I OSK 2400/11

I OSK 2400/11 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2012-06-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-12-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Izabella Kulig - Maciszewska /sprawozdawca/
Jolanta Rajewska /przewodniczący/
Roman Ciąglewicz
Symbol z opisem
6211 Przydział i opróżnienie lokalu mieszkalnego oraz kwatery tymczasowej w służbach mundurowych
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I OSK 1596/09 - Postanowienie NSA z 2011-12-19
II SA/Wa 394/09 - Wyrok WSA w Warszawie z 2009-07-30
Skarżony organ
Szef Agencji Wywiadu
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art.3 § 1, 106 § 3i 5,art.133 § 1, art.145 § 1 pkt 1 lit.a, b , art.184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Dz.U. 2002 nr 74 poz 676
art.102 ust.1, art.108 ust.1, art.109 pkt 1, art.110 ust.2
Ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art.156 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rajewska Sędziowie NSA Izabella Kulig-Maciszewska (spr.) del. NSA Roman Ciąglewicz Protokolant specjalista Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 394/09 w sprawie ze skargi T. P. na decyzję Szefa Agencji Wywiadu z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od T. P. na rzecz Szefa Agencji Wywiadu kwotę 120 (sto dwadzieścia) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 30 lipca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 394/09 oddalił skargę T. P. na decyzję Szefa Agencji Wywiadu z dnia [...] stycznia 2009 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przydziału lokalu mieszkalnego.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd podał, że Szef Agencji Wywiadu decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] listopada 2008 r., którą stwierdził nieważność decyzji Szefa Agencji Wywiadu z dnia [...] lutego 2008 r. o przydziale T. P. lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...]w Warszawie.
W uzasadnieniu organ stwierdził, iż przy wydaniu przez Szefa Agencji Wywiadu decyzji z dnia [...] lutego 2008 r. doszło do rażącego naruszenia prawa.
Wyjaśnił, że wnioskiem z 11 września 2007 r. skarżący zwrócił się do Szefa Agencji Wywiadu o przydział lokalu mieszkalnego uwagi na brak takiego lokalu w miejscu pełnienia służby.
W wyniku rozpoznania powyższego wniosku Szef Agencji Wywiadu decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. przydzielił T. P. lokal mieszkalny nr [...] położony w Warszawie przy ul. [...] o pow. użytkowej [...] m² (powierzchni mieszkalnej [...] m²). Skarżący pismem z dnia 19 lutego 2008 r. poinformował organ, że w dniu 15 maja 1992 r. otrzymał pomoc finansową w Urzędzie Ochrony Państwa na budownictwo mieszkaniowe w kwocie 53.120. 000,000 zł.
Równowartość tej kwoty 5.312 PLN skarżący wpłacił na konto Agencji Wywiadu w dniu 2 czerwca 2008 r. informując, że jest to należność na poczet ewentualnego zwrotu pomocy finansowej otrzymanej na budownictwo mieszkaniowe.
Postanowieniem z dnia 19 września 2008 r., Szef Agencji Wywiadu wszczął z urzędu postępowanie administracyjne, w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o przydziale przedmiotowego lokalu mieszkalnego, które zakończyło się wydaniem decyzji stwierdzającej nieważność decyzji Szefa Agencji Wywiadu z dnia [...] lutego 2008 r. o przydziale T. P. lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w Warszawie.
Organ wskazał, iż stosownie do treści art. 109 pkt 1 ustawy o ABW i AW funkcjonariuszowi nie przydziela się lokalu mieszkalnego w razie skorzystania z pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, o której mowa w art. 108 ust. 1 tej ustawy. Organ wskazał nadto, że w sprawie nie miał zastosowania art. 110 ust. 2 ww. ustawy, który ustanawia wyjątek od zasady określonej w art. 109 pkt 1 ustawy. Podkreślił też, iż skarżący nie został przeniesiony z urzędu do służby w innej miejscowości, a do takiej sytuacji odnosi się przepis art. 110 ust. 2 ustawy o ABW i AW.
Organ stwierdził również, że fakt przyznania funkcjonariuszowi pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w czasie pełnienia służby w innych formacjach mundurowych nie mógł być pominięty tylko dlatego, że pomoc ta była przyznana na podstawie odrębnych przepisów obowiązujących w tych formacjach. Stwierdził też, że decyzja z dnia [...] lutego 2008 r. (o przydziale lokalu) zawierała wadę polegającą na wskazaniu niepełnej podstawy rozstrzygnięcia a mianowicie przywołano w niej tylko art. 102 ust. 1 ustawy. Zdaniem organu przy wydaniu decyzji o przydziale lokalu naruszony też został art. 109 pkt 1 ustawy pragmatywnej poprzez przydzielenie lokalu funkcjonariuszowi, który otrzymał już pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Nadto w ocenie organu w decyzji o przydziale lokalu nie rozstrzygnięto, wymaganej przepisem art. 110 ust. 2 ustawy kwestii dotyczącej zwrotu otrzymanej przez skarżącego pomocy finansowej choć podmiot prowadzący postępowanie administracyjne wiedział (w dniu wydania decyzji), iż taką pomoc skarżący otrzymał. Okoliczność ta zdaniem organu powinna mieć decydujący wpływ przy wydaniu decyzji i przydziale lokalu. Organ stwierdził też, że decyzja o przydziale lokalu nie zwierała uzasadnienia albowiem odstąpiono od jej uzasadnienia na podstawie art. 107 § 4 k.p.a. dlatego wbrew normie prawnej zawartej w art. 109 pkt 1 ustawy przydzielono funkcjonariuszowi lokal mieszkalny, w sytuacji gdy funkcjonariusz ten otrzymał już wcześniej pomoc finansową na budownictwo mieszkaniowe.
