I OSK 2404/20

I OSK 2404/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-02-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-11-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Elżbieta Kremer
Joanna Skiba /sprawozdawca/
Monika Nowicka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I SA/Wa 868/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-12-03
Skarżony organ
Minister Insfrastruktury i Budownictwa~Minister Rozwoju
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80, art. 156 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Monika Nowicka Sędziowie: sędzia NSA Elżbieta Kremer sędzia del. WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant: starszy asystent sędziego Marta Sikorska po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prezydenta Miasta Gdyni wykonującego zadania starosty z zakresu administracji rządowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 868/19 w sprawie ze skargi K. B. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 1 lutego 2019 r. nr DO.8.6613.1274.2016.RP w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 grudnia 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 868/19, po rozpoznaniu sprawy ze skargi K. B. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 1 lutego 2019 r. nr DO.8.6613.1274.2016.RP w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji:
1. uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 8 listopada 2016 r. nr DO.8.6613.423.2016.MP;
2. zasądził od Ministra Rozwoju na rzecz K. B. kwotę 697 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Sąd I instancji stwierdził, że kontrolowana w postępowaniu nadzorczym decyzja obarczona jest kwalifikowaną wadą prawną, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 t.j. dalej k.p.a.). Poza sporem jest, że Z.P. - współwłaścicielka przedmiotowej nieruchomości - w dacie rozstrzygania o jej wywłaszczeniu i przyznaniu odszkodowania nie żyła. Jednocześnie z treści decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Gdańsku z 31 maja 1972 r. wynika, że rozstrzyga ona o wywłaszczeniu za odszkodowaniem części nieruchomości stanowiącej współwłasność R. N. i Z. P., a więc o odjęciu prawa własności. Kwestionowana decyzja, wbrew twierdzeniom organu nadzoru, kształtuje zatem sytuację prawną osoby nieżyjącej poprzez pozbawienie jej prawa własności przedmiotowej nieruchomości i przyznanie na jej rzecz odszkodowania z tytułu wywłaszczenia. To zaś oznacza, że powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w stosunku do podmiotu, który nie mógł mieć wówczas statusu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Skoro zatem w przedmiotowej sprawie doszło do wydania decyzji o wywłaszczeniu za odszkodowaniem w stosunku do osoby zmarłej, to wbrew temu co wywodził Minister Inwestycji i Rozwoju należy przyjąć, że rozstrzygnięcie to obarczone jest od dnia jego podjęcia wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. co skutkować winno stwierdzeniem jego nieważności, o ile oczywiście na przeszkodzie takiemu rozwiązaniu nie stoją okoliczności, o których stanowi art. 156 § 2 in fine k.p.a. (nieodwracalne skutki prawne jakie decyzja wywołała). Zdaniem Sądu w tych okolicznościach należy się zgodzić ze skarżącą, że odmowa stwierdzenia jej nieważności przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa narusza ww. przepis w stopniu mającym wpływ na wynika sprawy, poprzez błędną subsumcję stanu faktycznego do normy prawnej w nim zawartej. W konsekwencji narusza tenże przepis także utrzymująca ją w mocy zaskarżona decyzja Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 1 lutego 2019 r. To z kolei prowadzić musi do ich uchylenia.
