I OSK 2402/19

I OSK 2402/19 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2020-07-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-09-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jolanta Górska
Tamara Dziełakowska
Zbigniew Ślusarczyk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I OZ 844/18 - Postanowienie NSA z 2018-09-28
II SA/Kr 825/18 - Wyrok WSA w Krakowie z 2018-12-11
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art 7, art 77, art 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2018 poz 121
art 4 pkt 16, art 153 ust. 1, art 154 ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity
Dz.U. 2004 nr 207 poz 2109
§ 3 ust. 2, § 4 ust. 1,2,3 i § 5, § 36, § 55, § 56
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędzia del. WSA Jolanta Górska po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Małopolskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 grudnia 2018 r. sygn. akt II SA/Kr 825/18 w sprawie ze skargi B. A. i A. A. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Wojewody Małopolskiego solidarnie na rzecz B. A. i A. A. kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 11 grudnia 2018 r. sygn. akt II SA/Kr 825/18 w sprawie ze skargi A. A. i B. A. na decyzję Wojewody Małopolskiego z [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018, poz. 1302 ze zm.) dalej zwanej "p.p.s.a.", uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Na mocy tych decyzji ustalono na rzecz skarżących odszkodowanie w wysokości 654.873 zł za nieruchomość zabudowaną budynkiem mieszkalnym, ujawnioną w księdze wieczystej nr [...], oznaczoną jako działka nr [...] o pow. 0,0477 ha obręb [...] jedn. ew. [...] m. Kraków, która z mocy prawa z dniem 25 lutego 2011 r. stała się własnością Miasta Kraków w związku z decyzją o ustaleniu lokalizacji drogi dla inwestycji pn. [...] (pkt 1). Odszkodowanie powiększono o kwotę 10.000 zł (pkt 2). Podstawę prawną decyzji stanowiły art. 12 ust. 5 i art. 18 ust. 1 i 1f ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (dalej zwanej "specustawą drogową"), art. 134 ust. 3 i 4 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2018 r., poz. 121 z późn. zm.) dalej zwanej "u.g.n.", a także § 36 ust. 1 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. Nr 207, poz. 2109 ze zm.).
W ocenie Sądu pierwszej instancji organy administracji zaaprobowały operat z [...] sierpnia 2016 r. sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego P. T. bez odpowiedniej weryfikacji jego prawidłowości, naruszając w ten sposób art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. w sposób mogący mieć znaczenie dla wyniku sprawy. Sąd wyjaśnił, że biegły nie dookreślił pojęcia rynku lokalnego, nie wyjaśnił w szczególności, z jakich powodów za rynek lokalny uznał tylko obszar jednostki ewidencyjnej Kraków-[...] jako tereny o porównywalnej atrakcyjności lokalizacyjnej co nieruchomość wyceniana.
Skargę kasacyjną złożył Wojewoda Małopolski, zaskarżając wyrok w całości. Wniósł o uchylenie wyroku i oddalenie skargi, względnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj.:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, w powiązaniu z art. 153 u.g.n. w związku z § 55, 56 i 36 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego poprzez błędne przyjęcie, że pojęcie rynku lokalnego nie zostało dookreślone przez biegłego co do swojej zasadności wyboru, kryterium tej lokalności, a także przez nieuzasadnione przyjęcie braku wyjaśnienia przez biegłego przyczyn uznania za rynek lokalny tylko obszaru jednostki ewidencyjnej Kraków-[...], oraz przyjęcie, iż potencjalnie wybór transakcji i nieruchomości podobnych mogły być większy;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, w powiązaniu z przepisami określającymi zasady wyceny nieruchomości dla celów ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą lub przejętą pod drogę publiczną w szczególności art. 4 pkt 16 u.g.n. w związku z § 3 ust. 2, § 4 ust. 1, 2, 3, 4, § 5 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że rzeczoznawca dokonał niewłaściwego doboru nieruchomości porównawczych oraz, że wybór trzech transakcji był niewystarczający do przeprowadzenia wyceny metodą porównania parami;
- art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) p.p.s.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, w powiązaniu z art. 154 ust. 1 u.g.n. poprzez nieuprawnioną ingerencję w sferę wiadomości specjalnych, którymi dysponuje biegły i które, jeśli zostaną logicznie i jednoznacznie wyjaśnione, nie mogą być kwestionowane przez organy i sądy administracyjne.