Odnosząc się do dokonanej przez skarżącego wpłaty na poczet ewentualnego zwrotu otrzymanej pomocy finansowej organ podkreślił, że T. P. nie był zobowiązany ani z mocy ustawy, ani z mocy decyzji administracyjnej do zwrotu tej kwoty.
Skargę na powyższą decyzję wniósł T. P.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Powołując treść art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Sąd podzielił stanowisko organu, iż decyzja Szefa Agencji Wywiadu z dnia [...] lutego 2008 r. zawierała kwalifikowane wady prawne skutkujące jej nieważnością. Sąd za prawidłową także uznał ocenę organu, iż decyzja o przydziale skarżącemu lokalu mieszkalnego zawiera niepełną podstawę prawną, ograniczającą się do przywołania normy ogólnej (art.102 ust. 1 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu), abstrahując od treści art. 109 pkt 1 ustawy, który określa przesłanki negatywne, tj. wykluczające dokonanie przydziału lokalu funkcjonariuszowi, któremu wcześniej udzielono pomocy finansowej na cele mieszkaniowe. Ponieważ fakt przyznania T. P. pomocy finansowej na cele mieszkaniowe był w niniejszej sprawie bezsporny, organ dokonując przydziału lokalu miał obowiązek zastosować normę art. 109 pkt 1 ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu czego nie uczynił. Niepowołanie tej właśnie normy prawnej w decyzji o przydziale lokalu oraz jej niezastosowanie świadczy wprost zdaniem Sądu o próbie obejścia obowiązujących przepisów prawa. Odstąpienie w niniejszej sprawie od uzasadnienia decyzji, na podstawie art. 107 § 4 k.p.a. dodatkowo świadczy w kontekście konieczności rozważania przesłanek negatywnych i pozytywnych w decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego o nadużyciu prawa.
Sąd wskazał, iż decyzja o przydziale funkcjonariuszowi lokalu mieszkalnego powinna być wydana przez organ w oparciu o całokształt przepisów ustawy pragmatycznej rozdziału 8 zatytułowanego – mieszkania funkcjonariuszy ABW i AW. Sąd nie zgodził się z twierdzeniem skarżącego, iż wystarczające było powołanie się na normę ogólną. Również w ocenie Sądu błędne jest twierdzenie, iż będące przedmiotem skargi rozstrzygnięcie jest wynikiem odmiennej interpretacji prawa.
Sąd stwierdził, iż Agencja Wywiadu jest następcą prawnym Urzędu Ochrony Państwa, a zatem pomoc finansowa udzielona funkcjonariuszowi pod rządami poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Urzędzie Ochrony Państwa miała zasadnicze znaczenie dla oceny jego uprawnień do przydziału lokalu pod rządami obecnej ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu. Sąd powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 2004 r. sygn. akt K 45/02, gdzie w punkcie 5 uzasadnienia wyroku Trybunał Konstytucyjny stwierdził między innymi, iż ustawowe zadania organów Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu odpowiadają ustawowym zadaniom Urzędu Ochrony Państwa; ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu nie wprowadziła zmian w stosunku do ustawy o Urzędzie Ochrony Państwa (co jest w niemniejszej sprawie szczególnie istotne) zachowano ważność rozstrzygnięć wydanych przez Urząd Ochrony Państwa i zachowano ciągłość służby (art. 225 i 228 ustawy z dnia 24 maja 2002 r.). W ocenie Trybunału Konstytucyjnego zniesienie Urzędu Ochrony Państwa i utworzenie w jego miejsce dwóch Agencji miało charakter zmiany organizacyjnej, a nie strukturalnych reform w funkcjonowaniu służb specjalnych. W kontekście oceny prawnej zaprezentowanej przez Trybunał Konstytucyjny nieuprawnione jest zatem twierdzenie skargi o wadliwym ustaleniu przez organ stanu faktycznego sprawy i braku pomocy finansowej na cele mieszkaniowe udzielonej skarżącemu przez Urząd Ochrony państwa z przepisem art. 109 pkt 1 ustawy o ABW oraz AW. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie mają żadnego znaczenia dokonywane już po przydziale lokalu starania funkcjonariusza zmierzające do zwrotu uprzednio przyznanej pomocy finansowej na cele mieszkaniowe. Wynika to bowiem z brzmienia przepisu art. 109 oraz ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu oraz z ratio legis tych przepisów. Z tych względów Szef Agencji Wywiadu zasadnie odmówił zawieszenia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przydziale lokalu, do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia starań funkcjonariusza w zakresie zwrotu pomocy finansowej.
