I OSK 2412/14

I OSK 2412/14 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2016-05-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-09-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Ewa Kwiecińska
Iwona Bogucka /sprawozdawca/
Marek Stojanowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne
Żołnierze zawodowi
Sygn. powiązane
I OSK 2391/16 - Postanowienie NSA z 2017-01-20
I OSK 2412/15 - Wyrok NSA z 2017-06-08
I SA/Wa 1813/14 - Wyrok WSA w Warszawie z 2015-02-20
II SA/Wa 2084/13 - Wyrok WSA w Warszawie z 2014-04-30
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 273 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2013 poz 267
art. 61 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 1970 nr 16 poz 134
art. 78 ust. 2 pkt. 3
Ustawa z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: Sędzia NSA Iwona Bogucka (spr.) Sędzia del. WSA Ewa Kwiecińska Protokolant starszy asystent sędziego Marcin Rączka po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2016r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 2084/13 w sprawie ze skargi K. C. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 2084/13 oddalił skargę K. C. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Dyrektor Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 1999 r., na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 z późn. zm.) oraz § 137 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 7, poz. 38 z późn. zm.), wypowiedział K. C. stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej. Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez oficera, Minister Obrony Narodowej decyzją nr 818/Kadr z dnia 1 grudnia 2000 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2002 r., sygn. akt II SA 691/02 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniesioną przez oficera skargę na decyzję Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] grudnia 2000 r. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd stwierdził, że wypowiedzenie oficerowi stosunku służbowego z powodu odmowy objęcia niższego stanowiska w związku ze zwolnieniem ze stanowiska nie narusza przepisów art. 36 ust. 6 w związku z art. 78 ust. 2 pkt 3 ustawy z 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Skarżący nie kwestionuje faktu zlikwidowania zajmowanego stanowiska, twierdzi natomiast że nie odmówił objęcia innego. Przepis art. 36 ust. 6 ustawy wymaga jednak pisemnej zgody na objęcie nowego, a takiej żołnierz niewątpliwie nie złożył.
W dniu 13 lipca 2011 r. K. C. wystąpił do Ministra Obrony Narodowej z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] grudnia 2000 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego nr [...] z dnia [...] grudnia 1999 r. w przedmiocie wypowiedzenia mu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej zarzucając, że wypowiedzenia tego dokonano na niewłaściwej podstawie prawnej. Zdaniem skarżącego, rozformowanie jednostki wojskowej nie jest równoznaczne z likwidacją pojedynczego stanowiska służbowego określonego w etacie jednostki wojskowej, a zatem wypowiedzenie mu stosunku służbowego na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 3 powołanej ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych rażąco narusza prawo. Wskazał, że skoro jednostka wojskowa, w której pełnił zawodową służbę wojskową została rozformowana, to organ wojskowy winien wypowiedzieć mu stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 2 powołanej wojskowej ustawy pragmatycznej, po uprzednim zbadaniu możliwości wyznaczenia go na inne (równorzędne lub wyższe) stanowisko służbowe. Brak przeprowadzenia tego rodzaju analizy – zdaniem skarżącego – powoduje, że zaskarżone decyzje zawierają wadę powodującą ich nieważność z mocy prawa.
Minister Obrony Narodowej postanowieniem nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r. na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wskazanej decyzji. W uzasadnieniu wskazał na prawomocny wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2002 r., sygn. akt II SA 691/02 i wyjaśnił, że stosownie do uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 6/09, żądanie strony stwierdzenia nieważności decyzji, na którą skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji (obecnie postanowienia) o odmowie wszczęcia postępowania wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie – ze względu na wydany uprzednio wyrok sądu – przeszkody przedmiotowej, czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W pozostałych wypadkach organ administracji publicznej obowiązany jest rozpoznać żądanie co do istoty, stosując art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 K.p.a.
Minister podał, że z uzasadnienia prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 2002 r. sygn. akt II SA 691/02, oddalającego skargę na decyzję Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] grudnia 2000 r., wynika, iż Sąd ocenił jako zgodne z prawem decyzje wydane w sprawie wypowiedzenia oficerowi stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 3 powołanej wojskowej ustawy pragmatycznej. Natomiast skarżący we wniosku z dnia 13 lipca 2011 r., kwestionuje dopuszczalność dokonania mu wypowiedzenia stosunku służbowego na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 3 powołanej wojskowej ustawy pragmatycznej, przez co wkracza w zakres oceny objętej powagą rzeczy osądzonej.
