I OSK 2410/24

I OSK 2410/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-12-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jakub Zieliński
Marek Stojanowski /przewodniczący sprawozdawca/
Marian Wolanin
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
II SA/Bd 445/24 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2024-06-25
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 615
art. 17 ust. 1b i art. 17b ust. 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Marian Wolanin sędzia del. WSA Jakub Zieliński po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 25 czerwca 2024 r. sygn. akt II SA/Bd 445/24 w sprawie ze skargi W.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 2 kwietnia 2024 r. nr KO.411.533.2024 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z 25 czerwca 2024 r., sygn. akt II SA/Bd 445/24, po rozpoznaniu skargi W.K. uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z 2 kwietnia 2024 r. nr KO.411.533.2024 i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy W. z 9 lutego 2024 r., GOPS.5211.5.1.2024, w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła W.K. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej jako "p.p.s.a.") przez niesłuszne oddalenie skargi podczas gdy zaskarżona decyzja wydana została z obrazą art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572, dalej ,,k.p.a."), wskutek błędnego uznania, że postępowanie w przedmiotowej sprawie stało się bezprzedmiotowe wobec braku zmiany okoliczności faktycznych względem wcześniej prowadzonego postępowania wszczętego wnioskiem z 14 lutego 2023 r., mimo że przedmiotowe postępowanie dotyczy innego okresu przyznania świadczenia (daty początkowej).
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej powołano argumenty mające przemawiać za jej zasadnością. Wskazując na powyższy zarzut skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, ewentualnie - o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, nadto zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną, związany jest jej granicami. Z urzędu bierze pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie żadna z enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zachodzi, dlatego skarga kasacyjna podlegała rozpoznaniu w granicach zgłoszonych w niej zarzutów.
W skardze kasacyjnej W.K. sformułowała jeden zarzut naruszenia prawa procesowego, tj. art. 151 p.p.s.a., podnosząc że niesłusznie oddalono skargę, podczas gdy zaskarżoną decyzję wydano z obrazą art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. Zarzut tak sformułowany nie zasługuje na uwzględnienie, nie odpowiada zaskarżonemu rozstrzygnięciu.
Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że przepisy określające kompetencje sądu administracyjnego na etapie orzekania, takie jak m.in. art. 145 § 1 p.p.s.a. czy 151 p.p.s.a, mają charakter ogólny (blankietowy). Są przepisami procesowymi normującymi sposób rozstrzygnięcia sądu administracyjnego w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organ administracji odpowiednio prawa materialnego i przepisów postępowania, o ile naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Ponadto, przepisy te nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, ponieważ są normami o charakterze wynikowym i określają wyłącznie sposób rozstrzygnięcia danej sprawy przez Sąd I instancji. Nie jest więc możliwe skuteczne podważenie wyroku Sądu I instancji wyłącznie w oparciu o zarzut naruszenia normy o charakterze wynikowym. Niezależnie od tego rodzaju niedopuszczalności, naruszenie art. 151 p.p.s.a. mogłoby mieć miejsce jedynie wówczas, gdyby sąd - wydając zaskarżone orzeczenie - stwierdził naruszenie prawa, które powinno skutkować uwzględnieniem skargi, a pomimo powyższego ją oddalił, która to sytuacja w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 2025 r., III FSK 1556/23, 4 marca 2025 r., III OSK 6003/21, z 14 stycznia 2025 r., III OSK 2452/23 i z dnia 29 stycznia 2025 r. III OSK 2185/22).
Strona skarżąca kasacyjnie chcąc powołać się na zarzut naruszenia któregoś z powyższych przepisów zobowiązana jest bezpośrednio powiązać omawiany zarzut z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym - jej zdaniem - sąd pierwszej instancji uchybił w toku rozpoznania sprawy. W sprawie tej skarżąca kasacyjnie wprawdzie przywołała przepisy k.p.a., stanowiące podstawę rozstrzygnięć wydanych przez organy i skontrolowanych przed Sąd I instancji, natomiast nie czyni to zarzutu uzasadnionym. Uchybienie przez sąd przepisom regulującym postępowanie organów administracji publicznej ma charakter pośredni i wynikać może jedynie z uchybienia przez sąd pierwszej instancji przepisom p.p.s.a. Oznacza to, że procedując wojewódzki sąd administracyjny nie stosuje przepisów k.p.a., lecz kontroluje, czy postępowanie organów (względnie organu) odpowiadało tym przepisom. Zatem zasadność zarzutów naruszenia przepisów k.p.a. mogłaby być oceniania jedynie w przypadku zarzucenia Sądowi pierwszej instancji błędnego zastosowania odpowiedniego przepisu p.p.s.a. w związku z przywołanymi przepisami k.p.a. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2025 r., III OSK 2142/23).