Skargę kasacyjną na powyższe rozstrzygnięcie złożył uczestnik postępowania – Prezydent Miasta Gdyni zaskarżając wyrok w całości. Orzeczeniu zarzucono:
I. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634) – p.p.s.a naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. przez:
a) uchylenie decyzji Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 1 lutego 2019 r., nr DO.8.6613.1274.2016.RP oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 8 listopada 2016 r., nr DO.8.6613.423.2016.MP, w wyniku błędnego przyjęcia przez Sąd I instancji, iż organowi wywłaszczeniowemu, który orzekał w latach 70-tych ubiegłego wieku w ramach ówczesnego stanu prawnego, przypisywać należy aktualną aksjologię rażącego naruszenia prawa, o której mowa wyżej, podczas gdy ówczesny organ wywłaszczeniowy z uwagi na obowiązujące wówczas standardy, nie miał możliwości technologicznych do sprawdzenia statusu strony postępowania, tym bardziej, gdy otrzymywał zwrotne poświadczenia odbioru korespondencji od strony,
b) uchylenie decyzji Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 1 lutego 2019 r., nr DO.8.6613.1274.2016.RP oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 8 listopada 2016 r., nr DO.8.6613.423.2016.MP, w wyniku przyjęcia przez Sąd I instancji, iż jedynie z uwagi na odmowę stwierdzenia przez organ nadzoru nieważności decyzji odszkodowawczej w wyniku błędnej subsumcji stanu faktycznego do normy prawnej zawartej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., Sąd I instancji nie był zobowiązany do odnoszenia się do całokształtu przeprowadzenia przez organ wywłaszczeniowy postępowania administracyjnego oraz do oceny tego postępowania w pozostałym zakresie.
II. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego tj. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez niewłaściwe jego zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu przez Sąd I instancji, iż w niniejszej sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa wynikającego z faktu, iż postępowanie zakończone wydaniem decyzji wywłaszczeniowo-odszkodowawczej z 1972 r. prowadzone było wobec osoby nieżyjącej, podczas gdy wydanie decyzji wywłaszczeniowej (o charakterze rzeczowym, a nie osobistym) w sytuacji, w której właściciel ujawniony w księdze wieczystej nie żył, a równocześnie nie przeprowadzono postępowania o stwierdzenie spadku i nie ujawniono aktualnych danych w księdze wieczystej, nie oznacza wprost, że decyzja wywłaszczeniowa jest obarczona wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniesiono o:
2. rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie,
3. zasądzenie na rzecz skarżącego [kasacyjnie] (uwaga Sądu) kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.
W piśmie z dnia 23 kwietnia 2020 r. zatytułowanym odpowiedź na skargę kasacyjną K. B. wniosła o:
1. oddalenie skargi kasacyjnej Prezydenta Miasta Gdyni,
2. zasądzenie od Prezydenta Miasta Gdyni na rzecz K. B. kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie miała usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła. Granice skargi są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten uprawniony jest bowiem jedynie do zbadania, czy postawione w skardze kasacyjnej zarzuty polegające na naruszeniu przez wojewódzki sąd administracyjny konkretnych przepisów prawa materialnego czy też procesowego w rzeczywistości zaistniały. Nie ma on natomiast prawa badania, czy w sprawie wystąpiły inne niż podniesione w skardze kasacyjnej naruszenia prawa, które mogłyby prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku. Zakres kontroli wyznacza zatem sam autor skargi kasacyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone.
Z powyższego wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Na wstępie zasadnym jest wskazanie, że sąd administracyjny ocenia prawidłowość zaskarżonej decyzji na dzień jej wydania. Powyższa uwaga jest niezbędna, ponieważ już po wydaniu zaskarżonej decyzji, jak również po wydaniu zaskarżonego wyroku, stan normatywny mający zastosowanie w niniejszej sprawie uległ zmianie. Na mocy art. 2 pkt 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. poz. 1491) wprowadzono od 16 września 2021 r. dodatkową przesłankę umorzenia postępowania nieważnościowego. Zgodnie z tym przepisem postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się bowiem z mocy prawa. Powyższa regulacja prawna od wejścia w życie, kreuje w sprawach o stwierdzenie nieważności przesłankę umorzenia postępowania powodującą, w sytuacji opisanej w dyspozycji tegoż przepisu, brak prawnych możliwości wydania aktu rozstrzygającego co do istoty sprawę stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia.