Za nieuzasadniony Sąd uznał zarzut wydania obu zaskarżonych decyzji przez tę samą osobę. Obie zaskarżone decyzje zostały wydane przez organ i osobę uprawnioną do ich wydania – zgodnie z lex specialis ustawy o ABW i AW. Za kuriozalny w ocenie Sądu uznać należało zaś zarzut skargi polegający na podniesieniu, iż organ dokonał odmiennej wykładni prawa w decyzji o przydziale lokalu i w decyzji stwierdzającej jej nieważność. W sytuacji, gdy decyzja o przydziale lokalu mieszkalnego w ogóle nie zawierała uzasadnienia albowiem organ na podstawie art. 107 § 4 k.p.a. odstąpił od jej uzasadnienia oczywistym jest, że odstępując od uzasadnienia nie zaprezentował żadnej wykładni. Odstępując od uzasadnienia decyzji organ odstąpił równocześnie od zaprezentowania wykładni. Brak jakichkolwiek motywów uzasadnienia decyzji o przydziale lokalu, brak zaprezentowania jakiejkolwiek wykładni wyklucza i eliminuje tym samym możliwość skorzystania przez skarżącego z zarzutu dokonania przez organ odmiennej wykładni prawa.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku T. P. zarzucił:
1) naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie ustawy o ABW oraz AW, poprzez błędne uznanie, że do ustalonego stanu faktycznego dotyczącego skarżącego stosuje się art. 109 w związku z art. 228 ustawy o ABW oraz AW,
2) naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w następującym zakresie:
a) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ ustawy p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w sprawie w sytuacji gdy organ błędnie uznał, że do ustalonego przez organ stanu faktycznego dotyczącego skarżącego T. P. stosuje się art. 109 ustawy o ABW oraz AW w związku z art. 228 ustawy o ABW oraz AW,
b) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy został naruszony art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez uznanie, że niezastosowanie art. 109, 110 i nast. ustawy o ABW oraz AW stanowi rażące naruszenie prawa,
c) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy został naruszony art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w ten sposób, że ten sam pracownik, piastujący stanowisko Szefa Agencji Wywiadu (w osobie Macieja Huni) podejmował decyzję zarówno w I instancji, jak i na skutek wniesienia środka odwoławczego przez skarżącego w trybie art. 127 § 3 k.p.a. ponownie rozpatrywał jego sprawę,
d) art. 133 § 1 ustawy p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzekał na podstawie akt administracyjnych w rozumieniu art. 54 § 2 (oraz art. 133 § 1) ustawy p.p.s.a.,
e) art. 133 § 1 ustawy p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekał na podstawie niekompletnego zbioru akt administracyjnych w rozumieniu art. 54 § 2 (oraz art. 133 § 1) ustawy p.p.s.a.,
f) art. 141 § 4 ustawy p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy Wojewódzki Sąd Administracyjny nie odniósł się w wyroku do zarzutu naruszenia przez organ art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. podniesionego przez skarżącego,
g) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy został naruszony art. 10 § 1 k.p.a., w ten sposób, że podczas końcowego zaznajamiania się skarżącego z aktami sprawy organ nie zapoznał skarżącego ze wszystkimi materiałami zgromadzonymi w toku postępowania administracyjnego.
W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie zgodzono się ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu wskazując, iż Sąd dokonał błędnej subsumcji przepisów o ABW i AW poprzez uznanie, iż mają zastosowanie do stanu faktycznego, którego podmiotem jest skarżący, zaś jego kluczowym elementem jest niekwestionowany fakt, iż skarżący był od 1991 r. funkcjonariuszem UOP, a następnie ABW do dnia 15 października 2006 r., to do tego okresu dotyczy ciągłość służby na skutek likwidacji UOP oraz powołania ABW.
Skarżący T. P. będąc, w dniu wejścia w życie ustawy o ABW oraz AW funkcjonariuszem UOP, w oparciu o art. 228 ust. 1 tej ustawy stał się funkcjonariuszem ABW. Następnie z upływem 15 października 2006 r. wygasł na podstawie rozkazu personalnego stosunek służbowy łączący skarżącego z ABW a wraz z nim wygasły prawa i obowiązki dotyczące czynnego funkcjonariusza. Z kolei w dniu 16 października 2006 r. na podstawie rozkazu personalnego nastąpiło nowe nawiązanie stosunku służbowego skarżącego z Agencją Bezpieczeństwa Wewnętrznego na nowych warunkach i z nowym zakresem obowiązków.