Ponadto podniesiono zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 oraz art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błędne przyjęcie, że organy nie podjęły wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, odstępując od rzetelnej oceny materiału dowodowego w postaci operatu szacunkowego, co może mieć znaczenie dla wyniku sprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że istniejący w orzecznictwie pogląd, że co do zasady za "rynek lokalny" uznaje się teren gminy lub powiatu, nie jest powszechnie wiążący. Stosując go, należy mieć na uwadze kontekst, w jakim był wyrażony, nie można go sztucznie adaptować do każdej sprawy. Zaznaczono, że powołany przez Sąd pierwszej instancji wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 2311/15, w którym stwierdzono, iż "rynek lokalny" to obszar gminy lub powiatu, zapadł w sprawie, w której wyceniana nieruchomość położona była w niewielkiej, wiejskiej gminie, co w ocenie organu w żaden sposób nie przystaje do realiów przedmiotowej sprawy dotyczącej nieruchomości położonej w Krakowie, a więc drugim co do wielkości mieście w Polsce. Już sama zatem wielkość tego miasta uzasadnia przyjęcie, iż składa się ono tak naprawdę z kilku rynków lokalnych. Dodano, że w powołanym przez Sąd wyroku sprawa dotyczyła określenia rynku nieruchomości drogowych, zaś przedmiotowa sprawa – rynku nieruchomości zabudowanych domami jednorodzinnymi, w przypadku którego istotna jest lokalizacja w danej części Krakowa.
Zdaniem strony skarżącej kasacyjnie wymaganie od biegłego szczegółowego przedstawiania czy załączenia do operatu szacunkowego konkretnych dokumentów potwierdzających, że wywiedzione przez niego wnioski są rzeczywiście prawdziwe, stanowi nadmierną ingerencję w sferę wiedzy specjalistycznej i z góry poddaje w wątpliwość rzetelność rzeczoznawcy w wykonywaniu przez niego tej funkcji. Zaznaczono, że dane te stanowią część tzw. warsztatu biegłego, który z kolei zobowiązany jest do przestrzegania także przepisu art. 175 ust. 3 u.g.n.
Odnosząc się do zasądzonego w zaskarżonym wyroku zwrotu kosztów postępowania, skarżący kasacyjnie organ zarzucił, że Sąd nie wykazał, na jakiej podstawie określił koszty w wysokości 7434 zł. Zdaniem organu niepodanie składników, z których kwota ta wynika, budzi tym większe wątpliwości, że w sprawie zapadło postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 września 2018 r. sygn. akt I OZ 844/18, którym uchylono wcześniejsze zarządzenie WSA w Krakowie wzywające skarżącego do uiszczenia źle obliczonego (zbyt wysokiego) wpisu sądowego.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organu B. A. i A. A. wnieśli o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego wedle norm przepisanych, podnosząc, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych.
Istota sporu w niniejszej sprawie dotyczy prawidłowości sporządzonego operatu szacunkowego, który był podstawą ustalenia wysokości odszkodowania za nieruchomość przejętą od B. i A. A. przez Miasto Kraków. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, że operat sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego P. T., z powodu wad wskazanych przez Sąd pierwszej instancji, nie powinien stanowić dowodu, na podstawie którego ustalono wysokość odszkodowania.
Należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, że operat szacunkowy stanowi dowód z opinii biegłego, który podlega ocenie organu - tak jak każdy dowód - z zastosowaniem zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 k.p.a. Stąd też operat szacunkowy powinien być sporządzony w sposób umożliwiający ocenę poprawności dokonanej przez rzeczoznawcę wyceny, w tym zawierać precyzyjne informacje na temat powodów, dla których do porównania przyjęto te, a nie inne nieruchomości będące w obrocie na określonym obszarze oraz co do przyjętych atrybutów dotyczących wycenianej nieruchomości. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że organ nie może, co prawda wkraczać w merytoryczną zasadność opinii rzeczoznawcy majątkowego, ponieważ nie dysponuje wiadomościami specjalnymi, które posiada biegły, niemniej jednak obowiązany jest on dokonać oceny tego dowodu. Operat szacunkowy stanowi opinię biegłego, która podlega ocenie nie tylko pod względem formalnym, ale również materialnym. Organ rozpoznający sprawę ma nie tylko prawo, ale obowiązek zbadać przedłożony operat, pod względem zgodności ze stosownymi przepisami, ale również czy jest logiczny i zupełny. W przypadku zaś istniejących wątpliwości lub niejasności winien żądać wyjaśnień lub uzupełnienia wyceny, a nawet zlecić wykonanie nowego operatu.