Przechodząc do oceny zarzutów kasacyjnych wypada stwierdzić, iż przedmiotową skargę kasacyjną oparto na obu podstawach kasacyjnych przewidzianych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. W takiej sytuacji zasadą winno być rozpoznanie w pierwszej kolejności zarzutów procesowych, jednak z uwagi na to, iż zasadniczym problemem w sprawie pozostaje kwestia możliwości stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego, które zostało wydane wobec osoby zmarłej, od odniesienia się do tej kwestii wypada rozpocząć ocenę zasadności skargi kasacyjnej.
Problematyka skutków prawnych wydania decyzji administracyjnej wobec osoby nieżyjącej doczekała się wnikliwej analizy w doktrynie i w orzecznictwie sądów administracyjnych. Wprawdzie przepisy k.p.a. nie zawierają przepisu, który stwierdzałby, że osoba zmarła nie może być stroną w sprawie, jednak wynika to z samej konstrukcji pojęcia strony postępowania administracyjnego i jej zdolności prawnej, którą ocenia się wg przepisów prawa cywilnego (art. 30 § 1 k.p.a.). Tak więc organ administracji publicznej, zarówno w dacie wydawania kwestionowanej decyzji Prezydium z 31 maja 1972 r., jak i współcześnie, zobowiązany jest ustalić, czy podejmuje czynność prawną wobec jednostki mającej zdolność prawną.
W myśl art. 8 k.c. każdy człowiek od chwili urodzenia ma zdolność prawną. Zmarły przestaje być podmiotem nie tylko wszelkich praw i obowiązków cywilnoprawnych, ale także wszelkich praw i obowiązków administracyjnoprawnych, dla których zdolność prawna podmiotu jest również przesłanką podstawową. Brak zdolności prawnej wyklucza zatem kształtowanie jakichkolwiek materialnoprawnych uprawnień lub obowiązków podmiotu. Zatem co do zasady prowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie wobec podmiotu, który nie ma zdolności prawnej i wydanie w stosunku do takiej osoby decyzji (orzeczenia) odnoszącego się do jej praw lub obowiązków stanowi rażące naruszenie prawa (zob. J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski. Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz. Warszawa 1996 r., s. 183; B. Adamiak, Brak zdolności prawnej jednostki jako przesłanka nieważności decyzji administracyjnej. Glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2021 r., sygn. akt I OSK 3028/18, OSP 2021/12/105).
Skutek w postaci ukształtowania sytuacji prawnej osoby, która nie tylko nie miała już przymiotu strony, ale w ogóle nie mogła być podmiotem praw i obowiązków, stanowi działanie nieakceptowalne z punktu widzenia praworządności (vide: wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 1983 r., II SA/261/83, wraz z glosą M.Stahl, OSPiKA 1984/5/108; wyrok NSA z dnia 11 marca 2008r., I OSK 1959/06; wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2010 r., I OSK 908/09; wyrok NSA z dnia 23 lipca 2010 r., I OSK 1324/09; wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2011 r., I OSK140/11; wyrok NSA z dnia 22 stycznia 2014r., I OSK 708/12; wyrok NSA z dnia 24 lutego 2021r., I OSK 3554/18; wyrok NSA z dnia 15 października 2021 r., I OSK 1525/20, te i pozostałe przywołane w sprawie orzeczenia publikowane na stronie www. orzeczenia nsa. gov.pl CBOSA).
Nie można także nie dostrzec, że kwestia wpływu śmierci strony w toku postępowania administracyjnego na ewentualne wady decyzji wydanej w takim postępowaniu w orzecznictwie przedstawiana jest także w innym aspekcie. W określonych sytuacjach może to stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli zostanie uznane za rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). W innych, z uwagi na pominięcie następców prawnych strony, stanowić będzie podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 listopada 2010 r., sygn. akt I OSK 129/10; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 681/19, źródło CBOSA). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy w tym zakresie dokonywać zawsze zindywidualizowanych ocen, a związanych m. in. z charakterem prowadzonego postępowania. Oznacza to, że odnośnie takich decyzji nie można stosować skutku nieważności w sposób automatyczny, a każdorazowo przypadek wymaga rozważenia w kontekście stosowanych przepisów prawa materialnego oraz specyfiki stanu faktycznego sprawy.