Skarżący podkreślił, że ustawa o ABW oraz AW przewiduje w wielu miejscach uprawnienia dla funkcjonariuszy AW, którzy wcześniej pełnili służbę w innych formacjach, w tym UOP i ABW. W zakresie zaspokajania potrzeb mieszkaniowych akt wykonawczy do art. 108 ustawy o ABW oraz AW przewiduje jedno uprawnienie polegające na zaliczeniu do lat służby, od których zależy obniżenie kwoty uzyskanej pomocy finansowej podlegającej zwrotowi, okresów służby w innych formacjach mundurowych, w tym ABW i UOP. Zarówno przepisy o ABW oraz AW jak również orzeczenie TK z faktu pełnienia wcześniej służby w innej formacji mundurowej nie dają podstaw do twierdzenia, iż art. 109 ustawy o ABW oraz AW może mieć zastosowanie także do pomocy finansowej uzyskanej podczas pełnienia służby w innej formacji. W sytuacji skarżącego obowiązek zwrotu pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego jednak nie powstał, gdyż jego zwolnienie nastąpiło po upływie 10 lat służby. Z punktu zaś widzenia przepisów ustawy o ABW oraz AW bez znaczenia pozostaje długość okresu na jaki ustał stosunek służbowy łączący funkcjonariusza z Agencją – w przypadku ponownego przystąpienia do służby funkcjonariusz nie może ponosić negatywnych skutków swojej poprzedniej służby. Skarżący wskazał, że otrzymał on pomoc mieszkaniową na podstawie zarządzenia nr [...] Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] listopada 1991 roku w sprawie określenia wysokości pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe dla funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej i Państwowej Straży Pożarnej oraz zasad jej przyznawania i zwracania. Nakładanie więc na skarżącego w drodze analogii dodatkowego obowiązku jest – w jego ocenie – niedopuszczalne.
Ponadto niezwykle istotnym zarzutem, co do którego w zasadzie nie odniósł się Sąd jest naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. polegający na wydaniu obu zaskarżonych decyzji przez tę samą osobę – Szefa Agencji Wywiadu w osobie M. H., który rozpatrywał sprawę w trybie szczególnym, będącym wyjątkiem od klasycznego modelu odwoławczego postępowania, a który podlega reżimowi wskazanego przepisu. Powołano się w tym zakresie na orzecznictwo NSA w tym uchwałę sygn. akt II GPS 2/06, wyrok sygn. akt II OSK 213/06 oraz wyrok TK z dnia 7 marca 2005 r. sygn. akt P 8/03, które jednoznacznie wskazuje, iż decyzja powinna być uchylona z uwagi na istniejące wady na etapie jej wydania. Z kolei nieodniesienie się przez WSA do podniesionego zarzutu skutkuje naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a.
Uzasadniając zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. skarżący wskazał, że Sąd pierwszej instancji orzekał na podstawie kopii akt postępowania przed organami obu instancji, a nie oryginalnych akt, które pozostały w posiadaniu organu. Jednocześnie zaznaczył, że nie miały miejsca żadne szczególne okoliczności, które mogłyby uzasadniać procesowanie na podstawie kopii akt sprawy. Zarzut ten jest istotny o tyle, gdyż w podobnej sprawie o sygn. akt II SA/Wa 435/09 funkcjonariusz Agencji Wywiadu poświadczył nieprawdę, bowiem oryginał decyzji skarżący odebrał osobiście, zatem nie było możliwości aby w aktach sprawy tego samego dnia znajdował się oryginał decyzji, co w konsekwencji czyniło niemożliwym aby poświadczyć za zgodność z oryginałem kopii tego dokumentu nadesłanego do Sądu. Ponadto akta sprawy nie zawierają istotnego z punktu widzenia skarżącego dokumentu jakim są zastrzeżenia złożone przez Szefa AW do zaleceń pokontrolnych wydanych przez kontrolerów Departamentu Kontroli i Nadzoru Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, gdzie organ stwierdza, że decyzje o przydzieleniu m.in. skarżącemu lokalu mieszkalnego są zgodne z przepisami ustawy o ABW oraz AW. Dokument ten jest o tyle istotny, że ww. zalecenia z kontroli stanowiły podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego, najpierw w trybie art. 155 k.p.a., a następnie art. 156 k.p.a., dotyczącego decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego skarżącemu.
Ponadto skarżący podniósł, iż organ naruszył art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezaznajomienie skarżącego z całością akt sprawy. W dniu 23 października 2008 r. skarżącego zaznajomiono ze 125 stronami akt sprawy. Skarżący złożył stosowną adnotację o tym fakcie wraz z datą i ilością stron z którymi się zapoznał na spisie akt. Zaparafował jednocześnie każdą stronę spisu akt. W trakcie zapoznawania się z aktami sprawy przed rozprawą w WSA stwierdził, że akta zawierają 214 ponumerowanych stron i trzynaście dokumentów liczących 57 stron.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Szef Agencji Wywiadu wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 28 lipca 2010 r., powołując się na art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zawiesił postępowanie wszczęte skargą kasacyjną K. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 maja 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 281/09 do czasu rozpatrzenia przez Trybunał Konstytucyjny skargi konstytucyjnej M. D., w której podniesiono zarzut niekonstytucyjności art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 140 Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie w jakim nie wyłącza osoby piastującej stanowisko monokratycznego, centralnego organu administracji rządowej od udziału w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w sytuacji w której osoba ta wydała zaskarżoną decyzję w pierwszej instancji.
