I OSK 2402/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzję organów administracji w sprawie zasiłku rodzinnego dla J.S. Spór dotyczył ustalenia, czy ojciec dziecka, przebywający we Włoszech, powinien być uznany za członka rodziny w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych, co wpływałoby na zastosowanie przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Minister zarzucał sądowi pierwszej instancji m.in. naruszenie prawa UE i Konstytucji RP poprzez niezastosowanie wykładni Trybunału Sprawiedliwości UE oraz błędną interpretację przepisów krajowych. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że definicja 'członka rodziny' na potrzeby świadczeń rodzinnych jest wyczerpująco określona w art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych i ma pierwszeństwo przed przepisami rozporządzenia 883/2004 UE. Sąd wskazał, że orzecznictwo TSUE ma znaczenie jedynie w zakresie, w jakim prawo krajowe nie definiuje istotnych elementów, co w tej sprawie nie miało miejsca. NSA uznał, że organy administracji miały obowiązek ustalić, czy ojciec dziecka może być uznany za członka rodziny zgodnie z polskim prawem, a WSA prawidłowo uchylił decyzje z powodu niepełnego ustalenia stanu faktycznego. Sąd nie znalazł podstaw do zawieszenia postępowania i skierowania pytania prejudycjalnego do TSUE, uznając, że wykładnia przepisów nie budzi wątpliwości.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że definicja 'członka rodziny' na potrzeby świadczeń rodzinnych jest określona przez prawo krajowe i ma pierwszeństwo przed przepisami UE, a także obowiązek organów administracji do pełnego ustalenia stanu faktycznego w tym zakresie.
Sprawa dotyczy specyficznego kontekstu świadczeń rodzinnych i koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w UE. Interpretacja definicji 'członka rodziny' może być różna w zależności od konkretnego przepisu prawa krajowego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy definicja 'członka rodziny' na potrzeby świadczeń rodzinnych, zgodnie z polskim prawem, wymaga uzupełnienia wykładnią Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w kontekście przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, definicja 'członka rodziny' zawarta w polskiej ustawie o świadczeniach rodzinnych jest wyczerpująca i ma pierwszeństwo, nie wymagając uzupełnienia przez prawo UE.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że polska ustawa o świadczeniach rodzinnych zawiera precyzyjną definicję 'członka rodziny', która jest decydująca dla rozstrzygnięcia sprawy. Orzecznictwo TSUE ma zastosowanie tylko wtedy, gdy prawo krajowe nie reguluje istotnych kwestii, co nie miało miejsca w tej sprawie.
Czy organ administracji prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, w tym czy ojciec dziecka skarżącej jest jego członkiem rodziny w rozumieniu przepisów krajowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy administracji nie przeprowadziły wystarczającego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia, czy ojciec dziecka skarżącej powinien być zaliczony do członków rodziny zgodnie z polskim prawem.
Uzasadnienie
NSA uznał, że organy administracji miały obowiązek ustalić, czy ojciec dziecka skarżącej może być uznany za członka rodziny zgodnie z art. 3 pkt 16 uśr, a niepełne ustalenie stanu faktycznego stanowiło naruszenie przepisów k.p.a.
Czy w sytuacji, gdy jeden z rodziców dziecka mieszka i pracuje w innym państwie członkowskim UE, należy stosować przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, nawet jeśli prawo krajowe nie uznaje tego rodzica za członka rodziny pierwszego rodzica?
Odpowiedź sądu
Kwestia ta nie została rozstrzygnięta przez NSA, ponieważ uznał on, że kluczowe jest ustalenie statusu ojca jako członka rodziny zgodnie z prawem krajowym, a nie stosowanie przepisów UE w oderwaniu od tej podstawy.
Uzasadnienie
NSA nie rozpatrywał bezpośrednio tego pytania, skupiając się na prymacie polskiej definicji 'członka rodziny'. Wniosek o skierowanie pytania prejudycjalnego do TSUE został oddalony.
Przepisy (11)
Główne
uśr art. 3 § pkt 16 i 17a
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
uśr art. 23a § ust. 1 i 2
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
uśr art. 23a § ust. 1, 3 i 4
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 183 § § 1 i 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 182 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 91 § ust. 1, 2 i 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
kpa art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
kpa art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
kpa art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prymat polskiej definicji 'członka rodziny' nad przepisami UE w zakresie świadczeń rodzinnych. • Naruszenie przez organy administracji przepisów k.p.a. (art. 7, 77, 80) poprzez niepełne ustalenie stanu faktycznego.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące naruszenia prawa UE i Konstytucji RP przez niezastosowanie wykładni TSUE. • Zarzuty dotyczące błędnej kwalifikacji art. 23a uśr jako przepisu materialnoprawnego. • Zarzuty dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w sytuacji, gdy faktycznym powodem uchylenia decyzji było niezastosowanie prawa materialnego.
Godne uwagi sformułowania
definicja 'członka rodziny' na potrzeby świadczeń rodzinnych zawarta została w art. 3 pkt 16 uśr • pierwszeństwo w zakresie określenia substratu osobowego pojęcia 'członek rodziny' ma prawo krajowe • nie wszystkie osoby wymienione w tym przepisie są obligatoryjnie zaliczane do członków rodziny • ustawodawca zobowiązał zatem organ do analizy tej kwestii w odniesieniu do każdej konkretnej sprawy
Skład orzekający
Zygmunt Zgierski
przewodniczący sprawozdawca
Elżbieta Kremer
sędzia
Piotr Przybysz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że definicja 'członka rodziny' na potrzeby świadczeń rodzinnych jest określona przez prawo krajowe i ma pierwszeństwo przed przepisami UE, a także obowiązek organów administracji do pełnego ustalenia stanu faktycznego w tym zakresie."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego kontekstu świadczeń rodzinnych i koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w UE. Interpretacja definicji 'członka rodziny' może być różna w zależności od konkretnego przepisu prawa krajowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia kolizji prawa krajowego z prawem UE w kontekście świadczeń socjalnych, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i europejskim.
“Prawo krajowe kontra prawo UE: Kto decyduje o definicji rodziny przy świadczeniach socjalnych?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.