruchomości, ale wobec wniesienia skargi organ zachował się zgodnie z poleceniem wynikającym z art. 9 u.g.n. Zachwiana zostałaby, przewidziana w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, zasada równości wobec prawa. Naprawianie tego błędu na drodze administracyjnej kłóciłoby się natomiast z zasadą ekonomiki postępowania (por. postanowienia NSA z 23 czerwca 2016 r., sygn. akt I OZ 650/16; z 28 czerwca 2018, sygn. akt I OZ 601/18 dostępne na https://cbois.nsa.gov.pl).
Mając na uwadze, że organ nie wykonał zobowiązania zawartego w art. 9 u.g.n., Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił wniosek zawarty w skardze kasacyjnej i na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), orzekł jak w sentencji.