Od powyższej decyzji skarżący złoży wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Minister Obrony Narodowej postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. stwierdził uchybienie terminu do wystąpienia z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r. Na powyższe postanowienie K. C. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który umorzył postępowanie w sprawie postanowieniem z 30 października 2012 r. (sygn. akt II SA/Wa 1583/12) ze względu na uwzględnienie skargi przez organ. Minister Obrony Narodowej postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2012 r. uchylił bowiem swoje postanowienie nr [...] z dnia 11 czerwca 2012 r. i umorzył postępowanie w tej sprawie. Również w tej sprawie K. C. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 12 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 1881/12 WSA w Warszawie oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 maja 2014 r., sygn. akt I OSK 1379/13, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. NSA stwierdził, że kontrolowane przez Sąd I instancji postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 września 2012 r. nie uwzględnia żądania stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia.
Prowadząc natomiast postępowanie z wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy Minister Obrony Narodowej postanowieniem z [...] czerwca 2013 r. Nr [...] utrzymał w swoje uprzednie postanowienie z 27 lutego 2012 r. o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie nieważności. Podtrzymał stanowisko, że decyzja objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności była przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego, który ocenił jako zgodne z prawem decyzje wydane w sprawie wypowiedzenia oficerowi stosunku zawodowej służby wojskowej na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 3 powołanej wojskowej ustawy pragmatycznej. W tym kontekście kwalifikowanym naruszeniem prawa byłoby wydanie przez Ministra Obrony Narodowej kolejnego w tym przedmiocie rozstrzygnięcia. Zachodzi bowiem powaga rzeczy osądzonej.
Na powyższe postanowienie K. C. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie żądając jego uchylenia, zarzucając naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez niewznowienie postępowania oraz naruszenie art. 171 ustawy p.p.s.a. W uzasadnieniu skargi podniósł, że rzeczywistą podstawą zwolnienia go z zawodowej służby wojskowej powinien być art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Powołanym na wstępie wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Wyjaśnił, że przedmiotem sporu jest stwierdzenie, czy Minister prawidłowo ustalił istnienie przesłanek sprzeciwiających się wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] grudnia 2000 r., nr [...], która została już poddana kontroli sądowej pod względem zgodności z prawem, bowiem Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2002 r. sygn. akt II SA 691/02 oddalił skargę na tę decyzję. Tym samym potwierdzono, że kontrolowania decyzja była niewadliwa również pod kątem wad kwalifikowanych, objętych art. 156 § 1 k.p.a., zaś fakt, że skarżący nie podnosił zarzutów nieważności postępowania nie może przesądzać, iż Sąd nie brał ich pod uwagę z urzędu. Sąd I instancji stwierdził, że nadzwyczajna kontrola decyzji już raz skontrolowanych w postępowaniu sądowoadaministracyjnym jest niedopuszczalna i Minister nie naruszył prawa, odmawiając na podstawie art. 61a K.p.a. wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji.
W skardze kasacyjnej K. C., reprezentowany przez radcę prawnego, zaskarżył wyrok Sądu I instancji w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zawnioskowano także o załączenie akt sprawy o sygn. akt II SA 691/02.
Wyrokowi Sądu I instancji zarzucono naruszenie przepisów postępowania:
1/ art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), polegające na oddaleniu skargi na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2013 r., pomimo naruszenia przez ten organ przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 157 § 2 oraz art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., a także art. 170 i art. 171 p.p.s.a., poprzez odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji pomimo zaistnienia ku temu przesłanki – powołania przez skarżącego nowej okoliczności, tj. rzeczywistej treści rozkazu [...] będącego podstawą decyzji MON z dnia [...] grudnia 2000 r., znak [...],
2/ art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., polegające na oddaleniu skargi pomimo naruszenia przez organ prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przez błędną wykładnię,
3/ art. 171 p.p.s.a. przez przyjęcie, iż sprawa jest tożsama ze sprawą zakończoną wyrokiem NSA z dnia 25 kwietnia 2002 r., sygn. akt II SA 691/02,
4/ art. 135 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie przewidzianych ustawą środków w celu uchylenie postanowienia Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...]czerwca 2013r.,
5/ art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieodniesienie się w wyroku do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze,
6/ art. 269 § 1 p.p.s.a. poprzez nieprzedstawienie zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi NSA w sytuacji, gdy Sad I instancji nie podzielił stanowiska zajętego przez skład 7 sędziów w uchwale NSA z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 6/09.
