I OSK 2397/19

I OSK 2397/19 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-12-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-09-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Elżbieta Kremer
Piotr Przybysz /sprawozdawca/
Zygmunt Zgierski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 2235/18 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-04-18
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2011 nr 30 poz 151
art. 99 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 2, art. 49 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
Dz.U. 1971 nr 12 poz 114
art. 46 § 1
Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń.
Dz.U. 2022 poz 988
art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b
Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 97 § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 134, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Dnia 14 grudnia 2022 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zygmunt Zgierski Sędziowie: sędzia NSA Elżbieta Kremer sędzia NSA Piotr Przybysz (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2022 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 2235/18 w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ostrołęce z dnia 9 lipca 2018 r. nr SKO.K/4000/580/2018 w przedmiocie skierowania na badania celem ustalenia braku przeciwskazań do kierowania pojazdami oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 18 kwietnia 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 2235/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ostrołęce z 9 lipca 2018 r., nr SKO.K/4000/580/2018, w przedmiocie skierowania na badania celem ustalenia braku przeciwskazań do kierowania pojazdami, oddalił skargę.
Skargę kasacyjną na powyższe rozstrzygnięcie złożył A. P., zaskarżając wyrok w całości. Rozstrzygnięciu Sądu I instancji zarzucił:
1. naruszenie prawa materialnego, tj.:
a) naruszenie art. 46 § 1 Kodeksu wykroczeń oraz § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w zw. z art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b), art. 99 ust. 2 pkt 2, art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. b) ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że zatarcie ukarania za wykroczenia w ruchu drogowym, za które zostały przypisane Skarżącemu punkty karne, nie ma rzekomo wpływu na zasadność skierowania Skarżącego na badania psychologiczne celem ustalenia braku przeciwskazań do kierowania pojazdami, gdyż prawidłowa wykładnia powyższych regulacji prowadzi do wniosku, że zatarcie ukarania za wykroczenia w ruchu drogowym, w związku z którym przypisano Skarżącemu punkty karne oraz usunięcie z ewidencji kierowców punktów karnych w związku z zatarciem ukarania za wykroczenia jest istotnym zdarzeniem mającym wpływ na dezaktualizację danych w Ewidencji kierowców, a tym samym dezaktualizację wniosku Komendanta Policji o skierowanie na badania psychologiczne, co w konsekwencji doprowadziło do niezastosowania przez Sąd I instancji powyższych regulacji w niniejszej sprawie,
b) naruszenie art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b), art. 99 ust. 2 pkt 2, art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. b) ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami poprzez niewłaściwe zastosowanie, albowiem z okoliczności sprawy wynika, że względem Skarżącego została wydana decyzja o skierowaniu na badania psychologiczne w oparciu o zdezaktualizowany w chwili orzekania stan wpisów w Ewidencji kierowców oraz zdezaktualizowany wniosek o skierowanie na badania psychologiczne,
2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej "k.p.a.") w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy poprzez bezzasadną akceptację odmowy zawieszenia postępowania przez organy obu instancji,
b) naruszenie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej "p.p.s.a.") w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organy przepisów postępowania, tj. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.,
c) naruszenie art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organ II instancji przepisów prawa materialnego, tj. art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b), art. 99 ust. 2 pkt 2, art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. b) ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami,
d) naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy poprzez dokonanie wadliwej oceny legalności zaskarżonej decyzji przejawiającej się w zaniechaniu przeprowadzenia kontroli zaskarżonego aktu poza granicami skargi, tj. w aspekcie wystąpienia w sprawie przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., pomimo tego, że Skarżący zwracał na to uwagę w swoim piśmie procesowym z 20 lutego 2019 r.,
e) naruszenie art. 141 p.p.s.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem sąd i instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w ogóle nie odniósł się do stanowiska skarżącego przedstawionego w piśmie procesowym z dnia 20 lutego 2019 r., w którym skarżący wskazywał na wystąpienie w sprawie przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i w związku z tym konieczności uchylenia przez Sąd I instancji kwestionowanych decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.,
f) naruszenie art. 106 § 3 p.p.s.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodów z dokumentów załączonych przez Skarżącego do pisma z 20 lutego 2019 r., co było niezbędne dla oceny legalności zaskarżonego aktu w kontekście naruszenia przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. (poprzez odmowę zawieszenia postępowania do czasu prawomocnego zakończenia sprawy wywołanej wnioskiem Skarżącego z 2 sierpnia 2016 r.), wskutek czego w sprawie wystąpiły podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.,
g) naruszenie art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy poprzez oddalenie skargi pomimo tego, że w sprawie miały miejsce naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania,
h) naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy poprzez zaniechanie merytorycznego rozpoznania wszystkich sformułowanych w skardze zarzutów naruszenia przepisów prawa przez organy, tj. zarzutu skargi w zakresie naruszenia art. 6, art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy z uwzględnieniem zdarzeń powodujących dezaktualizację danych w ewidencji kierowców oraz wystosowanego na ich podstawie wniosku o skierowaniu na badania psychologiczne, jak również naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieustosunkowanie się w uzasadnieniu wyroku do w/w zarzutów sformułowanych w skardze,
i) naruszenie art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organy przepisów postępowania, tj. art. 6, art. 7, art. 77, oraz art. 80 k.p.a.,
j) naruszenie art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organ II instancji przepisów prawa materialnego, tj. art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b), art. 99 ust. 2 pkt 2, art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. b) ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
Wskazując na powyższe skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, jak również o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Strona przeciwna nie złożyła odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i dlatego została oddalona.