Niezależnie od powyższych wywodów, w skardze kasacyjnej podniesiono zarzut obrazy przepisu, którego wydając orzeczenie Wojewódzki Sąd Administracyjny nie zastosował. Zważyć też należało, że mimo iż na skutek skargi W.K. zaskarżone decyzje zostały uchylone z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a, skarżąca kasacyjnie zaskarżyła korzystne dla siebie rozstrzygnięcie, podnosząc zarzut nieodpowiadający stanowi prawnemu. Nie jest niedopuszczalne zaskarżenie wyroku także w takim zakresie, w jakim orzeczenie sądowe jest korzystane dla strony skarżącej. Przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie wymagają wykazania tzw. gravamen a więc uprawdopodobnienia, że dane orzeczenie narusza prawa strony skarżącej i nie jest to warunek dopuszczalności skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Niemniej, obejmując skargą kasacyjną zaskarżony wyrok, strona skarżąca kasacyjnie ani nie sformułowała jakiegokolwiek zarzutu wobec tej części wyroku, ani też nie zawarła żadnej argumentacji wskazującej na wadliwość (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 kwietnia 2025 r., III OSK 2968/24).
Z treści uzasadnienia Naczelny Sąd Administracyjny wywnioskował, że skarżąca kasacyjnie zmierza de facto do zakwestionowania podstaw korzystnego dla siebie wyniku postępowania sądowego wobec przyjęcia innych motywów tej decyzji aniżeli skarżąca kasacyjnie uważa za właściwe, odwołując się do art. 184 in fine p.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu, Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma usprawiedliwionych podstaw albo jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Z dyspozycji wskazanej regulacji wynika, że oddalenie skargi kasacyjnej jest następstwem uznania jej przez sąd za bezzasadną. Skarga kasacyjna jest bezzasadna także wówczas gdy samo orzeczenie jest zgodne z prawem, a błędne jest jedynie jego uzasadnienie, także w części. Tym samym orzeczenie odpowiada prawu mimo błędnego uzasadnienia, gdy nie ulega wątpliwości, że po usunięciu błędów zawartych w uzasadnieniu sentencja nie uległaby zmianie. Jedynym zatem skutkiem uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jest wyeliminowanie tej części uzasadnienia sądu pierwszej instancji, która nie spełnia wymogów ustawowych. Naruszenie prawa, które nie ma wpływu na trafność i zasadność rozstrzygnięcia, powinno skutkować oddaleniem skargi kasacyjnej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 2025 r., I FSK 384/22, z dnia 13 maja 2025 r., II OSK 2373/22). Aby z tego rodzaju kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego skorzystać, skarżąca kasacyjnie powinna sformułować zarzut obrazy przepisów prawa procesowego, wiążąc go z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, wskazując na wpływ podniesionego uchybienia na wynik sprawy. Nie jest jednakże rolą sądu odwoławczego zastępowanie skarżącej kasacyjnie w formułowaniu prawidłowych zarzutów. Stanowi to powinność autora skargi kasacyjnej, który jest profesjonalnym pełnomocnikiem. Orzekanie przez Naczelny Sąd Administracyjny wyłącznie w granicach przedstawionych podstaw kasacyjnych oznacza, że wadliwe sformułowanie tych podstaw obciąża stronę wnoszącą tak skonstruowany środek zaskarżenia.
W przywołanym kształcie, zarzut naruszenia przepisu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, którego nie zastosował, jest nieskuteczny. W związku z tym, wyrok Sądu pierwszej instancji nie może stać się przedmiotem kontroli sądowej.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skoro zaskarżony wyrok w zakresie objętym skargą kasacyjną nie narusza prawa, to skarga ta stosownie do treści art. 184 p.p.s.a. podlega oddaleniu.