Operat szacunkowy powinien spełniać wymogi formalne określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego oraz opierać się na prawidłowych danych dotyczących szacowanej nieruchomości, właściwym doborze nieruchomości podobnych oraz właściwym wychwyceniu cech różniących nieruchomości podobne od nieruchomości wycenianej i właściwym ustaleniu współczynników korygujących. Oznacza to, że dla spełnienia wskazanych powyżej wymogów konieczne jest, aby rzeczoznawca majątkowy zawarł w opinii uzasadnienie wskazujące na właściwy dobór nieruchomości przeznaczonych do celów porównawczych (m.in. położenie, wielkość, kształt, stan zagospodarowania, w tym uzbrojenie działek, dojazd do nich oraz zabudowę) i ustalenie istotnych cech różniących nieruchomości, jak też uzasadnienie wskazujące na właściwe ustalenie współczynników korygujących.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że biegły P. T. nie dookreślił pojęcia rynku lokalnego, co do zasadności swojego wyboru i kryterium tej lokalności, oraz trafnie przyjął, że biegły nie wyjaśnił przyczyn uznania za rynek lokalny tylko obszaru jednostki ewidencyjnej Kraków-[...]. Nie budzi wątpliwości Sądu kasacyjnego, że przyjęcie większego rynku lokalnego potencjalnie zwiększy wybór transakcji i nieruchomości podobnych i zmniejszy zakres dopuszczalnego statystycznie i metodologicznie błędu w uzyskanym wyniku oraz wzmocni dążenie do działania zgodnie z zasadą prawdy materialnej. Trafnie wyjaśnił Sąd pierwszej instancji, że co prawda w punkcie 8 operatu "Analiza i charakterystyka rynku nieruchomości" jest mowa o Krakowie i jego podziale na cztery jednostki ewidencyjne. Jednak biegły nie wyjaśnia, z jakich konkretnie powodów uznaje za rynek lokalny tylko obszar jednostki ewidencyjnej Kraków-[...], jako tereny o porównywalnej atrakcyjności lokalizacyjnej co nieruchomość wyceniana. Biegły nie odpowiedział na pytanie czy na terenie Krakowa, który potencjalnie jest właśnie predystynowany do pojęcia rynku lokalnego, nie można także znaleźć nieruchomości o porównywalnej atrakcyjności lokalizacyjnej co nieruchomość wyceniana. Sam biegły wskazuje w ocenianym operacie, jako elemencie stanu dowodowego kontrolowanej przez Sąd decyzji, że pierwszym krokiem przy jego sporządzeniu jest określenie parametrów rynku lokalnego (obszar, okres monitoringu cen, relacja popyt-podaż, perspektywy). W operacie szacunkowym nie ma danych dotyczących monitoringu cen, relacji popyt-podaż, perspektyw. Co prawda określenie rynku lokalnego i jego parametrów jest uprawnieniem rzeczoznawcy majątkowego, to nie oznacza jednak arbitralności. Biegły zobowiązany jest do uzasadnienia swojego wyboru w tym zakresie. Określenie rynku lokalnego ma bowiem duży wpływ na ustaloną wartość szacowanej nieruchomości. Wybór rynku lokalnego i jego uzasadnienie, ma szczególne znaczenie, gdy biegły odchodzi od modelowych rozwiązań w tym zakresie. Jak to bowiem prawidłowo wyłożył Sąd pierwszej instancji, rynek lokalny to z zasady rynek gminy lub powiatu. Zatem naturalną rzeczą byłoby przyjęcie jako rynku lokalnego terenu Miasta Krakowa. Jak to stwierdził Sąd pierwszej instancji, nie można wykluczyć, że rynkiem lokalnym w niniejszej sprawie powinna być dzielnica Krakowa, jak to przyjął biegły. Jednak powinny istnieć ku temu ważne przyczyny, które powinien wskazać biegły w operacie lub w jego uzupełnieniu. Tej wady operatu nie mogą uzupełnić okoliczności uzasadniające ten wybór, podane w skardze kasacyjnej. Po pierwsze jest to argumentacja spóźniona. Po drugie okoliczności i argumentacja związane z wyborem rynku lokalnego, aby były wiarygodne powinny, zostać przedstawione przez biegłego – specjalistę dysponującego w tym zakresie wiedzą fachową i odpowiednimi danymi. To dopiero pozwoliłoby organowi i osobom wywłaszczonym oraz Sądom na prawidłową ocenę tego wyboru. Wydaje się, że autorka skargi kasacyjnej przedstawiając szeroką argumentację, opartą na faktach, na potwierdzenie prawidłowości wyboru rynku lokalnego przez biegłego, ograniczonego do jednej dzielnicy Krakowa, weszła w rolę biegłego. Bez potwierdzenia wskazanych przez autorkę skargi kasacyjnej okoliczności przez biegłego, nie sposób ocenić tego stanowiska.