Na wstępie wymaga wyjaśnienia, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a.
Przystępując do rozważań na tle podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia należało wspomnieć, że według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku, gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku Sądu I instancji.
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą omawiany środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie występują. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze kasacyjnej. Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego), który zdaniem strony został naruszony przez sąd I instancji (por. postanowienia NSA z 8 marca 2004 r., sygn. akt FSK 41/04; 1 września 2004 r., sygn. akt FSK 161/04; 24 maja 2005 r., sygn. akt FSK 2302/04).
Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych. Mimo że przepisy p.p.s.a. nie określają warunków formalnych, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie skargi kasacyjnej, to należy przyjąć, że ma ono za zadanie wykazanie trafności (słuszności) zarzutów postawionych w ramach podniesionych podstaw kasacyjnych, co oznacza, że musi zawierać argumenty mające na celu "usprawiedliwienie" przytoczonych podstaw kasacyjnych. Na autorze skargi kasacyjnej ciąży zatem obowiązek konkretnego wskazania, które przepisy prawa materialnego zostały przez sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia i właściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Podobnie przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać przepisy tego prawa, które zostały naruszone przez sąd i wpływ naruszenia na wynik sprawy, tj. treść orzeczenia (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Trzeba wskazać indywidualne uzasadnienie dla każdego zarzutu formułowanego wobec każdego z tych przepisów, który w ocenie kasatora naruszył Sąd I instancji (wyrok NSA z 8 maja 2018 r., sygn. akt II GSK 289/18).
Pominięcie określonych zagadnień w skardze kasacyjnej lub odniesienie się do nich w sposób pobieżny skutkuje brakiem możliwości zakwestionowania przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowiska wyrażonego w ich zakresie przez wojewódzki sąd administracyjny czy działające w sprawie organy administracji. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do uzupełniania, czy innego korygowania wadliwie postawionych zarzutów kasacyjnych. Nie może też samodzielnie ustalać podstaw, kierunków, jak i zakresu zaskarżenia.
Ze skargi kasacyjnej wynika, że jej autor oparł postawione w niej zarzuty na obydwu podstawach określonych w art. 174 p.p.s.a. W tej sytuacji w pierwszej kolejności należałoby się odnieść do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, gdyż dopiero prawidłowo ustalony stan faktyczny powoduje, że możliwa jest jego subsumpcja pod odpowiednią normę prawną. W niniejszej sprawie należało jednak rozważyć w pierwszej kolejności zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, bowiem zarzuty naruszenia przepisów postępowania stanowią procesową konsekwencję zakwestionowanej wykładni przepisów prawa materialnego, a zatem procesowe odzwierciedlenie koncepcji materialnej przedstawionej w skardze kasacyjnej.
Przed przystąpieniem do zasadniczych rozważań należy zauważyć, że skarżący kasacyjnie stawia zarzuty naruszenia art. 141 p.p.s.a. (punkt 2.e petitum skargi kasacyjnej) nie wskazując konkretnej jednostki redakcyjnej tego artykułu, która zdaniem kasatora została naruszona przez sąd I instancji. Przepis art. 141 p.p.s.a. jest podzielony na pięć paragrafów, niewskazanie żadnego z tych paragrafów sprawia, że zarzut ten nie został prawidłowo określony i Naczelny Sąd Administracyjny nie jest w stanie odnieść się do niego.
