I OSK 2397/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Ł. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji odszkodowawczej za wywłaszczenie nieruchomości pod budowę obwodnicy. Skarżący kasacyjnie podnosił zarzuty naruszenia prawa materialnego, w tym błędów w wycenie nieruchomości i nieprawidłowego sporządzenia operatu szacunkowego, a także naruszenia przepisów postępowania, zarzucając organom oparcie się na wadliwych operatach i brak należytego zebrania materiału dowodowego. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej i nie stwierdzając nieważności postępowania, uznał zarzuty za nieskuteczne. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że decyzja odszkodowawcza była już przedmiotem prawomocnego wyroku WSA (sygn. akt I SA/Wa 1457/14), który oddalił skargę na tę decyzję. Zgodnie z art. 153 ppsa, ocena prawna sądu wiąże organy, a prawomocne orzeczenie sądu administracyjnego zamyka drogę do stwierdzenia nieważności decyzji w zakresie objętym wcześniejszym rozstrzygnięciem. Sąd wskazał, że w takiej sytuacji organ powinien wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania nieważnościowego (na podstawie art. 61a § 1 kpa, po uchyleniu art. 157 § 3 kpa). Mimo błędnego uzasadnienia organów administracji i Sądu I instancji, które nie zastosowały właściwej procedury, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżony wyrok oddalający skargę kasacyjną odpowiada prawu, ponieważ ostateczne rozstrzygnięcie było prawidłowe. Sąd oddalił skargę kasacyjną i odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaZastosowanie art. 153 ppsa i art. 61a § 1 kpa w sprawach, gdzie żądanie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczy kwestii już rozstrzygniętych prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego.
Dotyczy sytuacji, gdy sąd administracyjny w prawomocnym wyroku rozpoznał już meritum sprawy lub kwestie, które są podstawą żądania stwierdzenia nieważności.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ administracji publicznej może merytorycznie rozpoznać żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, która była już przedmiotem prawomocnego wyroku sądu administracyjnego oddalającego skargę na tę decyzję?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w sytuacji gdy prawomocny wyrok sądu administracyjnego oddalił skargę na decyzję, organ administracji powinien wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania nieważnościowego, chyba że wstępne badanie żądania nie wykazało przeszkody przedmiotowej.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 153 ppsa, ocena prawna sądu wiąże organy, a prawomocne orzeczenie sądu administracyjnego zamyka drogę do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy w trybie nadzwyczajnym, w zakresie objętym wcześniejszym rozstrzygnięciem.
Czy błędy w operacie szacunkowym, dotyczące wyceny nieruchomości wywłaszczanej pod inwestycję drogową, mogą stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji odszkodowawczej, jeśli decyzja ta była już przedmiotem prawomocnego wyroku sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli sąd administracyjny w prawomocnym wyroku ocenił już kwestię prawidłowości operatu szacunkowego i ustalił wysokość odszkodowania, zarzuty dotyczące błędów w wycenie nie mogą być ponownie rozpatrywane w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji.
Uzasadnienie
Prawomocne oddalenie skargi na decyzję odszkodowawczą przez sąd administracyjny, który rozważał kwestie związane z operatem szacunkowym, oznacza, że te kwestie zostały już rozstrzygnięte i nie mogą być ponownie podnoszone w postępowaniu nieważnościowym.
Przepisy (13)
Główne
ppsа art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsа art. 193 § zdanie drugie
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
ppsа art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
ppsа art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
ppsа art. 171
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia.
k.p.a. art. 156 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Określa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.
k.p.a. art. 61a § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, gdy wszczęcie postępowania jest niedopuszczalne z innych przyczyn niż określone w art. 61a § 1 kpa.
k.p.a. art. 105 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.
ugn art. 134 § 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Określa zasady ustalania odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.
ugn art. 153 § 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Określa zasady ustalania wartości rynkowej nieruchomości.
ppsа art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
ppsа art. 269 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy związania organów oceną prawną sądu.
ppsа art. 207 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy zasad zasądzania kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja odszkodowawcza była już przedmiotem prawomocnego wyroku sądu administracyjnego, co zamyka drogę do ponownego jej merytorycznego rozpatrzenia w trybie nadzwyczajnym.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia prawa materialnego dotyczące błędów w wycenie nieruchomości i wadliwości operatu szacunkowego. • Zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym oparcie się na nierzetelnych operatach i dowolna ocena materiału dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
związanie oceną prawną zawartą w wyroku sądu • prawomocne oddalenie skargi przez sąd zasadniczo zamyka organom administracji publicznej drogę do stwierdzenia nieważności tej decyzji • żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania
Skład orzekający
Marek Stojanowski
przewodniczący
Marian Wolanin
sprawozdawca
Arkadiusz Blewązka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Zastosowanie art. 153 ppsa i art. 61a § 1 kpa w sprawach, gdzie żądanie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczy kwestii już rozstrzygniętych prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy sąd administracyjny w prawomocnym wyroku rozpoznał już meritum sprawy lub kwestie, które są podstawą żądania stwierdzenia nieważności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak prawomocność orzeczeń sądowych i zasada związania oceną prawną ograniczają możliwość ponownego kwestionowania decyzji administracyjnych, nawet w trybie nadzwyczajnym. Jest to ważna lekcja dla stron postępowań.
“Czy można kwestionować decyzję, która była już przedmiotem prawomocnego wyroku sądu? NSA wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.