Trybunał Konstytucyjny, po rozpatrzeniu powyższej skargi konstytucyjnej wyrokiem z dnia 6 grudnia 2011 r. sygn. SK 3/11 orzekł, że art. 127 § 3 w związku z art. 24 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w zakresie, w jakim nie wyłącza osoby piastującej funkcję monokratycznego organu centralnej administracji rządowej od udziału w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdy osoba ta wydała zaskarżoną decyzję, jest zgodny z art. 78 w związku z art. 2 oraz w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Postanowieniem z dnia 19 grudnia 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny podjął zawieszone postępowanie.
W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W związku z tym Sąd rozpoznał skargę kasacyjną zgodnie ze zgłoszonymi zarzutami, uznając, że są one nieuzasadnione.
Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał bowiem właściwej i prawidłowej wykładni przepisów prawa powołanych w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia oraz nie naruszył powołanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa.
W niniejszej sprawie skarżący oparł skargę kasacyjną na obu podstawach kasacyjnych wskazanych w art. 174 p.p.s.a., w związku z tym w pierwszej kolejności wymagają oceny zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania, gdyż zarzut dotyczący naruszenia prawa materialnego może podlegać ocenie dopiero wówczas, gdy stan faktyczny przyjęty za podstawę zaskarżonego wyroku nie nasuwa zastrzeżeń.
Odnosząc się zatem do zasadności zarzutów naruszenia przepisów postępowania stwierdzić należy, że nie zasługują one na uwzględnienie. Zarzuty naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a. w powiązaniu z treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. odpowiednio a, b i c nie mogły odnieść zamierzonego przez autora skargi kasacyjnej skutku. Przede wszystkim wyjaśnić należy, że artykuł 3 wskazanej ustawy jest przepisem prawa o charakterze ustrojowym, który statuuje i wyjaśnia zasadę sądowej kontroli administracji publicznej, dlatego też nie można tego przepisu traktować (nawet w powiązaniu z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c tej ustawy), jako przepisu określającego tok postępowania sądowoadministracyjnego. Sąd mógłby naruszyć wskazany przepis odmawiając rozpoznania skargi, mimo jej wniesienia z zachowaniem przepisów prawa bądź rozpoznając ją, ale stosując przy jej kontroli inne kryterium niż kryterium zgodności z prawem. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodziła. Zgodnie natomiast z treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c powołanej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem warunkiem uwzględnienia skargi kasacyjnej na podstawie tego przepisu jest ustalenie przez Sąd I instancji istnienia naruszenia przepisów prawa materialnego lub postępowania przez organ administracji publicznej rozpatrujący daną sprawę oraz stwierdzenie, że naruszenie to miało lub mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a więc gdyby nie było stwierdzonego naruszenia przepisów prawa, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej byłoby inne, ewentualnie ustalenie przez Sąd I instancji, że w rozpatrywanej sprawie nastąpiło naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Oznacza to, że można zarzucić Sądowi I instancji naruszenie wyżej wymienionego przepisu tylko wówczas, gdy Sąd ten stwierdził takie naruszenie prawa, a mimo to Sąd ten nie spełnił dyspozycji powołanej normy prawnej i nie uchylił zaskarżonego orzeczenia. Natomiast w rozpatrywanej sprawie przedstawione przez Sąd I instancji przesłanki oddalenia skargi nie pozwalały na zastosowanie w tej sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b lub c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż w rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które mogły mieć wpływ na sposób jej rozpatrzenia przez organ odwoławczy ani nie stwierdził naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Sąd dokonał wnikliwej oceny zaskarżonej decyzji zarówno w kontekście zastosowania przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania i zasadnie uznał, że nie zostały one naruszone. Jeśli zatem z wyroku wynika, że Sąd I instancji nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, to uznać należy, że rozstrzygnięcie wydane w oparciu o treść art. 151 powołanej ustawy jest zgodne z dyspozycją stosowanej przez Sąd I instancji normy prawnej. Zważyć należy, że samo wydanie wyroku niezgodnego z oczekiwaniem skarżącego kasacyjnie nie może być utożsamiane z uchybieniem powołanym normom. Analiza skargi kasacyjnej w zakresie uzasadnienia tego zarzutu wskazuje zaś, że w istocie sprowadza się ono jedynie do polemiki z ustaleniami stanu faktycznego i jego oceną dokonaną przez organy orzekające w sprawie, którą Sąd I instancji zaaprobował.