Wyrokowi zarzucono także naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 99 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 135, poz. 1271 ze zm.) poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że ocena prawna zawarta w wyroku NSA z dnia 25 kwietnia 2002 r., sygn. akt II SA 691/02 stoi na przeszkodzie wszczęciu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji MON z dnia [...] grudnia 2000, znak [...] w oparciu o okoliczność, która nie była rozpatrywana w tamtym postępowaniu sądowoadministracyjnym.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że stosownie do art. 171 p.p.s.a. wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Natomiast przedmioty rozstrzygnięcia w obu sprawach są różne:
- w sprawie zakończonej wyrokiem NSA z dnia 25 kwietnia 2002 r. przedmiotem była kwestia zgodności decyzji z art. 78 ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 36 ust. 6 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w zw. z art. 268a K.p.a. , przy czym nie była znana ani Sądowi, ani skarżącemu treść rozkazu [...] rozformowującego jednostkę, a nie likwidującego stanowisko;
- w sprawie niniejszej przedmiotem jest kwestia zgodności decyzji z art. 78 ust. 2 pkt 2 powołanej wyżej ustawy w związku z treścią rozkazu MON [...] rozformowującego jednostkę.
W ocenie skarżącego kasacyjnie Sąd I instancji nieprawidłowo zinterpretował zasadę prawną wyrażoną w uchwale NSA składu siedmiu sędziów z dnia 7 grudnia 2009 r., I OPS 6/09, brak bowiem było podstaw do wydania przez organ administracji postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Wskazano, że w sprawie zakończonej wydaniem wyroku z dnia 25 kwietnia 2002 r. Sąd nie badał kwestii nieważności decyzji MON nr [...] z dnia [...] grudnia 2000 r. w związku z faktem niezlikwidowania stanowiska służbowego skarżącego na podstawie rozkazu [...], a w rzeczywistości rozformowaniem jednostki wojskowej.
Podniesiono, że Sąd I instancji nie odniósł się do zarzutu, że Rozkaz Szefa Sztabu Generalnego WP Nr [...] ze względu na jednoznaczność formuły: "rozkazuję w terminie do dnia 30 grudnia 1999 r. rozformować (tu wyszczególnienie jednostek)" dowodzi, iż celem jego wydania było wyłącznie rozformowanie jednostek w nim wymienionych. Tym samym nie mógł być podstawą decyzji Nr [...] i utrzymanej nią w mocy decyzji Nr [...] jako podstawa likwidacji stanowiska, o czym mowa w art. 36 ust. 1 pkt ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, gdyż zabrania tego art. 78 ust. 2 pkt 2 tej ustawy. W ocenie skarżącego kasacyjnie powyższe uchybienie ma istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż powoduje pominięcie nowej okoliczności nie objętej powagą rzeczy osądzonej będącej obecnie podstawą rozpatrywanego wniosku skarżącego.
W piśmie z dnia 21 kwietnia 2015 r. skarżący uzupełnił uzasadnienie podstaw kasacyjnych, dołączając poświadczoną za zgodność z oryginałem kserokopię rozkazu nr [...] z dnia [...] czerwca 1999 r.
Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Stosownie do przepisu art.176 p.p.s.a skarga kasacyjna winna zawierać zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych oznacza konieczność konkretnego wskazania tych przepisów, które zostały naruszone w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, co ma istotne znaczenie ze względu na zasadę związania Sądu II instancji granicami skargi kasacyjnej.