Dodatkowo należy wskazać, że przeciwko ograniczeniu rynku lokalnego do jednej dzielnicy Krakowa przemawia to, że wynikiem tego ograniczenia było ustalenie przez biegłego tylko trzech nieruchomości podobnych do nieruchomości szacowanej w rozumieniu art. 4 punkt 16 u.g.n. Nie powinno budzić wątpliwości, że powiększenie obszaru rynku lokalnego potencjalnie zwiększy wybór transakcji nieruchomościami podobnymi. Różnice w atrakcyjności nieruchomości zabudowanych budynkami jednorodzinnymi położonych w różnych dzielnicach Krakowa, nie stoją na przeszkodzie powiększeniu obszaru analizowanego rynku lokalnego, ponieważ można je zniwelować współczynnikami korygującymi.
Konsekwencją ograniczenia obszaru rynku lokalnego mógł być niewłaściwy dobór nieruchomości porównawczych. Oczywiście słusznie wskazuje się w skardze kasacyjnej, że trzy transakcje są wystarczające do przeprowadzenia wyceny metodą porównania parami. Jednak trudno nazwać wyborem, ustalenie przez biegłego trzech transakcji, skoro biegły ustalił, że na określonym przez niego rynku lokalnym, takich możliwych do wyboru transakcji nieruchomościami podobnymi o rynkowym charakterze, więcej nie było. Naturalnym wydaje się, że skoro na określonym obszarze rynku lokalnego nie było więcej niż trzy transakcje dotyczące nieruchomości podobnych, to dla zwiększenia poprawności ustalenia wartości rynkowej szacowanej nieruchomości, należałoby zwiększyć obszar rynku lokalnego. Stanowiska tego nie podważa to, że na obszarze [...] było więcej niż trzy transakcje nieruchomościami podobnymi, skoro te inne transakcje, jak to stwierdził biegły, miały nierynkowy charakter, zatem nie były przydatne do szacowania nieruchomości.
Wątpliwości co do ograniczenia rynku lokalnego do dzielnicy [...], potwierdza również to, że biegły przyjmując stabilizację cen w analizowanym okresie, oparł się na trendzie cen nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi na terenie całego miasta Krakowa. Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie organu, Sąd pierwszej instancji nie stwierdził, że w dzielnicy [...] trend był inny ale, że mógł odbiegać od ogólnokrakowskiego. Taka obawa nie miałaby jednak miejsca, gdyby biegły wyjaśnił wątpliwości w tym zakresie. Co prawda w piśmie z 5 lutego 2018 r. potwierdził brak tendencji wzrostowej cen nieruchomości o charakterze mieszkaniowym jednorodzinnym. Jednak nie podaje, czy odnosi to do rynku ogólnokrakowskiego, czy do [...]. Ponadto tylko hasłowo powołuje się na raporty i analizy, których jednak nawet nie określa. Zatem stanowisko biegłego w tym zakresie nosi cechy niedopuszczalnej arbitralności.