Za nietrafny Naczelny Sąd Administracyjny uznał postawiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenie przez Sąd Wojewódzki art. 133 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zdaniem autora skargi kasacyjnej zebrany w sprawie materiał dowodowy był niekompletny, ponieważ brak było w nim dokumentów zawierających zastrzeżenia złożone przez Szefa Agencji Wywiadu do zaleceń pokontrolnych wydanych przez kontrolerów Departamentu Kontroli i Nadzoru Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, gdzie organ ten stwierdza, że decyzje o przydzieleniu lokalu mieszkalnego m.in. skarżącemu są zgodne z przepisami ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu. Taki zarzut nie może być skutecznie podnoszony w ramach zarzutu naruszenia art. 133 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten stanowi, że Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Dalsza część cytowanego przepisu dotyczy okoliczności, które w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły (nieprzekazanie skargi sądowi w terminie, wydanie wyroku na posiedzeniu niejawnym). Obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy oznacza jedynie zakaz wyjścia przez Sąd poza materiał znajdujący się w tych aktach, a przykładem naruszenia tego przepisu mogłoby być przyjęcie jakiegoś faktu nieznajdującego żadnego odzwierciedlenia w aktach sprawy, bądź też dowodu niedopuszczalnego w trybie art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a. Taka sytuacja nie wystąpiła jednak w rozpatrywanej sprawie. Jeżeli więc autor skargi kasacyjnej zamierzał wykazać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął stan faktyczny ustalony przez organy niezgodnie z obowiązującą je procedurą zawartą w Kodeksie postępowania administracyjnego (art. 7, art. 77 § 1, art. 80), a w szczególności pominął część materiałów dowodowych, to powinien postawić zarzut naruszenia art. 141 § 4 powołanej ustawy, który polegałby na przedstawieniu stanu faktycznego niezgodnie z rzeczywistością. Tak sformułowanego zarzutu nie zawiera złożona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna.
Za chybiony Naczelny Sąd Administracyjny uznał także zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 133 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 54 § 2 tej ustawy. Naruszenia tych przepisów skarżący kasacyjnie upatruje w fakcie, że Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując złożoną skargę posiadał jedynie kopię a nie oryginał akt administracyjnych sprawy. Wobec powyższego wyjaśnić należy, że zgodnie z treścią powołanego art. 54 § 2 organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Jak wynika z akt sprawy organ nadesłał akta wraz z odpowiedzią na skargę. Brak jest zatem podstaw do uznania zasadności postawionego zarzutu naruszenia art. 54 § 2 powołanej ustawy. Wyjaśnić przy tym należy, że przyjęcie w art. 133 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasady, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, oznacza, że co do zasady podstawą orzekania przez Sąd jest materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed organami administracji publicznej. Z tego przepisu nie można wywieść, ze przesyłane do Sądu akta sprawy muszą zawierać oryginały zebranych dokumentów, a nadesłanie ich kopii potwierdzonej przez organ niweczy ich wartość dowodową w sytuacji braku zastrzeżeń co do wiarogodności poszczególnych dokumentów. Rygorystyczne przyjęcie zasady, że zebrany przez organ materiał dowodowy musi być bezwzględnie, niezależnie od okoliczności, które występują w każdej indywidualnej sprawie, w całości nadsyłany Sądowi wyłącznie w oryginale, nie znajduje w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienia w treści art. 133 § 1 p.p.s.a. Istotna jest możliwość dokonania przez Sąd orzekający oceny całości zgromadzonego w sprawie przez organy administracji materiału dowodowego. Jest to możliwe jedynie wówczas, gdy sąd będzie dysponował kompletnymi aktami sprawy zawierającymi cały zebrany materiał dowodowy. Natomiast to, czy dany dokument jest przedstawiony Sądowi w postaci oryginału, czy potwierdzonej za zgodność kopii tego dokumentu może mieć znaczenie wyłącznie w sytuacji, jeśli Sąd (sam lub na wniosek strony postępowania sądowego) poweźmie wątpliwości co do zgodności kopii nadesłanego dokumentu z jego oryginałem lub autentyczności przedstawionego dokumentu. Jeśli sąd uzna za konieczne zapoznanie się z oryginałem dokumentu, może wystąpić o jego dostarczenie przez organ lub stronę. Dodać należy, że w niniejszej sprawie potwierdzenia zgodności kopii dokumentu z oryginałem dokonał radca prawny, który posiada kompetencje w tym zakresie.
Niezasadny jest również zawarty w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., ponieważ Wojewódzki Sąd Administracyjny odniósł się w wyroku do podniesionego przez skarżącego zarzutu naruszenia przez organ art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., co wynika wprost z jego uzasadnienia. Kwestię zaś zgodności z Konstytucją art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. jednoznacznie rozstrzygnął Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z dnia 6 grudnia 2011 r. sygn. akt SK 3/11. W wyroku tym Trybunał stanął na stanowisku, że art. 127 § 3 w związku z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w zakresie, w jakim nie wyłącza osoby piastującej funkcję monokratycznego organu centralnej administracji rządowej od udziału w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdy osoba ta wydała zaskarżoną decyzję, jest zgodny z art. 78 w związku z art. 2 oraz w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Dodać należy, iż już w uchwale z dnia 20 maja 2010 r. w sprawie I OPS 13/09 Naczelny Sąd Administracyjny reprezentował pogląd o braku zastosowania art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. do osoby piastującej funkcję monokratycznego organu centralnego administracji publicznej.
Nie jest także zasadny zarzut naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 10 § 1 k.p.a. Naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego skarżący upatruje w fakcie, iż nie został zapoznany z całością akt sprawy, które następnie zostały przekazane do Sądu. Ażeby uznać, że naruszenie powołanego przepisu obliguje do uchylenia zaskarżonej decyzji, należy wykazać, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący nie wskazał aby uchybienie to mogło mieć taki wpływ. Sam zaś fakt nagannego działania organu w tym zakresie nie może stanowić podstawy do uchylenia decyzji, bowiem przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. odwołuje się właśnie do wpływu naruszenia przepisów postępowania na wynik sprawy.