Skarżący kasacyjnie uważa za błędne stanowisko Sądu i Instancji sprowadzające się do przyjęcia, że zatarcie ukarania za wykroczenia w ruchu drogowym, za które zostały Skarżącemu przypisane punkty karne, nie ma wpływu na zasadność skierowania kierowcy na badania celem ustalenia braku przeciwskazań do kierowania pojazdami. Za prawidłowe uznaje natomiast stanowisko, zgodnie z którym zatarcie ukarania (skazania) za wykroczenia drogowe, za które wymierzono Skarżącemu karę grzywny i przypisano ponad 24 punkty karne, musi wywierać skutki w zakresie oceny dopuszczalności nakładania na Skarżącego dalej idących kar (utrata uprawnień) mających wynikać z wykroczeń, które w zakresie regulacji prawnokarnych przestały istnieć, a sprawca wykroczenia jest traktowany jakby tego wykroczenia drogowego w ogóle nie popełnił. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy oznacza to, że zatarcie ukarania za wykroczenia w ruchu drogowym, w związku z którym przypisano Skarżącemu punkty karne, oraz usunięcie z ewidencji kierowców punktów karnych w związku z zatarciem ukarania za wykroczenia było istotnym zdarzeniem mającym wpływ na dezaktualizację danych w ewidencji kierowców, a tym samym dezaktualizację wniosku Komendanta Policji z 11 lipca 2014 r. w kontekście niniejszego postępowania o skierowanie na badania celem ustalenia braku przeciwskazań do kierowania pojazdami. Na tej podstawie Skarżący formułuje w skardze kasacyjnej szereg zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Powyższe stanowisko Skarżącego nie może być jednak uznane za prawidłowe.
Zgodnie z art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, jeżeli przekroczyła liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Należy podkreślić, że decyzja starosty o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie psychologiczne ma charakter związany. Treść przepisów obowiązujących w dacie wydania zaskarżonej decyzji ma charakter imperatywny i nie pozostawiający organowi jakichkolwiek możliwości uznaniowego decydowania w przedmiocie wydania skierowania na badania, jeżeli zostanie stwierdzony stan faktyczny uzasadniający wydanie takiego skierowania, to jest jeżeli organ kontroli ruchu drogowego lub dyrektor wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego wystąpi do starosty z wnioskiem o skierowanie kierowcy na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu wskazując, że kierowca przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego.
Wskazać należy, że starosta (prezydent miasta na prawach powiatu) nie bada, czy kierowca przekroczył wymaganą liczbę punktów. Wniosek o skierowanie kierowcy na badanie składany jest bowiem przez organ kontroli ruchu drogowego lub dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego już po ustaleniu przez ten organ, że kierowca, którego dotyczy wniosek, przekroczył minimalną, określoną przepisami liczbę punktów karnych (wyrok NSA z 8 lutego 2021 r., I OSK 2481/20). Ewidencja kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego jest rejestrem, w którym wpisów dokonuje wyłącznie uprawniony do tego organ Policji i tylko on ma również kompetencję do usuwania punktów karnych (wyrok NSA z 26 czerwca 2013 r., I OSK 330/12). W sytuacji bowiem, w której danemu podmiotowi zostało przyznane prawo do prowadzenia określonej ewidencji, rejestru czy innego wykazu, tylko ten podmiot jest odpowiedzialny za prawidłowe jego prowadzenie i zgodność z prawem dokonanych wpisów. Tak więc starosta nie jest uprawniony do tego, aby podważać skuteczność wpisów w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego i prowadzić samodzielnych ustaleń w zakresie objętym ewidencją. W konsekwencji dane z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego wiążą organ właściwy w sprawie skierowania kierowcy na kontrolny egzamin sprawdzający i organ ten nie może prowadzić samodzielnych ustaleń w zakresie objętym ewidencją (wyrok NSA z 15 marca 2012r. I OSK 413/11). Oznacza to, że zatarcie ukarania za wykroczenie drogowe, które następuje już po dacie wystąpienia przez Komendanta z wnioskiem o skierowanie na badania celem ustalenia braku przeciwskazań do kierowania pojazdami nie podważa skuteczności tej czynności i faktu uzyskania przez kierowcę ponad 24 punktów za naruszenie przepisów o ruchu drogowym w okresie krótszym niż rok. Tym samym nie ma podstaw do zarzucania Sądowi I instancji, że nie dopatrzył się naruszenia przez organy administracji orzekające w niniejszej sprawie powołanego przez Skarżącego § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r., jak również art. 46 § 1 Kodeksu wykroczeń, które to przepisy w sprawie administracyjnej kontrolowanej zaskarżoną decyzją nie miały zastosowania. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela pogląd, że organy w niniejszej sprawie nie mogły naruszyć wskazanych przepisów, albowiem organy te nie tylko nie stosowały, ale nie mogły stosować wskazanych przepisów. Jak wyjaśniono wyżej, kwestia prowadzenia omawianej ewidencji i dokonywania w niej wpisów należy do innych organów, organów Policji, w tym zakresie stronom przysługują określone środki prawne kierowane do organów Policji.