Przedmiotem niniejszej sprawy jest ocena, czy decyzja wywłaszczeniowo - odszkodowawcza z 31 lipca 1972 r. naruszyła w sposób kwalifikowany przepisy prawa stanowiące podstawę jej wydania. Takimi przepisami materialnymi była ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości według brzmienia na datę jej wydania. Przepis art. 16 ust. 1 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości w dacie wydawania kwestionowanej decyzji z 31 maja 1972 r. nakładał na wnioskodawcę wywłaszczenia obowiązek wskazania we wniosku właściciela (posiadacza) nieruchomości i osoby, którym służą na nieruchomościach prawa rzeczowe ograniczone. Odnosząc powyższe do badanej sprawy nie ulega wątpliwości, że organ tego obowiązku względem Z. P. (współwłaścicielki wywłaszczanej nieruchomości, wpisanej do księgi wieczystej) dopełnił. Wynika to z zawiadomienia o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego z dnia 14 marca 1972r., które to zawiadomienie zostało doręczone Z. P. 17 marca 1972r. Nie można również pominąć, że z postanowienia Sądu Rejonowego dla Warszawy –Pragi z 12 października 1972 r. sygn. akt I Ns II 674/72 wynika, że Z. P. zmarła [...] r., a spadek po niej nabyli synowie L. P. i A. P. Zatem postępowanie wywłaszczeniowe zostało zatem wobec niej wszczęte, natomiast już wydanie decyzji nastąpiło w stosunku do osoby zmarłej. Uchybienie tego rodzaju, jakim jest skierowanie decyzji do osoby zmarłej oznacza, że decyzja orzeka o prawach i obowiązkach osoby zmarłej, która już nie może być stroną postępowania, bo nie ma zdolności prawnej. Wynik postępowania, niezależnie od treści decyzji, jest zawsze wadliwy pod względem podmiotowym. Skutki tego rodzaju uchybień są niemożliwie do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności, a wydane rozstrzygnięcie określające prawa i obowiązki stron postępowania stanowi zaprzeczenie porządku prawnego. Stanowi tym samym wystarczającą podstawę do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa przez decyzję administracyjną wydaną w toku prowadzonego postępowania. Z tych wszystkich względów uprawniona była konkluzja Sądu Wojewódzkiego, że decyzja Prezydium z 31 maja 1972 r., jako kształtujące prawa i obowiązki osoby zmarłej, winna być uznana za rażąco naruszająca prawo w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Bez znaczenia dla oceny tego naruszenia pozostaje kwestia, czy organ administracyjny przyczynił się do wydania decyzji wobec osoby zmarłej czy też nie, czy miał wiedzę o śmierci strony postępowania oraz czy ówczesne (tj. występujące w latach 70-siatych ubiegłego wieku) możliwości technologiczne pozwalały organowi na ustalenie statusu strony postępowania administracyjnego.
Nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut skargi kasacyjnej opisany w pkt 1a i 1 b petitum skargi kasacyjnej. Zarzut ten dotyczy naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., gdyż zdaniem skarżącego kasacyjnie Sąd I instancji był zobowiązany odnieść się do całokształtu czynności przeprowadzonych przez organ wywłaszczeniowy oraz do oceny tego postępowania w pozostałym zakresie.