W skardze kasacyjnej powołano obie podstawy określone w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a, zarzucając zarówno naruszenie prawa procesowego, jak i prawa materialnego. Zarzut naruszenia prawa procesowego może odnieść skutek w przypadku wykazania, że uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie zarzutu błędnej wykładni związane jest z wykazaniem, że przyjęte przez Sąd I instancji rozumienie określonego przepisu narusza uznane dyrektywy interpretacyjne. Wymaga zatem z jednej strony wskazania, na czym polega błąd Sądu w interpretacji przepisu, jakie dyrektywy zostały naruszone, zaś z drugiej strony wykazania, jakie winno być prawidłowe rozumienie przepisu.
W pierwszej kolejności rozpoznaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny podlegały zarzuty naruszenia prawa procesowego. Nie znajduje uzasadnienia w stanie faktycznym zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 269 § 1 p.p.s.a. polegający na zaniechaniu przedstawienia zagadnienia prawnego w związku z odmową podzielenia stanowiska wyrażonego w uchwale z 7 grudnia 2009 r., sygn. I OPS 6/09. Z żadnego z argumentów zawartych w uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji nie można wywieść, że Sąd ten zakwestionował tezę uchwały. Została ona w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku akceptująco powołana i prawidłowo zastosowana. Uchwała ta co do zasady wyklucza możliwość prowadzenia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, co do której wypowiedział się już sąd administracyjny i prawomocnie oddalił skargę. Ponieważ zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd I instancji nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, orzekając w granicach sprawy, zaś przesłanki nieważności są odrębną podstawą uwzględnienia skargi określoną w art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., oddalenie skargi oznacza prawomocnie stwierdzony przez sąd brak przesłanek do prowadzenia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności prawomocnej decyzji. Taki był też zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego pod rządami ustawy z 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. nr 74, poz. 368 ze zm.), określony w art. 21 oraz 22 ust. 3 tej ustawy. Ewentualne późniejsze wykrycie okoliczności lub środków dowodowych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy sądowej, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu, stanowi przesłankę wznowienia postępowania sądowego, określoną w art. 273 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z uchwałą, jeśli organ ustali w rezultacie badania wstępnego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, istnienie przeszkody przedmiotowej czyniącej rozpoznanie wniosku niedopuszczalnym, wówczas winien odmówić wszczęcia postępowania w sprawie nieważności. Pozostałe przypadki, o jakich mowa w tej uchwale, uzasadniające wszczęcie postępowania nieważnościowego, związane są z przypadkami gdy taka weryfikacja nie jest możliwa, co najczęściej ma miejsce w sytuacji braku uzasadnienia wyroku lub też oddalenia skargi ze względu na brak interesu prawnego skarżącego, gdy nie dochodzi do merytorycznego zbadania legalności decyzji. Prawomocny wyrok z 25 kwietnia 2002 r., sygn. II SA 691/02 zawiera jednak merytoryczną weryfikację decyzji, odnosząc się do jej zgodności z prawem i pozwala na stwierdzenie zakresu kontroli przeprowadzonej przez sąd administracyjny. Sąd I instancji nie zakwestionował zatem tezy uchwały, lecz oparł na niej swoje rozstrzygnięcie, prawidłowo stwierdzając, że prawomocny wyrok uznał legalność wypowiedzenia żołnierzowi stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 3 ustawy pragmatycznej z 30 czerwca 1970 r. i weryfikacja ta ma charakter wiążący ze względu na art. 170 p.p.s.a. w związku z art. 99 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające (...).