Niejako na marginesie tych rozważań należy tylko stwierdzić, że odrębnym zagadnieniem jest karalność za wykroczenia, wymierzenie kary z kodeksu wykroczeń, a wynikający z art. 99 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami administracyjny obowiązek poddania się badaniom psychologicznym w zakresie psychologii transportu w związku z otrzymaniem przez kierowcę 25 lub więcej punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. W świetle przepisów ustawy z 2011 r. o kierujących pojazdami nie ma znaczenia, czy w dacie wniosku o skierowanie na badania psychologiczne punkty zostały już usunięte z rejestru, czy też nadal pozostają w rejestrze. Zarzut naruszenia art. 46 § 1 Kodeksu wykroczeń oraz § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w zw. z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy prawo o ruchu drogowym poprzez błędną wykładnię (punkt 1.a petitum skargi kasacyjnej) jest zatem niezasadny. W konsekwencji za niezasadne należy uznać również zarzuty sformułowane w punkcie 1.b oraz 2.h petitum skargi kasacyjnej.
Skarżący w nawiązaniu do powyższego poglądu o konieczności uwzględnienia przez starostę faktu usunięcia z ewidencji kierowców punktów karnych w związku z zatarciem ukarania za wykroczenia formułuje pogląd o konieczności zawieszenia postępowania przez organy. Wskazać zatem należy, że zmniejszenie liczby punktów karnych po skierowaniu przez Komendanta Policji do starosty wniosku o skierowanie kierowcy na badania psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami nie powoduje dezaktualizacji wniosku. Na staroście ciąży bowiem obowiązek podjęcia dalszych czynności w przypadku otrzymania wniosku uprawnionego organu o skierowanie kierowcy na badanie psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. Nie ma zatem podstawy do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w sytuacji, gdy kierowca wystąpił do właściwego Komendanta Policji z wnioskiem o wykreślenie punktów z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego w związku z zatarciem ukarania za wykroczenia, w oparciu o które zostały przypisane punkty karne. Rozstrzygnięcie w sprawie takiego wniosku nie stanowi zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Nie stanowi ono również istotnej dla sprawy nowej okoliczności faktycznej lub nowego dowodu, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Należy również zauważyć, że wystawienie przez Komendanta Policji w dniu 25 stycznia 2019 r. zaświadczenia zawierającego informację o braku punktów karnych (nie figuruje w ewidencji) i nie zawierającego wcześniejszej wzmianki o wystosowaniu wniosku względem Skarżącego o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji oznacza jedynie tyle, że w dacie wydania tego zaświadczenia Skarżący nie figurował w ewidencji jako kierowca posiadający punkty karne. Niezawarcie w tym zaświadczeniu wzmianki o wystosowaniu względem Skarżącego wniosku o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji jest natomiast rezultatem wyroku WSA w Warszawie z 17 października 2018 r., VIII SA/Wa 583/18, w którym stwierdzono, że organ nie mógł dokonać w ewidencji kierowców wpisu o treści: "Status w ruchu drogowym: Wystosowano wniosek o sprawdzenie kwalifikacji". Organ powinien też na mocy tego wyroku wydać skarżącemu zaświadczenie o wpisach w ewidencji uwzględniające wyłącznie dane podlegające ujawnieniu na podstawie przepisów Prawa o ruchu drogowym oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 488). Usunięcie ww. wpisu z ewidencji oraz wydanie Skarżącemu zaświadczenia niezawierającego tego rodzaju wzmianki nie oznacza dezaktualizacji wniosku o skierowanie kierowcy na badania psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami.
W tym stanie rzeczy należy uznać za niezasadne zarzuty określone w punktach 2.a, 2.b, 2.d, 2.f oraz 2.g petitum skargi kasacyjnej.
