IV SA/Po 1264/18

IV SA/Po 1264/18 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2019-04-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-12-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Bąk-Marciniak /przewodniczący sprawozdawca/
Józef Maleszewski
Maria Grzymisławska-Cybulska
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
I OSK 2165/19 - Wyrok NSA z 2022-09-21
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 978
art. 12 ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) Sędzia WSA Józef Maleszewski Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Protokolant st.sekr.sąd. Barbara Szymkowiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 03 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu prawa jazdy oddala skargę w całości
Uzasadnienie
Sygn. akt IV SA/Po [...]
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 19 października 2018 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 28 sierpnia 2018 r. nr [...] o odmowie zwrotu K. W. zatrzymanego prawa jazdy w zakresie kat. B.
W uzasadnieniu swojej decyzji SKO wskazało, że wyrokiem Sądu Okręgowego w P., IV Wydział Karny-Odwoławczy, sygn. akt IV Ka [...] z dnia 13 marca 2018r. orzeczono wobec K. W. środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, z wyłączeniem pojazdów, do których prowadzenia uprawnia prawo jazdy kategorii B na okres 5 lat.
Pismem z dnia 13 sierpnia 2018 r. K. W. wystąpił z wnioskiem do Starosty [...] o zwrot zatrzymanego prawa jazdy w zakresie kategorii B.
Starosta Z. decyzją z dnia 28 sierpnia 2018 r. odmówił stronie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy w zakresie kategorii B. Uzasadniając swoją decyzję organ wyjaśnił, że K. W. mocą prawomocnego ww. wyroku sądu ma zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 5 lat z wyjątkiem, tych do których prowadzenia uprawnia prawo jazdy kat. B. Natomiast zakaz zwrotu prawa jazdy kategorii B wynika z mocy prawa, ponieważ jeżeli stronie orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie prawa jazdy kat. AM, A1, A2 lub A, to nie przysługuje zwrot prawa jazdy kat. B. Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał przepis z art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
Od powyższej decyzji w terminie ustawowym odwołanie złożył K. W., wyrażając swoje niezadowolenie z podjętego rozstrzygnięcia. Podniósł, że z treści wyroku Sądu wynika, że nie orzeczono wobec niego zakazu prowadzenia pojazdów do których uprawnia kategoria B. Jego zdaniem brak jest podstaw prawnych do pozbawienia go tych uprawnień. Dodał, że od 18 lipca 2018 r. przebywa w Zakładzie Karnym w związku z tym zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzja z dnia 30 lipca 2018 r. o cofnięciu uprawnień nie zostały mu doręczone.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze przywołało treść przepisu art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, wskazując, iż prawo jazdy nie może być wydane m.in. osobie: w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu.
Natomiast zgodnie z art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy, przepis ust. 1 pkt 2 ustawy stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii: B1 lub B - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2 lub A.
Na podstawie akt sprawy ustalono, że K. W. ma orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 5 lat z wyjątkiem tych, do których prowadzenia uprawnia prawo jazdy kategorii B. Ustalenia te są niesporne. Wątpliwości odwołującego budzi odmowa zwrotu prawa jazdy w zakresie kategorii B w sytuacji gdy wyrokiem sądu z dnia 13 marca 2018r. nie orzeczono środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów w zakresie tej kategorii.
Kolegium wyjaśniło stronie, że organ I instancji wydając decyzję odmowną w przedmiocie zwrotu prawa jazdy kategorii B związany jest z jednej strony prawomocnym wyrokiem orzekającym o zakazie prowadzenia pojazdów mechanicznych z wyłączeniem tych, do których uprawnia prawo jazdy kategorii B, a z drugiej strony obowiązującym przepisem prawa tj. art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy. Prawomocne orzeczenie sądu karnego spowodowało, iż odwołującemu nie można wydać nie tylko prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, C1, C, B+E, C1+E, C+E, T, a także kategorii B, o którą wnioskował. W istocie z wyroku sądu karnego wynika dla strony bezpośredni zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych z wyłączeniem kategorii B, a pośrednio - poprzez obowiązującą organy administracji publicznej treść przepisu art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy również zakaz prowadzenia pojazdów kategorii B. Tak więc decyzja organu I instancji o odmowie zwrotu prawa jazdy jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa.
Kolegium wskazało, że zaskarżona decyzja została prawidłowo doręczona na wskazany we wniosku adres, a strona w terminie złożyła od niej odwołanie. Wobec tego zarzut o niedoręczeniu decyzji jest niezasadny.
Skargę na decyzję SKO w P. wywiódł K. W., wnosząc o jej uchylenie w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art.12 ust.2 pkt.1 oraz ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami wskutek błędnej interpretacji i niewłaściwego zastosowania.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2018 r. poz. 2107) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 - dalej "p.p.s.a.") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika bezspornie, że wyrokiem Sądu Okręgowego w P., IV Wydział Karny-Odwoławczy, sygn. akt IV Ka [...] z dnia 13 marca 2018 r. orzeczono wobec K. W. środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, z wyłączeniem pojazdów, do których prowadzenia uprawnia prawo jazdy kategorii B na okres 5 lat.