Skoro zatem podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przepisów postępowania okazały się nieusprawiedliwione, należy przejść do oceny zasadności zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia wskazanych w niej przepisów prawa materialnego.
W skardze kasacyjnej zawarto zarzut błędnego zastosowania w niniejszej sprawie art. 109 w związku z art. 228 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu.
Przedmiotem oceny Sądu I instancji była wydana w nadzwyczajnym trybie weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) decyzja Szefa Agencji Wywiadu, stwierdzająca nieważność decyzji Szefa Agencji Wywiadu z dnia [...] lutego 2008 r. o przydziale skarżącemu lokalu mieszkalnego.
Przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. dopuszcza możliwość stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, a zatem także ostatecznej decyzji administracyjnej, chronionej przez zasadę wyrażoną w art. 16 § k.p.a., w ściśle określonych przypadkach, a mianowicie w razie wydania takiej decyzji bez podstawy prawnej lub wydania jej z rażącym naruszeniem prawa. W rozpoznawanej sprawie w grę wchodzi ten drugi przypadek. Zasadą postępowania nadzorczego jest, że organ nadzoru dokonuje oceny legalności decyzji zgodnie ze stanem faktycznym i na podstawie przepisów prawa obowiązujących w dacie wydania kontrolowanej decyzji.
Zgodnie z treścią art. 102 ust. 1 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz.U. Nr 74, poz. 676, ze zm.) funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje, z uwzględnieniem członków rodziny, prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej. Jednakże art. 109 pkt 1 tej ustawy stanowi, że lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się funkcjonariuszowi w razie skorzystania przez funkcjonariusza z pomocy finansowej, o której mowa w art. 108 ust. 1 tej ustawy, czyli pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Przy czym zgodnie z treścią art. 110 ust. 2 powołanej ustawy funkcjonariuszowi, który skorzystał z pomocy finansowej, o której mowa w art. 108 ust. 1, może być przydzielony lokal mieszkalny na podstawie decyzji administracyjnej, jeżeli zwolni zajmowany lokal lub dom, o którym mowa w tym przepisie, oraz zwróci pomoc finansową na zasadach określonych w tym przepisie.
Treść powołanych przepisów jest zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego całkowicie jasna i przejrzysta i nie wymaga żadnych zabiegów interpretacyjnych. Przeprowadzone postępowanie jest natomiast konsekwencją wadliwej i nieznajdującej oparcia w obowiązujących przepisach prawa praktyki organów orzekających w zakresie przydzielania lokali mieszkalnych funkcjonariuszom.
W rozpatrywanej sprawie jest kwestią niesporną, że skarżący w 1992 r. będąc wówczas funkcjonariuszem Urzędu Ochrony Państwa, uzyskał na mocy wówczas obowiązujących przepisów prawa pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Przywołane zaś powyżej przepisy ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu jednoznacznie stanowią, że pomoc funkcjonariuszowi w uzyskaniu lokalu mieszkalnego może przybrać jedną z dwóch form: albo formę przydzielenia mu lokalu mieszkalnego na mocy decyzji administracyjnej albo przyznanie funkcjonariuszowi pomocy finansowej na uzyskanie takiego lokalu. Uzyskanie jednej z form pomocy co do zasady wyklucza możliwość przyznania funkcjonariuszowi (poza przypadkami określonymi w ustawie) drugiego rodzaju tej pomocy. Oznacza to, że przydzielenie skarżącemu przez Szefa Agencji Wywiadu decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. lokalu mieszkalnego w Warszawie, w sytuacji uzyskania już w 1992 r. pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, której to pomocy do czasu wydania zakwestionowanej w trybie nadzoru decyzji skarżący nie zwrócił, bezspornie pozostaje w sprzeczności z treścią 109 pkt 1 ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu, czyli decyzja Szefa Agencji Wywiadu dnia [...] lutego 2008 r. zawiera wadę skutkującą jej nieważnością (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Zasadnie zatem Sąd Wojewódzki uznał, że wydane w niniejszej sprawie decyzje organu nadzoru są prawidłowe.