Kasator twierdząc, że organy winny uwzględnić stan prawny i faktyczny z chwili wydania decyzji oraz że pogląd ten jest w zasadzie ugruntowany w orzecznictwie, nie bierze pod uwagę tego, że przywołane przezeń orzeczenia sądów administracyjnych dotyczą spraw odmiennych od rozpoznawanej sprawy. Okolicznością odróżniającą rozpoznawaną sprawę od spraw rozstrzygniętych przywołanymi orzeczeniami jest wyłączenie możności kwestionowania w postępowaniu prowadzonym przez starostę ustaleń Komendanta policji co do liczby punktów karnych uzyskanych przez kierowcę, co nie wyklucza możności kwestionowania ich liczby w odpowiednim postępowaniu prowadzonym przez właściwy organ Policji. Mówiąc inaczej, z chwilą złożenia takiego wniosku przez Komendanta policji dochodzi do prekluzji co do możności ustalenia w postępowaniu prowadzonym przez starostę liczby punktów uzyskanych przez kierowcę. Nie można zatem skutecznie zarzucać organowi, że naruszył przepisy postępowania nie wyjaśniając, ile punktów w ewidencji kierowców posiadał Skarżący w dacie wydania decyzji o skierowanie kierowcy na badania psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami.
Z powyższego wynika, że wbrew twierdzeniom kasatora organy dokonały pełnych ustaleń faktycznych oraz rozważyły wszystkie istotne w sprawie okoliczności faktyczne. Zarzut określony w punkcie 2.i petitum skargi kasacyjnej jest zatem niezasadny.
W tym miejscu należy zauważyć w związku ze sformułowanym w punkcie 2.h zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieustosunkowanie się w uzasadnieniu wyroku do w/w zarzutów sformułowanych w skardze, że jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego w kontekście zasady braku związania zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi - sąd administracyjny pierwszej instancji nie jest zobowiązany odnosić się w uzasadnieniu wydawanego orzeczenia do zarzutów i argumentacji niemających istotnego znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, albowiem pominięcie w uzasadnieniu wyroku rozważań dotyczących zarzutów niezasadnych nie stanowi naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego o istotnym wpływie na wynik sprawy (por. np.: wyrok NSA z 14 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 850/09; wyrok NSA z 17 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 1824/10; wyrok NSA z 9 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1766/10). Jednak nie oznacza to, że sąd administracyjny pierwszej instancji nie jest zobowiązany do przedstawienia i odniesienia się do tych zarzutów, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy i to w zakresie - co należy podkreślić - w jakim jest to konieczne dla rozstrzygnięcia danej sprawy oraz dla oceny prawidłowości tego rozstrzygnięcia. Okoliczność zatem, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie analizowano merytorycznie wszystkich zarzutów podniesionych w skardze, może stanowić naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., które zostanie uwzględnione przez Sąd kasacyjny w sytuacji wykazania wpływu tego uchybienia na wynik sprawy (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 17 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 1824/10, z 28 lipca 2015 r. w sprawie II OSK 851/15, z 21 listopada 2014 r. w sprawie II OSK 1084/13, z 28 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 358/15). Z powyższego wynika, że jakkolwiek brak odniesienia się wojewódzkiego sądu administracyjnego do niektórych zarzutów lub twierdzeń zawartych w skardze nie stanowi sam w sobie uchybienia skutkującego koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku, to jednak pominięcie zarzutów i argumentów istotnych oraz wykazanie w skardze kasacyjnej takiego właśnie ich charakteru, a mianowicie, że należycie je oceniając oraz prawidłowo identyfikując z ich punktu widzenia istotę spornego w sprawie zagadnienia, sąd ten mógłby inaczej orzec w sprawie, stanowi uzasadnioną podstawę do uchylenia wyroku sądu administracyjnego I instancji. Konkludując, skoro zarzuty i twierdzenia podnoszone przez Skarżącego nie mają istotnego znaczenia w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, to Sąd I instancji nie naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. nie odnosząc się do nich w sytuacji, gdy z uzasadnienia wynikają motywy oddalenia skargi.
Zarzuty naruszenia przepisów postępowania sformułowane w punktach 2.c oraz 2.j są oparte na tezie, że doszło do naruszenia przez organ II instancji przepisów prawa materialnego, tj. naruszenia art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b), art. 99 ust. 2 pkt 2, art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. b) ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Zarzuty naruszenia ww. przepisów prawa materialnego okazały się niezasadne, zatem nie mogą być skuteczne zarzuty naruszenia przepisów postępowania oparte na tezie o naruszeniu ww. przepisów prawa materialnego.
Tym samym wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej okazały się niezasadne.
Z tych wszystkich powodów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.).