I OSK 2400/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez P.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżący kasacyjnie domagał się świadczenia z tytułu opieki nad swoim bratem J.W., który został ubezwłasnowolniony i wymagał opieki. Argumentował, że ojciec niepełnosprawnego brata nie może sprawować opieki z powodu chorób, stopnia niepełnosprawności i wieku. Naczelny Sąd Administracyjny, opierając się na uchwale siedmiu sędziów NSA z dnia 14 listopada 2022 r. (sygn. akt I OPS 2/22), uznał skargę kasacyjną za bezzasadną. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 17 ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych, warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie innej niż spokrewniona w pierwszym stopniu (jak brat) jest legitymowanie się przez rodziców osoby wymagającej opieki orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Ponieważ ojciec niepełnoletniego brata nie posiadał takiego orzeczenia, skarżącemu nie przysługiwało świadczenie pielęgnacyjne, niezależnie od faktycznego sprawowania opieki czy stanu zdrowia ojca. Sąd oddalił również wniosek o przeprowadzenie dowodów uzupełniających, uznając je za nieistotne dla rozstrzygnięcia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 17 ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych w kontekście przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego osobom innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu, gdy rodzic nie posiada orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed zmianami wprowadzonymi ustawą z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym, choć zasada interpretacyjna może mieć zastosowanie analogiczne.
Zagadnienia prawne (2)
Czy świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobie innej niż spokrewniona w pierwszym stopniu z osobą niepełnosprawną, jeśli rodzic tej osoby nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje w takiej sytuacji.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 17 ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych, warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie innej niż spokrewniona w pierwszym stopniu jest legitymowanie się przez rodziców osoby wymagającej opieki orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Brak takiego orzeczenia u rodzica wyklucza możliwość przyznania świadczenia innemu krewnemu, nawet jeśli faktycznie sprawuje on opiekę.
Czy dokumentacja medyczna stanu zdrowia rodzica osoby niepełnosprawnej może zastąpić wymagane orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, dokumentacja medyczna nie może zastąpić wymaganego orzeczenia.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że organ ma obowiązek ustalić jedynie okoliczności prawnie istotne z punktu widzenia normy prawa materialnego. W tym przypadku kluczowe jest posiadanie przez rodzica orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, a nie jego stan zdrowia udokumentowany innymi zaświadczeniami.
Przepisy (13)
Główne
u.ś.r. art. 17 § 1 pkt 4
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje innym osobom, na których ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności lub orzeczeniem o niepełnosprawności z określonymi wskazaniami.
u.ś.r. art. 17 § 1a
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, gdy spełnione są łącznie warunki dotyczące rodziców, osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, lub osób z pkt 2 i 3, w tym legitymowania się przez nich orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
ppsa art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o oddaleniu skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
u.ś.r. art. 17 § 5 pkt 2 lit. a
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Dotyczy sytuacji sprawowania opieki nad osobą pozostającą w związku małżeńskim, gdzie świadczenie przysługuje, gdy współmałżonek osoby wymagającej opieki legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
ppsa art. 183 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.
ppsa art. 174 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie.
ppsa art. 174 § pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa skargi kasacyjnej: naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
ppsa art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji/postanowienia z powodu naruszenia prawa materialnego.
ppsa art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis regulujący oddalenie skargi, gdy brak jest podstaw do jej uwzględnienia.
ppsa art. 106 § 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość przeprowadzenia przez sąd dowodów uzupełniających z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości.
ppsa art. 193
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek sporządzenia uzasadnienia wyroku.
Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej art. 17 § ust. 1
k.r.o.
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 17 ust. 1 pkt 4 oraz art. 17 ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa) poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżący wykazał spełnienie warunków do przyznania świadczenia.
Godne uwagi sformułowania
sąd administracyjny dokonuje oceny zaskarżonej decyzji na dzień jej wydania • warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego [...] osobom wskazanym w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, jest legitymowanie się przez rodziców osoby wymagającej opieki [...] orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności • brak legitymowania się żyjącego rodzica niepełnosprawnego orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, wyłącza bowiem możliwość ustalenia, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje skarżącemu
Skład orzekający
Jerzy Siegień
przewodniczący
Jolanta Rudnicka
członek
Marek Stojanowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 17 ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych w kontekście przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego osobom innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu, gdy rodzic nie posiada orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed zmianami wprowadzonymi ustawą z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym, choć zasada interpretacyjna może mieć zastosowanie analogiczne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego świadczenia socjalnego i pokazuje rygorystyczną interpretację przepisów przez NSA, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem rodzinnym i socjalnym.
“Świadczenie pielęgnacyjne: czy brak orzeczenia o niepełnosprawności rodzica zamyka drogę do pomocy?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.