Za całkowicie nieprawidłowe i nieznajdujące oparcia w przepisach prawa uznać należy twierdzenie skarżącego, że art. 109 pkt 1 ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu nie może mieć zastosowania do pomocy finansowej uzyskanej przez skarżącego podczas wcześniejszej służby w innej formacji, ze względu na fakt, że z upływem dnia 15 października 2006 r. wygasł stosunek służbowy łączący skarżącego z Agencją Bezpieczeństwa Wewnętrznego i w dniu 16 października 2006 r. nastąpiło nowe nawiązanie stosunku służbowego skarżącego z Agencją Wywiadu. Ani fakt zmiany przepisów prawa regulujących dana materię, ani też fakt przerwy w służbie skarżącego nie oznacza, jak błędnie to przyjmuje skarżący, że następuje swoiste "wygaśnięcie" wszystkich skutków prawnych wywołanych przez obowiązujące do tej pory przepisy prawa. W szczególności zgodnie z treścią art. 228 stanowiącego przepis przejściowy ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu ustawodawca zachował ciągłość niniejszej regulacji prawnej. Agencja Wywiadu jest następcą prawnym Urzędu Ochrony Państwa, a zatem pomoc finansowa udzielona funkcjonariuszowi pod rządami poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Urzędzie Ochrony Państwa musi mieć wpływ na ocenę uprawnień skarżącego do przydziału lokalu pod rządami obecnej ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu. Zasadę tę, jak słusznie podniósł Sąd Wojewódzki w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, potwierdza wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 2004 r. sygn. akt K 45/02. Nie ma w tej sytuacji znaczenia, kiedy została udzielona skarżącemu pomoc finansowe na uzyskanie lokalu mieszkalnego, ani w jakim czasie skarżący rozwiązał stosunek służbowy z ABW i nawiązał stosunek służbowy z Agencją Wywiadu. Ważny jest fakt, że w dacie wydania przez Szefa Agencji Wywiadu decyzji z dnia [...] lutego 2008 r. przydzielającej skarżącemu lokal mieszkalny w Warszawie skarżący wcześniej już raz skorzystał z pomocy finansowej przeznaczonej na cele mieszkaniowe.
Wskazać należy, że skarżący błędnie operuje pojęciem "wygaśnięcie" stosunku służbowego, bowiem w niniejszej sprawie nie zachodziły przesłanki "wygaśnięcia" stosunku służbowego określone w art. 61 ustawy, a skarżący został zwolniony ze służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego.
Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej obecnie obowiązujące normy prawne dot. mieszkań funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu, w sposób jednoznaczny odwołują się do uprzednich rozwiązań prawnych w tym zakresie obowiązujących w Urzędzie Ochrony Państwa.
Pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego, zarówno pod rządami ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Urzędzie Ochrony Państwa (art. 81 ust. 1), jak i ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu (art. 108 ust. 1) stanowiła i stanowi zastępczą formę realizacji uprawnienia funkcjonariusza do otrzymania lokalu mieszkalnego. Przy czym obie te ustawy przewidują i przewidywały zasadę, że w razie skorzystania z pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, funkcjonariuszowi nie przydziela się już lokalu na podstawie decyzji (art. 109 pkt 1 ustawy o ABW i AW oraz art. 82 pkt 1 ustawy o UOP). Obecnie obowiązujące, wydane na podstawie delegacji zawartej w art. 108 ust. 5 ustawy o ABWiAW, rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 sierpnia 2003 r. w sprawie pomocy finansowej udzielanej funkcjonariuszom Agencji Wywiadu na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu (Dz.U. Nr 160, poz. 1556) w § 7 ust. 1 jednoznacznie stwierdzając, że taka pomoc nie przysługuje, jeżeli funkcjonariusz skorzystał z pomocy finansowej na podstawie dotychczasowych przepisów.
Natomiast skarżący skorzystał z pomocy na podstawie dotychczasowych przepisów, tj. zarządzenia nr [...] Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] września 1991 r. w sprawie określenia wysokości pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe dla funkcjonariuszy Policji i Urzędu Ochrony Państwa oraz zasad jej przyznawania i udzielania (Dz.Urzęd. MSW Nr 3, po. 77).
W takiej sytuacji twierdzenie skargi kasacyjnej, że uzyskanie pomocy finansowej na podstawie powyższych przepisów nie może być traktowane jako uzyskanie tej pomocy na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy, są całkowicie chybione. Zwłaszcza, że powołana ustawa o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu nie wprowadzała generalnej zasady wygaśnięcia dotychczasowych decyzji wydawanych na podstawie m.in. ustawy o Urzędzie Ochrony Państwa, a wręcz potwierdzała ich ważność (art. 225 ustawy).
Ponadto zauważyć należy, że przyjęcie koncepcji skarżącego byłoby równoznaczne z uznaniem, że w sytuacji zamiany obowiązujących przepisów prawa lub rozwiązania i ponownego nawiązania stosunku służby "odżywają" wszystkie zrealizowane pod rządami wcześniejszych przepisów prawa uprawnienia funkcjonariuszy, w tym konkretnym przypadku prawo do przydziału lokalu mieszkalnego, co w konsekwencji pozwoliłoby na wielokrotne skorzystanie przez funkcjonariusza z przyznanych mu przywilejów. Takie rozumienie przepisów prawa stoi, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w całkowitej sprzeczności z ich treścią oraz funkcją, którą w tej sprawie miały pełnić, sprowadzającą się do możliwości jednorazowego uzyskania finansowej pomocy Państwa w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych funkcjonariusza. Z przedstawionych powodów postawiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia powołanych przepisów prawa materialnego należało uznać za nieuzasadniony.
Przedstawiona argumentacja prowadzi do wniosku, że niniejsza sprawa co do istoty została prawidłowo rozpatrzona, a dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ocena prawidłowości zaskarżonych decyzji nadzorczych w pełni odpowiada prawu.
Mając powyższe na względzie na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. z 2012 r. Dz.U. poz. 270) orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 ww. ustawy.