Odnosząc się do tej kwestii należy jeszcze raz przypomnieć, że badana przez Sąd Wojewódzki decyzja została wydana w trybie postępowania nadzorczego określonego w art. 156 i nast. k.p.a. W postępowaniu nadzorczym przedmiotem jest decyzja i ustalenie, czy jest ona obarczona materialnoprawnymi wadami, o których stanowi art. 156 § 1 k.p.a. Ma, więc ono charakter wyłącznie kontrolny, w którym ocenie podlega jedynie legalność decyzji wydanej w trybie zwykłym, w aspekcie jej zgodności z obowiązującymi w dacie jej podejmowania przepisami prawa. Zatem istotą tego postępowania jest ocena, czy w świetle stanu faktycznego ustalonego przez organ w postępowaniu zwykłym, mógł on na gruncie obowiązujących wówczas przepisów prawa podjąć rozstrzygnięcie o treści określonej w decyzji. Prowadzone współcześnie postępowanie nie zastępuje postępowania zwykłego i nie może być postępowaniem o charakterze merytorycznym, w którym bada się na nowo zebrany materiał dowodowy.
Podkreślenia przy tym wymaga fakt, iż dla stwierdzenia nieważności określonej decyzji wystarczające jest wystąpienie jednej z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Nie są zatem konieczne ustalenia, czy badana decyzja w pozostałym zakresie jest dotknięta wadami czy też nie, jak zadaje się tego oczekiwać Skarżąca Gmina. Zasadnie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że w sytuacji wystąpienia przesłanki rażącego naruszenia prawa, bezprzedmiotowe było odnoszenie się przez Sąd do wszystkich merytorycznych zarzutów skargi. Kwestie w niej podnoszone byłyby istotne tylko wtedy, gdyby postępowanie poprzedzające wydanie decyzji z 1972 r., jak też ona sama, wolne byłyby w całości od wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a.
Wreszcie za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia prawa materialnego opisany w pkt II petitum skargi. Już wyżej wskazano na konieczność rozstrzygania w realiach konkretnej sprawy, czy wydanie decyzji wobec osoby nieżyjącej przesądza o jej wydaniu z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podkreślić przy tym należy, że przesądzająca w tym zakresie jest wyłącznie analiza treści aktu, a nie wnioski oparte na podstawach związanych z takimi okolicznościami jak dawność wydania aktu, czy wnioski oparte na ocenach zdarzeń, które wystąpiły po wydaniu aktu bądź wreszcie na podstawach prawnych nie mających wpływu na kształtowanie treści decyzji administracyjnych lub mających znaczenie procesowe, a nie materialnoprawne. W art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. wskazuje się na "wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa", a nie na "rażące naruszenie prawa na skutek wydania decyzji". Kwalifikowanie skierowania decyzji w stosunku do osoby zmarłej jako rażące naruszenie prawa uzasadnione jest ustaniem zdolności prawnej osoby fizycznej z chwilą śmierci, co w konsekwencji powoduje, że nie jest możliwe określanie praw i obowiązków takiej osoby. A tym samym w stosunku do takiej osoby nie można wydać decyzji, bez względu na rodzaj skutków, które wynikają z jej wydania. Jest to bowiem wada materialna, która skutkuje nieprawidłowym ukształtowaniem stosunku prawnego. Bez znaczenia w tej sytuacji jest to, czy organ w prowadzonym postępowaniu zachował pełną staranność, czy też jego działaniom można przypisać błędy.
Z tych względów zarzuty skargi kasacyjnej uznać należy za pozbawione uzasadnionych podstaw.
Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny nie zasądził od skarżącej kasacyjnie Gminy na rzecz K. B. zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, których domagał się w piśmie procesowym nazwanym odpowiedzią na skargę kasacyjną, wniesionym 23 kwietnia 2020 r. Stosownie bowiem do art. 179 p.p.s.a. termin na wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną wynosi 14 dni od doręczenia stronie odpisu skargi kasacyjnej, zaś taki odpis doręczono stronie w dniu 9 marca 2020 r. Złożenie odpowiedzi na skargę kasacyjną po terminie określonym w art. 179 p.p.s.a. powoduje, że pismo to staje się zwykłym pismem procesowym, a zawarty w takim piśmie wniosek o zasądzenie kosztów postępowania jest nieskuteczny.