Nie są również zasadne zarzuty odnoszące się do art. 171 p.p.s.a., zgodnie z którym wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Przedmiotem rozstrzygnięcia była zgodność z prawem decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego. W uzasadnieniu wyroku z 25 kwietnia 2002 r. NSA dokonał kontroli jej legalności, uwzględniając określony stan faktyczny. Wadliwe jest stanowisko skargi kasacyjnej, że rzekomo zgłoszone aktualnie żądanie stwierdzenia nieważności decyzji oparte jest na nieuwzględnionych ówcześnie przez sąd okolicznościach i dotyczy podstawy wypowiedzenia niebadanej w prawomocnym wyroku. Strona skarżąca kasacyjnie wskazuje na art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy pragmatycznej z 1970 r., jednak nie powołuje w pełnym brzmieniu tego przepisu, a ma to istotne znaczenie dla trafności jej zarzutów. Przepis art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy pragmatycznej z 1970 r. stanowił, że dokonanie wypowiedzenia stosunku służbowego może nastąpić, jeśli jednostka wojskowa, w której żołnierz służy, podlega rozformowaniu albo zmniejszył się jej stan etatowy, a brak jest możliwości wyznaczenia żołnierza na inne stanowisko służbowe. Z przyjętego w wyroku II SA 691/02 stanu faktycznego wynika, że żołnierzowi zaproponowano objęcie niższego stanowiska służbowego, ale nie wyraził on na to pisemnej zgody, wymaganej art. 36 6 ustawy. Okoliczności te i ich znaczenie dla kwalifikacji prawnej stanu faktycznego zostały przez NSA w uzasadnieniu opisane i w oparciu o nie uznano za zgodne z prawem wydanie decyzji na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 3 ustawy z 1970 r. W tych okolicznościach nie znajduje uzasadnienia twierdzenie skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 171 p.p.s.a. i teza, że nie ma miejsca tożsamości przedmiotowa spraw. Stwierdzona przez NSA legalność wypowiedzenia stosunku służbowego na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 3 ustawy z 1970 r. jednocześnie rozstrzyga o braku podstaw do zastosowania w sprawie przepisu art. 78 ust. 2 pkt 2 tej ustawy.
Nie znajdują także potwierdzenia zarzuty dotyczące art. 141 § 4 p.p.s.a., uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji zawiera wymagane elementy, pozwalające na merytoryczną weryfikację zajętego przez ten Sąd stanowiska. Sąd I instancji nie miał obowiązku wykazywać zakresu kontroli sprawowanej przez NSA pod rządami ustawy z 1995 r., albowiem wynikał on bezpośrednio z tej ustawy, zatem kwestie przesłanek nieważności kontrolowanej decyzji wymagały uwzględnienia z urzędu. Nie był także żadną przeszkodą brak rozkazu o rozformowaniu jednostki, skoro ustalony stan faktyczny dotyczący braku zgody żołnierza na objęcie proponowanego niższego stanowiska służbowego został przez NSA wyraźnie ustalony i opisany. Okoliczność, że doszło do propozycji objęcia innego, niższego stanowiska została w wyroku II SA 691/02 opisana, świadczy zatem o istnieniu możliwości wyznaczenia żołnierza na inne stanowisko służbowe, co wyklucza stosowanie art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy pragmatycznej z 1970 r.
Prawidłowo w ustalonym stanie faktycznym Sąd I instancji przyjął, że prawomocny wyrok NSA z 25 kwietnia 2002 r., sygn. II SA 691/02 rozstrzyga o zgodności z prawem decyzji objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności, co uzasadnia zastosowanie w sprawie art. 61a § 1 k.p.a. i odmowę wszczęcia postępowania nadzwyczajnego. Nie doszło do naruszenia art. 157 § 2, 158 § 1, 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a w konsekwencji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
Nie są również skuteczne zarzuty naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 99 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające (...). Po pierwsze, uzasadnienie skargi kasacyjnej nie zawiera żadnych argumentów odnoszących się do kwestii interpretacji tego przepisu, zarzut błędnej wykładni nie poddaje się zatem weryfikacji. Z jego brzmienia można wnosić, że stronie skarżącej chodzi raczej o niewłaściwe zastosowanie tego przepisu w okolicznościach sprawy, poprzez nieuprawnione przyjęcie związania oceną prawną wyrażoną w uzasadnieniu wyroku NSA z 25 kwietnia 2002 r. z tego względu, że okoliczność mająca uzasadniać żądnie stwierdzenia nieważności nie była w tym wyroku rozważona. Zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego może jednak odnieść skutek w przypadku zakwestionowania stanu faktycznego przyjętego przez Sąd I instancji jako podstawa orzekania. W tym zakresie uzasadnionych zarzutów w skardze kasacyjnej nie zgłoszono. Oddalając skargę Sąd I instancji w konsekwencji nie naruszył także art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.
Mając na uwadze podane argumenty, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji o oddaleniu skargi kasacyjnej.