Słusznie również Sąd pierwszej instancji uznaje za arbitralne stanowisko biegłego, o zbędności wprowadzenia cechy opisującej stan techniczny budynku. Pomimo opisania stanu budynku znajdującego się na szacowanej nieruchomości (str. 5 operatu) oraz jedynie hasłowego opisania stanu budynków na nieruchomościach porównawczych (str. 13 i 14 operatu), nawet powierzchowne porównanie tych budynków, wskazuje na ich różny stan techniczny, chociażby wynikający z roku ich budowy i związanym z tym ich zużyciem i atrakcyjnością architektury.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji słusznie uznał, że biegły powinien wskazać materiał źródłowy potwierdzający prawidłowość sposobu przypisania wagi cech rynkowych, czyli procentowego wpływu poszczególnych atrybutów (cech) na cenę nieruchomości. Biegły jedynie podał, że wyznaczono je na podstawie badań - obserwacji preferencji potencjalnych nabywców nieruchomości na rynku lokalnym oraz cech nieruchomości będących wcześniej przedmiotem obrotu. Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie organu, materiały źródłowe są niezbędne aby można było zweryfikować stanowisko biegłego w tym zakresie, zgodnie z zasadą swobodnej oceny materiału dowodowego. Nie jest to nadmierna ingerencja w sferę wiedzy specjalistycznej. Z doświadczenia życiowego wynika, że rzetelność rzeczoznawców majątkowych w wykonywaniu swoich funkcji, pomimo legitymowania się stosownymi uprawnieniami, zobowiązania do przestrzegania zasad wynikających z przepisów prawa i standardów zawodowych, oraz z zasad etyki zawodowej, oraz zasady bezstronności w wycenie nieruchomości (art. 175 ust. 3 u.g.n.) - jest często niewystarczająca. Zatem sporządzone przez nich operaty szacunkowe powinny umożliwiać zainteresowanym ocenę czy ich działania są prawidłowe. Oczywistym jest, że wymóg podania materiału źródłowego nie dotyczy konieczności ujawnienia tajemnicy zawodowej wskazanej w art. 175 ust. 3 u.g.n. Wskazanego przez Sąd wymogu podania materiału źródłowego, nie podważa też możliwość skorzystania z oceny sporządzonego operatu szacunkowego, przez organizację zawodową rzeczoznawców majątkowych na podstawie art. 157 ust. 1 u.g.n.
Wobec potwierdzenia wyżej wskazanych uchybień dotyczących operatu szacunkowego sporządzonego przez P. T., nie można zarzucić sądowi pierwszej instancji naruszenia art. 4 pkt 16, art. 153 ust. 1, art.154 ust. 1 u.g.n. oraz § 3 ust. 2, § 4 ust. 1, 2, 3 i § 5, § 36, § 55 i § 56 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. Nr 207, poz. 2109 ze zm.). W konsekwencji Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że organy naruszyły art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a., gdyż nie podjęły wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, odstępując od rzetelnej oceny materiału dowodowego w postaci operatu szacunkowego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. wysokość ustalonego odszkodowania. Dlatego Sąd pierwszej instancji prawidłowo, nie naruszając art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu pierwszej instancji.
W skardze kasacyjnej zaskarżono również punkt drugi wyroku, zarzucając wadliwe ustalenie kosztów postępowania zasądzonych na rzecz skarżących. Zauważyć jednak należy, że autorka skargi kasacyjnej formułując ten zarzut, nie wskazała jakiegokolwiek przepisu prawa, który został naruszony przez Sąd pierwszej instancji. Już z tej przyczyny zarzut ten nie mógł być uwzględniony. Tym niemniej, odnosząc się do tego zarzutu, Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądził od Wojewody poniesione przez skarżących koszty postępowania przed sądem pierwszej instancji. Na koszty te składają się: wpis od skargi w kwocie 2000 zł (ustalony od wartości przedmiotu sporu 101127 zł.) i uiszczony zgodnie z § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2263 ze zm.), opłaty skarbowe od pełnomocnictw 34 zł, oraz wynagrodzenie radcy prawnego w minimalnej wysokości 5400 zł przewidzianej w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 265) – łącznie 7434 zł.
Mając na uwadze powyższe wywody, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego na mocy art. 184 p.p.s.a. ją oddalił.
O kosztach postępowania kasacyjnego, które ograniczyły się do wynagrodzenia radcy prawnego, orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b i § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 265).