W konsekwencji wystąpienia przez skarżącego z wnioskiem o zwrot prawa jazdy kategorii B organy obu instancji, w drodze decyzji wydanych w oparciu o przepis art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, odmówiły wnioskodawcy zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii B co zostało zakwestionowane przez skarżącego, który zarzucił organom nieuprawnione rozszerzenie zakazu orzeczonego przez sąd powszechny na uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie nie objętym zakazem, oraz błędność stanowiska o istniejącym w sprawie stanie zatrzymania prawa jazdy.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2017 r. poz. 978, dalej przywoływana jako "u.k.p.")., która w art. 12 ust. 1 wymienia okoliczności, których wystąpienie uniemożliwia wydanie prawa jazdy. Wśród nich określa m.in., że prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu (art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p.) oraz w stosunku do której wydano decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami lub zatrzymaniu prawa jazdy - w okresie i zakresie obowiązywania tej decyzji (art. 12 ust. 1 pkt 3 u.k.p.).
Ponadto zgodnie z art. 12 ust. 2 u.k.p. powyższy przepis stosuje się również wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii:
1) B1 lub B - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2 lub A;
2) AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B;
3) B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D.
Mając na względzie powyższe wyjaśnić więc trzeba, że jedną z okoliczności uniemożliwiających wydanie prawa jazdy stanowi zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu, w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Nadto po myśli art. 12 ust. 2 cyt. ustawy niniejsza okoliczność wyłączająca możliwość wydania prawa jazdy odnosi się także do innych kategorii uprawnień w zakresie prawa jazdy, niż objętych orzeczonym zakazem. Tym samym przyjąć trzeba, że – wbrew twierdzeniom skarżącego - w aktualnym stanie prawnym, skutek zdarzenia prawnego, jakim jest skazanie prawomocnym wyrokiem zakazującym prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie danej kategorii, został rozciągnięty na inne uprawnienia do prowadzania pojazdów, zarówno względem osób ubiegających się o prawo jazdy innej kategorii, jaki i dysponującym już takim prawem jazdy (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 kwietnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 1093/16).
Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, gdyż w jej realiach bezspornym pozostaje, iż prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w P., IV Wydział Karny-Odwoławczy, z dnia 13 marca 2018 r. orzeczono wobec K. W. środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, z wyłączeniem pojazdów, do których prowadzenia uprawnia prawo jazdy kategorii B na okres 5 lat. Zakaz obowiązuje od dnia 18 lipca 2018 r., albowiem w dniu 30 lipca 2018 r. Starosta Z. orzekł o cofnięciu Skarżącemu prawa jazdy kat. AM, A1, A2, A, B1, C1, C, B+E, C1+E, C+E, T na okres 5 lat.
W ocenie Sądu, w świetle przywołanych okoliczności faktycznych oraz obowiązujących ram prawnych należy zauważyć, że odmowa właściwych instancyjne organów administracji publicznej wydania prawa jazdy zgodnie z żądaniem skarżącego odpowiada prawu i tym samym nie zasługują na uwzględnienie sformułowane w tym zakresie zarzuty skargi. Podkreślić trzeba, iż samo zdarzenie prawne (fakt skazania skarżącego i orzeczenie wobec niego środka karnego) może wywoływać różne i niezależne od siebie skutki prawne na gruncie innym, niż prawo karne, gałęzi prawa. Tym samym – uwzględniając brzmienie art. 12 ust. 2 u.k.p. - należy stwierdzić, że wolą ustawodawcy było wywołanie dodatkowej, niezależnej od sankcji karnej, sankcji administracyjnej przez uniemożliwienie osobie z orzeczonym zakazem prowadzenia pojazdów podstawowych kategorii, odzyskania dokumentu umożliwiającego kierowanie pojazdami innych kategorii i to nawet wówczas, gdy sąd karny nie pozbawił skazanego uprawnień do kierowania pojazdami wszystkich kategorii. Takie stanowisko odpowiada poglądom prawnym prezentowanym w judykaturze (m.in. w wyrokach: z dnia 29 października 2015 r. sygn. akt I OSK 382/14, z dnia 3 grudnia 2015 r. sygn. akt I OSK 603/14, z dnia 18 grudnia 2015 r., sygn. akt I OSK 888/14, CBOSA; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 kwietnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 1093/16; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 5 stycznia 2017, sygn. akt III SA/Wr 1041/16, CBOSA) .
Zasadnie więc przyjąć trzeba, że zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych z wyłączeniem pojazdów, do których prowadzenia uprawnia prawo jazdy kategorii B, musi skutkować odmową wydania prawa jazdy również w tej kategorii. Przemawia za tym wykładnia językowa i celowościowa, a ratio legis zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych stanowi wykluczenie z ruchu drogowego takich kierowców, którzy zostali skazani prawomocnym wyrokiem Sądu. Wolą ustawodawcy było wywołanie w sytuacji orzeczenia prawomocnym wyrokiem karnym zakazu prowadzenia pojazdów, niezależnej od sankcji karnej, sankcji administracyjnej poprzez uniemożliwienie osobie z orzeczonym zakazem prowadzenia pojazdów podstawowych kategorii, odzyskania dokumentu umożliwiającego kierowanie pojazdami innych - wyższych - kategorii i to nawet wówczas, gdy sąd karny nie pozbawił skazanego uprawnień do kierowania nimi.
Konkludując, uznać należy, iż w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy też innego naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie uchybienia uprawniają sąd administracyjny do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwego aktu administracyjnego.
W tej sytuacji mając powyższe na względzie i kierując się dyspozycją z art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę w całości.